I SA/Gl 1794/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-10-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnazarzutyinteres prawnystrona postępowaniagminaSKO WSApostanowienieskarga

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Gminy L. na postanowienie SKO w K. dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych, uznając, że gmina nie była stroną postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które uchyliło częściowo postanowienie Burmistrza Miasta L. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Gmina L. domagała się uchylenia postanowienia SKO w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...],[...] i [...]. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że Gmina L. nie posiadała interesu prawnego do jej wniesienia, ponieważ Burmistrz Miasta L. występował w postępowaniu jako wierzyciel.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Gminy L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. SKO w K. uchyliło częściowo postanowienie Burmistrza Miasta L. z dnia [...]r., uznając zarzut zobowiązanej "A" S.A. w K. za zasadny w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...],[...] i [...], a w pozostałej części utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy. Gmina L. wniosła skargę, domagając się uchylenia postanowienia SKO w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...],[...] i [...]. SKO w K. wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że Gmina L. nie może być stroną postępowania sądowo-administracyjnego, gdyż Burmistrz Miasta L. był organem I instancji. W przypadku merytorycznego rozpatrzenia, SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa dotyczy zgodności z prawem, a nie celowości. Zgodnie z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Sąd stwierdził, że Gmina L., reprezentowana przez Burmistrza, nie wykazała interesu prawnego do wniesienia skargi, gdyż Burmistrz występował jako wierzyciel, a gmina jako jednostka samorządu terytorialnego nie może być stroną w takiej sytuacji. Sąd powołał się na utrwaloną w orzecznictwie koncepcję strony i interesu prawnego. Mimo to, sąd nie odrzucił skargi, wskazując, że gmina może być podmiotem uprawnionym do jej wniesienia, jeśli istnieje interes prawny, czego w tym przypadku nie wykazano. W konsekwencji, na podstawie art. 151 PPSA, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina jako jednostka samorządu terytorialnego nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi w sytuacji, gdy organ ją reprezentujący (burmistrz) występował w postępowaniu egzekucyjnym jako wierzyciel.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina nie wykazała interesu prawnego, ponieważ burmistrz działał jako wierzyciel, a gmina nie może być stroną w postępowaniu dotyczącym własnych należności egzekwowanych przez jej organ. Brak jest przepisu prawa materialnego, który przyznawałby gminie legitymację procesową w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.k.o. art. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych art. 1 § § 1

u.p.e.a. art. 33 § pkt 1 – 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 112 § § 4 pkt 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 109 § § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003 – 2006 art. 42

Ustawa o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych art. 44 § ust. 2

u.p.e.a. art. 33 § pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003 – 2006 art. 42 § ust. 1

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 34 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 17

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina L. nie posiadała interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ Burmistrz Miasta L. działał jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, a gmina nie może być stroną w takiej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Gmina L. argumentowała, że tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z art. 42 ustawy o restrukturyzacji górnictwa, a SKO błędnie uchyliło postanowienie Burmistrza w tej części.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości. interes prawny musi być zawsze jednostkowy, realny, konkretny i sprawdzalny. Podstawą interesu prawnego dla określonego podmiotu może być tylko konkretny przepis prawa materialnego, który w ten sposób stwarza mu legitymację procesową. gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego, w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje Wójt tej gminy, ani gmina ani żaden jego organ nie są uprawnieni do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego.

