I SA/Gl 156/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatnika na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odsetek od odsetek, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Podatnik złożył wniosek o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek od kwoty odsetek, powołując się na art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta wcześniejszymi decyzjami i wyrokami sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, potwierdzając, że ponowne rozpatrzenie tej samej kwestii jest niedopuszczalne, ponieważ została ona już ostatecznie rozstrzygnięta.
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odsetek od kwoty [...] zł. Podatnik domagał się wydania decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek od odsetek, powołując się na art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Organy podatkowe uznały, że wniosek dotyczy kwestii już prawomocnie rozstrzygniętej decyzjami z lat poprzednich, które były przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucał błędne ustalenia faktyczne i naruszenie art. 165a Ordynacji podatkowej, twierdząc, że jego wniosek z 2020 r. oparty na art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest odmienny od wcześniejszych wniosków i nie został merytorycznie rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że wszystkie wnioski skarżącego dotyczące tej kwestii zostały już prawomocnie rozstrzygnięte. Sąd podkreślił, że ponowne wszczęcie postępowania w sprawie, która została już ostatecznie rozstrzygnięta, jest niedopuszczalne na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał, że zarówno przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, jak i Ordynacji podatkowej, nie dawały podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego w zakresie oprocentowania odsetek.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli stwierdzi, że istnieją przyczyny uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie żądania, w tym sytuację, gdy sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ponowne wszczęcie postępowania w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta, jest niedopuszczalne na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, ponieważ wcześniejsze wnioski skarżącego dotyczące tej samej kwestii zostały już ostatecznie rozstrzygnięte przez organy i sądy administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
O.p. art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o zobowiązaniach podatkowych art. 29 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych
Pomocnicze
O.p. art. 165 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 77 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 330
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta wcześniejszymi decyzjami i wyrokami sądów administracyjnych, co uniemożliwia ponowne wszczęcie postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Przepisy art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej nie dawały podstaw do żądania oprocentowania od zwróconych odsetek.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że jego wniosek z 2020 r. oparty na art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest odmienny od wcześniejszych wniosków i nie został merytorycznie rozpoznany. Skarżący podnosił, że sądy administracyjne wskazały na możliwość dochodzenia roszczeń na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych lub art. 74 O.p. w zw. z wyrokiem TK SK 21/08.
Godne uwagi sformułowania
"nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. "dotychczas nie wydano decyzji odmawiającej oprocentowania odsetek...."
Skład orzekający
Dorota Kozłowska
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Gapiński
członek
Bożena Suleja-Klimczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że organy podatkowe mają obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, jeśli sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta, nawet jeśli podatnik powołuje się na inne podstawy prawne lub nowe interpretacje."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o odsetkach i nadpłatach obowiązującymi w przeszłości. Interpretacja art. 165a O.p. jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powtarzających się wniosków podatnika i interpretacji przepisów dotyczących odsetek od odsetek, co może być interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych zajmujących się sprawami z przeszłości.
“Czy można wielokrotnie dochodzić zwrotu odsetek od odsetek? Sąd wyjaśnia, kiedy sprawa jest definitywnie zamknięta.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gl 156/21 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bożena Suleja-Klimczyk Dorota Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Gapiński Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 1227/21 - Wyrok NSA z 2023-08-03 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 165a Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę. , , , Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm., dalej: O.p.), przy uwzględnieniu brzmienia art. 29 poprzednio obowiązującej ustawy o zobowiązaniowych podatkowych, po rozpoznaniu zażalenia M. M. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej: organ pierwszej instancji) z [...] r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie z wniosku o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek od kwoty [...] zł. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskodawca pismem z 9 czerwca 2020 r. wniósł o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek od kwoty [...] zł przy uwzględnieniu brzmienia art. 29 poprzednio obowiązującej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W treści pisma podniósł, że w dniu 7 września 2001 r. oraz 2 listopada 2001 r. złożył wnioski w tym przedmiocie, jednak do dnia dzisiejszego nie została wydana jakakolwiek decyzja w tym zakresie. Organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Organ ten uznał, że wniosek dotyczy kwestii, która została już rozpoznana decyzją tego organu z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą zwrotu odsetek od zwróconych podatnikowi w dniu 4 września 1998 r. odsetek w kwocie [...] zł, utrzymaną następnie w mocy przez organ odwoławczy decyzją z [...] r. nr [...]. Prawidłowość wydanych rozstrzygnięć potwierdziły sądy administracyjne obu instancji, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 891/16 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17. Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z [...] r., wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że w decyzji powołanej w postanowieniu, tj. z dnia [...] r. nr [...] orzeczono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08, nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, odmawiając w związku z tym zwrotu odsetek, od zwróconych w dniu 4 września 1998 r. odsetek w kwocie [...] zł. Postępowanie zakończone opisaną decyzją zainicjował jego wniosek z 19 grudnia 2010 r. o zwrot odsetek od odsetek w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08. Wnioskodawca zauważył, że w wyroku z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/GI 891/16 stwierdzono, że "...dotychczas nie wydano decyzji odmawiającej oprocentowania odsetek...." Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy podkreślił, że w świetle art. 165a O.p. w przypadku gdy, żądanie wszczęcia postępowania podatkowego, o którym mowa w art. 165 O.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści powołanego przepisu wynika, że wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania organ podatkowy powinien zbadać dwie przesłanki, a mianowicie: podmiotową, tj. czy żądający wszczęcia postępowania ma, czy nie ma przymiotu strony (art. 133 § 1-3 O.p.), a także czy postępowanie nie może być wszczęte z jakichkolwiek innych przyczyn. Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę, to nie budzi wątpliwości, że wnoszący podanie z 9 czerwca 2020 r. posiada przymiot strony. Z treści wniosku wynika, że w zamiarze strony było ponowne rozpatrzenie przez organ podatkowy kwestii zwrotu oprocentowania od odsetek w kwocie [...] zł, zwróconych w dniu 4 września 1998 r., zbieżnej z treścią wniosków z: 7 września 2001 r. i 2 listopada 2001 r. oraz złożonych w terminach późniejszych: 19 grudnia 2010 r. i 31 stycznia 2012 r . Następnie organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, że żądanie wnioskodawcy pozostaje w związku ze zobowiązaniem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r., określonym decyzją organu podatkowego pierwszej instancji z [...] r. nr [...], uiszczonym przez podatnika, wraz z odsetkami za zwłokę, w dniach: 30 czerwca 1994 r., oraz 11 sierpnia 1994 r. Na skutek uchylenia powyższej decyzji przez organ odwoławczy, (decyzja Izby Skarbowej w Katowicach z [...] r. nr [...]), dokonano na rzecz strony - w dniu 4 września 1998 r. - zwrotu uprzednio wpłaconych odsetek w kwocie [...] zł, lecz bez oprocentowania. Co istotne szkoda poniesiona przez podatnika z powodu dokonania zwrotu odsetek bez oprocentowania zrekompensowana została częściowo poprzez wypłacone na jego rzecz odszkodowanie, ustalone wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z [...] r., sygn. akt [...]. W dacie powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r., którą wiązać należy z terminem dokonanych przez podatnika wpłat podatku wraz z odsetkami, nie obowiązywała ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, bowiem jej przepisy weszły w życie dopiero z dniem 1 stycznia 1998 r. Na podstawie art. 330 powołanej ustawy, ustalono, że zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa, winien być dokonany na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. nr 108, poz. 486 z późn. zm.). Kwestie oprocentowania nadpłaty, powstałej w 1994 r., regulował zatem art. 29 tej ustawy, a powoływany we wnioskach strony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08 nie obalił domniemania zgodności z Konstytucją tej normy prawnej, bowiem odnosił się wyłącznie do art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2001 r. Zatem w ocenie organu odwoławczego, w zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji decyzją z [...] r. [...], prawidłowo rozpoznał żądanie wnioskodawcy z 19 grudnia 2010 r. o zwrot oprocentowania od zwróconych mu odsetek, na podstawie między innymi art. 29 ust.1-3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w związku z art. 330 O.p. Decyzja organu odwoławczego z [...] r. nr [...], wydana po rozpatrzeniu złożonego przez wnioskodawcę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, poddana została kontroli sądów administracyjnych obu instancji, które uznały podjęte rozstrzygnięcia za prawidłowe (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 891/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17). Organ odwoławczy podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 472/18 (w sprawie ze skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 732/17 wydanego w związku ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z [...] r., którym odmówiono wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek strony z 31 stycznia 2012 r.) kwestia oprocentowania odsetek została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. Dlatego tez zarzut niewydania przez organy podatkowe do dnia dzisiejszego decyzji, w zakresie oprocentowania od zwróconych wnioskodawcy odsetek, w oparciu o ustawę o zobowiązaniach podatkowych jest całkowicie nieuzasadniony. Organ odwoławczy nie zgodził się także ze stroną, że organ podatkowy nie udzielał wnioskodawcy odpowiedzi na złożone wnioski. I tak na wniosek strony z 7 września 2001 r. organ pierwszej instancji pismem z [...] r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że brak jest podstaw prawnych do żądania oprocentowania od odsetek. Z kolei odpowiadając na wniosek z 2 listopada 2001 r., organ wskazał w piśmie z [...] r., znak [...], że sprawa ta była już rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji z [...] r. nr [...], wydaną na skutek złożonego przez podatnika wniosku o zwrot należnych mu kwot, po uchyleniu decyzji wymiarowej z 1994 r. W piśmie tym zauważono równocześnie, że kwestia odsetek od odsetek stanowiła jeden z zarzutów skargi wniesionej na decyzję ostateczną, utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną (decyzja Izby Skarbowej w Katowicach z [...] r. nr [...], który to zarzut uznano za bezzasadny. Uregulowanie z art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie pozwalało na rozszerzającą interpretację pojęcia nadpłaty, przez zaliczenie do niego również nie zwróconych w terminie odsetek, a w konsekwencji brak było podstaw prawnych do przyznania stronie odsetek od zwróconych jej kwot, zaliczonych na poczet odsetek od zaległości podatkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 180/99). Natomiast w okresie, w którym złożono powołane wnioski, przepisy O.p. nie zawierały regulacji, umożliwiających odmowę wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie, gdyż te zaczęły obowiązywać dopiero od dnia 1 stycznia 2003 r. Na koniec organ odwoławczy odnosząc się do stwierdzenia zawartego w zażaleniu, opartego na fragmencie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 891/16, o treści "...dotychczas nie wydano decyzji odmawiającej oprocentowania odsetek.... ", wyjaśnił, że Sąd odesłał w tym zakresie do uzasadnienia innego prawomocnego wyroku tego Sądu, z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 672/11, który został wydany w czasie, gdy faktycznie w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja organu pierwszej instancji z [...] r. nr [...]. Sytuacja uległa zatem zmianie wraz z wydaniem decyzji z [...] r. Reasumując, organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, że skoro wniosek o wydanie decyzji w sprawie odsetek od kwoty [...] zł został już prawomocnie rozstrzygnięty decyzją to brak jest możliwości skutecznego, ponownego wszczęcia postępowania w tożsamym zakresie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na postanowienie organu odwoławczego, skarżący zarzucił: 1. błędne ustalenia faktyczne poprzez pominięcie faktu, że wniosek z 2020 r. oraz wniosek z 2010 r. zostały złożone na zupełnie innej podstawie prawnej i faktycznej, tj. pierwszy z nich na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, natomiast wniosek z 2010 r. na podstawie art. 74 O.p. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08; 2. naruszenie art. 165a O.p. poprzez błędne uznanie, że znajduje on zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nie zgadza się z organami podatkowymi, że sprawa została już ostatecznie rozpoznana decyzją z dnia [...] r. nr [...], która została następnie utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, a ta z kolei zweryfikowana przez sądy administracyjne. Skarżący wywodził, że sprawy nie rozpoznano wskazaną decyzją, a organy podatkowe nie powołując pełnej podstawy faktycznej i prawnej sprawy zatarły w ten sposób świadomie różnice pomiędzy tymi sprawami. W ocenie skarżącego pomiędzy sprawami brak jest tożsamości, co wynika z następujących okoliczności: - wniosek z 2010 r. oparto na art. 74 O.p. i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08, natomiast wniosek z 2020 r. złożono na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, - decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzeczono, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., nie stanowi podstawy do rozstrzygania w sprawie, odmawiając w konsekwencji zwrotu oprocentowania od odsetek. Skarżący wywodził także, że sądy administracyjne wskazały, że wniosek podlegał rozpatrzeniu w oparciu o szczególną podstawę prawną jaką jest art. 74 O.p., a nie w oparciu o ogólne przepisy o nadpłacie. Tym samym wniosek z 2010 r. nie był rozpatrywany zarówno przez organy podatkowe, jak i sądy administracyjne, w trybie określonym art. 74 O.p. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/GI 891/16 wyjaśnił, że drugi tryb postępowania podatkowego, w którym możliwe jest dochodzenie roszczeń wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, tj. wznowienie postępowania nie mógł być zastosowany w niniejszej sprawie, skoro dotychczas nie wydano decyzji odmawiającej oprocentowania odsetek za zwłokę, odsyłając w tym względzie do wyroku z 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 672/11. W ocenie skarżącego potwierdza to, że w sprawie odsetek od odsetek nie została dotychczas wydana żadna decyzja. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji i wskazał, że trafnie uznano, że nadpłata powstała w 1994 r. nie była przedmiotem regulacji zawartych w przepisach O.p., te bowiem zaczęły obowiązywać z dniem 1 stycznia 1998 r. Tymczasem zgodnie z art. 330 O.p. zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie tego aktu prawnego dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Regulacje dotyczące nadpłat ujęte zostały w przepisach art. 29 tej ustawy. Natomiast sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08, odnosi się do kwestii braku konstytucyjności przepisów art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu 4 czerwca 2001 r. Z kolei badanie konstytucyjności przepisów art. 29 od ust. 1 do ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zostało umorzone. Zdaniem skarżącego również wyrok Sądu Okręgowego w K. z [...] r., sygn. akt [...] nie rozpatrzył niniejszej sprawy. Zasądzona wyrokiem kwota miała na celu naprawienie szkody w zakresie straty rzeczywistej, a nie naprawienie szkody w zakresie utraconych korzyści. Sąd wskazał, że odszkodowanie pokrywa jedynie niewielką część doznanej szkody w związku ze sprzecznym z prawem działaniem organu podatkowego. Natomiast Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie o sygn. akt SK 21/08, wyjaśnił, że "oprocentowanie nadpłaty podatku stanowi niewątpliwie naprawienie szkody w zakresie utraconych korzyści". Reasumując, w ocenie skarżącego, w powołanych w skardze wyrokach sądów wskazano, że istnieje podstawa prawna do dochodzenia odsetek wraz z oprocentowania na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zatem organ podatkowy błędnie odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie, na podstawie art. 165a O.p., gdyż we wniosku z 2020 r. wskazano na art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a nie na art. 74 O.p. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z 9 czerwca 2020 r. o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek od kwoty [...] zł, uwzględniającej brzmienie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o art. 165a O.p. Zgodnie z art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast z art. 165a § 1 O.p. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Zatem każdorazowo, w sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może on przystąpić do merytorycznego badania wniosku a wręcz przeciwnie, obowiązany jest on zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 O.p. Jak wynika z cytowanego przepisu, przesłankami wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz "inne przyczyny". Zawarty w zacytowanym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 września 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 686/13 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący składając wniosek z 9 czerwca 2020 r. posiada przymiot strony. Trzeba także przyznać rację organom obu instancji, że postępowanie nie może być wszczęte, gdyż sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta. W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że wszystkie złożone do tej pory przez skarżącego wnioski o zwrot odsetek od kwoty [...] zł zostały rozpoznane. I tak w odpowiedzi na pierwszy wniosek z 7 września 2001 r. organ pierwszej instancji pismem z [...] r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że brak jest podstaw prawnych do żądania oprocentowania od odsetek. Organ udzielił też odpowiedzi na wniosek strony z 2 listopada 2001 r., i w piśmie z [...] r., znak [...] wskazał, że sprawa ta była już rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji z [...] r. nr [...], wydaną na skutek złożonego przez podatnika wniosku o zwrot należnych mu kwot, po uchyleniu decyzji wymiarowej z 1994 r. W piśmie tym zauważono równocześnie, że kwestia odsetek od odsetek stanowiła jeden z zarzutów skargi wniesionej na decyzję ostateczną, utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną (decyzja Izby Skarbowej w Katowicach z [...] r. nr [...], który to zarzut uznano za bezzasadny. Sąd ma na uwadze, że w sprawie wniosków z 7 września 2001 r. i 2 listopada 2001 r. nie wydano postanowienia, ale w okresie, w którym złożono te wnioski, przepisy O.p. nie zawierały regulacji, umożliwiających odmowę wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie, które zaczęły obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2003 r. Natomiast wnioski skarżącego z 19 grudnia 2010 r. i 31 stycznia 2012 r. zainicjowały wszczęcie postępowania i zostały wydane ostateczne rozstrzygnięcia, które podlegały kontroli sądów administracyjnych. Wyroki tut. Sądu, który orzekał w tych sprawach w pierwszej instancji są prawomocne. I tak organ pierwszej instancji decyzją z [...] r. nr [...] rozpoznał żądanie skarżącego z 19 grudnia 2010 r. o zwrot oprocentowania od zwróconych mu odsetek, na podstawie między innymi art. 29 ust.1-3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zw. z art. 330 O.p. Decyzja organu odwoławczego z [...] r. nr [...], wydana po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, poddana została kontroli sądów administracyjnych obu instancji, które uznały podjęte rozstrzygnięcia za prawidłowe (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 891/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17, którym oddalono skargę kasacyjną skarżącego). Tak więc wniosek z 19 grudnia 2010 r. (wpływ do organu 21 grudnia 2010 r.) został ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięty. Należy także zwrócić uwagę, odnosząc się do argumentacji skargi, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17 wyjaśnił, że wniosek podatnika dotyczący zwrotu odsetek od odsetek z dnia 19 grudnia 2010 r. wpłynął do organu w dniu 21 grudnia 2010 r. Jednak przepisy art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych pozbawiały podatnika oprocentowania odsetek, podobnie jak przepisy art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 §1 i § 2 pkt. 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2001 r. Zatem zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zaaprobował rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, roszczenie takie nie mogło znaleźć swej podstawy w prawie podmiotowym wyinterpretowanym z treści przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Również wniosek z 31 stycznia 2012 r. jest ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięty odmownie. Wydane w tym zakresie rozstrzygnięcia organów obu instancji były kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził ich legalność i zgodność z prawem. I tak w związku z wnioskiem z 31 stycznia 2012 r. organ pierwszej instancji w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie, z uwagi na toczące się postępowanie w tym samym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, a skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 732/17. Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną przez skarżącego skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił wyrokiem z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 472/18. W świetle poczynionych przez organy obu instancji ustaleń Sąd nie podzielił zarzutu skargi, iż organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych. Zarówno wniosek skarżącego z 9 czerwca 2020 r. jak i wniosek z 19 grudnia 2010 r. zostały złożone na tej samej podstawie faktycznej, żądania sformułowane w obu wnioskach są tożsame - dotyczą zwrotu odsetek od zwróconych skarżącemu w dniu 4 września 1998 r. odsetek w kwocie [...] zł wpłaconych przez skarżącego w 1994 r. na skutek wydania przez urząd skarbowy decyzji zwiększającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r., która następnie została uchylona. Co do podstawy prawnej wniosków Sąd wskazuje, że we wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r. skarżący w podstawie swojego żądania wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/2008. We wniosku z 31 stycznia 2012 r., odwołał się natomiast do żądań podniesionych już we wrześniu i listopadzie 2001 r., wskazując jednocześnie, że zwraca się "ponownie" o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę. Natomiast kwestię podstaw prawnych wniosku ostatecznie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17 wskazując, że przepisy art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych pozbawiały podatnika oprocentowania odsetek, podobnie jak przepisy art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 §1 i § 2 pkt. 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2001 r. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 165a O.p., który to przepis organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) oddalił skargę.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę