I SA/Gl 1611/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą zajęcia nieruchomości, uznając, że mimo wadliwego wskazania podstawy prawnej w wezwaniu, skarżący jako nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego i prawidłowo doręczono mu wezwanie.
Skarżący, nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką, wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu tej nieruchomości. Zarzucił m.in. brak doręczenia tytułów wykonawczych i wadliwe wezwanie do zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że skarżący, jako dłużnik rzeczowy, uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego i prawidłowo doręczono mu wezwanie do zapłaty, nawet jeśli nie wskazano w nim wszystkich tytułów wykonawczych.
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B-B w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Organ egzekucyjny zajął nieruchomość skarżącego w celu zaspokojenia należności zabezpieczonych hipoteką przymusową. Skarżący zarzucił wadliwość czynności egzekucyjnej, w szczególności brak doręczenia mu tytułów wykonawczych oraz wadliwe wezwanie do zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący, jako nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką, uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego, zgodnie z art. 27i ust. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea). Sąd stwierdził, że wezwanie do zapłaty zostało prawidłowo doręczone skarżącemu, a brak doręczenia mu kolejnych tytułów wykonawczych nie stanowi naruszenia prawa, gdyż przepisy nie nakładają takiego obowiązku na organ egzekucyjny w przypadku egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką. Sąd podkreślił, że skarżący miał możliwość uzyskania informacji o podstawie egzekucji z księgi wieczystej oraz z akt sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jest to prawidłowe. Osoba, na którą przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową, uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego i należy jej doręczyć wezwanie do zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 27i ust. 3 upea, który stanowi, że w egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową, podmiot, na który przeniesiono własność, uczestniczy na prawach zobowiązanego. Zatem prawidłowe jest doręczenie mu wezwania do zapłaty zgodnie z art. 110c ust. 2b upea.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
upea art. 110c § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 110c § par. 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 110c § par. 2b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 27i § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 27i § par. 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 26ca § par. 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
upea art. 54 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 110b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
upea art. 17 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 54 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 110c § §2 i §2b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego. Organ egzekucyjny prawidłowo doręczył wezwanie do zapłaty nabywcy nieruchomości. Brak obowiązku doręczania nabywcy kolejnych tytułów wykonawczych.
Odrzucone argumenty
Wadliwe doręczenie wezwania do zapłaty osobie niebędącej pierwotnym zobowiązanym. Brak doręczenia tytułów wykonawczych lub kolejnych tytułów wykonawczych skarżącemu. Wadliwe wskazanie w wezwaniu tytułów wykonawczych zamiast kolejnych tytułów wykonawczych. Brak podstawy prawnej do zajęcia nieruchomości z uwagi na brak doręczenia kolejnych tytułów wykonawczych.
Godne uwagi sformułowania
skarżący uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego nie miał obowiązku doręczania skarżącemu kolejnego tytułu wykonawczego wymienienie w wezwaniu tytułów wykonawczych zamiast kolejnych tytułów wykonawczych, w sytuacji, gdy ich treść poza nazwą jest identyczna, nie może świadczyć o wadliwości czynności organu
Skład orzekający
Bożena Pindel
przewodniczący
Dorota Kozłowska
członek
Piotr Pyszny
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu praw i obowiązków nabywcy nieruchomości obciążonej hipoteką w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w zakresie doręczania wezwań i tytułów wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest sytuacja nabywcy nieruchomości obciążonej hipoteką. Wyjaśnia wątpliwości dotyczące doręczeń i podstaw prawnych egzekucji, co jest istotne dla praktyków.
“Nabyłeś nieruchomość z hipoteką? Sprawdź, jakie masz prawa w postępowaniu egzekucyjnym!”
