I SA/GL 1616/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
abonament RTVpostępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjiobowiązek abonamentowywyrejestrowanie odbiornikówdowódciężar dowodudoręczenie upomnieniaPoczta Polska

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie utrzymujące w mocy decyzję o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, podkreślając obowiązek udowodnienia wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązanego.

Skarżący K. S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy decyzję odrzucającą zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV. Skarżący podnosił zarzut nieistnienia obowiązku z powodu rzekomego wyrejestrowania odbiorników w 2010 r. oraz brak doręczenia upomnienia. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiorników, a obowiązek abonamentowy wynika z rejestracji, a nie faktycznego posiadania odbiornika.

Sprawa dotyczyła skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (wierzyciela), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odrzucające zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV. Skarżący podniósł dwa główne zarzuty: nieistnienie obowiązku z powodu rzekomego wyrejestrowania odbiorników w 2010 r. oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Wierzyciel, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznali te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z rejestracji odbiornika, a nie z jego faktycznego posiadania czy użytkowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników w 2010 r., a ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywał na nim. Brak takiego dowodu, mimo że wierzyciel nie posiadał go również w swoich archiwach, oznaczał, że obowiązek abonamentowy nie wygasł. Sąd uznał również za prawidłowo doręczone upomnienie, mimo że zostało wysłane na nieaktualny adres skarżącego, ponieważ zobowiązany nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmiany danych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązanego oznacza, że obowiązek abonamentowy nie wygasł, a ciężar udowodnienia jego ustania spoczywa na zobowiązanym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązek abonamentowy wynika z rejestracji odbiornika, a nie z jego faktycznego posiadania. Zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania, co jest konieczne do skutecznego podważenia obowiązku. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na zobowiązanym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

ustawa abonamentowa art. 5 § 1

Ustawa o opłatach abonamentowych

Wynika z niego obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

ustawa abonamentowa art. 2 § 1

Ustawa o opłatach abonamentowych

Określa powstanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakłada obowiązek wysłania upomnienia przed wszczęciem egzekucji.

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

K.p.a. art. 44 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa zasady doręczania pism w sytuacji niedopełnienia przez adresata obowiązku zgłoszenia zmiany danych.

ustawa abonamentowa art. 7 § 1

Ustawa o opłatach abonamentowych

Dotyczy kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji i uiszczania abonamentu.

ustawa abonamentowa art. 7 § 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Określa tryb egzekucji nieuiszczonych opłat abonamentowych.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek abonamentowy wynika z rejestracji odbiornika, a nie z jego faktycznego posiadania. Ciężar udowodnienia wyrejestrowania odbiornika spoczywa na zobowiązanym. Doręczenie upomnienia było skuteczne, mimo nieaktualności adresu, z uwagi na brak zgłoszenia zmiany danych przez zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Nieistnienie obowiązku abonamentowego z powodu rzekomego wyrejestrowania odbiorników w 2010 r. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący

Dorota Kozłowska

sprawozdawca

Agata Ćwik-Bury

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku abonamentowego RTV, ciężar dowodu w postępowaniu egzekucyjnym, skutki braku zgłoszenia zmiany danych adresowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatami abonamentowymi RTV i postępowaniem egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku abonamentowego RTV i pokazuje, jak ważne jest posiadanie dowodów i prawidłowe zgłaszanie zmian danych w kontaktach z instytucjami.

Nie masz dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV? Nadal musisz płacić abonament!

Dane finansowe

WPS: 1236,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1616/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 26 października 2022 r. nr COF.OUR.6375.9173.2022 BY.ŻK.ZZ 03134332 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z 26 października 2022 r. nr COF.OUR.6375.9173.2022 BY.ŻK.ZZ 03134332, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: K.p.a. i art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479), dalej: u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z
2020 r. poz. 1689), dalej: ustawa abonamentowa, po rozpoznaniu zażalenia K. S. (dalej: zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie z 3 sierpnia 2022 r. COF.OUR.6375.9173.2022 ŁD.WG.P 03134332, wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty skarżącego uznano za nieuzasadnione.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor COF w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy o numerze 20687E1-54/WA/2022 z 6 kwietnia 2022 r., obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r. w wysokości 1.236,60 zł, odsetek za zwłokę w wysokości 54,64 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł.
Zobowiązany złożył zarzuty w dniu 20 kwietnia 2022 r. wraz z wnioskiem o anulowanie /umorzenie opłaty za abonament. Podniósł, że z powodu zmiany miejsca zamieszkania w sierpniu 2010 r. wyrejestrował odbiorniki RTV. Nie otrzymał on żadnych upomnień dotyczących opłat abonamentowych. Zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej w rozumieniu art. 2 ustawy abonamentowej.
Wierzyciel pismem z 7 czerwca 2022 r. wezwał zobowiązanego do uzupełnienia braków formalnych pisma z 20 kwietnia 2022 r. w sprawie złożonych zarzutów, tj. przesłania dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego w sierpniu 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie zobowiązany poinformował, że nie dysponuje potwierdzeniem złożenia wniosku o wyrejestrowanie, gdyż dokument uległ zagubieniu. Niemniej Poczta Polska S.A. powinna mieć ten dokument w swoim archiwum. Ponadto z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby dowód wyrejestrowania odbiornika RTV należało przechowywać bezterminowo.
Wierzyciel postanowieniem z 3 sierpnia 2022 r. oddalił zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Wraz z postanowieniem przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię "Wniosku o rejestrację odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego" z 8 grudnia 1999 r., duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 18 sierpnia 2008 r., kserokopię upomnienia numer UP [...] z 26 lipca 2021 r. oraz dokument wygenerowany w dniu 19 listopada 2021 r. z systemu Poczty Polskiej S.A.
Zażalenie na postanowienie wierzyciela z 3 sierpnia 2022 r. złożył zobowiązany. Zobowiązany podtrzymał zarzuty nieistnienia obowiązku z uwagi na wyrejestrowanie odbiorników w 2010 r. oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Podniósł, że nie miał obowiązku przechowywania dokumentu wyrejestrowania odbiorników przez ponad 10 lat. Nie był zobligowany do zgłoszenia zmiany danych adresowych z uwagi na wyrejestrowanie odbiorników, nie otrzymał również zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru Identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Rozpoznając ponownie sprawę wierzyciel na wstępie omówił regulacje prawne dotyczące opłat abonamentowych stwierdzając, że obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w obecnym stanie prawnym wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej. Wcześniej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych był uregulowany w przepisach: ustawy z dnia 2 grudnia
1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz.U. z 1960 r. nr 54 poz. 307), ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz.U. z
1984 r. nr 54 poz. 275) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1722).
Dyrektor COF wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu został opisany stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że 8 grudnia 1999 r. zobowiązany zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego. Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uprawnione było nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...].
Wierzyciel wyjaśnił, że na mocy powyższego rozporządzenia nie utraciły ważności dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dokonane na podstawie przepisów poprzedzających ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, co oznacza, że użytkownicy posiadający, przed dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników.
Odnosząc się do uwagi, iż na duplikacie "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 18 sierpnia 2008 r. brak daty pisma na kopii, wierzyciel wskazał, że data i miejsce nadania znajduje się w prawym górnym rogu zawiadomienia.
Dyrektor COF wskazał, że "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 18 sierpnia 2008 r. było zgodne ze wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do wyżej wymienionego rozporządzenia i zostało skierowane do zobowiązanego na adres zameldowania znany na dzień 18 sierpnia 2008 r. Nie odnotowano również zwrotu wysłanej korespondencji.
Następnie wierzyciel stwierdził, że w 2010 r., to jest w roku rzekomego wyrejestrowania przez zobowiązanego odbiorników, procedury dotyczące wyrejestrowania odbiorników regulowało rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. nr 187, poz.1342). Użytkownik odbiorników był zobowiązany złożyć w placówce pocztowej "Formularz zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Pracownik placówki pocztowej potwierdzał dokument datownikiem urzędu pocztowego oraz swoim podpisem. Dokument był sporządzony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, które stanowiły kopię oraz oryginał. Oryginał "Formularza zgłoszenia zmiany danych" otrzymywał abonent, a kopię formularza pracownik placówki pocztowej odsyłał do właściwej komórki celem archiwizacji. Zatem w sytuacji dopełnienia formalności powyższy fakt zostałby odnotowany na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...], a dokument zarchiwizowany, tak jak zarchiwizowany został "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego".
Dyrektor COF zaznaczył, że na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym udowodnienie dokonania formalności wyrejestrowania odbiorników leży po stronie zobowiązanego, bowiem jak wskazano wyżej abonenci otrzymywali stosowne dowody potwierdzające ten fakt.
Reasumując wierzyciel stwierdził, że w postanowieniu z 3 sierpnia 2022 r. zasadnie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku.
Następnie odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, Dyrektor COF wskazał, że wypełniając nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, w dniu 26 lipca 2021 r. skierował do zobowiązanego upomnienie nr UP [...] na adres: ul. [...], [...] W. (będący wówczas jego adresem zameldowania, listem poleconym o numerze [...], za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO) wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Z uwagi na niedopełnienie przez zobowiązanego obowiązku zgłoszenia zmiany danych osobowych, w bazie danych o abonentach widniał jego nieaktualny adres zamieszkania. Upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 K.p.a., na okoliczność czego do zaskarżonego postanowienia załączono dowody w postaci kopii upomnienia oraz dokument wygenerowany 19 listopada 2021 r., potwierdzający doręczenie upomnienia.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF z 26 października 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie egzekucji należności z uwagi na fakt, że nie jest zasadne - nieistniejący obowiązek w rozumieniu art. 33 par. 2 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że postanowienie wierzyciela nie jest zasadne. Oczywistym i bezspornym faktem jest, że nie będąc posiadaczem/ użytkownikiem odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych nie jest zobowiązany do opłacania abonamentu RTV. Nie został również poinformowany o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika.
Dalej skarżący podniósł, że wobec wyrejestrowania odbiornika RTV w 2010 r. w związku ze zmianą adresu zamieszkania, nie był i nie jest zobowiązany do opłacania abonamentu. Ponadto do dnia otrzymania wezwania do zapłaty z 7 czerwca 2022 r. nie otrzymał żadnego powiadomienia o konieczności uiszczenia opłaty abonamentowej, co dodatkowo wskazywało na skuteczność złożonego przez niego oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiorników RTV. Brak możliwości przedłożenia przez niego dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV w 2010 r. nie może stanowić przeszkody prawnej w celu przychylenia się do jego wniosku, gdyż nie istnieją przepisy prawa, z których wynika, aby dowód wyrejestrowania odbiornika RTV przechowywać bezterminowo.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia.
W aktach sprawy znajduje się dokument, z którego wynika, że w dniu 8 grudnia 1999 r. zobowiązany zarejestrował odbiorniki RTV (załącznik nr 1 akt administracyjnych). Następnie skarżącemu - jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników RTV - nadany został indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. W momencie wejścia w życie Rozporządzenia skarżący obciążony była obowiązkiem abonamentowym, gdyż rejestracja 8 grudnia 1999 r. nie utraciła swojej ważności. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 18 sierpnia 2008 r. wysłano skarżącemu na adres podany we wniosku o rejestrację odbiornika.
Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Trzeba także podkreślić, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, kiedy abonent nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie swojego adresu nie upoważnia go do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej. Natomiast wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące, w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się również do przepisów K.p.a., co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia".
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15 z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca
2016 r., sygn. akt II GSK 913/15).
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu.
Natomiast w aktach sprawy brak jest dowodu wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika RTV. Takiego dokumentu w swoich zasobach archiwalnych nie posiada wierzyciel, który wyjaśnił, że w sytuacji dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiornika RTV powyższy fakt zostałby odnotowany na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...], a dokument zarchiwizowany, tak jak zarchiwizowany został "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego". Niemniej to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały obowiązek w zakresie opłat abonamentowych. Powszechnie, w doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku powinien przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność. Na zobowiązanym bowiem spoczywa ciężar, gdyż to zobowiązany wnosząc zarzut egzekucyjny, usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie ustaleń w tym zakresie.
Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18).
Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 października 2015 r., sygn. akt I SA/GI 481/15). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej to na zobowiązanym ciążył obowiązek przechowywania do czasu upływu terminu przedawnienia dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (por. np.: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1020/17; z 21 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1610/16; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 593/16).
Reasumując, w świetle powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Aby bowiem skutecznie podważyć ciążący obowiązek uiszczania abonamentu, należy wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, czego strona skarżąca nie uczyniła, przyznając, że dokumentu wyrejestrowania odbiorników RTV nie posiada.
Niezasadny okazał się także zarzut niedoręczenia skarżącemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Wierzyciel, wypełniając nałożony na niego w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, w dniu 26 lipca 2021 r. wysłał do zobowiązanego upomnienie nr UP [...] na adres: ul. [...], [...] W., (będący wówczas jego adresem zameldowania), listem poleconym (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO) wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Zobowiązany nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmiany danych osobowych. Zatem w bazie danych o abonentach widniał jego nieaktualny adres zamieszkania. Upomnienie uznano za prawidłowo doręczone w myśl art. 44 § 4 K.p.a. Dokument wygenerowany 19 listopada 2021 r., potwierdzający doręczenie upomnienia znajduje się w aktach sprawy (zał. nr 5 akt administracyjnych).
Z tych też względów Dyrektor COF, uwzględniając obowiązujący stan prawny oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, prawidłowo zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 3 sierpnia 2022 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI