Orzeczenie · 2023-05-17

I SA/Gl 182/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2023-05-17

NSApodatkoweWysokawsa

egzekucja administracyjnazaległości podatkoweodpowiedzialność majątkowamajątek wspólnypodział majątkuumowa majątkowawierzycielnieruchomośćOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. oddalające sprzeciw skarżącej dotyczący wyłączenia jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe męża, A. S. Zaległości te dotyczyły podatku od towarów i usług za okres od 2016 r. do 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności A. S. i dokonał zajęcia nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżonków, a następnie majątek osobisty skarżącej po podziale. Skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc, że nieruchomość jest jej wyłączną własnością na mocy umowy o podziale majątku, którą spłaciła męża, oraz że pozostaje z nim w separacji i nie miała wiedzy o jego zaległościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił sprzeciw, wskazując, że separacja nie zwalnia z odpowiedzialności, a odpowiedzialność rozciąga się na majątek wspólny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy, powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz Ordynacji podatkowej (O.p.), które stanowią, że umowy majątkowe i podziały majątku zawarte po powstaniu zaległości podatkowych są bezskuteczne wobec wierzyciela. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, uznał, że zaległości podatkowe powstały przed zawarciem umów majątkowych i podziału majątku. Zastosowanie miały przepisy art. 27e § 3 u.p.e.a. w związku z art. 29 § 2 pkt 1 O.p., które przewidują bezskuteczność takich umów wobec zobowiązań powstałych przed ich zawarciem. Sąd podkreślił, że separacja faktyczna nie jest podstawą do wyłączenia odpowiedzialności, a jedynie separacja orzeczona prawomocnym orzeczeniem sądu. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie naruszyły przepisów proceduralnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady bezskuteczności umów majątkowych i podziałów majątku wobec zaległości podatkowych powstałych przed ich zawarciem, a także interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonka za długi podatkowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy zaległości podatkowe powstały przed zawarciem umowy majątkowej lub dokonaniem podziału majątku. Nie dotyczy sytuacji, gdy zaległości powstały po tych zdarzeniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podział majątku wspólnego małżonków, dokonany po powstaniu zaległości podatkowych jednego z małżonków, może wyłączyć możliwość prowadzenia egzekucji z nieruchomości stanowiącej ten majątek, która na mocy podziału stała się majątkiem osobistym drugiego małżonka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podział majątku wspólnego i umowy majątkowe zawarte po powstaniu zaległości podatkowych są bezskuteczne wobec wierzyciela w zakresie zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia tych umów lub dokonania podziału.

Uzasadnienie

Przepisy art. 27e § 3 u.p.e.a. w związku z art. 29 § 2 O.p. stanowią, że skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy majątkowej lub dokonania podziału majątku. Nieruchomość, mimo że stała się wyłączną własnością skarżącej po podziale, nadal może być przedmiotem egzekucji w celu zaspokojenia zaległości podatkowych powstałych przed tymi zdarzeniami.

Czy faktyczna separacja małżonków i brak wiedzy o zaległościach podatkowych jednego z nich zwalnia drugiego małżonka z odpowiedzialności za te zaległości, jeśli egzekucja jest prowadzona z majątku wspólnego lub osobistego drugiego małżonka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktyczna separacja i brak wiedzy nie zwalniają z odpowiedzialności. Jedynie separacja orzeczona prawomocnym orzeczeniem sądu może stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Ordynacja podatkowa w art. 29 § 2 wyraźnie wskazuje, że podstawą wyłączenia odpowiedzialności może być jedynie separacja orzeczona prawomocnym orzeczeniem sądu, a nie faktyczna separacja małżonków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Sąd oddalił skargę J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu sprzeciwu w sprawie wyłączenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe męża.

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 27e § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zasady prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego i bezskuteczność umów majątkowych lub innych zdarzeń ograniczających odpowiedzialność.

u.p.e.a. art. 27e § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi, że zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej lub inne zdarzenie skutkujące ograniczeniem odpowiedzialności jest bezskuteczne do składnika majątkowego, który wchodziłby w skład majątku wspólnego, gdyby nie zawarto tej umowy lub nie wystąpiło zdarzenie. Składnik ten uznaje się za wchodzący w skład majątku wspólnego.

O.p. art. 29 § § 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje zakres odpowiedzialności podatnika pozostającego w związku małżeńskim, obejmujący majątek odrębny i wspólny.

O.p. art. 29 § § 2

Ordynacja podatkowa

Określa, że skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed określonymi zdarzeniami, w tym przed zawarciem umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 26ca § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi dotyczące kolejnego tytułu wykonawczego wystawianego w celu zabezpieczenia lub egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

O.p. art. 26

Ordynacja podatkowa

K.p.a. art. 138 § § 1