Orzeczenie · 2025-11-27

I SA/Gl 157/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-11-27
NSApodatkoweWysokawsa
VATdodatkowe zobowiązanie podatkowepodatek naliczonyfakturynierzetelne transakcjenależyta starannośćświadomość oszustwapostępowanie podatkowekontrola skarbowauchylenie decyzji

Spółka C. sp. z o.o. sp.j. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. o nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2019 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez D. i A. sp. z o.o., uznając je za niedokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych i przypisując Spółce świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym. Spółka podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania, dowolną ocenę dowodów oraz błędną wykładnię prawa materialnego, twierdząc, że dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów i że transakcje miały charakter rzeczywisty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż Spółka miała wiedzę o nierzetelności faktur i świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy potwierdzał jedynie brak dochowania przez Spółkę należytej staranności, co nie uzasadniało zastosowania sankcji 100% przewidzianej w art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. Sąd nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem ustaleń dotyczących postępowania karnoskarbowego oraz braku dowodów na świadomość Spółki co do nierzetelności transakcji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie zastosowania lub braku zastosowania sankcji 100% dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, gdy brak jest dowodów na świadomość podatnika co do oszustwa, a jedynie na brak dochowania należytej staranności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych, gdzie kluczowe jest udowodnienie świadomości podatnika.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak dowodów na świadome uczestnictwo podatnika w oszustwie podatkowym wyklucza zastosowanie sankcji 100% dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wystarczających dowodów na świadomość podatnika co do nierzetelności faktur i jego celowego udziału w oszustwie podatkowym, przy jednoczesnym wykazaniu jedynie braku dochowania należytej staranności, nie uzasadnia zastosowania sankcji 100%.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż Spółka miała wiedzę o nierzetelności faktur i świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. Materiał dowodowy potwierdzał jedynie brak dochowania przez Spółkę należytej staranności, co nie uzasadniało zastosowania sankcji 100% przewidzianej w art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.

Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zebrały wszystkie niezbędne dowody w sprawie dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, oraz art. 191 o.p., poprzez przyjęcie, że Spółka świadomie przyjęła do rozliczenia faktury dotyczące czynności, które nie zostały dokonane, podczas gdy materiał dowodowy nie potwierdzał tej świadomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wolny od wątpliwości występowania przesłanki świadomości Spółki odnośnie nierzetelnego charakteru dostaw od podmiotów A. i D. Brak było dowodów na powiązania między osobami działającymi w imieniu kontrahentów a przedstawicielami Spółki, lub na wiedzę Spółki o tym, że kontrahenci zajmowali się jedynie 'obrotem fakturowym'.

Czy brak zawarcia pisemnej umowy, niezweryfikowanie danych kontrahentów, czy atrakcyjna cena towaru mogą automatycznie świadczyć o braku należytej staranności i świadomym udziale w oszustwie podatkowym?

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności same w sobie, zwłaszcza w kontekście innych działań weryfikacyjnych podejmowanych przez podatnika, nie muszą przesądzać o braku należytej staranności lub świadomym udziale w oszustwie, a ich ocena musi być dokonana indywidualnie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organy podatkowe bezzasadnie wyciągnęły wnioski o braku należytej staranności i świadomym udziale w oszustwie na podstawie pojedynczych okoliczności, takich jak brak pisemnej umowy czy atrakcyjna cena. Spółka wykazała szereg działań weryfikacyjnych, które mogły świadczyć o dochowaniu należytej staranności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.

Przepisy (42)

Główne

u.p.t.u. art. 112c § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § 2 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

o.p. art. 121 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 2a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.k.a.s. art. 94 § ust. 1 i 2

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 96 § ust. 9 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 68 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 271a § § 1

Kodeks karny

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § § 2a

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały świadomości Spółki co do nierzetelności faktur i celowego udziału w oszustwie podatkowym. • Zebrany materiał dowodowy potwierdzał jedynie brak dochowania należytej staranności, co nie uzasadnia zastosowania sankcji 100%. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, oraz art. 191 o.p.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że Spółka świadomie przyjęła do rozliczenia faktury dotyczące nierzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, co uzasadniało zastosowanie sankcji. • Transakcje miały charakter pozorny, a Spółka była świadoma udziału w oszustwie podatkowym.

Godne uwagi sformułowania

Sankcja w wysokości 100% skierowana jest do oszustów podatkowych, świadomie biorących udział transakcjach składających się na oszustwo. • Art. 112c pkt 2 u.p.t.u. nie powinien być stosowany do podatników, którzy zostali jedynie uwikłani w oszustwo podatkowe, a organy nie wykazały ich świadomego udziału w oszustwie, a jedynie niedochowanie należytej staranności w weryfikacji kontrahenta. • Materiały sprawy nie potwierdzały w sposób wolny od wszelkich wątpliwości występowania przesłanki świadomości Spółki odnośnie takiego charakteru dostaw od podmiotów A. i D.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący

Mikołaj Darmosz

sprawozdawca

Monika Krywow-Milczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania lub braku zastosowania sankcji 100% dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, gdy brak jest dowodów na świadomość podatnika co do oszustwa, a jedynie na brak dochowania należytej staranności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych, gdzie kluczowe jest udowodnienie świadomości podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej i interpretacji przepisów dotyczących sankcji VAT, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd rozróżnia brak należytej staranności od świadomego udziału w oszustwie.

Czy brak należytej staranności w VAT to to samo co świadome oszustwo? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst