I SA/GL 1813/04

I SA/Gl 1813/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ /sprawozdawca/
Ewa Madej /przewodniczący/
Teresa Randak
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
II FSK 1444/05 - Wyrok NSA z 2006-12-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Madej Sędzia NSA Eugeniusz Christ /spr./ Asesor WSA Teresa Randak Protokolant Monika Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2005 r. sprawy ze skargi "A" w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych o d d a l a s k a r g ę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t. jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ w związku z art. 18, art. 23 § 1 i 44 pkt 1 oraz art.71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm./, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez "A" w W. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. Nr [...], mocą którego organ egzekucyjny określił "A" w W., jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość kwoty nie przekazanej organowi egzekucyjnemu na kwotę [...] zł Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. działając jako organ egzekucyjny, w toku prowadzonego przeciwko Klubowi "B" / "B" / postępowania dokonał w "A" zajęć szeregu wierzytelności pieniężnych z tytułu udostępnienia praw medialnych "C" wskazując ich daty i numery oraz podnosząc, że poszczególne wierzytelności zostały uznane przez ich dłużnika.
Dłużnik zajętych nieruchomości potwierdzając otrzymanie zawiadomień o zajęciach poinformował organ egzekucyjny, że zajęcia przekazane zostały do komórek wewnątrzzwiązkowych, które opracują sposób ich realizacji w miarę otrzymywania środków od partnera medialnego "C" i w żaden sposób nie kwestionował dokonanych zajęć. Organ egzekucyjny zwracał się do "A" w W. o informację w jakim terminie zostaną przekazane na konto organu zajęte środki. W związku z brakiem realizacji zajęć przez dłużnika zajętej wierzytelności przeprowadzono w jego siedzibie kontrolę realizacji dokonanych zajęć, która wykazała, że w latach 2001 – 2003 dłużnik przekazywał zajęte wierzytelności z tytułu udostępnienia praw medialnych "C", bez zgody organu egzekucyjnego bezpośrednio zobowiązanemu Klubowi. Przedstawiciel "A" w W. wyjaśnił, że kwoty, które przekazano "B" /"B" / z tytułu udostępnienia praw medialnych i reklamowych były przekazywane zgodnie z dyspozycją Klubu w zdecydowanej większości na płace pracowników, należności podatkowe i składki ZUS. Z protokołu kontroli przeprowadzonej u dłużnika zajętej wierzytelności wynikało jednoznacznie, że "A" nie przekazywał żadnych kwot na poczet realizacji przedmiotowych zajęć.
Ostatecznie stosownym postanowieniem organ egzekucyjny, w wyniku przeprowadzonego postępowania, określił wysokość nie przekazanej przez "A" w W. jako dłużnika zajętej wierzytelności kwoty.
W treści zażalenia na to postanowienie strona zarzuciła organowi egzekucyjnemu: nieprawidłowe przyjęcie, że "A" w W. był i jest nadal dłużnikiem zajętych wierzytelności określonych w postanowieniu, nieuwzględnienie okoliczności, że "A" w W. jako organizator rozgrywek ligowych i pucharowych, a jednocześnie podmiot wydający licencje klubom ligowym, dysponuje należnościami pochodzącymi z kontraktu medialnego z "C", wyłącznie za zgodą zainteresowanego klubu, co nie pozwala traktować "A" jedynie w kategoriach podmiotu zobowiązanego do realizacji przedmiotowych należności i pominięcie w związku z tym faktu, iż dopuszczając możliwość otrzymywania przez "B" środków uzyskiwanych z przedmiotowego kontraktu medialnego, "A" w W. działał jako podmiot ustawowo i statutowo odpowiedzialny za zachowanie nienaruszalności współzawodnictwa sportowego w piłce nożnej i realizację w kraju systemu licencyjnego, zgodnie z wymogami Europejskiej Unii Piłkarskiej. Ponadto strona wskazała na wadliwe przyjęcie, że uznała przedmiotowe wierzytelności, nieuwzględnienie okoliczności, iż "B" przekazywał na rzecz organu podatkowego należności pieniężne w ramach postępowania restrukturyzacyjnego i układowego oraz bezpodstawne przyjęcie, że przedstawiciele "A" przyznali fakt przekazywania środków pieniężnych na rzecz Klubu bez zgody organu egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wyższego stopnia wyjaśnił, że przedmiotowymi zawiadomieniami organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności przysługujących "B" w K.. Zawiadomieniami tymi wezwano również "A" w W. do złożenia w ciągu tygodnia oświadczenia czy uznaje zajęte wierzytelności zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętych wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się lub toczyła sprawa o zajęte wierzytelności. Zajęcia zawierały dodatkowo informację, iż dokonane są z chwilą doręczenia zawiadomienia stronom.
Organ nadzoru wskazał, że "A" w W. potwierdził otrzymanie tych zajęć i nie kwestionował istnienia zajętych wierzytelności informując organ egzekucyjny co do sposobu ich realizacji. Tak więc zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej należało uznać, iż "A" w W. w żaden sposób nie sprzeciwiał się otrzymanym zajęciom wierzytelności, a nawet zobowiązał się do ich realizacji w miarę uzyskiwanych środków.
Powołując się na treść przepisu art. 1a/ pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ zauważył, iż w niniejszej sprawie dłużnikiem zajętej wierzytelności był bez wątpienia "A" w W., który to w oparciu o wskazane zajęcia obowiązany był przekazywać należne kwoty organowi egzekucyjnemu. Stwierdzenie faktu przekazywania należnych kwot bezpośrednio zobowiązanemu Klubowi zamiast organowi egzekucyjnemu, a więc naruszenia art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej było podstawą wydania postanowienia określającego wysokość nie przekazanej temu organowi kwoty zajętych wierzytelności. Według organu nadzorczego sam przedstawiciel strony przyznał, że przekazywano kwoty bezpośrednio zobowiązanemu, przedmiotem kontroli objęto realizację wszystkich zajęć, a powołany przez stronę fakt przekazywania przez "B" na rzecz organu podatkowego należności w ramach postępowania restrukturyzacyjnego i układowego pozostaje bez znaczenia dla sprawy oceny wywiązywania się przez dłużnika zajętych wierzytelności z obowiązków wynikających z ustawy egzekucyjnej.
Zdaniem organu drugiej instancji podnoszony przez stronę argument, iż kwoty zajęć niezgodne są ze stanem faktycznym nie znajduje uzasadnienia bowiem podane kwoty określone zostały zgodnie ze stanem na dzień wydania postanowienia przez organ egzekucyjny, gdyż do tego dnia nie wpłynęły żadne ograniczenia zaległości od wierzycieli ani też żadne kwoty od dłużnika.
W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący "A" w W. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania podnosząc zarzuty w zasadzie tożsame z zawartymi w treści zażalenia.
Skarżący zauważył, że jest wyłącznym organizatorem rozgrywek ligowych i pucharowych w najwyższych klasach rozgrywkowych w piłce nożnej. We współzawodnictwie tym uczestniczy także klub "B". Przed podpisaniem w [...] r. umowy z partnerem medialnym "C" kluby ligowe potwierdziły wolę realizacji przez skarżący "A" uprawnień z niego wynikających jako scentralizowanych praw telewizyjnych, przy uwzględnieniu władztwa "A" do tych praw sformułowanego w treści art. 14 Statutu "A". Zgodnie z intencjami klubów ligowych oraz partnera medialnego "A" kwoty pochodzące z umowy telewizyjnej mają ściśle określone przeznaczenie w tym na podnoszenie stanu infrastruktury sportowej, utrzymywanie zespołów ligowych i ich zawodników oraz na zaspokajanie zobowiązań publicznoprawnych klubów ligowych.
Skarżący wyjaśnił, że przy realizacji systemu licencyjnego musi dysponować określonymi władczymi uprawnieniami, które konkretyzowane są w postaci uchwał /decyzji/ podlegających instancyjnej kontroli. W tej sytuacji "A" nie może dyskrecjonalnie dysponować środkami pochodzącymi od partnera medialnego, a tym bardziej przesądzać o ich pozbawieniu lub ograniczeniu w sposób, który rzutuje na sytuację finansową klubu, a tym samym na kwestię przyznania lub odmowy przyznania licencji. Organy statutowe "A" określają corocznie kwoty, jakie poszczególne kluby ligowe mają otrzymywać ratalnie od partnera medialnego, przy uwzględnieniu w szczególności miejsca, jakie zajmują one w rozgrywkach piłkarskich. To zaś zdaniem skarżącego powoduje, że jednostki wewnątrzorganizacyjne "A" mogą dokonywać potrąceń z przedmiotowych należności jedynie przy istnieniu wyraźnej zgody zainteresowanego Klubu.
Skarżący wyraził pogląd, że jego usytuowanie w sferze współzawodnictwa sportowego i systemu licencyjnego sprawia, iż "do "A" nie można w rezultacie odnosić pojęcia "dłużnik zajętej wierzytelności", czy też terminu "trzeciodłużnik" w potocznym ujęciu tego słowa". Stwierdził, że podmiot, który sprawuje z mocy ustawy określone władztwo korporacyjne nad klubami sportowymi nie może być ograniczony w tych uprawnieniach przez działania innej osoby prawnej. Stąd też, wbrew temu co przyjmuje obecnie Dyrektor Izby Skarbowej w K., "A" nigdy nie uznał /bo nie mógł/ zajmowanych wierzytelności, lecz dokonywał ich rozliczenia po uzyskaniu dyspozycji konkretnego klubu. Zauważył, że uznanie jako konkretna instytucja prawna jest nie tylko oświadczeniem wiedzy, ale także oświadczeniem woli, wyczerpującym się w wyraźnej deklaracji spełnienia świadczenia wierzyciela. Skarżący nie deklarował ani w przeszłości ani obecnie, że zajęta wierzytelność zostanie przekazana, tym bardziej bezwarunkowo na rzecz określonego podmiotu trzeciego. Z tych względów ich realizacja następuje zgodnie z dyspozycjami władz poszczególnych klubów i tak samo też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Bezpodstawne są więc twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący w żaden sposób nie sprzeciwiał się otrzymanym zajęciom wierzytelności. Równocześnie nie można zakładać, że "A" zobowiązał się do ich realizacji w miarę uzyskiwanych od "C" środków finansowych. Nigdy bowiem nie było mowy o tym, że właściwe komórki wewnątrzzwiązkowe będą przygotowywać konkretny sposób realizacji zajęć. Sprzeczne z prawdą było twierdzenie, że "A" zobowiązał się do realizacji zajęć w miarę uzyskiwanych środków oraz teza, że "zdaniem przedstawicieli "A" przekazywano kwoty należne "B" bezpośrednio temu klubowi z pominięciem, bez zgody organu odwoławczego".
Skarżący ponownie podkreślił, że nie mógł, działając w określonych uwarunkowaniach prawnych, składać oświadczeń w przedmiocie uznania i realizacji zajęć komorniczych. Takie działanie wykraczałoby poza treść postanowień Sądu upoważniającego administracyjny organ egzekucyjny do dalszego łącznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanego "B".. Skarżący dodatkowo wyjaśnił, że obecnie do zakończenia kontraktu z "C" "B" nie otrzyma już z tytułu tej umowy żadnych środków finansowych. W tej sytuacji nie można statuować odpowiedzialności "A" w niniejszej sprawie w oparciu o konstrukcję wiedzy "A" na temat istnienia zadłużeń [...] klubu i rzekomego uznania zajętych wierzytelności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.
Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienia uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku /art. 152 ustawy p.p.s.a./. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala /art. 151 ustawy p.p.s.a./.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że zostało ono wydane w ramach toczącego się administracyjnego postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisów prawa oraz w razie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, a Sąd wskaże administracyjny organ egzekucyjny do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji w trybie dla niego właściwym – orzeczeń i innych aktów wydanych w sprawach cywilnych stanowiących tytuły egzekucyjne.
Poza sporem było, że w niniejszej sprawie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do wierzytelności z tytułu udostępnienia praw medialnych oraz że właściwy miejscowo sąd rejonowy stosownym postanowieniem wyznaczył administracyjny organ egzekucyjny do łącznego dalszego prowadzenia obu egzekucji wobec zobowiązanego klubu. Poza sporem było również, że egzekwowane obowiązki istniały i były wymagalne oraz że zostały określone lub ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie stanowił przedmiotu sporu status prawny zobowiązanego jako podmiotu, który nie wykonał w terminie obowiązków o charakterze pieniężnym oraz fakt, że podmiotowi temu przysługiwało prawo do odpowiedniej części należności przysługujących klubom ligowym z "kontraktu medialnego" zawartego w [...] r., którego stronami byli "A" w W. /zwany dalej "A"/ jako organizator rozgrywek ligowych i pucharowych w piłce nożnej oraz "C" jako realizator transmisji telewizyjnych meczów piłkarskich. Mocą tej umowy oraz na podstawie § 14 pkt 1 Statutu "A" i uchwały nr [...] Zarządu "A" z dnia [...] r. "A" w W. będący wyłącznym właścicielem wszelkich praw majątkowych i niemajątkowych m.in. do prowadzonych przez "A" rozgrywek piłkarskich, a w szczególności praw telewizyjnych, reklamowych i marketingowych realizowanych odnośnie powyższych rozgrywek za pośrednictwem dostępnych środków audiowizualnych, radiowych, dźwiękowych, internetu i innych oraz do którego należały i to wyłącznie wszystkie prawa medialne do rozgrywek ligowych /I, II liga/ oraz pucharowych prowadzonych przez "A" otrzymywał od partnera medialnego określone kwoty pieniężne, które następnie, zgodnie z przyjętymi zasadami, przekazywał w odpowiednich częściach poszczególnym klubom uczestniczącym w tych rozgrywkach. Niesporne było również, że "A" jako Stowarzyszenie został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, gdzie jako cel działania tej organizacji wskazano m.in. pozyskiwanie środków finansowych i przeznaczanie ich na prowadzenie działalności statutowej. Strona skarżąca nie twierdziła by kwoty pieniężne wynikające z realizacji umowy "medialnej", "telewizyjnej" nie zostały przez stronę tej umowy "partnera medialnego" przekazane "A" do jego dyspozycji. Poza sporem pozostawała również kwestia dokonania w "A" zajęć wierzytelności pieniężnych z tytułu udostępnienia praw medialnych i otrzymania przez "A" zawiadomień o tych zajęciach.
Sporne natomiast było czy "A" w W., od strony formalnoprawnej, mógł być traktowany wyłącznie jako dłużnik zajętej wierzytelności, czy doszło do uznania zajętych wierzytelności przy uwzględnieniu statusu prawnego "A" oraz faktu istnienia innych wierzycieli niż zgłoszeni do organu egzekucyjnego. Sporna była również kwestia istnienia uprawnienia organu egzekucyjnego do przekazywania wszystkich bez wyjątku należności dłużnika na rzecz tego podmiotu oraz nieuwzględnienie przez organ egzekucyjny wyższego stopnia faktu przekazania przez zobowiązanego na rzecz organu podatkowego należności w ramach postępowania układowego i restrukturyzacyjnego oraz pominięcie wykazanego związku istniejącego między możliwością otrzymania jakichkolwiek kwot od partnera medialnego przez zobowiązanego a jego uczestnictwem w rozgrywkach, otrzymaniem licencji klubowej i brakiem zadłużenia wobec zawodników i pracowników tego klubu. Ponadto sporna była kwestia przyznania przez przedstawicieli "A" faktu przekazywania środków pieniężnych na rzecz zobowiązanego bez zgody organu egzekucyjnego.
Zgodnie z treścią przepisu art. 1a pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ ilekroć w ustawie jest mowa o dłużniku zajętej wierzytelności – rozumie się przez to dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. Organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Natomiast przez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z kolei zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Rzeczy, prawa i kwoty pieniężne nie podlegające egzekucji zostały w sposób szczegółowy wymienione w omawianej ustawie.
W myśl art. 67 § 1 cytowanej ustawy podstawą zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit.a/, stanowi między innymi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego – dłużnika zajętej wierzytelności przy czym zawiadomienie to powinno zawierać elementy wskazane w § 2 tego artykułu w tym wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia oraz pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia. Przepis art. 89 § 1 i 2 powołanej ustawy stanowi, że "organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72 – 85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności". "Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług". "Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego czy: a/ uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b/ przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c/ - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność" /art. 89 § 3 pkt 1 cytowanej ustawy/.
Zgodnie z przepisem art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nie przekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nie przekazanej kwoty przysługuje zażalenie".
Jak wynika z treści powołanych wyżej przepisów dłużnikiem zajętej wierzytelności jest nie tylko dłużnik zobowiązanego oraz bank, pracodawca, podmiot prowadzący działalność maklerską lub trasat lecz również każdy inny podmiot realizujący, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. Podmiotem realizującym zajęcie wierzytelności pieniężnej innej niż określona w art. 72 – 85 cytowanej ustawy jest osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna, której doręczono zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i wezwano, aby należnej zobowiązanemu od tego podmiotu kwoty, w wysokości określonej w art. 89 § 1 powołanej wyżej ustawy, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Dany podmiot staje się więc dłużnikiem zajętej wierzytelności pieniężnej, o której mowa w art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej, z chwila doręczenia mu stosownego zawiadomienia, w przypadku gdy wierzytelność uprawnienie do świadczenia pieniężnego istnieje i przysługuje dłużnikowi na podstawie określonego stosunku prawnego. Zajęcie to może dotyczyć bowiem tylko takiej innej wierzytelności pieniężnej, świadczenia pieniężnego, która jest należna a więc wymagalna z konkretnego tytułu i to obecnie lub w przyszłości, o ile nie została zobowiązanemu przekazana. Natura świadczenia pieniężnego jest niezależna od tego, czy jego wysokość jest z góry ustalona w momencie powstania zobowiązania czy będzie ustalona w przyszłości jako równowartość rzeczy lub usług. Wierzytelność pieniężna to taka, której spełnienie następuje w pieniądzu. Świadczenie to może być spełniane częściami. Wymagalność świadczenia pieniężnego wynikającego z danej czynności prawnej może być rozłożona w czasie i uzależniona od spełnienia określonych warunków czyli zdarzeń przyszłych i niepewnych, zależnych od przypadku lub woli stron.
Obowiązujące przepisy prawa nie stanowią o szczególnym statusie prawnym stowarzyszeń sportowych w tym "A" w zakresie zaliczenia ich do grupy podmiotów określonej jako "dłużnik zajętej wierzytelności". Z definicji ustawowej tego zwrotu zawartej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie można zasadnie dowodzić, że zarejestrowane stowarzyszenie jakim jest "A" w W. z innych przyczyn niż wskazane w omawianej ustawie egzekucyjnej bądź określonych w innych ustawach korzysta z szerszych praw lub zwolnione jest z obowiązków ciążących na pozostałych podmiotach występujących w takim postępowaniu w charakterze dłużnika zajętej wierzytelności.
Fakt, iż skarżący "A" jest organizatorem rozgrywek piłkarskich, dokonującym rozliczeń należności przysługujących klubom ligowym z kontraktu medialnego z "C" i jest zarazem podmiotem przyznającym klubom piłkarskim licencji na uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym nie ma żadnego znaczenia dla stwierdzenia, iż w granicach zakreślonych przepisami cytowanej ustawy egzekucyjnej i przy zaistnieniu okoliczności w niej przewidzianych, jest on podmiotem opisanym w art. 1a ust. 3 powołanej ustawy. W wypełnianiu przez "A" szczególnych zadań, warunków i zasad czy wymogów w tym nałożonych przez Europejską Unię Piłkarską /UEFA/ nie można doszukiwać się "formalnoprawnej" odrębności jego traktowania na gruncie prawa egzekucyjnego. Byłoby to sprzeczne nie tylko z obowiązującą w tym przedmiocie ustawą lecz również z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, oznaczającej, że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze państwowe.
Dlatego też ustalenie, że skarżący "A" otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej i został wezwany do tego by należne od niego kwoty, do określonej wysokości, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu lecz należną kwotę przekazał temu organowi było wystarczające by uznać skarżącego za dłużnika zajętej wierzytelności. Okoliczność, że wierzytelności pieniężne zobowiązanego istniały oraz kwota tych wierzytelności nie była kwestionowana przez skarżącego. Skarżący nie kwestionował również faktu, iż należne zobowiązanemu kwoty pieniężne wynikające z "kontraktu medialnego" wpływały na jego konto, znajdowały się w jego dyspozycji, oraz tego, że decyzjami odpowiednich organów "A" konkretne kwoty były przekazywane na rzecz konkretnych klubów zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami.
W tej sytuacji było rzeczą oczywistą, iż skarżący "A" "dokonujący rozliczeń należności przysługujących klubom ligowym z kontraktu medialnego" zawartego przez "A" w W. z "C" co do wierzytelności pieniężnej przysługującej z tego tytułu zobowiązanemu podmiotowi występował w charakterze dłużnika a więc zobowiązanego do przekazania konkretnej sumy pieniężnej oznaczonemu podmiotowi. Poszczególne kluby nie były stronami zawartego kontraktu nie mogłyby więc domagać się od "partnera medialnego" wypłaty kwot wynikających z tej umowy. Co więcej z uwagi na treść zapisów statutu i uchwały z dnia [...] r., na które powoływał się sam skarżący "A" wynikało, że prawa będące przedmiotem "umowy telewizyjnej" należały wyłącznie do "A", a klub nie przestrzegający tego postanowienia nie mógł uczestniczyć w rozgrywkach.
"A" nie był więc "pośrednikiem" "doręczycielem" podmiotem nie mającym żadnych praw czy obowiązków wobec klubów z tytułu zawartej umowy. Wręcz przeciwnie jako strona tej umowy i "wyłączny właściciel" wszelkich praw majątkowych i niemajątkowych w tym praw telewizyjnych, reklamowych i marketingowych, których umowa dotyczyła na mocy uzgodnień z klubami dysponował wynikającymi z kontraktu należnościami pieniężnymi będąc dłużnikiem tych klubów.
Jak wynika z akt sprawy doręczając zawiadomienia o zajęciu wierzytelności organy egzekucyjne pouczały "A" w W. o obowiązku złożenia oświadczenia,
o którym mowa w art. 89 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 896 § 2 k.p.c. Oświadczenie to powinien złożyć każdy dłużnik zajętej wierzytelności w tym wierzytelności pieniężnej. Termin tygodniowy do jego złożenia nie ma charakteru zawitego jednakże brak takiego oświadczenia lub złożenia nienależytego oświadczenia ma ten skutek, że okoliczności faktyczne, co do których oświadczenie takie miało być złożone mogą zostać potraktowane jako ich przyznanie. Tym samym brak wyraźnego oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności zobowiązanego lub o tym czy i w jakiej wysokości przysługuje dłużnikowi zajęta wierzytelność stanowi dla organu egzekucyjnego wystarczającą podstawę do traktowania takiej wierzytelności jako uznanej przez dłużnika /bądź przysługującej dłużnikowi egzekwowanemu/.
Z akt sprawy wynika również, że dłużnik zajętej wierzytelności potwierdzał otrzymanie przedmiotowych zajęć wskazując, że zostały one przekazane do komórek wewnątrzzwiązkowych "A", które przygotowują zgodnie z kolejnością zgłoszeń administracyjnych i komorniczych - sposób realizacji zadłużeń klubów ligowych, w tym "B" /obecnie "B" / w razie otrzymania środków finansowych od partnera medialnego "A" – "C", Pismo tej treści wobec wyraźnego braku innego oświadczenia "A" np. o nieuznaniu zajętej wierzytelności zobowiązanego stanowiło wypełnienie nałożonego na dłużnika zajętej wierzytelności obowiązku złożenia przedmiotowego oświadczenia. Zgodnie bowiem z zasadą wyrażoną w art. 60 k.c. oświadczenie woli może być złożone, wyrażone, w dowolny sposób, przez każde zachowanie się ujawniające wolę osoby składającej je dostatecznie jasno. Może to nastąpić w sposób wyraźny lub w sposób dorozumiany. Milczenie może być uznane za przejaw oświadczenia woli wyrażającego zgodę /akceptację/ tylko w takiej sytuacji, w której osoba nie zaprzeczająca mogła i powinna była zająć merytoryczne stanowisko w danej kwestii. Tak też było w niniejszej sprawie. Mimo obowiązku złożenia stosownego oświadczenia skarżący "A" w trakcie całego postępowania nie podważał faktu, że zobowiązanemu przysługują przedmiotowe wierzytelności pieniężne.
Dlatego też bezzasadne były zarzuty skargi dotyczące prawidłowości uznania "A" za dłużnika zajętej wierzytelności czy też "rzekomego uznania" przez "A" zajętych wierzytelności.
Bezpodstawny był również zarzut skarżącego odnośnie upoważnienia administracyjnego organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji z wszystkich bez wyjątku należności dłużnika na rzecz tego zobowiązanego oraz wskazywanie na to, że zobowiązany miał również innych wierzycieli niż zgłoszeni w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
Należy tu zauważyć, że obowiązujące przepisy prawa regulujące postępowanie egzekucyjne w administracji nie przewidują by dłużnik zajętej wierzytelności mógł na podstawie własnego uznania, z sobie tylko znanych przyczyn decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź o ich uiszczeniu zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego dokonującego zajęcia. Zajęcie egzekucyjne ma bowiem ten skutek, że organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Ponadto należy wskazać, iż przekazanie do łącznego prowadzenia obu egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie wymaganego postanowieniem sądu powszechnego przy utrzymaniu w mocy dotychczas dokonanych czynności zawierało obowiązek kontynuowania i podejmowania innych czynności i działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Niniejsze postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności pieniężnych, a więc organ prowadzący egzekucję mógł stosować środki opisane w art. 1a pkt 12a cytowanej ustawy. Tym niemniej jak słusznie zauważył organ nadzoru przedmiotem kontroli przeprowadzonej u dłużnika zajętej wierzytelności była zarówno realizacja zajęć dokonanych przez organ egzekucji administracyjnych jak i zajęć dokonanych przez sądowy organ egzekucyjny ponieważ w związku z zaistniałym zbiegiem tych egzekucji do wierzytelności z tytułu udostępnienia praw medialnych, a to wobec wyznaczenia administracyjnego organu egzekucyjnego do dalszego prowadzenia obu egzekucji. Nie można więc uznać, że w tym przypadku organ nadzoru wydając zaskarżone postanowienie działał niezgodnie z prawem czy nietrafnie interpretował postanowienie Sądu w sprawie łącznego prowadzenia egzekucji.
Zgodnie z treścią przepisu art. 71a § 1 cytowanej wyżej ustawy organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Jak wynika z protokołu czynności kontrolnych, w latach 2001 – 2003, "A" jako dłużnik zajętej wierzytelności, w tym przypadku wierzytelności pieniężnej obejmującej wszelkie należności przysługujące zobowiązanemu od "A" z tytułu realizacji zawartej przez "A" umowy o udostępnieniu praw medialnych "C", bez zgody organu egzekucyjnego przekazywał zajęte wierzytelności bezpośrednio zobowiązanemu. Postępowanie takie naruszało przepis art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zajęcie wierzytelności pieniężnej powoduje, że zobowiązany któremu przysługuje ta wierzytelność traci uprawnienia do dowolnego dysponowania lub rozporządzania tym składnikiem majątkowym, gdyż prawo to nabywa z mocy dokonanego zajęcia organ podatkowy oczywiście w określonym przepisami prawa zakresie. Należne zobowiązanemu kwoty pieniężne z tytułu udostępnienia praw medialnych i reklamowych powinny być przekazywane organom egzekucyjnym niezależnie od woli zobowiązanego i to bez względu na istniejące porozumienie stron czy wcześniejsze uzgodnienia w tej sprawie.
Twierdzenie, że "A" nie może dyskrecjonalnie dysponować środkami pochodzącymi od partnera medialnego a tym bardziej przesądzać o ich pozbawieniu lub ograniczeniu nie ma istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy. Wewnętrzny mechanizm podziału otrzymywanej przez "A" globalnej kwoty wynikającej z realizacji "kontraktu medialnego" w sytuacji gdy z mocy zastosowanego prawa doszło do zajęcia tej wierzytelności w części przypadającej na zobowiązanego, powodował jedynie jej wyodrębnienie z ogólnej sumy uzyskanego świadczenia. Określenie corocznej kwoty jakie poszczególne kluby mają otrzymać ratalnie z tytułu wykonania zawartej umowy w przypadku jej zajęcia w odniesieniu do zobowiązanego miało tylko ten skutek, że kwota przypadająca zobowiązanemu podlegała przekazaniu organowi egzekucyjnemu i to bez zgody zobowiązanego. Wręcz przeciwnie to od zgody organu egzekucyjnego zależała możliwość uiszczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności lub jej części zobowiązanemu.
Organ drugiej instancji wykazał, że "A" z pominięciem i bez zgody organu egzekucyjnego przekazywał kwoty bezpośrednio zobowiązanemu klubowi. Stwierdził również zasadnie, że fakt przekazywania przez zobowiązanego na rzecz organu podatkowego należności w ramach postępowania restrukturyzacyjnego oraz układowego pozostaje bez znaczenia dla sprawy oceny wywiązywania się przez dłużnika zajętej wierzytelności z obowiązków nałożonych na niego przepisami ustawy egzekucyjnej.
Skoro udowodniony został fakt przekazywania należnych kwot bezpośrednio zobowiązanemu zamiast organowi egzekucyjnemu, a tym samym stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części organowi egzekucyjnemu, organ egzekucyjny zobowiązany był do wydania postanowienia, w którym określił wysokość nie przekazanej kwoty zajętych wierzytelności. Kwota ta według wiedzy organu istniejącej w tym momencie została określona zgodnie ze stanem na dzień wydania zaskarżonego postępowania. W realiach niniejszej sprawy była to kwota w wysokości nie przekazanej kwoty zajętej wierzytelności do sumy egzekwowanych należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi i należne zobowiązanemu od chwili zajęcia tej wierzytelności za wyjątkiem kwot, które za zgodą organu egzekucyjnego zostały uiszczone zobowiązanemu. Fakt, iż w trakcie trwania egzekucji skierowanej do określonego prawa – wierzytelności pieniężnej, wierzytelność ta bez zgody organu egzekucyjnego została przekazana zobowiązanemu celem uregulowania innych ciążących na nim zobowiązań nie ma wpływu na ustalenie, co do bezpodstawności uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Dotyczy to również przypadku, gdy na mocy dyspozycji zobowiązanego dłużnik zajętej wierzytelności dokonuje z niej odpowiednich płatności na rzecz wskazanych podmiotów lub dokonuje "potrąceń" na swoją rzecz.
Z tych przyczyn bezprzedmiotowe było twierdzenie skarżącego o nieuwzględnieniu okoliczności, iż warunkiem otrzymania przez zobowiązanego jakichkolwiek środków pochodzących od partnera medialnego "A" było samo uczestnictwo w rozgrywkach piłkarskich możliwe po otrzymaniu licencji klubowej, której podstawowym elementem było także brak zadłużeń wobec zawodników i pracowników klubu "co było realizowane w porozumieniu z Pierwszym Urzędem Skarbowym w K." oraz "o oderwaniu twierdzeń zaskarżonej decyzji od działań podejmowanych przez "A" wobec wierzycieli klubów piłkarskich". Okoliczności te nie mogły stanowić przedmiotu prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż ich wykazanie /nie miało wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia egzekucyjnego.
Co do okoliczności bezpodstawnego przyjęcia, że przedstawiciele "A" przyznali fakt przekazywania środków pieniężnych na rzecz zobowiązanego bez zgody organu egzekucyjnego należy zauważyć, że zostało to wykazane przez organ egzekucyjny, który ustalił, iż przedstawiciel "A" w protokole kontroli sam przyznał, że przekazywano kwoty bezpośrednio zobowiązanemu klubowi, zgodnie z jego dyspozycją, z kwot przyznanych zobowiązanemu z tytułu udostępnienia praw medialnych i reklamowych głównie na płace pracowników, na poczet zadłużenia klubu wobec "A" oraz wobec Urzędu Skarbowego. Istotne było jednak to, iż przedstawiciel skarżącego nie stwierdził, że do przekazania wszystkich tych kwot doszło za zgodą organu egzekucyjnego.
Na koniec należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w K., że realizacja zajęć komorniczych nie mieści się w funkcji władczych uprawnień skarżącego "A", a wynika z obowiązków nałożonych na "A" przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Realizacja uchwał "A" winna nastąpić w ten sposób, że warunki umowne muszą ustąpić pierwszeństwa obowiązkom nałożonym przez przepisy prawa. Wobec tego żadne działania podjęte celem realizacji zawartych umów nie mogą naruszać obowiązujących przepisów.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem, a wobec nie stwierdzenia uchybień, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. i bezzasadności skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy.