I SA/Gl 1523/22

I SA/Gl 1523/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Borys Marasek /sprawozdawca/
Eugeniusz Christ /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1161/23 - Wyrok NSA z 2024-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1693
art. 13b ust. 1 i ust. 4, art. 13 f ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Borys Marasek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 września 2022 r. nr SKO.FE/41.4/85/2022/13576 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 września 2022 r. nr SKO.FE/41.4/85/2022/13576 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpoznaniu zażalenia D. Z. (dalej: skarżący, zobowiązany) na postanowienie Prezydenta Miasta G. (dalej: PMG) z dnia 28 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dot. tytułu wykonawczego z dnia 8 czerwca 2022 r. nr ZDM.3133.2258.TYT.2019.IS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent Miasta G., działając jako wierzyciel, postanowieniem z dnia 28 lipca 2022 r., zajął stanowisko w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku wniesionego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 czerwca 2022 r. obejmującego należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacone postoje pojazdu marki Peugeot o nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w G. (dalej SPP) poprzez jego oddalenie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił naruszenie:
- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust. 1-2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (aktualnie t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 645, dalej u.d.p.), poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a to przyjęcie, iż pobór opłaty może nastąpić za postój samochodu w miejscu innym, niż wyznaczone, oraz że miejsca, w których zaparkowany był pojazd zobowiązanego były wyznaczone w sposób czyniący zadość przepisom,
- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust. 1-2 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust. 5 u.d.p., poprzez pobór opłaty z podwyższonej wysokości, podczas gdy nie jest dopuszczalne w myśl przepisów ustawy zróżnicowanie opłaty wg czasu jej uiszczenia,
- pkt 5.2.4 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach poprzez jego niezastosowanie, a to uznanie, że wyznaczonym miejscem postojowym jest miejsce nieoznakowane wg tego przepisu,
- art. 34 § 2 pkt 2 lit.a u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, a to wadliwe oddalenie wniesionego w sprawie egzekucji administracyjnej zarzutu, podczas gdy zostały spełnione przesłanki jego uznania w całości.
Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty, poprzez uznanie zarzutu w całości.
Po rozpoznaniu zażalenia Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu SKO na wstępie zacytowało treść art. 33 § 2 pkt 1, art. 34 i art. 35 § 1 u.p.e.a. Przytaczając następnie treść art. 13 ust. 1 pkt 1 lit.a, art. 13b ust. 1, art. 13f ust. 1 u.d.p. zaznaczyło, iż obowiązek zapłaty opłaty parkingowej i ściśle powiązany z nim obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za nieuiszczanie opłaty parkingowej, uregulowany został w ustawie o drogach publicznych. Wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania określa rada gminy (rada miasta), z tym że wysokość tej opłaty nie może przekroczyć 50,00 zł. Stosownie do § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej w Gliwicach z dnia 25 października 2012 r. nr XXVI/506/12/755/12 w sprawie określenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych oraz zasad pobierania opłat za parkowanie na terenie miasta Gliwice (t.j. Dz. Urz. Woj. Śl. z 2017 r., poz. 5668) za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów na oznakowanych płatnych miejscach postojowych pobierana będzie opłata dodatkowa w wysokości 50,00 zł, jeśli opłata zostanie wniesiona po terminie 7 dnia od dnia nieuiszczenia opłaty.
W ocenie Kolegium przepis art. 13b ust. 1 u.d.p. nie pozostawia żadnej wątpliwości co do jego treści. Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, sprecyzowana została w art. 13b ust. 1 wyżej powołanej ustawy, stanowiącym jednoznacznie, że jest to opłata za parkowanie pojazdu samochodowego w wyznaczonym miejscu strefy płatnego parkowania, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Tylko zatem za taką formę korzystania ze strefy płatnego parkowania może być pobierana opłata. Uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest dodatkowo treść upoważnienia zawartego w art. 13b ust. 3, ust. 4 pkt 1-3 i art. 13f ust. 2 u.d.p., które przyznaje organowi uchwałodawczemu jedynie kompetencje do wyznaczenia strefy płatnego parkowania oraz ustalenia wysokości obowiązujących w niej stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy. Ponadto z treści art. 13b ust. 6 wynika, że organy właściwe do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznaczają w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na parkowanie (pkt 1), w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową. Tym samym, zdaniem SKO, z racji brzmienia art. 13b ust. 1 i ust. 6 nie można przyjąć, by opłaty za parkowanie mogły być pobierane w każdym miejscu strefy. W związku z powyższym wierzyciel musi wykazać, że pojazd nie tylko był zaparkowany w SPP, lecz również w miejscu prawidłowo oznakowanym i wyznaczonym do parkowania. Dowodem w sprawie może być dokumentacja zdjęciowa, z której wyraźnie wynika w jaki sposób oznaczone zostało miejsce do parkowania oraz dokładny opis z dnia zdarzenia.
Powołując się dalej na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17 organ podniósł, że obowiązek uiszczenia opłaty związany jest z postojem pojazdu w wyznaczonym miejscu. Miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej p.r.d.), tj.: w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2310 z późn. zm.) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2311 z późn. zm.). W związku z art. 7 ust. 1 p.r.d., znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych. Wobec tego należy stwierdzić, że nie kreują one obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Owo wyznaczenie wiąże się nie tylko z umieszczeniem znaku pionowego D-18 "parking", ale zastosowaniem znaku P-18 "stanowisko postojowe" (o ile stanowisko to nie zostało wydzielone konstrukcyjnie - zgodnie z pkt 5.2.4. zdanie pierwsze załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.), P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy". Jednocześnie prawodawca, określając warunki techniczne umieszczania znaków drogowych poziomych, stwierdził że wspomniane oznakowanie poziome powinno charakteryzować się dobrą widocznością w ciągu całej doby, wysokim współczynnikiem odblaskowości, również w warunkach dużej wilgotności, zachowaniem minimalnych parametrów odblaskowości w całym okresie użytkowania (pkt 1.3. załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.). W pkt 1.2 tegoż załącznika zawarte jest także ogólne wskazanie, że znakowanie poziome dróg ma na celu: zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi. Zatem prawodawca dopuszcza zaniechanie wykorzystania znaków poziomych jedynie wówczas, gdy ich funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonych parkingach. Zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych wymaga zatem wykazania, że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu, w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska. Prawodawca, dopuszczając rezygnację z zastosowania znaków poziomych nakazał zatem, konstrukcyjne ustalenie stanowisk, a nie jedynie wytyczenie rejonu płatnej strefy parkowania przeznaczonego na pozostawianie pojazdów. Owo konstrukcyjne ustalenie stanowisk ma bowiem zastąpić znaki poziome, które - poza zwiększeniem bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze oraz usprawnieniem ruchu pojazdów i ułatwieniem korzystania z drogi (pkt 1.2 załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.) - mają także gwarantować maksymalne wykorzystanie wydzielonych parkingów. Celowi temu służy wyznaczenie poszczególnych stanowisk postojowych.
Kolegium zaznaczyło, że z powyższych przepisów wynika, iż miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18 lub P-19. O ile zatem dane stanowisko postojowe nie zostało wyodrębnione konstrukcyjnie, to dla uznania go za "wyznaczone miejsce" w rozumieniu ustawy, konieczne jest nie tylko zastosowanie znaku pionowego D-18, ale również znaku poziomego P-18 i P-19. funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonych parkingach. Zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych, wymaga wykazania, że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu, w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska. Nie jest wystarczający do powstania obowiązku opłaty za postój, fakt umieszczenia znaków pionowych w miejscach do parkowania (strefach). Powyższe wynika ze wskazanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II GPS 2/17.
Organ podniósł, że ocena zasadności zarzutu zobowiązanego, w którym wskazał on na nieistnienie obowiązku, wymaga wykazania, z odwołaniem się do dokumentacji fotograficznej, że we wskazanych dniach pojazd zobowiązanego parkował na stanowisku (a nie w obszarze), ustalonym konstrukcyjnie i oznakowanym znakami pionowymi bądź w miejscu oznakowanym znakami pionowym i poziomym.
W ocenie SKO wierzyciel wykazał, że pojazd zobowiązanego we wskazanych w tytule wykonawczym dniach parkował w SPP. Wskazał, że sporządzone przez inkasentów obsługujących strefę płatnego parkowania zawiadomienia o nieopłaconych postojach, są wystarczające dla przyjęcia, że dany pojazd w określonych dniach i godzinach był zaparkowany w miejscu znajdującym się w takiej strefie. Jednocześnie na podstawie dokumentacji fotograficznej w dniach nieopłaconych postojów pojazdu zobowiązanego, sporządzonej przez kontrolerów strefy, można stwierdzić, że pozostawiono zawiadomienia za wycieraczką pojazdu w widocznym miejscu. Ponadto konieczność uregulowania opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie w G. powstaje z mocy samego prawa w momencie parkowania pojazdu na terenie strefy bez uiszczenia opłaty za parkowanie i żadne inne rozstrzygnięcia, ani ponaglenia nie są już wymagane. W ocenie Kolegium wydruki zdjęć z nieopłaconych postojów pojazdu w wyznaczonych dniach w SPP, potwierdzają iż pozostawiano pojazd bez opłaty. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że pojazd zobowiązanego parkował w przy ul. [...] i przy ul. [...] w miejscach oznakowanych znakami pionowymi D-18 i w miejscach postojowych konstrukcyjnie wyznaczonych. Dokumentacja zdjęciowa nie pozostawia bowiem wątpliwości, że w spornych przypadkach postój pojazdu samochodowego odbył się w miejscach, które zostały oznakowane znakami pionowymi. Zarazem były to stanowiska wydzielone w stopniu wystarczającym dla możności uznania prawidłowości ich wyodrębnienia (zlokalizowano je w tzw. zatokach albo zastosowano dostatecznie komunikatywny, odmienny układ płyt lub kostek chodnikowych i ich kolorystyki). Miejsca te należy zatem zdaniem SKO uznać za wyznaczone w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p., albowiem oznaczono je znakami pionowymi i konstrukcyjnie wyodrębniono w sposób, który dla każdego kierującego powinien być wystarczająco identyfikowalny. Tym samym Kolegium za niesłuszne uznało twierdzenie zobowiązanego o braku prawidłowego oznaczenia tych miejsc postojowych, a w rezultacie - braku możliwości poboru spornej opłaty i stąd prawidłowo oceniono jako niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku.
Ponadto za niezasadne Kolegium uznało pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu. Określenie sposobu poboru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu pozostawiono przecież w gestii rady gminy (art. 13b ust. 1 i 4 oraz art. 13f ust. 2 ustawy). Realizując ten obowiązek Rada Miejska w Gliwicach w § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały z dnia 25 października 2021 r. nr XXVI/506/l2/755/12 w sprawie określenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych oraz zasad pobierania opłat za parkowanie na terenie miasta Gliwice postanowiła, że za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów na oznakowanych płatnych miejscach postojowych pobierana będzie opłata dodatkowa w wysokości 50,00 zł w przypadku, kiedy opłata zostanie wniesiona po terminie 7 dnia od dnia nieuiszczenia opłaty. Istotnie więc zróżnicowano wysokość opłaty wg czasu jej uiszczenia, jednakże uczyniono to w oparciu o przepis ustawy (art. 13b ust. 4 u.d.p.).
Odnosząc się końcowo do zarzutu fałszerstwa dokumentacji zdjęciowej Kolegium wskazało, że zobowiązany w żaden sposób nie podważył wiarygodności tego dowodu.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono mu naruszenie:
- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust. 1, 2 i 6 u.d.p. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a to przyjęcie, iż pobór opłaty może nastąpić za postój samochodu w miejscu innym, niż wyznaczone miejsce, oraz że miejsca, w których zaparkowany był pojazd skarżącego były wyznaczone w sposób czyniący zadość przepisom;
- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust. 1, 2 i 6 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust. 5 u.d.p. i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak uwzględnienia zarzutu w sytuacji, w której tytuł wykonawczy obejmował pobór opłaty w podwyższonej wysokości w oparciu o przepisy uchwały Rady Miasta, które są sprzeczne z przepisami ustawy, a to dopuszczają zróżnicowanie opłaty wg czasu jej uiszczenia, które to stanowi przekroczenie delegacji ustawowej,
- pkt. 5.2.4 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach poprzez jego niezastosowanie, a to uznanie, że wyznaczonym miejscem postojowym jest miejsce nieoznakowane wg tego przepisu;
- art. 34 § 2 pkt 2 lit.a u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, a to wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia o oddaleniu wniesionego w sprawie egzekucji administracyjnej zarzutu, podczas gdy zostały spełnione przesłanki uznania tego zarzutu w całości,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a to oparcie się przez organ na nie w pełni i nieprawidłowo zebranym materiale dowodowym i błędne jego rozpatrzenie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji,
- zobowiązanie organu do wydania postanowienia uznającego zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej w całości (stosownie do treści art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.) oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wynagrodzenia,
a gdyby nie było to możliwe:
- przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania;
w obydwu przypadkach:
- zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o którym mowa w art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że tezy zawarte w zarzutach i zażaleniu znajdują zastosowanie również w odniesieniu do uzasadnienia skargi. Ponadto wskazał nowe tezy odnoszące się do postanowienia SKO i jego uzasadnienia, a także pogłębioną argumentację odnoszącą się do przepisów prawa.
W ocenie autora skargi, nadal prawdziwe pozostaje spostrzeżenie, iż skoro zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in.: nieistnienie obowiązku, to słusznie wywiedziono zarzut w stosunku do prowadzonej egzekucji, gdyż dotyczy ona zobowiązania, które nie istnieje. Zdaniem skarżącego, przedstawiona przez organ dokumentacja zdjęciowa nie jest kompletna w ten sposób, że nie wykazuje spełnienia przesłanek naliczenia opłaty i opłaty dodatkowej w każdym wskazanym przez organ dniu. Co więcej, znaczna większość zdjęć nie przedstawia ilości obrazu wystarczającej do wykazania, iż pojazd zaparkowano każdorazowo w miejscu oznakowanym zgodnie z przepisami. Zdaniem skarżącego, SKO przedstawiło abstrakcyjnie prawidłowe rozumowanie, jednak nie zastosowało go właściwie do rozpatrywanego stanu faktycznego. Odwołało się do prawidłowo dobranego orzecznictwa, nie zmieniło to jednak tego, że nie przeprowadziło właściwego postępowania dowodowego. W ocenie skarżącego, nietrafiony jest argument, że samo sfotografowanie pojazdu tak, że widać, iż znajduje się w strefie płatnego parkowania, wystarczy aby pobrać opłatę za postój. Organ wskazuje, że rozumie, iż do obciążenia opłatą konieczne jest zaparkowanie pojazdu w wyznaczonym miejscu, nie przeprowadza jednak analizy zdjęć pod względem tego, czy na pewno pojazd skarżącego znajdował się każdorazowo w prawidłowo wyznaczonym miejscu, tj. oznaczonym zgodnie z przepisami, a poprzestał na błędnym rozumowaniu: "skoro inkasent sfotografował, opłata się należy". Organ prowadzący postępowanie winien pochylić się nad tym, czy każdy przypadek rzekomego zaparkowania w wyznaczonym miejscu rzeczywiście takim był. Rozpatrzenie każdego przypadku winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu opisującym każdy przypadek, a tak nie było. Organ poprzestał na bezkrytycznym zawierzeniu ocenie pracownika komunalnego, który nie ma przymiotu organu, a jego kwalifikacje prawdopodobnie ograniczają się do kilkunastominutowego szkolenia, raczej bez objaśnienia zawiłości przepisów. Organ, który ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, stwierdził iż motywowana chęcią wyrobienia normy ocena przypadkowej osoby, stanowi wystarczające zastępstwo oceny każdego z dowodów. Zdaniem skarżącego, takie rozumowanie nie może się ostać w trakcie kontroli sądowoadministracyjnej.
Ponadto skarżący wskazał, że organ błędnie uznał, jakoby miejsca zaparkowania pojazdu skarżącego były prawidłowo oznakowane. Wobec braku w uzasadnieniu odzwierciedlenia badania każdego kolejnego przypadku, stwierdzenie iż pojazd skarżącego był parkowany w miejscach spełniających przesłanki naliczenia opłaty, uznać należy za niewystarczające i wymagające co najmniej przekazania do ponownego rozpatrzenia. Nie zostało wykazane uczynienie zadość wymogom niezbędnym do wymierzenia skarżącemu opłat za parkowanie, ani też wymierzenia mu opłaty dodatkowej, zwłaszcza w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. W treści postanowień organu I i II instancji, brak jest informacji o kluczowym dla sprawy ustaleniu faktycznym.
Abstrahując od powyższego, wskazał iż organ w uzasadnieniu postanowienia nie zawarł danych o czynnościach podjętych w toku postępowania, celem oceny materiału dowodowego.
Skarżący podniósł, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego większy nacisk należy położyć na kwestię zróżnicowania stawki opłat poprzez podwyższenie stawki na skutek nieopłacenia jej w terminie oznaczonym w uchwale. Takie zróżnicowanie jest przekroczeniem delegacji ustawowej. Skoro sędziowie sądów administracyjnych i asesorzy sądowi w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, to stwierdzić należy, że sąd administracyjny władny i obowiązany jest do orzeczenia w oparciu o ustawę w sytuacji, w której uchwała Rady Gminy - akt prawny rangi podustawowej, wydany został z naruszeniem delegacji ustawowej. Zdaniem skarżącego, organowi zdaje się umykać, że uchwały Rady Miasta, same w sobie nie są źródłem prawa - są nim tylko o tyle, o ile przymiot ten nadaje im ustawa. Istotne jest zatem, aby uchwała mieściła się w zakresie kwestii powierzonych organowi jednostki samorządu terytorialnego. Skoro ustawa wprowadza możliwe do zastosowania kryteria zróżnicowania stawek opłat, to w ten sposób zakreślona została materia uchwałodawcza dla rad gmin i a contrario nie można zastosować innych kryteriów. W ocenie pełnomocnika skarżącego, odmienne zapatrywanie pozwalałoby na różnicowanie opłat w oparciu o również inne kryteria - mające lub niemające cechy dyskryminacji. Wobec powyższego Sąd powinien uchylić skarżone czynności zwłaszcza w zakresie zastosowania stawki opłaty wyższej niż 20,00 zł, jako sprzecznych z ustawą.
Końcowo autor skargi podniósł, że prawidłowe jest stwierdzenie, iż wbrew stanowisku organu I instancji, samo ustanowienie strefy płatnego parkowania nie wystarczy do poboru opłat za parkowanie. Konieczne jest odpowiednie oznakowanie czy wydzielenie miejsc parkingowych. Funkcją strefy płatnego parkowania nie jest wzbogacenie budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a zapewnienie miejsc parkingowych. Aby prawdziwy cel instytucji osiągnąć, należy odpowiednio zorganizować miejsca parkingowe - wyznaczyć je. Pozostawienie kierowcom improwizowania miejsc parkingowych przy jednoznacznym pobieraniu od nich opłat, należy uznać za działanie ze strony Miasta wbrew przepisom ustawy, które stanowią o strefach płatnego parkowania.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ ustalił, że w dniach wskazanych w zaskarżonym postanowieniu w SPP w G., został pozostawiony pojazd marki Peugeot o nr rej. [...], którego użytkownikiem jest skarżący. Następnie, że pojazd ten znajdował się w pasie drogi publicznej za znakiem D-18 "parking" a przed znakiem D-18 "parking" z umieszczoną pod tym znakiem tabliczką T-3a "koniec", które to znaki były znakami pionowymi. Za postój nie została uiszczona opłata. Spornym w sprawie jest, czy istniejące oznakowanie, umożliwiało nałożenie na skarżącego opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania w miejscach, w których stwierdzono postój pojazdu, przy przyjęciu zgodności takiego działania z przepisami p.r.d. i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy.
Zagadnienia dotyczące znaków drogowych, zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
W rozporządzeniu z 2003 r., w załączniku nr 1 Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach, w pkt 5 zatytułowanym Znaki informacyjne, wskazano że "znaki informacyjne mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz o obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg" (5.1.1. Funkcja, kształt i wymiary znaków). Następnie w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, zatytułowanym Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych poziomych i warunki ich umieszczania na drogach, w jego pkt 1.2. Cel i zakres stosowania znaków, wskazano że znakowanie poziome dróg ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze oraz usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi. Dodatkowo przyjęto, że znaki poziome mogą występować samodzielnie lub w powiązaniu ze znakami pionowymi. Uzasadnione jest stwierdzenie, że znakom informacyjnym pionowym należy nadawać rolę decydującą, a brak oznakowania poziomego, nie skutkuje że tracą swe znaczenie już zamontowane znaki informacyjne pionowe. Na tę okoliczność zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17 (opubl. ONSAiWSA z 2018 r., nr 1, poz. 4), wskazując, iż: "na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych".
Wyznaczenie stanowiska postojowego wiąże się zatem co do zasady nie tylko z umieszczeniem znaku pionowego D-18 "parking", ale zastosowaniem znaku P-18 "stanowisko postojowe" (o ile stanowisko to nie zostało wydzielone konstrukcyjnie - zgodnie z pkt 5.2.4. zdanie pierwsze załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.), P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy".
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że w dniach wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, ustawione znaki pionowe, jednoznacznie informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych. W rozporządzeniu w sprawie znaków i sygnałów drogowych, jednoznacznie określono treść informacyjną nadaną tym znakom.
Ze zdjęć wykonanych w dniach wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, wynika że w ramach chodnika wydzielone zostały kostką brukową zatoki, a zatem stanowiska te zostały wydzielone konstrukcyjnie. Należy przy tym dokonać rozróżnienia pomiędzy minimalnym standardem oznaczenia drogi znakami (wyłącznie znaki drogowe pionowe) a standardem podwyższonym (znaki drogowe pionowe i poziome).
Zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p. opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Stosownie do w/w załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., oznaczenie strefy płatnego parkowania znak D-44 "strefa płatnego parkowania", stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. W strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2. Z kolei znak D-45 "koniec strefy płatnego parkowania" stosuje się w celu wskazania końca strefy płatnego parkowania. Wszystkie wjazdy do strefy płatnego parkowania muszą zostać oznaczone znakiem D-44 "strefa płatnego parkowania" a wszystkie wyjazdy – znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania".
W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że w dniach wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, ustawione znaki pionowe, jednoznacznie informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych (wydzielonych konstrukcyjnie). W ustalonym stanie faktycznym, wystąpiła sytuacja, w której poza wyznaczeniem granic strefy płatnego parkowania, wewnątrz tej strefy, określenie miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, nastąpiło poprzez zamontowanie znaku D-18 "parking", o którym mowa w § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.
W niniejszej sprawie rację ma również Kolegium, że określenie sposobu poboru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu pozostawiono w gestii rady gminy (art. 13b ust. 1 i 4 oraz art. 13f ust. 2 u.d.p.). Realizując ten obowiązek Rada Miejska w Gliwicach w § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały z dnia 25 października 2021 r. nr XXVI/506/l2/755/12 w sprawie określenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych oraz zasad pobierania opłat za parkowanie na terenie miasta Gliwice, postanowiła że za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów na oznakowanych płatnych miejscach postojowych pobierana będzie opłata dodatkowa w wysokości 50,00 zł w przypadku, kiedy opłata zostanie wniesiona po terminie 7. dnia od dnia nieuiszczenia opłaty. Istotnie więc zróżnicowano wysokość opłaty wg czasu jej uiszczenia, jednakże uczyniono to w oparciu o przepis ustawy (art. 13b ust. 4 u.d.p.) i w zakresie w nim przewidzianym.
Skarżący nie wykazał w tej sprawie, aby dokumentacja sporządzona przez kontrolerów została sporządzona w sposób wadliwy, nierzetelny. Brak jest zatem podstaw aby negować rzetelność kontrolerów czy też ich dobrą wolę. Dokumentacja ta, w tym fotograficzna stanowiła dowód w sprawie podlegający swobodnej ocenie, której granic organy nie przekroczyły. W orzecznictwie wskazano, że nie ma żadnych wymagań prawnych co technicznych wymogów, które powinny spełniać aparaty fotograficzne używane do robienia zdjęć samochodów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1076/15, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec tego zarzut skarżącego zawarty w zażaleniu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z dnia 20 sierpnia 2022 r. zgodnie z którym należałoby "skontrolować sprzęt, którym omawiane zdjęcia zostały wykonane pod względem tego, czy aby nie pozwala na zmianę daty i godziny wbijanych na zdjęcie tak aby pojazdy zaparkowane poza czasem, kiedy jest to płatne, zostały przedstawione, jako pozostawione w czasie wywołującym obowiązek uiszczenia opłaty" należy uznać za bezpodstawny.
Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach postanowień przedstawiły w wystarczający sposób motywy podjętych rozstrzygnięć w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.