I SA/Gl 173/12

I SA/Gl 173/12 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2012-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Teresa Randak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1620/12 - Wyrok NSA z 2014-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 64 c  par. 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 15 grudnia 2009 r. Prezydent Miasta K., jako wierzyciel, wystawił przeciwko A S.A. w K. łącznie 24 tytuły wykonawcze o numerach od [...] do numeru [...], obejmujące zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2004 r. Podstawą prawną wystawienia ww. tytułów wykonawczych była decyzja wymiarowa z dnia [...], nr [...].
Następnie wierzyciel przesłał ww. tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. celem realizacji. Organ egzekucyjny w dniu 22 grudnia 2009 r. nadał tym dokumentom klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Na podstawie ww. tytułów egzekucyjnych organ egzekucyjny przystąpił do czynności egzekucyjnych, przez zajęcie praw majątkowych, tj. wierzytelności przysługujących A S.A. od jej dłużników.
Pismem z dnia 29 grudnia 2009 r. A S.A. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych, podnosząc że egzekucją administracyjną objęty został po części nieistniejący obowiązek, tj. zarzut wynikający z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W dniu 30 grudnia 2009 r. organ egzekucyjny wyegzekwował w całości należności objęte wszystkimi tytułami wykonawczyni.
Po otrzymaniu zarzutów, organ egzekucyjny – kierując się postanowieniami art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. nr FRP.JM/2195/10 A S.A., działając na podstawie art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej, złożyła wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z egzekucją administracyjną, prowadzoną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 grudnia 2009 r. o numerach [...] do [...]. Kolejnym pismem z tego samego dnia (nr FRP.JM/2194/10) A S.A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z prowadzeniem egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 grudnia 2009 r. o numerach od [...] do [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wierzyciel, tj. Prezydent Miasta K. uznał zarzuty A S.A. za uzasadnione w przedmiocie częściowego nieistnienia obowiązku w zakresie nienależnie wyegzekwowanych odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez A S.A.
W konsekwencji powyższego A S.A. zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego, powstałych w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną przez ten organ na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 15 grudnia 2009 r. o numerach od [...] do [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. zawiesił postępowanie w zakresie wniosku A S.A. z dnia 18 stycznia 2010 r. nr FRP.JM/2194/10 w sprawie kosztów egzekucyjnych odnoszących się wyłącznie do tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...].
W związku ze stanowiskiem wierzyciela, zawartym w jego postanowieniu z dnia [...] nr [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], którym uznał złożone zarzuty za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny określił koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł., powstałe w wyniku prowadzonej przez ten organ egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...] i dokonał zwrotu pobranych od A S.A. w K. kosztów egzekucyjnych w takiej samej kwocie wraz z należnymi odsetkami ustawowymi.
W dniu [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wydał też postanowienie o numerze [...], którym obciążył wierzyciela, tj. Prezydenta Miasta K. kwotą [...]zł. nienależnie (jego zdaniem) pobranych od zobowiązanej A S.A. kosztów egzekucyjnych, wygenerowanych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] wraz z ustawowymi odsetkami, należnymi od dnia ich pobrania, tj. od 23 grudnia 2009 r.
Oba ww. postanowienia organu egzekucyjnego, tj. dotyczące określenia kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości [...]zł., jak też dotyczące obciążenia tymi kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, zostały zaskarżone przez Prezydenta Miasta K.
Prezydent Miasta K. zaskarżył też postanowienie organu egzekucyjnego, w którym organ ten uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...].
W uzasadnieniu zażalenia na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, Prezydent Miasta K. nie zgodził się z argumentacją organu, że tytuły wykonawcze zawierały wady.
Skarżący stwierdził także, że organ egzekucyjny najpierw wydał postanowienie o numerze [...], którym obciążył zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł., a dopiero później wydał postanowienie o numerze [...], którym określił koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł.
W ocenie Prezydenta Miasta K. wyjaśnienia wymagała też kwestia zawieszenia postępowania dotyczącego kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym, którego organ egzekucyjny dokonał postanowieniem z dnia [...] nr [...]. Strona podkreśliła, że organ egzekucyjny zawiesił postępowanie w zakresie objętym wnioskiem A S.A. z dnia 9 stycznia 2001 r., a dotyczącym wniosku z dnia 18 stycznia 2010 r. o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego, jeżeli nie złożono wniosku o wszczęcie zawieszonego postępowania, organ egzekucyjny nie miał prawa najpierw określić, a następnie dokonać zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych od zobowiązanego.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności wskazał na podstawę prawną wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia, wskazując, że zgodnie z art. 64 c § 3 u.p.e.a. jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a.
Dyrektor Izby Skarbowej zaakcentował, że A S.A. zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku, który zgodnie z regulacją ustawową wymagał zajęcia stanowiska wierzyciela, wyrażonego w formie postanowienia. Prezydent Miasta K. wypowiedział się w tym zakresie w postanowieniu z dnia [...] Nr [...] uznając zgłoszony zarzut za zasadny, w zakresie w jakim podnosiła go zobowiązana Spółka tj. w zakresie nienależnie wyegzekwowanych odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł.
W oparciu o w/w ostateczne stanowisko wierzyciela, którym organ egzekucyjny był związany (art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej), Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. uznał zarzuty Spółki za zasadne i postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne. Jak wskazał organ nadzoru treść art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej obligowała organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak bowiem stanowi ten przepis, organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka. Podniesiono także, iż umorzenie postępowania nastąpiło tylko do tytułów wykonawczych o nr [...] do [...].
Organ nadzoru wskazał ponadto, że zasadą – zgodnie z art. 64 c § 1 u.p.e.a. – jest obciążenie kosztami egzekucyjnego zobowiązanego. Paragraf 3 w/w przepisu stanowi jednak, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Zdaniem organu, fakt, iż niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] spowodował wierzyciel nie budzi wątpliwości, gdyż wystawiając wadliwe tytuły wykonawcze, określił w nich w części nieistniejący obowiązek – co potwierdza postanowienie wierzyciela z dnia [...]. Powyższe – zdaniem organu – wypełniło dyspozycję przepisu art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej, czyniąc wierzyciela odpowiedzialnym za niezgodne z prawem działanie w powyższym zakresie i obciąża powstałymi i pobranymi od zobowiązanej Spółki kosztami egzekucyjnymi.
Odnosząc się do pozostałych argumentów zażalenie, organ wskazał, że zawieszenie postępowania dotyczyło tytułów wykonawczych o nr [...] do [...], a zatem za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący określenia tych kosztów i obciążenia nimi wierzyciela. Zauważono także, że kolejność numeracji wydanych przez organ egzekucyjny postanowień o obciążeniu wierzyciela kosztami oraz o określeniu kosztów egzekucyjnych pozostaje bez znaczenia, a to z tej przyczyny, że postanowienia te zostały wydane w tym samym dniu tj. [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wierzyciel – Prezydent Miasta K. – zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie:
1. art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych zawierających wady,
2. art. 6 i art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące i nierzetelne rozpatrzenie materiami dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Uzasadniając skargę, autor skargi podniósł, że ustalania organu nadzoru w kwestii niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji z winy wierzyciela nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym, a to z tej przyczyny, że na żadnym etapie postępowania organ nie potwierdził wad tytułów wykonawczych. Warunkiem koniecznym do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest wskazanie w sposób jednoznaczny i przekonujący, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art.64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl tego przepisu "jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a". Uznanie zaś tytułów wykonawczych za niezgodne z prawem musi nastąpić prawomocnym rozstrzygnięciem innego organu lub sądu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 23.06.2008 r. (sygn. akt I SA/Kr 273/08), stwierdzając w uzasadnieniu. "przepis art.64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczy takich wypadków, których niezgodność z prawem została stwierdzona orzeczeniem właściwego organu. Będzie to stosowna decyzja organu bądź wyrok sądowy, które w swej treści przesądzają, że tytuł wykonawczy jest niezgodny z prawem". Na taką interpretację wskazuje także przepis art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Dodatkowo w przypadku obciążenia wierzyciela kosztami należy wykazać, iż niezgodność z prawem została przez niego spowodowana.
Wskazując na etapy postępowania egzekucyjnego, strona skarżąca zaakcentowała, że badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena przez organ egzekucyjny, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. następuje w pierwszym etapie postępowania, poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. Jeżeli organ stwierdzi że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27, nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi.
W przypadku spornych tytuł wykonawczych, organ nadzoru:
- dokonał oceny, o której mowa w art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji,
- stwierdził, iż przedłożone tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- wszczął postępowanie egzekucyjne w dniu 23 grudnia 2009 r. przez doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych wraz z zajęciami wierzytelności,
- zakończył, poprzez wyegzekwowanie całości dochodzonej należności w dniach: 23, 28,29 i 30 grudnia 2009 r.
Skarżący ponownie podkreślił, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie spornych tytułów wykonawczych, egzekwując w całości należność główną, odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne. A wniosła na to postępowanie zarzuty w oparciu o art. 33 pkt 1 u.p.e.a. wskazując, że przedmiotową egzekucją został objęty po części nieistniejący obowiązek. Zarzut ten został uznany przez wierzyciela. Autor skargi zaakcentował, że zgodnie z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznanie zarzutu za zasadny winno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, jednakże wyłącznie w części wyznaczonej granicami zarzutu zobowiązanej. Zarzut ten dotyczył w badanej sprawie objęcie w części nieistniejącego obowiązku w zakresie nienależnie pobranych odsetek za zwłokę, które to odsetki zostały zwrócone A wraz z należnymi odsetkami na dzień zwrotu.
Końcowo autor skargi podniósł, że aby obciążyć kosztami czy to zobowiązanego czy wierzyciela, należy w pierwszej kolejności koszty te określić, tymczasem organ egzekucyjny dokonał tych czynności w odwrotnej kolejności.
Strona skarżąca wniosło o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2010 r. Prezydent Miasta K. podtrzymał argumentację zawartą w skardze, akcentując, że tytułom wykonawczym na podstawie, których przeprowadzono postępowanie egzekucyjne – wbrew twierdzeniu organu nadzoru – nie były wadliwe.
Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. pełnomocnicy skarżącego i organu złożyli wniosek o zawieszenie postępowanie sądowe do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej na wyrok tut. sądu z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 418/08. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2010 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe, które następnie zostało podjęte w dniu 23 stycznia 2012 r.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał argumenty i wnioski skargi, dodając, że zasadność wniosku dotyczącego uchylenia zaskarżonego postanowienia wynika z wyroku tut. Sądu z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 418/09 oraz wyroku NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 585/10. Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o zawieszenie postępowania sądowego, a w sytuacji nie uwzględnienia wniosku o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o zawieszenie postępowania sądowego pełnomocnik wskazał, że wyrokiem z dnia 2 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 938/11, Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł. powstałych w wyniku prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A S.A. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta K. i obciążenia nimi wierzyciela.
Strona skarżąca – kwestionując zasadność tego rozstrzygnięcia – akcentowała głównie dwie okoliczności tj. niezasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz w konsekwencji niezasadność obciążenia wierzyciela kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Wypada także wskazać, że:
– po pierwsze, stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia pozostaje poza sporem,
– po drugie, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 174/12 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. w sprawie uznania zarzutów za zasadne i umarzające postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku A S.A. z/s w K., ul. [...] na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta K. i orzekające o uznaniu zarzutów za zasadne i umarzające postępowanie egzekucyjne.
Uchylając w/w postanowienia, Sąd wskazał m.in., że art. 34 § 4 nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a warunki umorzenia winny zostać zweryfikowane na podstawie art. 59. Innymi słowy mówiąc umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, stanowić musi jedną z form umorzenia wymienioną w art. 59. Wskazał ponadto, że wbrew stanowisku organu nadzoru oraz uczestnika postępowania, częściowe uwzględnienie wykonania nałożonego obowiązku, stanowi podstawę częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Podobny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 585/10. NSA za prawidłowe uznał stanowisko tut. Sądu, iż art. 34 § 4 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania w administracji. Umorzenie bowiem na podstawie tego przepisu może nastąpić w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59 u.p.e.a. Tym samym, Sąd ten przesądził zasadniczy przedmiot sporu, a to taki, że przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. – w sytuacji, gdy tylko część obowiązku nie istnieje, a została objęta tytułem wykonawczym, stanowiącym przedmiot zarzutu – uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego w części, w jakiej zarzut jest zasadny, a nie całego prowadzonego postępowania".
Akceptując pogląd wyrażony w w/w wyroku, Sąd za zasadny uznaje zatem zarzut naruszenia art. 64 c § 3 u.p.e.a., przy czym – co wymaga podkreślenia – w powiązaniu/w związku z przyjętą przez organ podstawą powiązania tego przepisu z art. 34 ust. 4 ustawy. Jak wskazał bowiem organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zasadne było umorzenie postępowania egzekucyjnego, a to z tej przyczyny, że przepis art. 34 ust. 4 u.p.e.a. nie przewiduje częściowego umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jak przyjął przy tym organ nadzoru, fakt bezprawnego wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego z wniosku Prezydenta Miasta K. został potwierdzony postanowieniem organu egzekucyjnego i organu nadzoru, a to uzasadniało obciążenie wierzyciela/skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64 c § 3 u.p.e.a.
W sytuacji natomiast uchylenia przez Sąd w/w postanowienia, cała argumentacja zaskarżonego postanowienia, a zwłaszcza legalności umorzenia postępowania egzekucyjnego, traci zasadność.
Pozostaje zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 64 c § 3 u.p.e.a. i zgodnie z prawem obciążył wierzyciela kosztami prowadzonej egzekucji. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a.
W tym miejscu warto zauważyć, że ustalenie, iż niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel ciąży na organie egzekucyjnym wydającym stosownej treści postanowienie. Organ egzekucyjny musi wykazać, że nikt inny tylko wierzyciel spowodował sprzeczne z przepisami ustawy egzekucyjnej wszczęcie a następnie prowadzenie egzekucji.
Niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie egzekucji oznacza sytuację, w której organ egzekucyjny wykonał czynność opisaną w art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej mimo istnienia okoliczności, o których mowa w art. 29 § 2 tej ustawy nieznanych organowi egzekucyjnemu, z wyłączeniem przypadku wymienionego w art. 64c § 2 ustawy egzekucyjnej. Niezgodne z przepisami ustawy prowadzenie egzekucji to podejmowanie czynności egzekucyjnych mimo braku podstaw prawnych do ich przeprowadzenia.
W warunkach opisanych w art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej zarówno niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie jak i prowadzenie egzekucji musi być spowodowane działaniem lub zaniechaniem wierzyciela, a więc takim jego postępowaniem, które narusza przepisy ustawy nakazujące lub zakazujące wierzycielowi podejmowania określonych czynności przed lub w trakcie prowadzonej egzekucji. W badanej sprawie, całość argumentacji organu nadzoru została oparta o fakt, że ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej, skutecznie zostało umorzone postępowanie egzekucyjne. Organ nadzoru, nie badając przesłanek określonych w art. 64 c § 3 w/w ustawy – w sposób automatyczny przyjął, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, przesądza o niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji z winy wierzyciela. Wyeliminowanie zatem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z obrotu prawnego przesądza o konieczności wyeliminowania także postanowienia w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż to ostatnie postanowienie, oparte zostało o fakt umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na marginesie należałoby podnieść, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika uczestnika postępowania ( podniesionym na rozprawie ), że skarga winna zostać oddalona, gdyż tut. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Należy bowiem zaakcentować, że Sąd orzeka o legalności zaskarżonego orzeczenia na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania rozstrzygnięcia. Poza sporem pozostaje w badanej sprawie fakt, że w dacie wystawienia tytułów wykonawczych istniała w obrocie prawnym decyzja Prezydenta Miasta K. określająca zobowiązanej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Z tej samej przyczyny nie uwzględniony został wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Zdaniem Sądu, późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie może mieć wpływu na ocenę legalności postanowienia, które zapadło w innym stanie faktycznym, a więc w dacie, kiedy w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji ustali czy organ egzekucyjny – obciążając wierzyciela – kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego wykazał istnienie przesłanek określonych w art. 64 c § 3 u.p.e.a. tj. czy wykazał, że to Prezydent Miasta K. był winien bądź to niezgodnego z prawem wszczęcia postępowania egzekucyjnego bądź niezgodnego z prawem jej prowadzenia, ze wskazaniem okoliczności, które zdecydowały o wypełnieniu tych przesłanek. Dodatkowo odniesie się do wszystkich podniesionych w zażaleniu kwestii i dokona ich analizy.
Na koniec wypada powtórzyć, że dla zastosowania przepisu art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej poza innymi opisanymi tam przesłankami, konieczne jest stanowcze ustalenie, że niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, a nie żaden inny podmiot. W myśl przepisów ustawy egzekucyjnej gospodarzem tego postępowania jest organ egzekucyjny, na którym ciążą określone obowiązki, w tym czuwanie nad prawidłowym jego przebiegiem.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ drugiej instancji naruszyły art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nadto reguły postępowania nakazujące tym organom działanie zgodne z prawem i na podstawie rzetelnie zgromadzonego i wyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego. Obciążając bowiem Prezydenta Miasta K. z tytułu całości należnych organowi kosztów egzekucyjnych, de facto nie wziął pod uwagę i nie ocenił okoliczności, że kwota wynikająca z decyzji organu a dochodzona spornymi tytułami wykonawczymi pozostawała poza sporem, a tym samym zarówno wszczęcie, jak i prowadzenie egzekucji w tym zakresie, nie wyczerpywało przesłanki określonej w art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z tych przyczyn Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.