Orzeczenie · 2025-11-27

I SA/Gl 156/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-11-27
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATnierzetelne fakturyłańcuch dostawoszustwo podatkowedobra wiaranależyta starannośćkaruzela podatkowakontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki C. sp. z o.o. sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za sierpień-grudzień 2019 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmy D i A, uznając, że nie dokumentowały one rzeczywistych transakcji gospodarczych i że spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że dochowała należytej staranności, a transakcje były rzeczywiste. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym ustalenia dotyczące nierzetelności kontrahentów (firm M, A, D), nietypowych cech transakcji (szybkie płatności, brak umów, brak ubezpieczeń, brak zaplecza magazynowego i transportowego u dostawców) oraz brak wystarczającej weryfikacji ze strony spółki, uznał, że spółka mogła i powinna była wiedzieć o nierzetelności transakcji. W konsekwencji, sąd stwierdził, że spółka nie działała w dobrej wierze, a tym samym nie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły prawa do odliczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nietypowe okoliczności transakcji mogą prowadzić do odmowy prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli towar fizycznie istniał i był dalej odsprzedawany. Podkreślenie znaczenia oceny "dobrej wiary" i "należytej staranności" w kontekście oszustw podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego łańcucha dostaw i nierzetelnych kontrahentów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji. Ocena "dobrej wiary" jest zawsze indywidualna dla konkretnego przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a których nabycie było elementem oszustwa podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, zwłaszcza gdy podatnik mógł i powinien był wiedzieć o nierzetelności transakcji i świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a spółka, mimo posiadania doświadczenia w handlu, nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i okoliczności transakcji, co wskazuje na świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym.

Czy organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym odmówiły przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, i czy ocena materiału dowodowego była prawidłowa?

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe podjęły próby przeprowadzenia dowodów, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena materiału dowodowego była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe podjęły próby przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, a brak ich przesłuchania nie wpłynął na wynik sprawy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym z postępowań dotyczących kontrahentów, był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.

Czy decyzja organu podatkowego wydana wobec kontrahenta podatnika stanowi dowód, którym organ prowadzący postępowanie jest związany?

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja podatkowa wydana wobec kontrahenta podatnika stanowi dowód podlegający samodzielnej ocenie, a organ prowadzący postępowanie nie jest nią związany w zakresie okoliczności faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wadliwie zinterpretował art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, traktując decyzję wobec D jako dokument urzędowy, którym jest związany. Jednakże, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż organy dokonały własnej oceny materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę C. sp. z o.o. sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

W zakresie, jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika.

Pomocnicze

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe wykazały, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Spółka mogła i powinna była wiedzieć o nierzetelności transakcji i świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym. • Spółka nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i okoliczności transakcji.

Odrzucone argumenty

Transakcje były rzeczywiste i spółka dochowała należytej staranności. • Organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały kluczowych świadków. • Decyzja organu podatkowego wobec kontrahenta (D) powinna być traktowana jako dowód urzędowy, którym organ prowadzący postępowanie jest związany. • Organy podatkowe dokonały dowolnej i sprzecznej z logiką oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

podatnik mógł i powinien był wiedzieć, że poprzez nabycie tych towarów lub usług uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem w zakresie VAT • podatnik nie działał w dobrej wierze • nie wystarczające jest tylko zweryfikowanie kontrahentów pod względem formalno-prawnym • podatnik nie może czuć się zwolniony od powinności dołożenia należytej staranności • okoliczności towarzyszące transakcjom były nietypowe • asymetria w dbałości o formalności związane z transakcją przejawiająca się położeniu nacisku na tworzenie dokumentacji dla potrzeb podatkowych, jest jedną z cech charakterystycznych obrotu prowadzonego w celu oszustw podatkowych

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący

Mikołaj Darmosz

sprawozdawca

Monika Krywow-Milczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nietypowe okoliczności transakcji mogą prowadzić do odmowy prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli towar fizycznie istniał i był dalej odsprzedawany. Podkreślenie znaczenia oceny \"dobrej wiary\" i \"należytej staranności\" w kontekście oszustw podatkowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego łańcucha dostaw i nierzetelnych kontrahentów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji. Ocena "dobrej wiary" jest zawsze indywidualna dla konkretnego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują złożone łańcuchy dostaw w kontekście oszustw VAT. Podkreśla znaczenie należytej staranności i dobrej wiary dla podatników, co jest kluczowe dla firm działających w obrocie gospodarczym.

Czy Twoja firma może stracić prawo do odliczenia VAT przez błędy kontrahentów? Sąd wyjaśnia, co to znaczy 'należyta staranność'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst