I SA/GL 172/07

I SA/Gl 172/07 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Krzysztof Winiarski
Małgorzata Wolf-Mendecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II FSK 1663/07 - Wyrok NSA z 2009-02-17
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] Rada Gminy K., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. Nr 142,poz. 1591 z 2001 r.), art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r.) i obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 27 października 2005 r. w sprawie wysokości górnych granic stawek kwotowych w podatkach i opłatach lokalnych (M.P. Nr 68, poz. 956) - określiła wysokość stawek podatku od nieruchomości na rok 2006.
W § [...] tej uchwały określono stawki podatku od nieruchomości od gruntów i od budynków lub ich części. Budynki podzielone zostały na:
- mieszkalne ([...] zł/1m2 pow. użytkowej),
- związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej ([...] zł),
- zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym ([...] zł),
- zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych ([...] zł)
- rekreacji indywidualnej, letniskowych i mieszkalno-letniskowych ([...] zł),
- pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego ([...]zł).
Pismem z datowanym na dzień [...] 2006 r. E. P. (zamieszkały w C., ul. [...]) wezwał Radę Gminy K. do usunięcia z opisanej wyżej uchwały zapisu §[...]ust. [...] lit. [...] dotyczącym "rekreacji indywidualnej, letniskowych i mieszkalno-letniskowych – [...] zł/m2 pow. użytkowej".
W uzasadnieniu swojego żądania podatnik odwołał się do treści art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, iż podatek może być nałożony wyłącznie ustawą. Wskazał, iż odmienna interpretacja zasad konstytucyjnych prowadziłaby do chaosu w państwie poprzez stworzenie systemów podatkowych odrębnych w każdej gminie. Podatnik przekonywał, iż delegacja zawarta w art. 5 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od nieruchomości stanowi jedynie o upoważnieniu dla gmin dla określenia jedynie wysokości stawek podatku od nieruchomości. Oznacza to, zdaniem strony, iż rady gmin nie posiadają delegacji ustawowej do nakładania nowych podatków. Również rada gminy nie może dokonywać wykładni przepisów prowadzących do korygowania błędów ustawodawczych przez rozszerzenie obowiązku podatkowego.
W konsekwencji podatnik utrzymywał, iż wymienione w zakwestionowanym przepisie uchwały nowe przedmioty opodatkowania tj. budynki rekreacji indywidualne, budynki letniskowe i mieszkalno-letniskowe – nie znajdują oparcia w obowiązującym prawie.
Uchwałą z dnia [...] r. Rada Gminy K. uznała, iż powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pozbawione jest mocy prawnej.
Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśniła, iż od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się do budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego. Odesłanie to ma charakter ogólny, zarówno do definicji budynku jak i jego poszczególnych kategorii. Kontynuując ten wątek Rada Gminy wskazała, iż o zakwalifikowaniu budynku do poszczególnych kategorii mieszkalnych czy letniskowych, przesądzają kryteria prawa przyjęte w Prawie budowlanym. Punktem wyjścia są ustalenia zawarte w dokumentacji budowlanej danego obiektu tj. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, pozwolenie na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania.
Organ zaakcentował, iż jeżeli pozwolenie będzie dotyczyło budynku letniskowego czy rekreacji indywidualnej, wówczas należy go opodatkować według stawki właściwej dla budynków pozostałych. Dopiero na podstawie decyzji o zmianie przeznaczenia budynku z letniskowego (rekreacji indywidualnej) na mieszkalny – można go opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych.
Odnosząc się do kwestii wysokości stawek podatkowych wyjaśniono, iż ustawodawca przewidział najniższe stawki podatkowe dla budynków mieszkalnych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach o opłatach lokalnych), ponieważ zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi. Wyższe stawki przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt4). W konsekwencji Rada Gminy wyraziła pogląd, iż z najniższej stawki podatkowej nie powinni korzystać właściciele budynków letniskowych, gdyż ich potrzeby mieszkaniowe są zaspokajane jedynie okresowo.
W skardze na Uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] r. E. P. powtarzając swoją wcześniejszą argumentację (zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa) dodając, iż konstrukcja prawna podatku i określenie przedmiotu podatku pozostają w wyłącznej gestii Sejmu.
Skarżący przekonywał, iż uchwała Rady Gminy w zaskarżonej części, powołująca nieznane ustawom przedmioty opodatkowania jest nielegalna, gdyż wyróżnikiem budynków innych niż mieszkalne nie może być ich usytuowanie, ani okresowe wykorzystanie przez podatników, a jedynie kryteria mieszczące się w przepisach Prawa Budowlanego. Kryteriom tym, jak wywodził podatnik, nie są znane domy rekreacji indywidualnej, domy letniskowe i dom mieszkalno-letniskowy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko powołując się na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2001 r., w którym przyjęto, że rada gminy może w swej uchwale wykonawczej powołać inną kategorię budynków, określając ją poprawniej językowo – rekreacyjnymi.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Niesporne jest, iż zaskarżona uchwała nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości obowiązuje od dnia [...] 2006 r. Wynika to wprost z § [...] uchwały, a więc uchwała określa stawki podatku od nieruchomości od 2006 r. Nadto należy zauważyć, iż jako podstawę prawną zaskarżona uchwała wskazuje na przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, Nr 200, poz. 1683).
Z przepisu tego wynikało (w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.), że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:
1) od gruntów:
a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni,
b) pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych - 3,38 zł od 1 ha powierzchni,
c) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30 zł od 1 m2 powierzchni;
2) od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych - 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
d) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych - 3,46 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej;
Zatem, określona przez Radę Gminy K. wysokość stawki podatku od nieruchomości dla budynków "rekreacji indywidualnej, letniskowych i mieszkalno-letniskowych" w kwocie [...] zł/m2 pow. użytkowej nie przekracza stawki od budynków "pozostałych" określonych w cytowanym wyżej przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Jeżeli zaś chodzi o kwestię właściwych stawek dla budynku wykorzystywanego w celach rekreacyjnych, a więc budynku letniskowego, to należy stosować zasady opodatkowania tzw. budynków pozostałych. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w tym zakresie w tezie 13 do art. 5 Komentarza. Podatki i opłaty samorządowe autorstwa L. Etela i S. Presnarowicza wyd. ABC 2003, s. 190; że decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu (a taka sytuacja zachodzi właśnie w niniejszej sprawie).
Z kolei wprowadzenie do podanego w ustawie katalogu budynków nowej grupy budynków, tj. w § 1 pkt 2 lit. e zaskarżonej uchwały – budynków rekreacji indywidualnej, budynków letniskowych i budynków mieszkalno-letniskowych przyjmując, że mieszczą one się w kategorii "pozostałych", należy uznać, iż nie narusza prawa (podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FSK 412/04, pub. Lex nr 183122). Zbieżne stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2001 r. sygn. akt III SA 593/01 dotyczącym uchwały rady gminy, która określając wysokość rocznych stawek podatku w zakresie "pozostałych budynków", podzieliła je na dwie kategorie: garaże i pozostałe budynki i dla każdej ustaliła właściwą stawkę, w granicach maksymalnych stawek ustawowych.
Wobec treści zarzutów skargi dodatkowo wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie administracyjnym i sądowoadministracyjnym ukształtowała się określona linia orzecznicza, jeśli chodziło o opodatkowanie budynków mieszkalnych spełniających funkcje rekreacyjne (letniskowe). Podatek od nieruchomości jest podatkiem od majątku. Ustawodawca z przyczyn społecznych (pozafiskalnych) niektóre grupy nieruchomości (składniki majątkowe) opodatkował stawkami niższymi (określonymi w ustawie co do ich górnego pułapu) niż inne. Dotyczyło to budynków mieszkalnych - takich, które służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego rodziny. "Budynek mieszkalny" to budynek przeznaczony lub nadający się do mieszkania. Natomiast pojęcie "mieszkać" oznacza "zajmować jakieś pomieszczenie i traktować je jako główne miejsce pobytu, przebywać gdzieś stale lub czasowo" (oba pojęcia zamieszczone w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego, pod red. S. Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 642). W tym kontekście budynek mieszkalny przeznaczony przez podatnika na cele rekreacyjne, niezależnie od stanu technicznego i częstotliwości wykorzystywania, może być uznany za "pozostały" budynek w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowany według innych stawek niż budynek "mieszkalny" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r. sygn. akt II FSK 308/05).
Mając na uwadze powyższe rozważania brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 217 Konstytucji R.P. w § 1 pkt 2 lit. e zaskarżonej uchwały.
Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).