Skład orzekający

Eugeniusz Christ

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Madej

członek

Teresa Randak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że gmina nie ma interesu prawnego do zaskarżania decyzji/postanowień wydanych w postępowaniu, w którym organ gminy (np. burmistrz) występował jako wierzyciel lub organ egzekucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ gminy jest jednocześnie wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym, a gmina jako jednostka samorządu terytorialnego próbuje zaskarżyć rozstrzygnięcie dotyczące tego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - kto może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego i posiadać interes prawny do jego wniesienia, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Gmina nie może skarżyć decyzji, w której jej burmistrz był wierzycielem – kluczowe orzeczenie o interesie prawnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1794/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Madej
Teresa Randak
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (sprawozdawca), Sędzia NSA Ewa Madej, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
( tekst jednolity Dz. U. nr 110 z 2002 r., poz. 968 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity : Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. nr 198, poz. 1925 ) uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta L. nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...],[...] i [...], uznając w tej części zarzut zobowiązanej "A" S.A. w K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne za zasadny. zaś w części dotyczącej tytułów wykonawczych z dnia [...]
2004 r. nr [...] i [...] utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy i uznało zarzut za bezzasadny.
W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności przedstawiło stan faktyczny. Wynikało z niego, że postanowieniem z dnia [...] 2004 r. Burmistrz Miasta L. uznał za bezzasadny zarzut wniesiony przez "A" S.A. w przedmiocie określenia egzekwowanego obowiązku. "A" S.A. wnosząc zażalenie na to postanowienie zarzuciła, że dochodzony obowiązek jest niezgodny z obowiązkiem wynikającym z decyzji Burmistrza Miasta L. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie odpowiedzialności "A" S.A. z tytułu opłat eksploatacyjnych powstałych od I kwartału 2002 r. do [...] 2003 r., gdyż orzeczona w niej odpowiedzialność zgodnie z art. 112 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) jest ograniczona do odsetek za zwłokę naliczonych do dnia nabycia, co nie zostało uwzględnione przez wierzyciela.
W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 pkt 1 – 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaś zgodnie z przepisem art. 34 § 1 powoływanej ustawy organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.
Następnie Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...] 2004 r. "A" zgłosiła zarzut na egzekucję administracyjną prowadzoną przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...]
2004 r. nr [...],[...],[...],[...] i [...] wystawione przez Burmistrza Miasta L.. Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta L. wyraził wymagane stanowisko uznając zgłoszone zarzuty za bezzasadne.
W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśniając, że z przepisu tego wynika, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 cytowanej ustawy. Burmistrz Miasta L. jako podstawę prawną należności wskazał swoją decyzję [...] z dnia [...] r. w sprawie odpowiedzialności "A" S.A. z tytułu opłat eksploatacyjnych powstałych od I kwartału 2002 r. do [...] 2003 r. Zgodnie z tą decyzją "A" S.A. w przypadku opłaty eksploatacyjnej należnej za [...],[...] i [...] kwartał 2002 r. odpowiada za powstałe odsetki naliczone do dnia nabycia przedsiębiorstwa, czyli do dnia [...] 2003 r. Natomiast w przypadku opłaty eksploatacyjnej należnej za [...] kwartał 2002 r. i [...] 2003 r. zastosowanie znajduje art. 109 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium stwierdziło bezzasadność zarzutów "A" w przypadku tytułów wykonawczych nr [...] i [...], dotyczących odpowiednio opłaty eksploatacyjnej należnej za [...] kwartał 2002 r. i [...] 2003 r., ponieważ zgodnie z powołanym przepisem w razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych ( w opłacie eksploatacyjnej ). Z tego względu organ nie zgadza się z zarzutem dłużniczki, że w przypadku tytułów wykonawczych nr [...] i [...] wierzyciel określił egzekwowany obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia będącego podstawą do żądania przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.
Odnosząc się do kwestii tytułów nr [...],[...] i [...] dotyczących należności z tytułu opłaty eksploatacyjnej za [...],[...] i [...] kwartał 2002 r., w ramach których Burmistrz Miasta L. określił kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu, Kolegium uznało zarzuty "A" S.A. za zasadne. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 42 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003 – 2006 ( Dz. U. nr 210, poz. 2037 ), zgodnie z którym z dniem wejścia tej ustawy "A" S.A. przejęła nieumorzone zobowiązania spółek węglowych, które przed dniem wejścia w życie ustawy zbyły na jej rzecz przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych. Kolegium wyraziło pogląd, że wierzyciel w wystawionych tytułach wykonawczych nr [...],[...] i [...] powinien określić dochodzony obowiązek zgodnie z przywołaną w nich podstawą prawną. Kolegium wyjaśniło, że Burmistrz Miasta L.nie może żądać zaspokojenia wierzytelności wykraczających poza zakres odpowiedzialności wynikający z decyzji nr [...] z dnia [...] r., skoro sam wskazał ją jako podstawę do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia faktyczny obowiązek wynikający z art. 42 ustawy restrukturyzacyjnej, lecz ten który wynika z podstawy określonej w tytule przez wierzyciela.
