Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gl 167/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I SA/Gl 167/26 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-08-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Mikołaj Darmosz /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 18 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o. o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 18 listopada 2025 r. nr 2401-IEE.7192.566.2025.1.MS UNP: 2401-25-259654 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji w Katowicach (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "organ nadzoru") z 18 listopada 2025 r. nr 2401-IEE.7192.566.2025.1.MS UNP: 2401-25-259654 na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a." oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132 – dalej: "u.p.e.a.") w sprawie z zażalenia T sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka", "skarżąca") w przedmiocie stwierdzenia wniesienia z uchybieniem terminu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik", "organ egzekucyjny") z 12 sierpnia 2025 r. nr [...] w sprawie określenia kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu.
Stan sprawy.
Naczelnik na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz wystawionych przez Burmistrza Miasta C. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P Sp. z o.o. (dalej: "zobowiązany"). W toku egzekucji administracyjnej skierowano do Spółki jako do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z 3 sierpnia 2023 r. oraz 16 sierpnia 2023 r. Następnie w związku z ich niewykonaniem zajęć oraz brakiem odpowiedzi organ egzekucyjny zwracał się do Spółki z ponagleniami z 14 września 2023 r. oraz 23 grudnia 2024 r.
Postanowieniem z 12 sierpnia 2025 r. Naczelnik określił Spółce jako dłużnikowi zajętej wierzytelności orzekł o kwocie nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności zobowiązanego zajętej zawiadomieniami z 28 lipca 2023 r. i 7 sierpnia 2023 r. wynoszącej 585 466,74 zł. Organ egzekucji wskazał, że wspomnianymi zawiadomieniami dokonano skutecznego zajęcia wierzytelności jakie przysługiwały zobowiązanej od Spółki jako dłużnika. Wskazał, że zawiadomienia zawierały pouczenia o konsekwencjach prawnych ich bezzasadnego niewykonania. Organ odwoławczy stwierdził, że nie mogły odnieść skutku oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności pomiędzy zobowiązaną a dłużnikiem zajętej wierzytelności na jakie powołała się Spółka. Naczelnik wskazał, że nieskuteczność kompensaty wynikała z tego, że oświadczenie o potrąceniu dotyczyły wierzytelności które nie były wymagalne, a nadto złożono je po dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu.
Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z 5 września 2025 r. wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Strona wskazała, że postanowienie Naczelnika z 12 sierpnia 2025 r. zostało wysłane zostało na adres ul. [...], [...] W., będący adresem wirtualnego biura, obsługującego Spółkę. Korespondencja ta po jej zeskanowaniu jest następnie przekazywana na adres mailowy Spółki. Zgodnie z oświadczeniem obsługującego biura wirtualnego postanowienie Naczelnika z 12 sierpnia 2025 r. zostało zeskanowane i wysłane 20 sierpnia 2025 r. na adres email Spółki. Skarżąca podniosła, że nie otrzymała 20 sierpnia 2025 r. tej korespondencji elektronicznej. W terminie od 15 lipca 2025 r. do 30 sierpnia 2025 r. Spółka nie otrzymała od wirtualnego biura jakiejkolwiek korespondencji. Oczekiwaną korespondencję otrzymała ponownie od wirtualnego biura na swoją skrzynkę mailową w dniu 1 września 2025 r. Obsługująca Spółkę firma informatyczna A w korespondencji z 3 września 2025 r. podała, że w okresie od 15 lipca 2025 r. do 30 sierpnia 2025 r. nie otrzymała od wirtualnego biura jakiejkolwiek korespondencji. Strona zaznaczyła, że w tym samym okresie otrzymywała na swój adres mailowy wiadomości od innych podmiotów. W związku z powyższym należałoby przyjąć, że wskutek istniejącej usterki/błędu poczty elektronicznej, która mogła wystąpić w okresie od 15 lipca 2025 r. do 30 sierpnia 2025 r. po stronie biura wirtualnego, albo Spółki, nie docierała w tym okresie do Spółki jakakolwiek korespondencja od biura wirtualnego, mimo, że zgodnie z jego twierdzeniami była wysyłana. Z uwagi więc na fakt, że 1 września 2025 r. Spółka ponownie otrzymała od obsługującego biura wirtualnego postanowienie Naczelnika, to 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia należy liczyć właśnie od 1 września 2025 r.
