I SA/Gl 1500/24

I SA/Gl 1500/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Pindel
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 111l
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. S.A. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 maja 2023 r. nr 2401-IEE.7192.149.2023.3/BKZ/ UNP: 2401-23-113094 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi L S.A. z siedzibą w C. (dalej: Spółka, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) z dnia 19 maja 2023 r., nr 2401-IEE.7192.149.2023.3/BKZ/ UNP: 2401-23-113094 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, rozpoznanej ponownie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2024 r. III FSK 671/24.
2. Dotychczasowy przebieg postępowania.
2.1. Organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]; ul. [...], dla której [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C. założył księgę wieczystą KW nr [...]. Egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela: Prezydenta Miasta C. oraz przekazanej po rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym.
Organ egzekucyjny 24 listopada 2022 r. dokonał obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości należącej do Spółki.
W dniu 15 marca 2023 r. odbyła się licytacja wyżej opisanej nieruchomości. W jej toku Spółka złożyła skargę do protokołu z licytacji nieruchomości, w sprawie odmowy uwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego w C. [...] Wydział Gospodarczy z 8 marca 2023 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr KW nr [...], wydanego w ramach zabezpieczenia roszczenia Spółki przeciwko F. C. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
2.2. Po rozpoznaniu zażalenia Spółki na postanowienie z 15 marca 2023 r., a dotyczące nie uwzględnienia skargi złożonej przez Spółkę do protokołu z licytacji nieruchomości, Dyrektor Katowicach postanowieniem z 19 maja 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
Dyrektor wskazał na treść art. 111l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) i wyjaśnił, że kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, czyli czynności podejmowanie w toku licytacji zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego. Zobowiązana w złożonej w dniu licytacji tj. 15 marca 2023 r. skardze do protokołu z licytacji nieruchomości podniosła, że postępowanie egzekucyjne winno zostać zawieszone a licytacja odwołana, gdyż postanowieniem z 8 marca 2023 r. Sąd Rejonowy w C. Wydział Gospodarczy zawiesił postępowanie egzekucyjne z przedmiotowej nieruchomości. Komornik skarbowy rozpoznając tę skargę od razu stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie z powodu braku podstaw do zawieszenia całego postępowania egzekucyjnego w stosunku do pozostałych wierzycieli, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego dotyczy wyłącznie jednego wierzyciela cywilnoprawnego, tj. F. C..
Zdaniem Dyrektora zawieszenie postępowania wobec jednego z wierzyciela cywilnoprawnego nie może skutkować zawieszeniem całego postępowania dotyczącego egzekucji z nieruchomości, co działałoby na niekorzyść pozostałych większościowych wierzycieli, w tym Prezydenta Miasta C. oraz przekazanej po rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C..
2.3. W skardze na powyższe postanowienie Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzuciła: (1) naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – dalej jako: "K.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz (2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 755 § 1 pkt 3 i art. 360 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm., dalej: K.p.c.) poprzez nieuwzględnienie zażalenia Spółki na czynność poborcy podatkowego polegającą na przeprowadzeniu licytacji nieruchomości pomimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, na mocy natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r.
W uzasadnieniu skargi, jej autor, powtórzył argumentację zażalenia. Wskazał na treść art. 755 § 1 pkt 3 k.p.c. i stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie stanowi "inne postępowanie zmierzające do wykonania orzeczenia". Postępowanie egzekucyjne dotyczące nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanego przez Sąd Okręgowy w C. V Wydział Gospodarczy 3 lutego 2005 r., sygn. akt [...]. Postępowanie egzekucyjne było pierwotnie prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. A. G. pod sygn. akt [...]. Postępowanie to zostało jednak w zakresie egzekucji z nieruchomości przekazane przez Komornika Sądowego w trybie art. 7732 KPC do organu egzekucyjnego, który jako pierwszy dokonał zajęcia, tj. do organu egzekucyjnego. Zatem postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ten organ dotyczy także należności zasądzonej nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w C. - co uzasadniało zawieszenie go przez sąd powszechny w trybie powołanego powyżej przepisu. Postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego 9 marca 2023 r., co zostało wprost wskazane w protokole licytacji przeprowadzonej 15 marca 2023 r. Pomimo zatem zawieszenia postępowania egzekucyjnego licytacja została przeprowadzona, a nieruchomość została wylicytowana przez jednego z uczestników.
Zdaniem pełnomocnika postanowienie zapadło z naruszeniem prawa. Organ egzekucyjny stwierdził, że postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r. nie zawiesza postępowania egzekucyjnego w administracji i licytacja nie została odwołana. Organ egzekucyjny poczynił taki wniosek w wyniku zupełnie dowolnego pominięcia w protokole istotnej części sentencji postanowienia z dnia 8 marca 2023 r. W protokole tym pominięto bowiem tę część sentencji postanowienia, która wprost odnosi się do niniejszego postępowania i wskazuje na prowadzący je organ i na numer tego postępowania - tj. pominięto sformułowanie "prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...]"
W ocenie strony skarżącej organ egzekucyjny miał pełną świadomość związania go postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r. i konieczności odwołania licytacji, lecz celowo pominął wskazane powyżej istotne fragmenty sentencji tego postanowienia, aby nie stanęło ono na przeszkodzie przeprowadzeniu licytacji nieruchomości. Okoliczność ta wynika zresztą ze stanowiącej integralną część postanowienia z dnia 8 marca 2023 r. adnotacji o jego natychmiastowej wykonalności, w której wprost wskazano, że wszelkie organy, urzędy lub osoby, których może to dotyczyć, są obowiązane wykonać to postanowienie.
Powyższe okoliczności nie zostały jednak uwzględnione w zaskarżonym postanowieniu organu odwoławczego z dnia 19 maja 2023 r. wbrew sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w C., w którym wskazano, że w ramach zabezpieczenia roszczenia następuje zawieszenie "całego" postępowania egzekucyjnego - w postanowieniu tym nie wskazano przecież na zawieszenie tego postępowania egzekucyjnego tylko w zakresie, w jakim dotyczy ono wierzyciela F. C..
Ponadto jak wynika z informacji opublikowanych przez Sąd Rejonowy w C. w portalu informacyjnym, organ egzekucyjny złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r. Zdaniem Skarżącej, także ta okoliczność świadczy o tym, że organ egzekucyjny miał świadomość związania go postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r., lecz celowo pominął istotne fragmenty sentencji tego postanowienia, aby nie stanęło ono na przeszkodzie przeprowadzeniu licytacji nieruchomości. Organ odwoławczy w postanowieniu z 19 maja 2023 r. w sposób błędny pominął powyższe okoliczności i nie dopatrzył się nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji.
W ocenie skarżącej, opisane powyżej działanie organu egzekucyjnego utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem organu odwoławczego w sposób rażący naruszyło szereg obowiązków wynikających z k.p.a., a znajdujących zastosowanie w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 18 u.p.e.a. Wskazano na naruszenie przewidzianej w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. zasady, w myśl której postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach". Zawieszenie niniejszego postępowania przez Sąd Rejonowy w C. na podstawie art. 755 § 1 pkt 3 k.p.c. stanowiło taki właśnie "inny wypadek przewidziany w ustawie". Postanowienie o zabezpieczeniu stało się skuteczne z chwilą podpisania jego sentencji, co wynika z art. 360 k.p.c.
Zaniechanie zastosowania przez organy egzekucyjne obu instancji powyższej zasady stanowiło naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego i wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, a także naruszenie przewidzianego w art. 6 k.p.a. obowiązku działania na podstawie przepisów prawa oraz przewidzianego w art. 7 k.p.a. obowiązku stania na straży praworządności oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że organy egzekucyjne dopuściły się tu selektywnego uwzględnienia (dostrzeżenia) jedynie tej części postanowienia z dnia 8 marca 2023 r. Opisane postępowanie w oczywisty sposób naruszyło także przewidziany w art. 8 § 1 k.p.a. obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się m.in. zasadą bezstronności.
W świetle powyższego, w ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie powinno dojść do uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go orzeczenia oraz uchylenia (bądź uznania za niebyłe) wszelkich czynności dokonanych podczas licytacji nieruchomości przeprowadzonej w dniu 15 marca 2023 r. z rażącym naruszeniem prawa. Jak bowiem wskazuje się w doktrynie: "W przypadku uwzględnienia skargi, w zależności od sytuacji, konieczne może być podjęcie lub powtórzenie czynności w toku licytacji albo uznanie czynności za niebyłe. Na odmowę uwzględnienia skargi podmiotowi ją wnoszącemu przysługuje zażalenie". Krąg podmiotów legitymowanych do wniesienia zażalenia jest tożsamy z podmiotami uprawnionymi do wniesienia skargi (P. Przybysz, Administracyjne środki prawne, s. 191)." [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.). Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. 10, Warszawa 2021].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
2.4. Pismem procesowym z dnia 7 sierpnia 2023 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, uzupełnił dotychczasową argumentację przywołując na poparcie prezentowanego stanowiska wyrok NSA (przed reformą sądownictwa administracyjnego) z dnia 19 września 1996 r. SA/Gd 3055/95 (LEX nr 44199). Ponadto, z uwagi na fakt lekceważenia ww. postanowienia Sądu Rejonowego w C. i wydania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. postanowienia z dnia 12 lipca 2023 r. o przybiciu na rzecz licytanta, pełnomocnik wniósł o przyśpieszenie rozpoznania skargi.
2.5. Wyrokiem z 12 stycznia 2024 r. I SA/Gl 965/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora w przedmiocie skargi na czynności poborcy skarbowego. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
W ocenie Sądu I instancji wniosek zobowiązanej nie dotyczył czynności poborcy podatkowego w toku licytacji nieruchomości przeprowadzonej 15 marca 2023 r., a tym samym nie mógł być zakwalifikowany jako skarga w rozumieniu art. 111l u.p.e.a. (treść uzasadnienia jest dostępna, podobnie jak pozostałe wyroki sądów administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zaskarżone postanowienie jako naruszające art. 111l u.p.e.a. należało zatem uchylić. Organ nie doprowadził bowiem do nadania prawidłowego biegu zarzutowi skarżącej zgłoszonemu w toku licytacji, naruszając w ten sposób w pierwszej kolejności art. 7 i art. 8 K.p.a. w powiązaniu z art. 18 u.p.e.a. Natomiast żądanie skarżącej nie mogło być potraktowane jako skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji i nie mogły być rozstrzygane w ramach takiej skargi, nawet jeśli zobowiązana żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i odwołania licytacji nazwała skargą.
2.6. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła Spółka, zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 111l u.p.e.a. poprzez błędne zinterpretowanie treści skargi, jaką Spółka złożyła do protokołu licytacji z 15 marca 2023 r., a w konsekwencji także błędne zinterpretowanie przedmiotu i treści zarzutów, jakie Spółka zawarła w składanych następnie zażaleniu do organu oraz skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - co doprowadziło do wydania w niniejszej sprawie orzeczenia, które z punktu widzenia samego brzmienia sentencji wyroku z 12 stycznia 2024 r. było co prawda zgodne z wnioskiem Spółki, ale którego uzasadnienie świadczy o tym, że Sąd I instancji wydając to rozstrzygnięcie tak naprawdę nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy (ponieważ nie dokonał oceny poprawności i zgodności z prawem czynności podejmowanych podczas licytacji przeprowadzanej 15 marca 2023 r. już po tym, gdy pełnomocnik Spółki przekazał poborcy skarbowemu informację o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r. - podczas gdy:
a) z protokołu licytacji z 15 marca 2023 r. nie wynika, że przedmiotem skargi złożonej przez Spółkę był brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego i odwołania licytacji (przedmiot skargi nie został przecież w ten sposób określony w protokole licytacji);
b) w sytuacji, w której zapis protokołu z 15 marca 2023 r. budził wątpliwości Sądu I instancji co do przedmiotu złożonej skargi, wątpliwości te należało wyjaśnić odwołując się do stanowiska, jakie Spółka zawarła w późniejszym zażaleniu oraz skardze do WSA w Gliwicach. Stanowisko to było bowiem w oczywisty sposób "kontynuacją" stanowiska przedstawionego przez Spółkę podczas licytacji w dniu 15 marca 2023 r.;
c) w związku z powyższym należy wskazać, że pierwszym i podstawowym zarzutem zawartym w złożonym zażaleniu na rozstrzygnięcie komornika skarbowego było: "oddalenie skargi Dłużnika na czynność poborcy podatkowego polegającą na przeprowadzeniu licytacji nieruchomości pomimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości", a z tak sformułowanego zarzutu nie sposób wyinterpretować, że przedmiotem zarzutów miał być "brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego i odwołania licytacji", jak stwierdza WSA w Gliwicach na str. 18 uzasadnienia wyroku;
d) składanie przez Spółkę skargi na "brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego" byłoby zresztą nielogiczne w sytuacji, w której skarżąca wskazywała, że postępowanie egzekucyjne zostało już zawieszone na mocy natychmiastowo wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...];
e) w niniejszej sprawie zasadny jest zatem wniosek, że Sąd I instancji w niedopuszczalny sposób zinterpretował skargę złożoną do protokołu licytacji z 15 marca 2023 r. w taki sposób, że w przyjętym przez Sąd rozumieniu/brzmieniu nie mieściła się ona w zakresie czynności podlegających zaskarżeniu w trybie art. 111l u.p.e.a.
2. naruszenie art. 111l u.p.e.a. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i w konsekwencji błędne uznanie, że skarga, jaką Spółka złożyła do protokołu licytacji z 15 marca 2023 r. w związku ze zignorowaniem przez poborcę skarbowego faktu zawieszenia postępowania egzekucji (i przeprowadzenie pomimo tego licytacji) nie mogła zostać uznana za skargę na czynności poborcy skarbowego w rozumieniu tego przepisu - wskutek czego w toku postępowania egzekucyjnego miał zostać nadany jej niewłaściwy bieg - podczas gdy:
a) oczywistym jest, że aby poborca mógł realizować czynności należące do jego kompetencji, po pierwsze musi faktycznie toczyć się egzekucja administracyjna skierowana przeciwko nieruchomości dłużnika, a po drugie egzekucja ta musi "być w toku" - a więc nie może być zawieszona;
b) niedopuszczalnym jest uznawanie, że prowadzenie przez poborcę licytacji w okresie zawieszenia egzekucji miałoby nie kwalifikować się do złożenia skargi z art. 111l u.p.e.a., skoro w oczywisty sposób rozważana tu kwestia stanowi "czynność poborcy skarbowego w toku licytacji" w rozumieniu tego właśnie przepisu - każdą czynność poborcy skarbowego przewidzianą w art. 111c i nast. u.p.e.a. w oczywisty sposób może on zrealizować tylko w ramach faktycznie toczącego się ("aktywnego") postępowania;
c) ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji precyzuje kompetencje poborcy skarbowego w zakresie licytacji nieruchomości, co nie oznacza jednak, że analiza skargi na jego czynności miałaby być dokonywana w oderwaniu od tego, czy licytacja prowadzona była w czasie, w którym faktycznie toczyła się "aktywna" egzekucja - licytacja nie toczy się przecież w próżni, lecz jest zakotwiczona w ramach konkretnego postępowania egzekucyjnego, a zatem z logicznego punktu widzenia żadna z czynności poborcy skarbowego nie może więc odbywać się w sytuacji, gdy brak jest postępowania egzekucyjnego lub gdy jest ono zawieszone - co z kolei uzasadnia objęcie przedmiotowej kwestii skargą zgłoszoną na podstawie art. 111l u.p.e.a.;
3. a w konsekwencji naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, tj. niedokonanie wszechstronnych ustaleń co do poprawności i zgodności z prawem czynności podejmowanych podczas licytacji przeprowadzanej w dniu 15 marca 2023 r, w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego toczyła się licytacja zostało zawieszone postanowieniem Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...] - podczas gdy nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd I instancji doprowadziło do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia z powołaniem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnej argumentacji, która z kolei de facto cofnęła trwający spór z powrotem do stanu istniejącego w dniu 15 marca 2023 r.;
4. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne uwzględnienie w podstawach prawnych powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, których naruszenie zostało powołane powyżej w pkt 1 i 2 zarzutów niniejszej skargi kasacyjnej (które zastosowane zostały przez Sąd I instancji w sposób błędny);
5. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne nieuwzględnienie w podstawach prawnych powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego w administracji, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:
a) utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z 15 marca 2023 r. pomimo tego, że zapadło ono w sytuacji zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której prowadzone jest księga wieczysta nr [...] prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...] na mocy natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...] (wydanego w ramach zabezpieczenia roszczenia L S.A. przeciwko F.C. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności);
b) nieuwzględnienie tego, że w protokole licytacji z 15 marca 2023 r. wskazano, iż postanowienie Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...], "nie zawiesza postępowania egzekucyjnego w administracji i licytacja nie została odwołana" - podczas gdy wniosek taki poczyniony został w wyniku zupełnie dowolnego pominięcia w protokole istotnej części sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., a mianowicie pominięcia tej części sentencji postanowienia , która wprost odnosi się do niniejszego postępowania i wskazuje na prowadzący je organ i na numer tego postępowania - tj. pominięcia sformułowania "(...) Prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...] (...)";
c) nieuwzględnienie celowego pominięcia w toku przeprowadzenia licytacji w dniu 15 marca 2023 r. wskazanych powyżej istotnych fragmentów sentencji tego postanowienia, aby nie stanęło ono na przeszkodzie przeprowadzeniu licytacji nieruchomości - podczas, gdy w ocenie skarżącej poborca skarbowy miał pełną świadomość związania go postanowieniem z 8 marca 2023 r. i konieczności odwołania licytacji, lecz intencjonalnie pominął on wskazane fragmenty sentencji postanowienia; jednoznacznie świadczy o tym zresztą dalsze postępowanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C., który - będąc rzekomo niezwiązanym postanowieniem Sądu Rejonowego w C. - złożył wniosek o uzasadnienie przedmiotowego postanowienia, co w obowiązującym stanie prawnym jest konieczne, aby możliwe stało się zaskarżenie przedmiotowego postanowienia - w ocenie skarżącej okoliczności te zostały pominięte lub zlekceważone przez organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia z 19 maja 2023 r.;
d) stwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia z 19 maja 2023 r., że Sąd Rejonowy w C. miał zawiesić postępowanie egzekucyjne wyłącznie w odniesieniu do wierzyciela F. C., a nie wobec pozostałych wierzycieli uczestniczących w egzekucji z nieruchomości - podczas gdy w żaden sposób nie wynika to z sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., w którym jednoznacznie wskazano, że w ramach zabezpieczenia roszczenia następuje zawieszenie "całego" postępowania egzekucyjnego - w postanowieniu tym nie wskazano przecież na zawieszenie postępowania egzekucyjnego tylko w zakresie w jakim dotyczy ono wierzyciela F. C.;
e) w konsekwencji zasadny jest zarzut naruszenia przez organ (podobnie jak wcześniej przez organ I instancji) wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady demokratycznego państwa prawnego i wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady praworządności, a także naruszenia przewidzianego w art. 6 K.p.a. obowiązku działania na podstawie przepisów prawa oraz przewidzianego w art. 7 K.p.a. obowiązku stania na straży praworządności oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że organ dopuścił się tu selektywnego uwzględnienia (dostrzeżenia) jedynie tej części postanowienia z 8 marca 2023 r., która nie stała na przeszkodzie przeprowadzeniu licytacji oraz dokonania jej nieuprawnionej nadinterpretacji w taki sposób aby zawęzić zakres zastosowania postanowienia Sądu Rejonowego w C. i w ten sposób utrzymać w mocy wcześniejsze, bezprawne czynności i orzeczenie organu I instancji; opisane postępowanie organu w sposób oczywisty naruszyło także przewidziany w art. 8 § 1 K.p.a. obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się m.in. zasadą bezstronności;
6. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne nieuwzględnienie w podstawach prawnych powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego w administracji, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a w zw. z art. 755 § 1 pkt 3 i art. 360 K.p.c. poprzez nieuwzględnienie zażalenia skarżącego na czynność poborcy podatkowego polegającą na przeprowadzeniu licytacji nieruchomości pomimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której prowadzone jest księga wieczysta nr [...] prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...] na mocy natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...] (wydanego w ramach zabezpieczenia roszczenia Spółki przeciwko F.C. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności).
Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej z jednoczesną zmianą uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w zakresie, w jakim nie odpowiada ono prawu - tj. w zakresie szczegółowo omówionym w części uzasadnienia niniejszej skargi kasacyjnej zatytułowanym "wnioskowane zmiany uzasadnienia wyroku Sądu I instancji"; odstąpienie na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. od obciążenia skarżącego obowiązkiem zwrotu na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w całości – w przypadku uwzględnienia wniosku wskazanego powyżej w pkt 1, w niniejszej sprawie zachodził będzie przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu powołanego powyżej przepisu, ponieważ pomimo oddalenia skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącego, jego stanowisko zostanie uznane za poprawne merytorycznie, co w konsekwencji doprowadzi do korekty uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podważając tym samym poprawność stanowiska przedstawionego w niniejszej sprawie przez organ; ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym uiszczonego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym według norm przepisanych. Spółka zrzekła się także przeprowadzenia rozprawy.
2.7. Powołanym wyżej wyrokiem w sprawie III FSK 671/24 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, zatem wyrok Sądu I instancji podlega uchyleniu.
W ocenie NSA zasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 1, w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 111l u.p.e.a. poprzez błędne zinterpretowanie treści skargi, jaką Spółka złożyła do protokołu licytacji z 15 marca 2023 r., a w konsekwencji także błędne zinterpretowanie przedmiotu i treści zarzutów, jakie Spółka zawarła w składanych następnie zażaleniu do organu oraz skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - co doprowadziło do wydania w niniejszej sprawie orzeczenia, którego uzasadnienie świadczy o tym, że Sąd I instancji wydając to rozstrzygnięcie tak naprawdę nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy (ponieważ nie dokonał oceny poprawności i zgodności z prawem czynności podejmowanych podczas licytacji przeprowadzanej w dniu 15 marca 2023 r.). Zasadny jest również zarzut naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, tj. niedokonanie wszechstronnych ustaleń co do poprawności i zgodności z prawem czynności podejmowanych podczas licytacji przeprowadzanej w dniu 15 marca 2023 r, w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego toczyła się licytacja zostało zawieszone postanowieniem Sądu Rejonowego w C. [...] Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...].
Zdaniem NSA doszło również do naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznacza art. 111l u.p.e.a., który stanowi, że skargę na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji aż do jej zamknięcia zgłasza się ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Rozstrzygnięcie komornika skarbowego ma moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że wadliwa jest wykładnia art. 111l u.p.e.a. przyjęta przez Sąd I instancji i zakładająca, że przedmiotem skargi z art. 111l u.p.e.a. mogą być tylko czynności wymienione w art. 111c § 2 u.p.e.a. Trzeba dostrzec, że powołany przepis nie stanowi katalogu czynności poborcy skarbowego w toku licytacji aż do jej zamknięcia ale zawiera enumeratywną listę informacji, które poborca skarbowy jest obowiązany podać do wiadomości obecnych na licytacji. Jednocześnie, skoro przedmiotem skargi, o której mowa w art. 111l u.p.e.a. są czynności poborcy skarbowego w toku licytacji aż do jej zamknięcia to w zakres tego pojęcia wchodzi także sytuacja, w której poborca skarbowy podejmuje czynności, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone.
Rzeczą Sądu I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie ocena skutków prawnych postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...] dla postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...].
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Sąd rozpoznając skargę ponowie, związany jest - po myśli art. 170 i art. 190 P.p.s.a. – wykładnią prawa zawartą w powołanym już wyżej wyroku NSA w sprawie III FSK 671/24. W konsekwencji rzeczą Sądu I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie ocena skutków prawnych postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...] dla postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...].
Granice sprawy, o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie wyznacza przepis art. 111l u.p.e.a., który stanowi, że skargę na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji aż do jej zamknięcia zgłasza się ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Rozstrzygnięcie komornika skarbowego ma moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W tych ramach wskazać należy, iż przedmiotem skargi z art. 111l u.p.e.a. są czynności poborcy skarbowego w toku licytacji aż do jej zamknięcia to w zakres tego pojęcia wchodzi także sytuacja, w której poborca skarbowy podejmuje czynności, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone.
3.3. Rozważając zatem ocenę skutków prawnych postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., sygn. akt [...] dla postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...], wskazać należy, iż zdaniem Sądu, zasadnie organy egzekucyjne zajęły stanowisko, wedle którego skutek postanowienia Sądu Rejonowego odnosi się tylko do wierzytelności wynikającej z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w C. [...] Wydział Gospodarczy z 3 lutego 2005 r., sygn. akt [...].
Mając na uwadze treść art. 111l u.p.e.a., wskazać należy, że kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności poborcy skarbowego w toku licytacji, czyli czynności podejmowanie w toku licytacji zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego. Zobowiązana w złożonej w dniu licytacji tj. 15 marca 2023 r. skardze do protokołu z licytacji nieruchomości podniosła, że postępowanie egzekucyjne winno zostać zawieszone a licytacja odwołana, gdyż postanowieniem z 8 marca 2023 r. Sąd Rejonowy w C. Wydział Gospodarczy zawiesił postępowanie egzekucyjne z przedmiotowej nieruchomości. Komornik skarbowy rozpoznając tę skargę od razu stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie z powodu braku podstaw do zawieszenia całego postępowania egzekucyjnego w stosunku do pozostałych wierzycieli, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego dotyczy wyłącznie jednego wierzyciela cywilnoprawnego, tj. F. C.. Stanowisko to, zdaniem Sądu zasadnie, podzielił Dyrektor. Zawieszenie postępowania wobec jednego z wierzyciela cywilnoprawnego nie może skutkować zawieszeniem całego postępowania dotyczącego egzekucji z nieruchomości, co działałoby na niekorzyść pozostałych większościowych wierzycieli, w tym Prezydenta Miasta C. oraz przekazanej po rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C..
Ze znajdującego się w aktach sprawy ww. postanowienie Sądu Rejonowego w C. wynika bowiem, że wydane ono zostało w ramach zabezpieczenia roszczenia Skarżącej wobec F. C. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. To zaś oznacza, że postanowienie to wywiera skutek inter partes - dotyczy tylko i wyłącznie stron postępowania, a nie erga omnes, tj. wobec wszystkich, czyli innych wierzycieli w tym organom podatkowym.
W konsekwencji, mając na względzie dotychczasowe rozważania, Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 755 § 1 pkt 3 i art. 360 K.p.c. poprzez nieuwzględnienie zażalenia Spółki na czynność poborcy podatkowego polegającą na przeprowadzeniu licytacji nieruchomości pomimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, na mocy natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. Wydziału Gospodarczego z 8 marca 2023 r.
Końcowo, odnosząc się do przywołanego w piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2023 r. wyroku NSA w Gdańsku z dnia 19 września 1996 r. SA/Gd 3055/95 wskazać należy, iż zdaniem Sądu pozostaje on bez wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Dotyczy on bowiem wykonywania wyroku przez administracyjny organ egzekucyjny w warunkach określonych w art. 65 ustawy z 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych w przewidzianym tam trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie stanowi zatem, wbrew twierdzeniom Skarżącej przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 ust. 5 u.p.e.a.
3.4. Nie znajdując zatem podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.