I SA/Gl 151/08

I SA/Gl 151/08 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2008-04-29
Data wpływu
2008-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Piotr Łukasik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245 par. 3 i  par. 4, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 255, art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na skutek wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych postanawia 1) zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie;
Uzasadnienie
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi T.I. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych (pismo procesowe z dnia 5 kwietnia 2008 r.). Podkreślił, że ustalony w tej sprawie wpis sądowy przekracza jego możliwości finansowe. W chwili obecnej skarżący otrzymuje świadczenie z tytułu renty inwalidzkiej. Świadczenie to z uwagi na obciążenie obowiązkiem alimentacyjnym wynosi obecnie [...] zł. Skarżący zauważył dalej, że został wezwany do uiszczenia opłat sądowych w pięciu sprawach z jego skarg. Łączna kwota wpisów stanowi [...] zł. Wskazał nadto, że cierpi na schorzenia [...], wymagające stałego zażywania lekarstw.
W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżący nadesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym powielił sygnalizowany uprzednio zakres, oraz przytoczył zasadnicze motywy wniosku. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, wynika, że posiada dom o pow. 2.752,3 m². Do formularza dołączył decyzję ZUS z dnia 5 marca 2008 r. o ponownym ustaleniu i waloryzacji renty, która potwierdza zadeklarowaną wyżej wysokość świadczenia do wypłaty.
Z kolei odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień, skarżący nadesłał plik dokumentów, na podstawie których ustalono, co następuje. T.I. przebywa w domu z osobą niespokrewnioną, która w zamian za możliwość mieszkania pokrywa koszty utrzymania gospodarstwa domowego w kwocie około [...] zł. Skarżący posiada rachunek bankowy, który jest zasilany miesięcznie kwotą [...] zł. Treść pozostałych dokumentów wyjaśnia wątpliwości, które stały się źródłem wystosowania wobec skarżącego wezwania w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej także w skrócie: P.p.s.a.
W oparciu o zgromadzony w aktach materiał źródłowy ustalono nadto, że nieruchomość posiadana przez skarżącego stanowi w istocie kompleks pałacowo-zamkowy – lokalnie zwany "zamkiem", który jak wynika z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K.z dnia 27 lipca 2007 r. jest w bardzo złym stanie technicznym, wymagający przeprowadzenia prac naprawczych i zabezpieczających (patrz akta administracyjne sprawy o sygn. I SA/Gl 1253/07 – karta nr 22).
Za fakt powszechnie znany przyjęto nadto szacunkową wartość nieruchomości, której opodatkowanie jest obecnie przedmiotem sporu z organami administracji publicznej. W tym względzie przytoczyć należy wartość [...] zł (źródło: www. emieszkania.com.pl, www. szukam-nieruchomości.com oraz wycena dokonana przez firmę A ). Kwota ta została wskazana jako wartość ofertowa sprzedaży nieruchomości na wskazanych wcześniej stronach internetowych.
Wpis sądowy od skargi stanowi kwotę [...] zł. Łączna wartość wpisów sądowych w sprawach zainicjowanych przez T.I. i zarejestrowanych pod sygnaturami I SA/Gl 1249 do 1253/08 wynosi [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W punkcie wyjścia należało odnotować, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.).
Uznano, że skarżący wykazał, że nie będzie w chwili obecnej w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi, jednocześnie przyjęto, iż nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
Najogólniej rzecz ujmując, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy polega na badaniu wzajemnej relacji aktywów strony wnioskującej, przy uwzględnieniu jej koniecznych wydatków, a pasywami, które w tej sytuacji przybierają postać niezbędnych kosztów postępowania sądowego. Jednakowoż nie można przy tym tracić z pola widzenia składników majątkowych osoby wnioskującej.
Niewątpliwie możliwości płatnicze skarżącego są w chwili obecnej ograniczone. Nie sposób jednak pominąć okoliczności posiadania przez niego nieruchomości znacznej wartości, która ma być przedmiotem sprzedaży. W orzecznictwie zaistniał nawet pogląd, zgodnie z którym przyjmuje się, iż sam fakt posiadania nieruchomości w zasadzie wyklucza zwolnienie od kosztów sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Mając jednakowoż na uwadze obecne realia związane z rynkiem nieruchomości, a przede wszystkim zwiększoną podaż nad popytem, przyjęto, że skarżący mógłby mieć realne problemy z uzyskaniem środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie kosztów sądowych. Wydaje się, że zbycie tego typu nieruchomości w terminie, w którym winien być uiszczony należny wpis sądowy jest bardzo mało prawdopodobne.
Z tych względów postanowiono zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co też orzeczono w pkt 1 sentencji, działając w oparciu o art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.
Odnośnie zaś pozostałych kosztów sądowych rozpoznający wniosek nie znalazł w chwili obecnej podstaw do zwolnienia wnioskującego z ich ponoszenia. W tych ramach przyszło zauważyć, że o ile wygospodarowanie środków niezbędnych na poniesienie kosztów sądowych jest dla skarżącego trudne, to sytuacja ta może ulec zmianie w przypadku sprzedaży nieruchomości. O tej części kosztów rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, w oparciu o przywołane wyżej przepisy.