Dyrektor postanowieniem z 18 listopada 2025 r. stwierdził, że Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika z 12 sierpnia 2025 r. z uchybieniem 7 dniowego terminu przewidzianego w art. 17 § 1 u.p.e.a.
Organ nadzoru stwierdził, że postanowienie Naczelnika z 12 sierpnia 2025 r. zostało doręczone Spółce w dniu 18 sierpnia 2025 r. Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym strona została pouczona, upływał 25 sierpnia 2025 r. Zażalenie sporządzone przez pełnomocnika Spółki 5 września 2025 r. i w tym dniu nadane, wniesiono wobec tego z uchybieniem terminu.
Dyrektor podkreślił, że treść art. 134 k.p.a. została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 134 k.p.a. organ II instancji ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie postanowienia oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione zażalenie na postanowienie, a także, czy w sprawie odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Spółka, działająca przez pełnomocnika pismem z 30 grudnia 2025 r. wniosła skargę na postanowienie SKO zarzucając w niej naruszenie:
art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 §3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie go w sposób należyty i w konsekwencji przyjęcie, że Skarżący mimo przedstawienia odpowiednich dowodów nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy,
art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 58 §1 k.p.a.- poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, mimo uprawdopodobnienia przez Skarżącego, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy,
art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 60 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a., 80 k.p.a - poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej Skarżącego i w konsekwencji niezasadne odmówienie Skarżącemu wstrzymania wykonania postanowienia Naczelnika z 12 sierpnia 2025 r.
Strona skarżąca wniosła o:
a) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia,
b) przyznanie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Rozwijając argumentację na poparcie skargi strona podniosła, wbrew treści wniosku o przywrócenie terminu z 5 września 2025 r.. DIAS błędnie wskazuje, że okolicznością na którą powołuje się Skarżący a uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu jest sam brak przekazania przez biuro wirtualne, w czasie umożliwiającym złożenie zażalenia. Tymczasem we wniosku, że przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu nie jest sam w sobie brak przekazania przez biuro wirtualne do Spółki korespondencji, lecz okoliczności, które spowodowały brak przekazania tej korespondencji - nienależyte działanie poczty elektronicznej pomiędzy skarżącą a jej biurem wirtualnym, co spowodowało, że mimo wysłania przez biuro korespondencji. skarżąca tej korespondencji nie otrzymała. W tym przypadku pozbawiona znaczenia jest okoliczność, że Spółka ma podpisaną umowę z biurem wirtualnym skoro przyczyna uchybienia terminowi była od niej i biura wirtualnego niezależna.
Strona wskazała, że Dyrektor wydając zaskarżone postanowienia nie uzasadnił w żaden sposób, dlaczego w jego przekonaniu przedstawione przez nią dokumenty w szczególności wiadomość email z dnia 3 września 2025 r., od firmy informatycznej A obsługującej Skarżącego o braku wpłynięcia w dniach od 15 lipca 2025 r. do 30 sierpnia 2025 r., od biura wirtualnego jakichkolwiek maili do Skarżącego oraz wiadomość email ze skrzynki pocztowej biura wirtualnego z dnia 20 sierpnia 2025 r. o przekazaniu przez biuro wirtualne postanowienia Naczelnika z dnia 12 sierpnia 2025 r. do Spółki i daty tego przekazania, nie są wystarczające do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez Skarżącego. Zwłaszcza mając na uwadze okoliczność, że treść tych wiadomości jednoznacznie wskazuje, że przyczyną uchybienia terminowi była awaria poczty elektronicznej, gdyż jak wynika z wiadomości email z 20 sierpnia 2025 r., biuro wirtualne wysłało do Spółki korespondencję, której zgodnie z emailem z 3 września 2025 r. nigdy nie otrzymała. Spółka powoła się na literaturę przedmiotu, w której wskazuje się że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a w okresie wprowadzenia nowych sposobów komunikacji opartej na komunikacji elektronicznej - obiektywne przeszkody w wykorzystaniu systemów teleinformatycznych. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024). Zdaniem Spółki w świetle tych argumentów nie sposób przyjąć, że dopuściła się jakiegokolwiek niedbalstwa w związku z uchybieniem przez niego terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie to było wynikiem okoliczności zewnętrznych (awaria poczty elektronicznej), niezależnych od skarżącej i przez niej niezawinionych, co potwierdzają dodatkowo przedstawione przez nią dowody.
Niezasadna zdaniem Spółki była również odmowa zastosowania przez DIAS art. 60 k.p.a., co spowodowało brak wstrzymania wykonania postanowienia Naczelnika z 12 sierpnia 2025 r. Spółka wskazała, że zgodnie z art. art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zwróciła uwagę na okoliczność, że dokumenty świadczące o sytuacji finansowej Spółki czy posiadanym majątku są powszechnie dostępne np. sprawozdania finansowe w przeglądarce dokumentów finansowych prowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości albo znajdują się w posiadaniu samego organu jak np. składane przez Skarżącego deklarację podatkowe, w tym deklaracja CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty w danym roku podatkowym. Za niezasadny strona uznała zarzut, że Spółka nie przedstawiła odpowiednich dokumentów obrazujących stan jego finansów, skoro takie dokumenty znajdują się bądź w dyspozycji organu z racji pełnionej przez niego funkcji bądź są powszechnie dostępne.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę udzielonej pismem 6 lutego 2026 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga wniesiona została na postanowienie wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (skarga na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego).
W niniejszej sprawie strona w istocie nie kwestionuje okoliczności faktycznych czy prawnych będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do art. 18 pkt 2 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Zagadnienie uchybienia terminu do dokonania czynności procesowych w postępowaniu wywołanym wniesieniem instancyjnego środka zaskarżenia w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego nie zostało uregulowane w ustawie egzekucyjnej. Stąd zastosowanie przy orzekaniu w przedmiocie stwierdzenia wniesienia z uchybieniem zażalenia na postanowienie wydane w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego zastosowanie znajduje art. 134 k.p.a.
Stwierdzenie wniesienia uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia uzależnione jest od wystąpienia okoliczności o charakterze obiektywnym, a mianowicie skutecznego doręczenia skarżonego aktu administracyjnego oraz upływu czasu. W niniejszej sprawie doręczenie nastąpiło 18 sierpnia 2025 r. na adres korespondencyjny Spółki – ul. [...], [...] W. (akta administracyjne k. 42, 27). Przewidziany w art. 17 § 1 u.p.e.a. 7 dniowy termin, którego początek wyznacza doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika upływał 25 sierpnia 2025 r. W tej sytuacji zasadnie przyjęto, że zażalenie nadane pocztą w dniu 5 września 2025 r. (akta administracyjne k. 95) zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Przywrócenie terminu do wniesienia instancyjnego środka zaskarżenia możliwe i sensowne jest jedynie wówczas, gdy doszło do uchybienia terminowi. Dlatego prawidłowe było wykonanie przez DIAS dyspozycji art. 134 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. skoro wystąpiły przewidziane w tym przepisie okoliczności faktyczne. Ewentualne przywrócenie terminu, któremu uchybiono znosi skutki procesowe postanowienia stwierdzającego wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Sprawa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia została rozpoznana odrębnie pod sygn. akt I SA/Gl 168/26.
W tym stanie rzeczy skarga okazała się bezzasadna i jako taką należało ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.