I SA/Gl 1573/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wypłaty odsetek od zwróconych kwot podatku od towarów i usług za okres od dnia zgonu spadkodawcy do dnia faktycznej wypłaty. Skarżąca, będąca jedynym spadkobiercą, domagała się tych odsetek, argumentując, że nadpłata powstała dopiero w momencie uchylenia decyzji organu odwoławczego, a ona wstąpiła w prawa spadkodawcy. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odmówiły, powołując się na art. 105 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że oprocentowanie z tytułu nadpłat i zwrotów podatków naliczane jest do dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 97 i art. 105, jasno regulują kwestię sukcesji podatkowej i naliczania odsetek. Zgodnie z orzecznictwem, data śmierci spadkodawcy jest cezurą czasową dla naliczania odsetek, chyba że zwrot nie nastąpi w ustawowym terminie 15 dni od złożenia dokumentów spadkowych. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia Konstytucji RP, wskazując, że działanie organów było zgodne z prawem i nie naruszało zasady sprawiedliwości społecznej ani równości wobec prawa. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż organy uwzględniły wcześniejsze orzeczenia NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących naliczania odsetek od nadpłat i zwrotów podatków w przypadku sukcesji podatkowej po śmierci spadkodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy i naliczania odsetek do dnia otwarcia spadku, z uwzględnieniem terminów zwrotu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odsetki od nadpłaty podatku VAT, przypadające na rzecz spadkobiercy, powinny być naliczane do dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy), czy do dnia faktycznej wypłaty środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki z tytułu przypadających na rzecz spadkodawcy nadpłat oraz zwrotów podatków naliczane są do dnia otwarcia spadku.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Ordynacji podatkowej (art. 105 § 1), które jednoznacznie wskazują, że oprocentowanie naliczane jest do dnia otwarcia spadku. Dalsze naliczanie odsetek następuje tylko w przypadku, gdy zwrot nie zostanie dokonany w terminie 15 dni od złożenia dokumentów spadkowych.
Czy odmowa wypłaty odsetek od zwróconego podatku VAT za okres po śmierci spadkodawcy narusza zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa (art. 2 i 32 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wypłaty odsetek nie narusza tych zasad, gdyż działanie organów było zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działanie organów podatkowych było zgodne z przepisami prawa, a skarżąca miała możliwość dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej czy równości wobec prawa.
Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące sukcesji podatkowej i naliczania odsetek w przypadku, gdy spadkobierca wstąpił w toku postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zastosował przepisy, w tym art. 102 § 2 O.p. i art. 105 O.p.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przejęcie praw i obowiązków spadkodawcy nastąpiło w trakcie postępowania na podstawie art. 102 § 2 O.p., a zwrot środków nastąpił z zachowaniem ustawowego terminu. Odsetki naliczono do dnia zgonu spadkodawcy zgodnie z art. 105 O.p.
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 97 § 1
Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
O.p. art. 105 § 1
Ordynacja podatkowa
Oprocentowanie z tytułu nadpłat i zwrotów podatków naliczane jest do dnia otwarcia spadku.
Pomocnicze
O.p. art. 105 § 4
Ordynacja podatkowa
Oprocentowanie naliczane jest nadal, jeżeli zwrot nie został dokonany w terminie 15 dni od dnia złożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.
O.p. art. 102 § 2
Ordynacja podatkowa
W przypadku śmierci strony w toku postępowania, w miejsce zmarłego wstępują jego spadkobiercy.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Spadek nabywa się z chwilą otwarcia spadku.
O.p. art. 75
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa wniosku o zwrot nadpłaty/nadwyżki w podatku od towarów i usług.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 32
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 77
Prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki od nadpłaty podatku VAT naliczane są do dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy), zgodnie z art. 105 § 1 Ordynacji podatkowej. • Zwrot podatku wraz z odsetkami został dokonany przez organ z zachowaniem ustawowego 15-dniowego terminu od złożenia zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że odsetki powinny być naliczane do dnia faktycznej wypłaty środków, a nie do dnia otwarcia spadku. • Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia Konstytucji RP (art. 2, 32, 77) poprzez pozbawienie jej środków i wyrządzenie szkody. • Skarżąca kwestionowała prawidłowość zastosowania art. 165a O.p. i art. 74 O.p. • Skarżąca zarzucała naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie związania oceną prawną NSA.
Godne uwagi sformułowania
oprocentowanie z tytułu przypadających na rzecz spadkodawcy nadpłat oraz zwrotów podatków naliczane jest do dnia otwarcia spadku. • data śmierci podatnika - spadkodawcy, czyli data otwarcia spadku, jest co do zasady nieprzekraczalną cezurą czasową naliczania nie tylko odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy, ale i oprocentowania należności przypadających na rzecz spadkodawcy.
Skład orzekający
Monika Krywow
przewodniczący
Agata Ćwik-Bury
sprawozdawca
Borys Marasek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących naliczania odsetek od nadpłat i zwrotów podatków w przypadku sukcesji podatkowej po śmierci spadkodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy i naliczania odsetek do dnia otwarcia spadku, z uwzględnieniem terminów zwrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla spadkobierców i podatników – naliczania odsetek od zwróconych kwot podatku. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, stanowi dobry przykład zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej.
“Czy po śmierci spadkodawcy należą Ci się odsetki od zwróconego podatku? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.