I SA/Gl 156/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki C. sp. z o.o. sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za sierpień-grudzień 2019 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmy D i A, uznając, że nie dokumentowały one rzeczywistych transakcji gospodarczych i że spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że dochowała należytej staranności, a transakcje były rzeczywiste. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym ustalenia dotyczące nierzetelności kontrahentów (firm M, A, D), nietypowych cech transakcji (szybkie płatności, brak umów, brak ubezpieczeń, brak zaplecza magazynowego i transportowego u dostawców) oraz brak wystarczającej weryfikacji ze strony spółki, uznał, że spółka mogła i powinna była wiedzieć o nierzetelności transakcji. W konsekwencji, sąd stwierdził, że spółka nie działała w dobrej wierze, a tym samym nie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nietypowe okoliczności transakcji mogą prowadzić do odmowy prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli towar fizycznie istniał i był dalej odsprzedawany. Podkreślenie znaczenia oceny "dobrej wiary" i "należytej staranności" w kontekście oszustw podatkowych.
Sprawa dotyczy specyficznego łańcucha dostaw i nierzetelnych kontrahentów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji. Ocena "dobrej wiary" jest zawsze indywidualna dla konkretnego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a których nabycie było elementem oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, zwłaszcza gdy podatnik mógł i powinien był wiedzieć o nierzetelności transakcji i świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a spółka, mimo posiadania doświadczenia w handlu, nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i okoliczności transakcji, co wskazuje na świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym.
Czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym odmówiły przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, i czy ocena materiału dowodowego była prawidłowa?
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe podjęły próby przeprowadzenia dowodów, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena materiału dowodowego była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe podjęły próby przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, a brak ich przesłuchania nie wpłynął na wynik sprawy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym z postępowań dotyczących kontrahentów, był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.
Czy decyzja organu podatkowego wydana wobec kontrahenta podatnika stanowi dowód, którym organ prowadzący postępowanie jest związany?
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja podatkowa wydana wobec kontrahenta podatnika stanowi dowód podlegający samodzielnej ocenie, a organ prowadzący postępowanie nie jest nią związany w zakresie okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wadliwie zinterpretował art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, traktując decyzję wobec D jako dokument urzędowy, którym jest związany. Jednakże, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż organy dokonały własnej oceny materiału dowodowego.
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W zakresie, jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika.
Pomocnicze
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe wykazały, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Spółka mogła i powinna była wiedzieć o nierzetelności transakcji i świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. • Spółka nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i okoliczności transakcji.
Odrzucone argumenty
Transakcje były rzeczywiste i spółka dochowała należytej staranności. • Organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały kluczowych świadków. • Decyzja organu podatkowego wobec kontrahenta (D) powinna być traktowana jako dowód urzędowy, którym organ prowadzący postępowanie jest związany. • Organy podatkowe dokonały dowolnej i sprzecznej z logiką oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
podatnik mógł i powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie tych towarów lub usług uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem w zakresie VAT • podatnik nie działał w dobrej wierze • nie wystarczające jest tylko zweryfikowanie kontrahentów pod względem formalno-prawnym • podatnik nie może czuć się zwolniony od powinności dołożenia należytej staranności • okoliczności towarzyszące transakcjom były nietypowe • asymetria w dbałości o formalności związane z transakcją przejawiająca się położeniu nacisku na tworzenie dokumentacji dla potrzeb podatkowych, jest jedną z cech charakterystycznych obrotu prowadzonego w celu oszustw podatkowych
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Monika Krywow-Milczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nietypowe okoliczności transakcji mogą prowadzić do odmowy prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli towar fizycznie istniał i był dalej odsprzedawany. Podkreślenie znaczenia oceny \"dobrej wiary\" i \"należytej staranności\" w kontekście oszustw podatkowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego łańcucha dostaw i nierzetelnych kontrahentów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji. Ocena "dobrej wiary" jest zawsze indywidualna dla konkretnego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują złożone łańcuchy dostaw w kontekście oszustw VAT. Podkreśla znaczenie należytej staranności i dobrej wiary dla podatników, co jest kluczowe dla firm działających w obrocie gospodarczym.
“Czy Twoja firma może stracić prawo do odliczenia VAT przez błędy kontrahentów? Sąd wyjaśnia, co to znaczy 'należyta staranność'.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.