Dane finansowe
WPS: 403 143,29 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1611/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-02-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bożena Pindel /przewodniczący/ Dorota Kozłowska Piotr Pyszny /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 819/24 - Wyrok NSA z 2025-10-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 110c, art. 26ca par. 1, art. 27i par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 września 2023 r. nr 2401-IEE.7192.358.2023.2/JO UNP: 2401-23-213304 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 25 września 2023 r., nr 2401-IEE.7192.358.2023.2/JO, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) po rozpatrzeniu zażalenia L. S. (dalej jako strona, skarżący) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B-B (dalej jako NUS, organ I instancji) z 10 sierpnia 2023 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zajęcia nieruchomości opisanej w księdze wieczystej [...] dokonanego w oparciu o kolejny tytuł wykonawczy wierzyciela Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. nr 1435-723.247323.2023 oraz utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej jako kpa) oraz art. 17 § 1, art. 18, art 54 § 5 oraz art. 110c §2 i §2b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 – dalej jako upea. Stan sprawy: Organ egzekucyjny 6 lipca 2023 r., dokonał czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia nieruchomości stanowiącej własność skarżącego celem zaspokojenia roszczenia wierzyciela z przedmiotu hipoteki przymusowej uwidocznionej w dziale IV księgi wieczystej do kwoty zabezpieczonego roszczenia w wysokości: 403.143,29. Zawiadomienie o zajęciu wraz z wezwaniem do zapłaty zostało przesłane zarówno do zobowiązanego jak i do skarżącego. Podstawą czynności były wystawione przez wierzyciela kolejne tytuły wykonawcze w których jako zobowiązanego wskazano: P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W1.. Dnia 7 lipca 2023 r. do sądu prowadzącego księgę wieczystą nieruchomości został przekazany wniosek o wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Sąd Rejonowy w B. VII Wydział Ksiąg Wieczystych odnotował w dziale III księdze wieczystej ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Z dokonanym zajęciem nie zgodził się skarżący i pismem z 31 lipca 2023 r. wniósł skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą zajęcia nieruchomości dokonaną przez organ egzekucyjny. Skarga ta została oddalona postanowieniem NUS, a w wyniku rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie DIAS wydał orzeczenie zaskarżone do tutejszego Sądu. Organ stwierdził, że NUS prawidłowo dokonał zajęcia nieruchomości skarżącego i prawidłowo doręczył zawiadomienia o dokonaniu tej czynności. Wskazał jednak, że analizując zapisy zawarte w księdze wieczystej w zakresie wpisanych hipotek przymusowych oraz treść kolejnych tytułów wykonawczych umożliwiających prowadzenie egzekucji z nieruchomości stwierdził brak zabezpieczenia hipotecznego w postaci hipoteki przymusowej zabezpieczającej zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z 21 marca 2023 r. nr 1435-723.247323.2023 i odpowiednio wydanego kolejnego tytułu wykonawczego z 23 marca 2023r. Tytuł ten dotyczy niezapłaconego przez płatnika spółkę P. SA podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń 2022r., a więc zobowiązania powstałego już po przeniesieniu własności nieruchomości na skarżącego. To bowiem miało miejsce na podstawie umowy sprzedaży z 10 marca 2021 r. Z tego względu DIAS uchylił dokonane przez NUS zajęcie nieruchomości w zakresie opisanego wyżej tytułu wykonawczego. W zakresie pozostałych kolejnych tytułów wykonawczych - zdaniem DIAS - egzekucja została wszczęta i jest prowadzona poprawnie. Organ wskazał, że zajęcie nieruchomości nastąpiło zgodnie z art. 110c upea. Wraz z wezwaniem do zapłaty, doręczone zostało zarówno zobowiązanemu - spółce P. SA oraz skarżącemu jako nabywcy nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową. Przeniesienie prawa własności nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową na podmiot inny niż zobowiązana spółka i wszczęcie egzekucji z tej nieruchomości spowodowało, że takie samo zawiadomienie z wezwaniem do zapłaty, organ egzekucyjny doręczył zarówno zobowiązanej spółce za pośrednictwem operatora pocztowego, jak i obecnemu właścicielowi nieruchomości. Obowiązujące przepisy nie przewidują szczególnej formy czy wzoru zawiadomienia o dokonaniu zajęcia nieruchomości odrębnie dla zobowiązanego oraz podmiotu, który w związku z przeniesieniem prawa własności staje się odpowiedzialny z przedmiotu hipoteki przymusowej. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że nie doręczono mu tytułów wykonawczych organ stwierdził, że skarżący uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego, i odpowiedzialność za zaległości zobowiązanego ogranicza się wyłącznie do przedmiotowej nieruchomości. Z tego względu skarżący nie mógł otrzymać tytułów wykonawczych stanowiących podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko zobowiązanej Spółki. Odpowiedzialność skarżącego ma charakter rzeczowy i ogranicza się do wysokości kwoty wpisanej hipoteki przymusowej, nie większej niż dochodzona przez wierzyciela kwota roszczenia. Dalej wskazał organ, że zawiadomienie o dokonanym zajęciu nieruchomości wraz z tytułami egzekucyjnymi zostało doręczone zobowiązanemu. Natomiast wszczynając egzekucję z nieruchomości w oparciu o kolejne tytuły wykonawcze, które zostały wydane celem prowadzenia egzekucji z przedmiotu hipoteki przymusowej i po przeniesieniu własności nieruchomości na inny podmiot niż zobowiązany, organ egzekucyjny nie miał ustawowego obowiązku doręczenia tych kolejnych tytułów wykonawczych. Wydanie kolejnych tytułów wykonawczych przez wierzyciela nastąpiło zgodnie z art. 26ca § 1 pkt 2 upea. Jak wynika z akt sprawy wszystkie przesłanki do wydania kolejnych tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości zostały spełnione. Na nieruchomości ustanowione zostało zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej na rzecz wierzyciela, a po przeniesieniu prawa własności tej nieruchomości, skarżący stał się odpowiedzialny rzeczowo za nieuregulowane zobowiązania poprzedniego właściciela nieruchomości zabezpieczone hipoteką i tylko w tym zakresie. W skardze na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie: - art. 54 § 4 pkt 1 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną w okolicznościach, w których skarga ta winna zostać uwzględniona; - art. 110c § 2 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną pomimo, iż doręczenie wezwania do zapłaty egzekwowanej należności osobie nie będącej zobowiązanym, wskazując w tym wezwaniu wadliwie, iż wezwanie kierowane jest do zobowiązanego; - art. 110c § 2b w związku z art. 110c § 2 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną pomimo, iż wystąpił brak wskazania w wezwaniu, o którym mowa w art. 110c § 2 upea, że kierowane jest do osoby, na której przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką; - art. 110c § 2 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną pomimo, iż wystąpił brak doręczenia wraz z wezwaniem, o którym mowa w tym przepisie prawa tytułów wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej w odniesieniu do obowiązków wskazanych w wezwaniu; - art. 110c § 2 związku z art. 110c § 2b, art. 27i § 1 i art. 26ca § 1 pkt 2 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną pomimo, iż wystąpił brak doręczenia wraz z wezwaniem, o którym mowa w art. 110c § 2 upea kolejnych tytułów wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej w odniesieniu do obowiązków wskazanych w wezwaniu w odniesieniu do osoby, na którą przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką; - art, 110c § 2 w związku z art. 27i § 1 i 26ca § 1 pkt 2 upea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną pomimo, iż dokonanie skarżonej czynności egzekucyjnej nastąpiło bez podstawy prawnej w postaci kolejnych tytułów wykonawczych. W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia postanowienia DIAS w części utrzymującej w mocy postanowienie NUS i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że organ egzekucyjny dokonał czynności zajęcia nieruchomości uznając skarżącego za zobowiązanego i działając jak wobec zobowiązanego. Tymczasem skarżący nie jest zobowiązanym w odniesieniu do należności wskazanych w wezwaniu. Nie ulega wątpliwości, iż organ egzekucyjny nie jest i nie może być w posiadaniu dokumentów (w tym tytułów wykonawczych), z których wynikałoby, iż skarżący nie wykonał obowiązków o charakterze pieniężnym wskazanych w wezwaniu doręczonym mu 26 lipca 2023 r. Skarżący nie posiadał wiedzy jakich obowiązków te należności dotyczą, z czego wynikają, a z ww. wezwania nie wynika u kogo obowiązki te powstały. Nie doręczono skarżącemu odpisów jakichkolwiek tytułów wykonawczych związanych z tymi obowiązkami, jak również jakiegokolwiek innego dokumentu, z którego wynikałby obowiązek zapłaty przez skarżącego należności opisanych w wezwaniu, jak również z których wynikałoby prawo do zajęcia nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Wskazał nadto, że wezwanie, o którym mowa w art. 110c § 2b doręcza się również podmiotowi, na którego rzecz zostało przeniesione prawo własności nieruchomości zabezpieczonej hipoteką. Z doręczonego wezwania nie wynika, że zostało doręczone jeszcze innej niż skarżący osobie, nie wynika nadto kto jest zobowiązanym. Zdaniem skarżącego zajęcie stanowiącej jego własność nieruchomości mogło nastąpić wyłącznie w trybie art. 27i § 1 upea, gdyż skarżący nie jeste osobą, u której powstały obowiązki pieniężne wskazane w ww. wezwaniu, a czynności egzekucyjne prowadzone wobec przedmiotowej nieruchomości mogą być związane wyłącznie obciążeniem tej nieruchomości hipoteką. Podkreślić jednak należy, że ani z przedmiotowego wezwania, ani z jakiegokolwiek innego doręczonego skarżącemu dokumentu nie wynika, iż czynność egzekucyjna dokonywana jest w trybie art. 27i § 1 upea. Nadto, wierzyciel obowiązany był w świetle art. 27i § 1 upea do wystawienia zgodnie z art. 26ca § 1 pkt 2 upea kolejnego tytułu wykonawczego, a brak jego wystawienia skutkować musi uznaniem, że brak jest podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji z nieruchomości. Kolejne tytuły wykonawcze, o których mowa w art. 26ca § 1 pkt 2 upea dotyczące należności wskazanych w ww. wezwaniu nie zostały doręczone skarżącemu wraz z wezwaniem co stanowi naruszenie art. 110c § 2 upea i czyni czynność zajęcia przedmiotowej nieruchomości za dokonaną z naruszeniem ustawy. Skarżący nie posiadał w chwili zajęcia nieruchomości wiedzy czy kolejne tytuły wykonawcze zostały wystawione przez wierzyciela, a więc nie posiadał wiedzy czy organ egzekucyjny działał w oparciu o odpowiednią podstawę prawną pozwalającą na dokonanie czynności zajęcia stanowiącej własność skarżącego nieruchomości. Organ egzekucyjny powołując się w przedmiotowym wezwaniu na tytuły wykonawcze, a nie na kolejne tytuły wykonawcze działał wbrew przepisom prawa wynikającym z ustawy oraz działał bez właściwej podstawy prawnej. O tym, że kolejne tytułu wykonawcze zostały wystawione skarżący dowiedział się dopiero z postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji wydanego wskutek wniesienia przez skarżącego skargi na czynność egzekucyjną. Tym samym brak powołania się w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości oraz w wezwaniu na tytuły wykonawcze, a nie na kolejne tytuły wykonawcze stanowi o wadliwości dokonanej czynności egzekucyjnej, którą całkowicie pomija organ odwoławczy w skarżonym postanowieniu. Skoro własność nieruchomości obciążonej hipoteką przeszła na skarżącego oznacza to, że do skarżącego odnoszą się wszelkie prawa zobowiązanego, a tym samym winien zostać doręczony skarżącemu kolejny tytuł wykonawczy. Skoro zgodnie z rozumowaniem organu odwoławczego, kolejnego tytułu wykonawczego nie doręcza się zarówno zobowiązanemu, jak i podmiotowi, na który przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką to oznacza, że pozostaje on wyłącznie w aktach postępowania i nie pełni roli informacyjnej w odniesieniu do podmiotu, na który przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką. A przecież jedną z funkcji tytułu wykonawczego, jak i kolejnego tytułu wykonawczego jest funkcja informacyjna w stosunku do zobowiązanego, jak również w stosunku do podmiotu, na który przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką. Brak doręczenia podmiotowi, na który przeniesiono własność nieruchomości obciążonej hipoteką kolejnego tytułu wykonawczego powoduje, iż podmiot ten nie ma praktycznie możliwości stwierdzenia czy organ egzekucyjny dokonał danej czynności egzekucyjnej w sposób zgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zażył co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 upea, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Rację ma skarżący twierdząc, że art. 1a pkt 20 upea stanowi, że pod pojęciem zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Rzeczywiście dłużnik rzeczowy nie został wymieniony w tym katalogu. Co więcej, w myśl art. 110b upea, uczestnikami postępowania egzekucyjnego z nieruchomości są: zobowiązany, wierzyciele egzekwujący, osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości, organ, który zawarł umowę o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste. Zwrócić jednak należy uwagę na art. 27i upea, który w ust. 1 stanowi, że jeżeli prawo własności rzeczy lub inne prawo majątkowe obciążone zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową zabezpieczającymi należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie zostało przeniesione na inny podmiot, podstawą do prowadzenia egzekucji z tej rzeczy lub prawa majątkowego jest: tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego lub kolejny tytuł wykonawczy wystawiony zgodnie z art. 26ca § 1 pkt 2. Zgodnie natomiast z ust. 3 tego artykułu, w egzekucji z rzeczy lub prawa majątkowego obciążonych zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową podmiot, o którym mowa w § 1, uczestniczy na prawach zobowiązanego. Przepis art. 27e § 4 stosuje się odpowiednio. Mając na uwadze powyższe nie było błędnym określenie skarżącego jako zobowiązanego w piśmie, którym dokonano zajęcia nieruchomości. Wszak art. 110c ust. 1 upea wprost stanowi, że organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Zajęcie to, w myśl ust. 2 tego artykułu, następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Z kolei z art. 110c ust. 2b upea wynika, że jeżeli prawo własności nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową zabezpieczającą należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie zostało przeniesione na inny podmiot niż zobowiązany, wezwanie, o którym mowa w § 2, doręcza się również temu podmiotowi. W konsekwencji prawidłowo organ określił skarżącego i prawidłowo doręczył mu wezwanie, o którym mowa w art. 110c ust. 2 upea. Oceny tej nie zmienia fakt, że w wezwaniu nie wskazano danych dłużnika, w tym przypadku spółki, od której skarżący nabył nieruchomość. Organ nie miał również obowiązku pouczenia skarżącego, że doręczenie wezwania następuje na podstawie art. 110c ust. 2 upea. W treści pisma organ powołał art. 110c upea, jak również wskazał, że dokonuje zajęcia nieruchomości obciążonej hipoteką. Były to w ocenie Sądu informacje wystarczające dla zabezpieczenia interesów skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji niezasadny jest drugi i trzeci zarzut skargi. Nie ma racji skarżący twierdząc w zarzucie czwartym skargi, że organ winien mu doręczyć tytuł wykonawczy wydany wobec spółki. Art. 27 § 1 pkt 2 upea stanowi, że podstawą prowadzenia egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką jest kolejny tytuł wykonawczy wystawiony zgodnie z art. 26ca § 1 pkt 2 upea. Przepis ten w ust. 4 stanowi, że do kolejnego tytułu wykonawczego przepis art. 26c § 4 stosuje się odpowiednio. Ten ostatni przepis dotyczy dalszego tytułu wykonawczego wystawionego wobec zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. W takim przypadku zobowiązanemu nie doręcza się odpisu dalszego tytułu wykonawczego. A skoro tak, to poprzez odpowiednie stosowanie przepisu o dalszym tytule wykonawczym do kolejnego tytułu wykonawczego słusznie stwierdził organ, że nie miał obowiązku doręczania skarżącemu kolejnego tytułu wykonawczego. Tytuły wykonawcze zaś wystawione wobec spółki zostały jej doręczone, co organ wyjaśnił w treści postanowienia. W konsekwencji czwarty zarzut skargi jest niezasadny. Skarżący nie może zasadnie twierdzić, że z treści pisma z 6 lipca 2023 r. nie mógł powziąć informacji o jakie długi chodzi. Wiedzę, że nabył nieruchomość obciążoną hipoteką na rzecz organu podatkowego skarżący powziął z chwilą podpisania aktu notarialnego, a wcześniej z momentem zapoznania się z treścią księgi wieczystej nieruchomości. W aktach administracyjnych znajduje się wydruk aktualnej treści księgi wieczystej, z którego wynikają wprost numery i daty tytułów wykonawczych stanowiących podstawę wpisania hipoteki. Lektura tego wydruku wespół z treścią zajęcia nieruchomości pozwala jednoznacznie stwierdzić o jaki dług chodzi. Jeszcze raz należy przypomnieć, że art. 110c § 2 w zw. z § 2b upea zobowiązuje organ jedynie do wezwania zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości. Już ta czynność jest wystarczająca do skutecznego zajęcia nieruchomości. Organ nie ma obowiązku ani doręczania tytułów wykonawczych, ani kolejnych tytułów wykonawczych. Wymienienie w wezwaniu tytułów wykonawczych zamiast kolejnych tytułów wykonawczych, w sytuacji, gdy ich treść poza nazwą jest identyczna, nie może świadczyć o wadliwości czynności organu. Nie jest tak, jak tego chce skarżący, że wskutek niepowołania się na kolejne tytuły wykonawcze, brak ich doręczenia, jak i brak doręczenia tytułów wykonawczych, brak informacji o danych zobowiązanego (tu Spółki), pozbawiony został możliwości skutecznej kontroli prawidłowości postępowania organu. Taka możliwość została mu zapewniona po pierwsze z uwagi na wiedzę, jaką czerpał z zestawienia wpisów w księdze wieczystej wespół z danymi wynikającymi z zajęcia nieruchomości, a po drugie poprzez rozpoznanie przez organ skargi na czynność egzekucyjną, w toku którego prawidłowo zbadano wszystkie okoliczności dotyczące podjęcia czynności wobec skarżącego. Z tych względów niezasadne są zarzuty piąty i szósty skargi. Wskazać należy, co już wyżej podkreślono, że tytuły wykonawcze, które stały się podstawą wpisu hipoteki zostały wystawione przed nabyciem nieruchomości, a ich numery, daty wystawienia i dane wierzyciela były znane skarżącemu przynajmniej od daty nabycia nieruchomości. Jeden tytuł, owszem, został wystawiony po tej dacie, jednak błąd ten usunął DIAS uchylając postanowienie NUS w zakresie tego tytułu wykonawczego. Skarżący wiedział zatem jakiego długu dotyczy zajęcie nieruchomości. Mając na uwadze powyższe bezpodstawny okazał się pierwszy zarzut skargi, jakoby DIAS wadliwie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Rozstrzygnięcie to było prawidłowe, a wniesiona do Sądu skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI