I SA/Gl 1542/20

I SA/Gl 1542/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-02-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 655/21 - Wyrok NSA z 2021-10-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 33, art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz – Ziętek, Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznych postanowień w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
1. G. R. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub Poczta Polska) z [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznych postanowień w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
2. Stan sprawy.
2.1. Wyrokiem z 22 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 693/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne za niezasadny, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] r. nr [...] oraz uchylił postanowienie Poczty Polskiej z [...] roku o nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej z [...] roku o nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, że w ocenie Sądu stanowisko wierzyciela w niniejszej sprawie narusza prawo, co z kolei powoduje wadliwość postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy istnieje obowiązek zapłaty abonamentu, który został naliczony za korzystanie z radioodbiornika i odbiornika telewizyjnego w sytuacji, gdy wierzyciel nie wykazał, że skarżącej doręczono zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
W ocenie Sądu warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV.
Z akt sprawy nie wynika czy skarżąca ma odbiorniki RTV, czy i kiedy skarżąca je zarejestrowała, nie wynika także wypełnienie przez wierzyciela obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy powoływanego powyżej rozporządzenia. Zdaniem Sądu wierzyciel ograniczył swoją argumentację do konstatacji, że skarżąca nie udokumentowała faktu ich wyrejestrowania, a także nie zaprzeczała, że odbiorniki RTV posiada. Tymczasem wierzyciel domaga się zapłaty abonamentu, a sam nie wykazał zarejestrowania odbiornika na imię i nazwisko skarżącej. Skoro skarżąca, wbrew temu co twierdzi wierzyciel, zarzuca organowi, że ten nie wykazał aby skarżąca posiadała przedmiotowe odbiorniki, obowiązkiem organu jest to wykazać.
Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela.
Ponowne stanowisko wierzyciela zostało zawarte w postanowieniu z [...] r., w którym postanowił uznać zarzut dotyczący nieistnienia za nieuzasadniony.
W załączeniu do postanowienia zostały przekazane dowody w sprawie: duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dnia [...] r. oraz wydruk z systemu informatycznego, potwierdzający dokonywanie opłat abonamentowych do 2008 roku.
Skarżąca pismem z 11 maja 2020 r. złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z [...] r.
Postanowieniem z [...] r. wierzyciel stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Następnie pismem z 17 lipca 2020 r. skarżąca wniosła o kontynuowanie postępowania zakończonego postanowieniem z [...] r., którym stwierdzono uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z [...] r. Podkreśliła, iż postanowienie z [...] r. rażąco narusza art. 15 zzs ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu na kwiecień 2020 r.
Wierzyciel postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutu wniesionego przez skarżącą, ze względu na przepisy prawa zawarte w art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.). Wskazał, że według art. 15zzs ww. ustawy w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - u.p.e.a.), bieg terminu procesowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu C0VID-19, co zostało spełnione w sprawie zażalenia wniesionego przez skarżącą na postanowienie z [...] r.
2.2. Postanowieniem z [...] r. wierzyciel uchylił w całości postanowienie z [...] r. oraz utrzymał w mocy postanowienie z [...] r.
2.3. Skarżąca pismem z 1 września 2020 r. złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z [...] r., w którym zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, a wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji, pomimo niewykazania istnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,
- art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) poprzez wydanie postanowienia w sprawie prawomocnie zakończonej.
2.4. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, wierzyciel utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zarejestrowanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, bez ich późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym.
Zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. 2013 r., poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9 oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.
W okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych użytkownik, zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., niezwłocznie powinien powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej.
Wyjaśnił, że każdy z powołanych wyżej aktów prawnych, nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej obecnie Poczty Polskiej S.A. o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników.
Nadto podano, że uprzednio zgodnie z obowiązującymi przepisami dowodem zarejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych była imienna książeczka opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zawarte były w książeczce radiofonicznej. W przypadku zgłoszenia w urzędzie pocztowym jakichkolwiek zmian statusu formalno-prawnego abonenta, użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia w zależności od zaistniałego zdarzenia, odpowiednich odcinków "Z" (odcinek zmiany), "U" (odcinek wymiany książeczki), "W" (odcinek wyrejestrowania), znajdujących się w książeczce radiofonicznej, a w przypadku zagubienia książeczki radiofonicznej złożenia pisemnego oświadczenia.
Wierzyciel podkreślił, iż w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest potwierdzenia zgłoszenia przez skarżącą wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym, tj. od 01/2013 r. do 04/2017 r.
Jednocześnie wskazano, że Poczta Polska w wyniku obowiązku określonego w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), została zobowiązana do dnia [...] r. do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia o nadaniu takiego numeru. Dlatego też, chcąc wywiązać się z określonych w rozporządzeniu zaleceń. Poczta Polska wysłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które zastąpiły dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imiennych książeczek.
Podkreślono, że Poczta Polska S.A. nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
Poczta Polska zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., była zobowiązana wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przesyłając zawiadomienie o nadaniu tegoż numeru, wraz z imiennymi blankietami wpłat. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego, zawierającego "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" wraz z pakietem pięciu spersonalizowanych blankietów wpłat, na adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia i było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała wobec skarżącej obowiązek wynikający ze wskazanego wyżej przepisu.
Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia [...] r. został przekazany wraz z postanowieniem z dnia [...] r.
Ponadto, od października 2017 r. regularnie skarżąca uiszcza opłaty abonamentowe na numer rachunku bankowego wskazany w niniejszym zawiadomieniu.
Nie uiszczenie opłat abonamentowych za okres objęty tytułem, tj. od 01/2013 r. do 04/2017 r., pomimo istnienia obowiązku ich uiszczenia, pozwala stwierdzić, że wszczęta egzekucja w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] r. jest w pełni uzasadniona, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący dla jednoznacznego stwierdzenia faktu, iż wniesiony zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku jest całkowicie nieuzasadniony, co zostało słusznie stwierdzone w zaskarżonym postanowieniu.
Na koniec podano, że uchylenie wyrokiem sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji powoduje, że po stronie organu drugiej instancji istnieje obowiązek merytorycznego rozpoznania jej od nowa w całości, bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem uchylenie przez sąd administracyjny decyzji organu nie oznacza definitywnego zakończenia postępowania administracyjnego.
3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art. 17 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm. - k.p.a.),
- art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji, pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym - co zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Poznaniu z 28 stycznia 2020 r., w którym wskazano, że wierzyciel nie wykazał by skarżąca w okresie, którego dotyczy tytuł wykonawczy posiadała odbiornik telewizyjny,
- art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia w sprawie prawomocnie zakończonej.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających je postanowień z [...] r. i [...] r.,
- umorzenie postępowania egzekucyjnego,
- ewentualnie zobowiązanie wierzyciela do wydania postanowienia, w którym uwzględni zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego i umorzy prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Skarżąca podkreśliła, iż błędna jest cała argumentacja wierzyciela co do obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, skoro nie przedstawił dowodu na posiadanie przez nią odbiornika, na co w sposób kategoryczny wskazał WSA w Poznaniu.
Zarzuciła, że chybione jest powoływanie się przez wierzyciela na okoliczność wnoszenia opłat abonamentowych w 2017 roku, bowiem ta okoliczność nie ma żadnego znaczenia dla zasadności roszczeń wierzyciela za okres objęty tytułem wykonawczym, co do którego nie wykazano by skarżąca posiadała odbiorniki. Skarżąca wskazała, że wyrokiem z 28 stycznia 2020 r. WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. III SA/Po 693/19 zakończył bezpodstawne postępowanie organu egzekucyjnego w pierwszej i drugiej instancji, jak i postępowanie wierzyciela, bez przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Mając na uwadze przedmiotową okoliczność, według skarżącej niedopuszczalne jest podejmowanie dalszych czynności, zarówno przez organ egzekucyjny, jak i przez wierzyciela.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Na wstępie wskazać należy, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070).
Na mocy art. 7 zmieniony został art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. po. 2325, ze zm - p.p.s.a.) i otrzymał brzmienie: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie". Wynika to z treści art. 29 ustawy zmieniającej.
Z przepisów przejściowych wynika przy tym, że jedynie do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 25). Zatem w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. zastosowanie miałby art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym, tj. o treści Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 6 listopada 2020 r. (data nadania), a zatem zastosowanie miał art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zatem Sąd zobligowany był do rozpoznania merytorycznego skargi.
5. Skarga nie jest jednakże zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, podkreślić należy, że sprawa tocząca się na skutek zarzutów wniesionych przez skarżącą pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dnia 28 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 693/19, który uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. nr [...] oraz uchylił postanowienie Poczty Polskiej z dnia [...] r. o nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej z dnia [...] r. o nr [...].
Z tego względu priorytetowe znaczenie dla oceny legalności obecnie kontrolowanego aktu ma treść art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, użyty w ww. przepisie zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem (por. wyroki NSA: z 25 kwietnia 2014 r., II FSK 1276/12; z 22 października 2014 r., II FSK 2472/12; z 4 października 2016 r., I FSK 450/15 - dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tak więc dokonana przez sąd ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., II FSK 1328/10).
WSA w Poznaniu we wskazanym wyroku stwierdził, że warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV.
Nadto wskazał, że z akt sprawy nie wynika czy skarżąca ma odbiorniki RTV, czy i kiedy skarżąca je zarejestrowała, nie wynika także wypełnienie przez wierzyciela obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy powoływanego powyżej rozporządzenia. Zdaniem Sądu wierzyciel ograniczył swoją argumentację do konstatacji, że skarżąca nie udokumentowała faktu ich wyrejestrowania, a także nie zaprzeczała, że odbiorniki RTV posiada. Tymczasem wierzyciel domaga się zapłaty abonamentu, a sam nie wykazał zarejestrowania odbiornika na imię i nazwisko skarżącej. Skoro skarżąca, wbrew temu co twierdzi wierzyciel, zarzuca organowi, że ten nie wykazał aby skarżąca posiadała przedmiotowe odbiorniki, obowiązkiem organu jest to wykazać.
Nadto wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 145 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części,
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części,
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa,
W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (§ 3).
Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej, poprzednio orzekający Sąd administracyjny, nie zakończył postępowania administracyjnego poprzez jego umorzenie, do czego uprawniał go wyżej cytowany art. 145 § 3 p.p.s.a. (po stwierdzeniu zaistnienia podstawy do umorzenia postępowania), a jedynie uchylił postanowienia wierzyciela, a także organu egzekucyjnego oraz organu nadzoru. Sprawa zatem ponowie stała się przedmiotem rozpoznania przez wierzyciela, który wyraża swoje stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, przed wydaniem postanowienia przez organ egzekucyjny.
W ocenie obecnie orzekającego składu sądowego, wierzyciel w ponownie prowadzonym postępowaniu wykazał, że skarżąca używała odbiornik RTV z czym wiąże się obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej i jednocześnie nie dokonała jego wyrejestrowania.
Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca dokonała rejestracji odbiornika RTV, w wyniku której wydana został książeczka radiofoniczna nr [...], która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Potwierdzeniem dopełnienia przez skarżącą ww. rejestracji były dokonywane do grudnia 2008 r. opłaty abonamentowe (ostatnia opłata uregulowana w dniu 15 lutego 2008 r. za okres od 01-12/2008 r.). Powyższe wynika z wydruku z systemu informatycznego, potwierdzającego dokonywanie opłat abonamentowych.
W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiornika, sama skarżąca również na taki dowód nie wskazuje.
W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązana chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinna przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczyniła.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.
Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13, CBOSA.
Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 - CBOSA).
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.
Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 (Lex nr 2190429). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15 (Lex 2141379).
Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.
Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.
Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.
6. Nadto godzi się wskazać, że w niniejszej sprawie organ działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postanowieniem z [...] r. wznowił postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutu wniesionego przez skarżącą w dniu 5 kwietnia 2018 r. Celem wznowienia postępowania stała się konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego błędnie wydanego postanowienia z [...] r. stwierdzającego, iż zażalenie złożone przez skarżącą na postanowienie wierzyciela z [...] r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela, zostało złożone z uchybieniem terminu na jego wniesienie.
W wyniku wznowienia postępowania w dniu [...] r. wierzyciel uchylił w całości postanowienie z [...] r.
W ocenie Sądu zastosowany przez organ tryb wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa był niewłaściwy. Organ winien na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzić nieważność postanowienia z [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, do czego uprawniał go art. 126 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Z kolei rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji (postanowienia) jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 76). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji (postanowienia) pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, LEX nr 47008, zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98, LEX nr 41891; wyrok NSA z 12 grudnia 1988 r., III SA 481/88, niepubl.). W niniejszej sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia pozostawało w sprzeczności z treścią art. 15zzzs ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przez proste ich zestawienie ze sobą.
Pomimo powyższego uchybienia, Sąd nie stwierdził zasadności uchylania postanowień wierzyciela z tego powodu.
Zgodnie albowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tylko naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy", uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (pogląd ten podziela również A. Kabat, Orzeczenia wojewódzkiego sądu..., s. 160, i WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r., II SA/Wr 433/10). Sąd, uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie, musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2014 r., II FSK 1224/13; z dnia 28 sierpnia 2014 r., I OSK 160/13 i z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 62/13). W tej kategorii podstawy uchylenia mieści się brak należytej staranności wykazywany przez organy administracyjne w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego zebranego w danej sprawie. "Innym naruszeniem przepisów postępowania" jest między innymi nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy (por. Woś Tadeusz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI).
W niniejszej sprawie wierzyciel dopuścił się, co prawda naruszenia prawa procesowego w postaci art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 k.p.a. uchylając postanowienie z [...] r. w trybie wznowienia, zamiast stwierdzić jego nieważność, jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż błędne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zostało wyeliminowane w obrotu prawnego, a sprawa została rozstrzygnięta co do istoty.
9. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.