I SA/Gl 1581/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli sądowej było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., dotyczące zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości z 1999 r. Organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcie na art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, choć mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki po upływie terminu przedawnienia. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie przepisów poprzez błędne zastosowanie art. 70 § 8 o.p. i art. 76 § 1 o.p., wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12) dotyczący poprzednika prawnego art. 70 § 8 o.p. oraz na fakt, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu przedawnienia zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, podzielając argumentację skarżącej, uznał, że art. 70 § 8 o.p. należy interpretować prokonstytucyjnie, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, która wskazuje na niezgodność tego przepisu z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd stwierdził, że zobowiązania zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych, a zatem zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości było niedopuszczalne. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką oraz dopuszczalności zaliczania nadpłat na poczet przedawnionych zaległości.
Dotyczy spraw, w których występuje zaległość podatkowa zabezpieczona hipoteką i jednocześnie nadpłata podlegająca zaliczeniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych, pomimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych, zgodnie z wykładnią prokonstytucyjną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, podobnie jak jego poprzednik (art. 70 § 6 o.p.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W związku z tym, przepis ten należy interpretować w sposób zgodny z Konstytucją, co oznacza, że przedawnienie biegnie na zasadach ogólnych, a zabezpieczenie hipoteczne nie wyłącza tego skutku.
Czy dopuszczalne jest zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowej, która uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, która wygasła na skutek upływu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Skoro zaległość podatkowa wygasła z powodu przedawnienia, to w dacie powstania nadpłaty nie istniała już zaległość, na którą można by ją zaliczyć. Zastosowanie art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga równoczesnego istnienia nadpłaty i zaległości.
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 70 § 8
Ordynacja podatkowa
Przepis ten należy interpretować prokonstytucyjnie, co oznacza, że zobowiązania zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych.
o.p. art. 76 § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty podlegają zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych, pod warunkiem ich równoczesnego istnienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Uznany za niezgodny z Konstytucją w wyroku TK SK 40/12. Odpowiednik art. 70 § 8 o.p.
o.p. art. 76a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 21
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych, zgodnie z wykładnią prokonstytucyjną. • Zaliczenie nadpłaty na poczet przedawnionej zaległości podatkowej jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulega przedawnieniu na mocy art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu • brzmienie obu wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje, uzasadniają wniosek, że także - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. - art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych • dokonując wykładni art. 70 § 8 o.p., nie można poprzestać tylko na jego literalnym brzmieniu, jako niezgodnym z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Konieczne jest zatem dokonanie wykładni prokonstytucyjnej
Skład orzekający
Monika Krywow
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Dorota Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką oraz dopuszczalności zaliczania nadpłat na poczet przedawnionych zaległości."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których występuje zaległość podatkowa zabezpieczona hipoteką i jednocześnie nadpłata podlegająca zaliczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, które jest często problematyczne w praktyce. Wykładnia prokonstytucyjna przepisów Ordynacji podatkowej ma istotne znaczenie dla podatników.
“Czy hipoteka chroni przed przedawnieniem długu podatkowego? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.