W końcowej części uzasadnienia organ wspomniał, że przepis art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależnia zasadności zgłoszenia zarzutu od określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z obowiązkiem ciążącym na zobowiązanym, lecz określenia tego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia będącego podstawą do żądania przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gmina L. domagała się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącego tytułów wykonawczych nr [...],[...] i [...] z [...] 2004 r. W uzasadnieniu podniosła przede wszystkim fakt, że powyższe tytuły wystawione zostały zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003 – 2006.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w pierwszej kolejności wniosło o odrzucenie skargi. Dla uzasadnienia tego wniosku podało, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika Burmistrza Miasta L., czyli przez organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Zdaniem Kolegium stroną w postępowaniu sądowo – administracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej sprawie był powołany do wydania decyzji administracyjnej. Powyższe odnosi się w rozpatrywanej sprawie do Burmistrza Miasta L., będącego organem I instancji właściwym do stwierdzenia zasadności zarzutów wniesionych przez "A" S.A. Nie można bowiem w tej samej sprawie występować jako organ, a potem jako strona postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.
W przypadku merytorycznego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze Kolegium przywołało wcześniej zaprezentowaną argumentację tego organu, uznając za chybiony argument Gminy L.. W szczególności po raz kolejny podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia faktyczny obowiązek wynikający z art. 42 ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003 – 2006, lecz zasadność zgłoszonego zarzutu, że określenie obowiązku egzekwowanego jest niezgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia będącego podstawą do żądania przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a zatem legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku ( art. 152 ustawy p.p.s.a. ). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala ( art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Niniejsza sprawa dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanego "A" S.A. w K. na postanowienie wyrażające stanowisko Burmistrza Miasta L. jako wierzyciela egzekwowanego obowiązek w zakresie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Przepis art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) regulujący postępowanie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów ( § 1 ) przewiduje możliwość złożenia zażalenia na to postanowienie
( § 2 ), które rozpoznaje właściwy dla wierzyciela organ wyższego stopnia o którym mowa w art. 17 k.p.a. Ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela może być przedmiotem skargi do Sądu administracyjnego ( art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a.). Należy jednak zauważyć, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają tylko te postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na którą służy zażalenie oraz które dotyczą praw i obowiązków stron postępowania oraz zaskarżone zostały przez stronę, to jest przez wierzyciela lub dłużnika egzekwowanego. Jest rzeczą oczywistą, że wierzyciel nie może skarżyć własnego postanowienia wydanego w trybie art. 34
§ 1 cytowanej ustawy ani postanowienia wydanego na skutek rozpoznania zażalenia na podstawie art. 34 § 2 tej ustawy.
Sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi zbadał więc w pierwszej kolejności czy skarżąca Gmina była podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi skoro nie była stroną toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przywołać regulację prawną zawartą w art. 50 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do jego treści uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Brzmienie przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że poza wyjątkami wynikającymi z treści art. 50 § 1 in fine, o bycie uprawnienia do wniesienia skargi decyduje istnienie "interesu prawnego" po stronie skarżącego. Pojęcie "interesu prawnego" nie doczekało się wyraźnego zdefiniowania ani w przepisach obowiązującego prawa, ani też w judykaturze i doktrynie. Niemniej jednak zarówno w literaturze przedmiotu jak i orzecznictwie w zasadzie powszechnie przyjmuje się, że "interes prawny" musi być zawsze jednostkowy, realny, konkretny i sprawdzalny. Podstawą interesu prawnego dla określonego podmiotu może być tylko konkretny przepis prawa materialnego, który w ten sposób stwarza mu legitymację procesową. Z przepisu tego powinno wynikać, że dana osoba ( fizyczna, prawna lub inna jednostka organizacyjna ) może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem, oczywiście dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 1999 roku, sygn. akt II SA 974/99, z dnia 22 sierpnia 1997 roku, sygn. akt I SA 1580/96, z dnia 8 października 1998 roku, sygn. akt IV SA 1762/96, z dnia 26 października 1999 roku, sygn. akt IV SA 1693/97, z dnia 5 listopada 1999 roku, sygn. akt I SA 2241/98, z dnia 14 września 2000 roku, sygn. akt II SA/Gd 1154/98 – opublikowane w systemie Informacji Prawnej "LEX" nr 46296, 43770, 48702, 47248, 44081 ).
Innymi słowy zatem, interes prawny rozumieć należy jako zobiektywizowaną, zarazem zaś zindywidualizowaną i skonkretyzowaną potrzebę ochrony prawnej wynikającą z powszechnie obowiązującego przepisu prawa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1991 roku, sygn. akt III ARN 13/91 ). Niezbędne jest więc istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem lub czynnością, skarga natomiast może dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej" skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno-prawnego ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1998 roku, sygn. akt IV SA 793/96 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej "LEX" nr 43305). Skarżący działać musi przy tym bezpośrednio we własnym imieniu i mieć roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 roku, sygn. akt II SA 74/96, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1997, nr 3, poz. 89 ).
Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika zatem, że pojęcie "uprawnionego podmiotu", o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże się z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonym z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć więc "interes prawny" w postępowaniu zarówno administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1996 roku, sygn. akt SA/Łd 1843/95 ).
Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny charakteryzujący się tym, że oznaczony podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę wystąpienia ze skutecznym żądaniem podjęcia stosownych czynności przez organ administracji ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2002 roku, sygn. akt I SA/Ka 1354/02 ).
Odnosząc ostatnio poczynione spostrzeżenia do ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że Gmina L. reprezentowana przez Burmistrza kontrolując w rozpatrywanej sprawie negatywne dla wierzyciela ( Burmistrza Miasta L.) rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące uchylenia postanowienia Burmistrza Miasta L. w sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie
3 tytułów wykonawczych i w tej części uznającego zarzutu zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne za zasadny, nie wywiodła swojego żądania z konkretnego przepisu prawa. Gmina bowiem jako jednostka samorządu terytorialnego, posiadająca osobowość prawną, nie może być stroną postępowania – ze względu na własny interes prawny – w sytuacji, gdy reprezentujący ją burmistrz czy prezydent występował w postępowaniu egzekucyjnym jako wierzyciel egzekwowanego obowiązku wydający postanowienie wyrażające stanowisko co do wniesionych zarzutów zobowiązanego.
Należy zgodzić się również z poglądem, że bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego, w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje Wójt tej gminy, ani gmina ani żaden jego organ nie są uprawnieni do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego ( tak wyrok NSA z dnia 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90 – ONSA z 1990 r., z. 4, poz. 7 ). Pogląd ten znajduje zastosowanie także na gruncie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz innych ustaw mocą których właściwy organ gminy jest organem uprawnionym do wystawienia tytułu wykonawczego i żądania ( jako wierzyciel ) wszczęcia egzekucji administracyjnej a następnie wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, zgodnie bowiem z treścią art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego – właściwy do orzekania organ I instancji w tym przypadku burmistrz gminy L. a nie sama gmina. Dlatego też gminie jako jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym postanowień wydanych przez organ tej gminy w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie, ani też postanowień kończących postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd stwierdził, iż brak było podstaw do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ze względu na to, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pozostając zatem na gruncie utrwalonej w orzecznictwie koncepcji strony ( por. w szczególności przywołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 1996 roku ), której legitymacja do wniesienia skargi w spornych przypadkach jest przedmiotem rozprawy sądowej, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Brak było natomiast podstaw do odrzucenia skargi. Co do zasady bowiem gmina może być podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mimo że decyzję ( lub postanowienie ) w pierwszej instancji wydał wójt ( lub burmistrz ) tej gminy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 roku, sygn. akt III RN 104/00. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 2002, nr 1, poz. 4). Niezbędne jest jednak istnienie po stronie gminy interesu prawnego ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 roku, sygn. akt III RN 189/01, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 2002, poz. 177 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI