I SA/Gl 1499/22

I SA/Gl 1499/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Monika Krywow /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 2061/24 - Wyrok NSA z 2025-05-22
I FZ 45/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 239f § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Monika Krywow ( spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 września 2022 r. nr 2401-IEW2.4253.22.2022.18 UNP: 2401-22-206230 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2012 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 września 2022 r., nr 2401-IEW2.4253.22.2022.18 UNP: 2401-22-206230, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst Jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu zażalenia T.S. (dalej jako podatnik, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ podatkowy) z 22 stycznia 2022 r., nr [...], w sprawie wstrzymania z urzędu wykonania w części decyzji organu odwoławczego z 30 października 2020 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzje organu podatkowego z 27 kwietnia 2018 r. w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012 r., tj. do kwoty 867.266,66 zł do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na ww. decyzję.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ odwoławczy decyzją z 30 października 2020 r. utrzymał w mocy decyzje organu podatkowego z 27 kwietnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012 r. oraz umorzenia postępowania podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r.
Pismem z 7 grudnia 2020 r. podatnik wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji podatkowych.
15 grudnia 2020 r. podatnik wniósł skargę na decyzje organu odwoławczego z 30 października 2020 r., a 6 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 69/21, oddalił skargę podatnika.
Postanowieniami z 9 lutego 2021 r., nr [...] organ podatkowy wstrzymał z urzędu ww. decyzje własne w części, zaś nr [...] odmówił wstrzymania wykonania w pozostałej części ww. decyzji.
Postanowienia te, na skutek zażalenia podatnika, zostały uchylone postanowieniami Dyrektora z 19 września 2021 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia organ podatkowy postanowieniem z 20 stycznia 2022 r. wstrzymał z urzędu w części wykonanie decyzji Dyrektora z 30 października 2020 r. w części, tj. do kwoty 867.266,66 zł do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora z dnia 30 października 2020 r.
W uzasadnieniu organ podatkowy dokonał analizy wartości majątku i dokonanych zabezpieczeń względem poszczególnych zobowiązań wskazując odpowiednio:
1) ustanowiona została hipoteka na nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 1/1 KW [...] - wpis dokonany na podstawie tytułów wykonawczych nr:
- 2410-723.69993 dotyczy podatku VAT za 2/2012 r.
- 2410-723.70574.2021 dotyczy podatku VAT za 3/2012 r.
- 2410-723.70612 - dotyczy podatku VAT za 4/2012 r.
- 2410-723.70753.2021 dotyczy podatku VAT za 5/2012 r.
- 2410-723.70779.2021 dotyczy podatku VAT za 6/2012 r.
Hipoteka została ustanowiona w kwocie 2.998/708 zł (wraz z odsetkami). Wartość ww. nieruchomości przyjęto zgodnie z danymi zebranymi w toku postępowania tj. kwotę 557.000,00 zł;
2) Ustanowiona została hipoteka na nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 2/3 Kw [...] - wpis dokonany na podstawie tytułów wykonawczych nr:
- 2410-723.69993 dotyczy podatku VAT za 2/2012 r.
- 2410-723.70574.2021 dotyczy podatku VAT za 3/2012 r.
- 2410-723.70612 - dotyczy podatku VAT za 4/2012 r.
- 2410-723.70753.2021 dotyczy podatku VAT za 5/2012 r.
- 2410-723.70779.2021 dotyczy podatku VAT za 6/2012 r.
Hipoteka została ustanowiona w kwocie 311.442 zł (wraz z odsetkami). Wartość ww. nieruchomości przypadająca podatnikowi została przyjęta zgodnie z danymi zebranymi w toku postępowania – wskazano kwotę 276.666,66 zł (jako udział wynoszący 2/3 z kwoty 415.000 zł).
Wartości nieruchomości wskazane zostały na podstawie stron internetowych z uwzględnieniem rodzaju nieruchomości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik podniósł, że wydane postanowienie jest niezgodne z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który w dniu 17 stycznia 2022 roku postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w części, nie objętej postanowieniem organu podatkowego z dnia 9 lutego 2021 roku, nr [...], a więc postanowił wstrzymać orzeczenie w całości. Zarzucił także naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 54 § 1 pkt 2,3,7 oraz 7a O.p., które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, "poprzez żądanie przez organ zobowiązania nieistniejącego tj. poprzez brak zastosowania przerw w naliczaniu odsetek - wszczęcie postępowania podatkowego miało miejsce 21 marca 2016 roku, natomiast doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 7 maja 2018 roku". W uzasadnieniu wskazał, że ponieważ wierzyciel jest zabezpieczony i zasadniczo dysponuje środkami finansowymi dłużnika, nie ma tytułu do naliczania odsetek za zwłokę - chodź organ podatkowy nienależnie nalicza - co wynika z uzasadnienia przedmiotowej decyzji. Naliczenie w tytule wykonawczym odsetek za zwłokę za okres, w którym z mocy samego prawa odsetek takich nie nalicza się, oznacza żądanie wykonania nieistniejącego obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podatnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania ww. decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaznaczył, że jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne, które wobec ciężkiej sytuacji rodzinnej może doprowadzić do nieodwracalnych strat.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał na treść art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 191 O.p. Następnie odwołał się do art. 239f § 1 O.p. i art. 61 § 1, § 5 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).
Dyrektor stwierdził, że skarga na decyzję tego organu z 30 października 2020 r. , została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 69/21. Wyrok ten nie jest prawomocny.
Ponadto stwierdził, że na majątku podatnika ustanowiono następujące zabezpieczenia korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia:
1) hipoteka na nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 2/3, KW [...],
2) hipoteka na nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 1/1 KW [...],
3) zastaw skarbowy na samochodzie osobowym marki Mercedes Benz CLS 320 CDI, rok produkcji 2006.
W ocenie organu odwoławczego, nie budzi zatem wątpliwości konieczność wstrzymania z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji na czas trwającego postępowania sądowego. Istotnym jest jednakże zakres wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z powołanym przepisem wstrzymanie wykonania decyzji następuje do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. A zatem organ podatkowy w tym przypadku winien dokonać niezbędnych ustaleń celem określenia wartości zabezpieczonego majątku.
W postanowieniu z 17 września 2021 r. Dyrektor uznał, że przeprowadzone postępowaniu było niewystarczające w zakresie ustalenia wartości nieruchomości podatnika. W wyniku ponownego rozpatrzenia organ podatkowy przeprowadził postępowanie w tym zakresie i przedstawił szczegółowe wyliczenia tych wartości. Przeanalizował też wartości ww. majątku i dokonanych zabezpieczeń względem poszczególnych zobowiązań.
Ustanowiona została hipoteka na nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 1/1 KW [...] (wpis dokonany na podstawie tytułów wykonawczych nr: 2410-723.69993.2021 dotyczy podatku VAT za 2/2012 r, 2410-723.70574.2021 (dotyczy podatku VAT za 3/2012 r.), 2410-723.70612.2021 (dotyczy podatku VAT za 4/2012 r.), 2410-723.70753.2021 (dotyczy podatku VAT za 5/2012 r.), 2410-723.70779.2021 (dotyczy podatku VAT za 6/2012 r.). Hipoteka została ustanowiona w kwocie 2.998.708,00 zł (wraz z odsetkami). Wartość ww. nieruchomości przyjęto zgodnie z danymi zebranymi w toku postępowania kwotę 557.000,00 zł. Ponadto ustanowiona została hipoteka na nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 2/3 KW [...], wpis dokonany na podstawie tytułów wykonawczych nr: 2410-723.69993.2021 (dotyczy podatku VAT za 2/2012 r.), 2410-723.70574.2021 (dotyczy podatku VAT za 3/2012 r.), 2410-723.70612.2021 (dotyczy podatku VAT za 4/2012 r.), 2410-723.70753.2021 (dotyczy podatku VAT za 5/2012 r.), 2410-723.70779.2021 (dotyczy podatku VAT za 6/2012 r.). Hipoteka została ustanowiona w kwocie 311.442,00 zł (wraz z odsetkami). Wartość ww. nieruchomości przyjęto zgodnie z danymi zebranymi w toku postępowania kwotę 276.666,66 zł (tj. 2/3 z kwoty 415.000,00 zł). Wartości ww. nieruchomości wskazane zostały na podstawie stron internetowych: www.nieruchomości-oniine.pl oraz rodzaj nieruchomości wskazany został na podstawie bazy: www.geoportal2.pl oraz google maps, biorąc pod uwagę jej rodzaj i lokalizację. Zdaniem Dyrektora organ podatkowy w sposób prawidłowy przedstawił ceny nieruchomości. Przedmiotowe zaległości zabezpieczone zostały z pierwszeństwem zaspokojenia poprzez wpis hipoteki przymusowej.
Ponadto ustanowiono zastaw skarbowy na samochodzie osobowym marki Mercedes Benz CLS 320 CDI, rok produkcji 2006, nr rej [...]. Na pojeździe został ustanowiony zastaw skarbowy w Rejestrze Zastawów Skarbowych pod pozycją nr [...]. Korzystając ze strony internetowej www.otomoto.pl ustalono średnią wartość przedmiotowego pojazdu w wysokości 33.600,00 zł. (ceny tego pojazdu kształtują się w przedziale 23.300-43.900 zł).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu następuje po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Wstrzymanie dokonywane jest z urzędu przez organ podatkowy pierwszej instancji i wymaga wydania postanowienia w tej sprawie przez organ. I taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Zauważono także, że postanowieniem z 20 stycznia 2022 r. organ pierwszej instancji wstrzymał z urzędu w części wykonanie decyzji Dyrektora z 30 października 2020 r. - do kwoty 867.266,66zł do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie skargi na tę decyzję Dyrektora. Wskazano, że kwoty nienależnie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług wskazane przez organ podatkowego w sentencji skarżonego postanowienia wynikają z treści decyzji tego organu z 27 kwietnia 2018 r. Jednocześnie wstrzymanie wykonania decyzji w oparciu o art. 239 f § 1 pkt 2 O.p. jest dokonywane w ściśle określonych warunkach wskazanych w tym przepisie i nie jest uzależnione od okoliczności, na które powołuje się podatnik, takich jak trudna sytuacja materialna i zdrowotna (zarówno podatnika, jak i jego bliskich). W związku z tym działając w trybie art.239 f § 1 pkt 2 O.p. nie mogą być rozpatrywane. Jednakże możliwe jest uwzględnienie tego typu okoliczności w ramach innych trybów.
Wniosek podatnika skierowany do Sądu został uwzględniony. Postanowieniem z 17 stycznia 2022 roku sygn. akt I SA/GI 69/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w części, nie objętej postanowieniem organu podatkowego z dnia 9 lutego 2021 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał cyt.: "W rozpatrywanej sprawie należy przede wszystkim podnieść, że miało miejsce wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu w części przez organ pierwszej instancji, z uwagi na dokonanie zabezpieczenia hipotecznego z pierwszeństwem zaspokojenia z tytułu wpisu hipoteki na nieruchomościach skarżącego, a także - zastawu skarbowego na samochodzie osobowym. Oznacza to, że możliwe jest obecnie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd Jedynie w części pozostałej, nieobjętej kwotą ww. zabezpieczeń. W ocenie Sądu, całokształt okoliczności sprawy, w tym również wysoka kwota określonych zaskarżoną decyzją zobowiązań, uzasadniają zatem orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w części, która nie została objęta wstrzymaniem wykonalności dokonanym w postępowaniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia 9 lutego 2021r. nr [...]".
W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem podatnika zawartym w zażaleniu jakoby Sąd postanowił wstrzymać orzeczenie w całości. Nawet, jeżeli z uzasadnienia postanowienia Sądu mogłoby wynikać, że intencją Sądu było dążenie do wstrzymania wykonania całej decyzji podatkowej, to Sąd nie wstrzymał w całości jej wykonania. Sąd w sytuacji zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z urzędu z O.p. i tak nie mógłby w mojej ocenie wstrzymać w całości wykonania decyzji na wniosek skarżącego. W przypadku bowiem ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia organ działa z urzędu i jest zobowiązany do wstrzymania wykonania decyzji w całości lub w części (do wysokości zabezpieczenia) w oparciu o art.239f § 1 pkt 2) O.p. Wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu następuje po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Wstrzymanie dokonywane jest z urzędu przez organ podatkowy I instancji, ale również wymaga to wydania postanowienia w tej sprawie przez organ. Dopiero od tego momentu następuje skuteczne wstrzymanie wykonalności decyzji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że 17 września 2021 r. uchyliłem postanowienie organu podatkowego z 9 lutego 2021 r. wskazując na błędnie przyjęte przez ten organ wartości posiadanych przez podatnika nieruchomości. W przeprowadzonym ponownym postępowaniu organ podatkowy dokładnie ustalił stan faktyczny w przedmiocie okoliczności wstrzymania wykonania decyzji oraz dokonał wyliczenia wskazującego wysokość zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę w stosunku do wartości zabezpieczonych nieruchomości.
Biorąc pod uwagę całokształt sprawy, a także odnosząc się do zarzutu w kwestii naliczania odsetek za zwłokę, tj. art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu w administracji w związku z art. 54 § 1 pkt 2, 3, 7, 7a O.p. wyjaśniono, że kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. W tym zakresie podatnik mógł wnosić inne środki zaskarżenia, z czego skorzystał. Sprawa dotycząca m.in. wysokości naliczonych odsetek oraz zastosowania ewentualnych przerw w ich naliczaniu była już przedmiotem odrębnego postępowania, a mianowicie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z 30 listopada 2021 r. o oddaleniu wniesionych zarzutów z 8 lutego 2021 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jednocześnie wskazano, że – w przeciwnie do twierdzeń podatnika zawartych w treści zażalenia - nie dokonano zabezpieczenia na składnikach majątkowych w postaci: spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w C. przy Al. [...] (zgodnie z wyjaśnieniami organu podatkowego lokal nie posiada księgi wieczystej w związku z powyższym nie został dokonany wpis hipoteki przymusowej), 100 udziałów o nominalnej wartości w kwocie 5.000,00 zł w Spółce B. Sp. z o.o., bowiem nie zostały spełnione ustawowe wymogi z art. 41 § 1 O.p., zgodnie z którym zastaw skarbowy przysługuje na wszystkich będących własnością podatnika oraz stanowiących współwłasność łączną podatnika i Jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych. Jeżeli wartość 13 poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 13.500,00 zł.
Następnie zauważono, że zarzuty podatnika dotyczące ewentualnych uchybień w ramach postępowania egzekucyjnego również pozostają poza przedmiotem rozpatrzenia niniejszego postępowania.
Ostatecznie wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 12 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/GI 69/21 odrzucił wniosek podatnika z 3 lipca 2022r. o wstrzymanie wykonania wyroku WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/GI 69/21. Sąd uznał, że wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania wyroku jest niedopuszczalny. Nie ma bowiem prawnej możliwości rozważenia zasadności argumentów strony skarżącej w kontekście przesłanek wstrzymania, gdyż żądanie to nie ma oparcia w przepisach prawa.
W skardze na powyższe postanowienie podatnik zarzucił naruszenie przepisów O.p.:
- art.120 - zasady praworządności,
- art. 121 - zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
- art.122 - zasady dochodzenia prawdy obiektywnej,
- art. 124 - zasady przekonywania
- art. 180 - zasady rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, poprzez zaniżenie przez organ podatkowy wartości nieruchomości, a także niedopuszczenia w tym zakresie dowodu z opinii biegłego celem oszacowania wartości nieruchomości i przyjęcie bezkrytycznych tez, co do wartości nieruchomości, co skutkowało błędnym wydaniem decyzji w zakresie kwot, które podlegać miałyby wstrzymaniu,
- art. 187 § 1 - zasady zupełności postępowania dowodowego poprzez brak uzyskania przez organ wiadomości specjalnych, tj. operatu szacunkowego wartości nieruchomości,
- art. 210 § 4 - zasady pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,
- art. 23 § 3 - poprzez błędne określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania,
- art. 121 w zw. z art. 180, zgodnie z którym prowadzone postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, tymczasem w niniejszej sprawie decyzja wydana została bez żadnej analizy materiału dowodowego, co podważa sformułowaną w tym przepisie zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę dokonywania ustaleń na podstawie całokształtu materiału,
- art. 210 § 4 O.p w związku z art. 170 p.p.s.a poprzez wydanie przez organ podatkowy orzeczenia sprzecznego z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który w dniu 17 stycznia 2022 roku postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w części nieobjętej postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia 9 lutego 2021 roku, nr [...].
Mając na względzie powołane zarzuty Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie ww. decyzji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem podatnika orzeczenie wydane przez organ podatkowy zostało wydane sprzecznie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dyrektor dostrzega, że celem wydanego orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było wstrzymanie decyzji organu podatkowego w zakresie podatku VAT, jednakże kwestionuje on wydane postanowienie przez Sąd. Zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2022 roku, której celem było wstrzymanie decyzji w całości, a więc tej części decyzji, której nie wytrzymał z urzędu organ podatkowy. Zatem celem Sądu, jak również Skarżącego jest wstrzymanie decyzji w całości, tak aby wobec danej strony nie prowadzić postępowania egzekucyjnego. Jednakże mimo takich rozstrzygnięć - wstrzymania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i organu podatkowego zostały podjęte czynności egzekucyjne wobec Skarżącego.
Zdaniem Skarżącego, następujące okoliczności powinny zostać ponownie rozważone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu niniejszej skargi: zasada praworządności, zasada przekonywania, zasada rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.
Przede wszystkim rozpatrzenia wymagają okoliczności polegające na zaniżeniu przez organ podatkowy wartości nieruchomości należących do Skarżącego oraz jego matki I.S., znajdujących się przy ulicy [...] w C. oraz błędnym oszacowaniu nieruchomości należącej do podatnika, znajdującej się przy ulicy [...] w C.. Nie dopuszczono, w tym zakresie dowodu z opinii biegłego celem oszacowania wartości tychże nieruchomości. Co skutkowało przyjęciem bezkrytycznych, samowolnych tez, co do wartości nieruchomości należących do Skarżącego i osób trzecich. Konsekwencją powyższego jest błędne wydanie decyzji w zakresie kwot, które podlegać miałyby wstrzymaniu. Jak również dopuszczono się w tym przypadku naruszenia art. 23 § 3 poprzez błędne określenie podstawy opodatkowania w drodze wadliwego oszacowania. Tym samym pominięte zostały zasady zupełności postępowania dowodowego poprzez brak uzyskania przez Organ wiadomości specjalnych tj. operatu szacunkowego wartości nieruchomości.
Ponadto, naruszony został art. 210 § 4 poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia.
Naruszono również art. 121 w zw. z art. 180, zgodnie z którym prowadzone postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, tymczasem w niniejszej sprawie wydanie postanowienie zostało wydane bez żadnej analizy materiału dowodowego, co podważa sformułowaną w tym przepisie zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz naruszono zasadę dokonywania ustaleń na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Organ podatkowy wydał sprzeczne postanowienie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który w dniu 17 stycznia 2022 roku postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w części, nie objętej postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia 9 lutego 2021 roku, a więc postanowił wstrzymać orzeczenie w całości, tj. naruszył art. 210 § 4 Op. w zw. z art. 170 p.p.s.a.
Dodatkowo przypomniano, że zobowiązania pozostają zabezpieczone i znajdują pokrycie w zabezpieczonych kwotach zobowiązań albo takich środkach, które zostały uzyskane ze sprzedaży rzeczy lub praw. Ponieważ wierzyciel jest zabezpieczony i zasadniczo dysponuje środkami finansowymi dłużnika, nie ma tytułu do naliczania odsetek za zwłokę. W toku postępowania zabezpieczającego u podatnika zabezpieczono następujące składniki majątkowego w postaci:
• nieruchomości gruntowej położonej w C., ul. [...] udział 1/1,
• nieruchomości gruntowej położonej w C., ul. [...] udział 2/3,
• spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w C. przy Al. [...],
• samochodu osobowego marki Mercedes-Benz CLS 320 CDI, rok produkcji 2006 oraz
• 100 udziałów o nominalnej wartości w kwocie 5.000 zł w Spółce B. Sp. z o.o.
Wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które jest bezzasadne może nastąpić zbycie nieruchomości, co może narazić Skarb Państwa na roszczenie odszkodowawcze związane z niemożnością odzyskania niniejszych nieruchomości i wówczas wyrządzi niepowetowaną szkodę dłużnikowi. Podatnik jest współwłaścicielem w 2/3 nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. wspólnie z matką – I.S. Matka podatnika jest osobą po przebytym udarze, co uniemożliwia jej funkcjonowanie - jest w stanie wegetatywnym. Podatnik sprawuje nad nią jedyną opiekę. Wobec powyższego egzekucja może powodować pozbawienie miejsca zamieszkania podatnika, jak również osób trzecich będących pod jego opieką. W obecnym stanie prowadzonej egzekucji dotyczy majątku nie tylko podatnika, ale również osób trzecich.
W ocenie podatnika obecnie Organ posiada zabezpieczenie mienia, które daje w pełni rękojmię wierzycielowi wykonania zobowiązania. W toku prowadzonego postępowania mimo nawet umorzenia postępowania egzekucyjnego, podatnik nie dokonywał prób wyzbycia się jakiekolwiek składnika majątku, jak również mimo zwolnienia w dniu 10 kwietnia 2018 roku środka transportowego w postaci samochodu Mercedes Benz CLS 320 CDI rok prod. 2006 dalej jest w jego posiadaniu. Taka postawa podatnika powinna skutkować zaniechaniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącego skutecznie podważył on to, że tytuł wykonawczy nie realizuje powyższych gwarancji i wymogów. Wskazano w nim decyzję, z której wynika obowiązek oraz wskazano na rodzaj odsetek (odsetki za zwłokę), ich stawkę, datę od której się je nalicza oraz ich wysokość na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, które zostały w sposób nieprawidłowo naliczone i w ten sposób naruszono art. 121 - zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest postanowienie dotyczące wstrzymania wykonania w części decyzji organu odwoławczego w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 239f § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
Należy zwrócić uwagę, że w omawianej regulacji ustawodawca nie posługuje się instytucją uznania administracyjnego. Użyty zwrot "organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej" ma charakter obligujący. Oczywiście organ podatkowy pierwszej instancji będzie zobligowany do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej po zaistnieniu łącznie wszystkich określonych tu warunków.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że na decyzję organu odwoławczego z 30 października 2020 r. została wniesiona skarga podatnika. Zatem pierwszy z warunków został spełniony.
Ponadto na majątku podatnika została ustanowiona hipoteka, jak i zastaw skarbowy. Nie ulega wątpliwości, że zarówno na nieruchomości gruntowej położonej w C. przy ul. [...] (udział podatnika wynosi 1/1), jak i nieruchomości gruntowej położonej w C. ul. [...] udział 2/3 dokonano wpisu hipoteki. Ponadto zastawem skarbowym objęto samochód osobowy marki Mercedes-Benz CLS 320 CDI, rok produkcji 2006. Zatem i kolejny warunek został spełniony.
W konsekwencji powyższego spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego z 30 października 2020 r., przy czym co istotne, jedynie w części, a to z tej przyczyny, że ww. hipotekami zabezpieczono należności podatnika dotyczące podatku od towarów i usług za 2/2012 r, 3/2012 r., 4/2012 r., 5/2012 r., za 6/2012 r. z czego pierwsza hipoteka została ustanowiona do kwoty 2.998.708,00 zł wraz z odsetkami przy wartości nieruchomości 557.000,00 zł, natomiast druga w kwocie 311.442,00 zł (wraz z odsetkami), przy wartości nieruchomości 276.666,66 zł (tj. 2/3 z kwoty 415.000,00 zł).
Skarżący w skardze podnosi, że wartość nieruchomości została zaniżona. Czyniąc ten zarzut już w postępowaniu związanym z wstrzymaniem wykonania decyzji skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na wadliwość przyjętych przez organ podatkowy kwot.
Zgodnie z art. 197 § 1 O.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Taki sposób redakcji przepisu wskazuje, że kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego. Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza bowiem pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Jak słusznie w tej mierze wyjaśnił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami (zob. wyrok NSA: z 23 sierpnia 2012 r., II FSK 120/11; z 10 czerwca 2010 r., I GSK 1082/09, z 30 maja 2018 r., I FSK 244/18). Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie, dla rozstrzygnięcia którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwe jego wyjaśnienie bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp. (vide wyrok NSA z 19 listopada 2008 r., I GSK 12/08). Co istotne, ustawodawca nie wprowadził obowiązku przeprowadzenia takiego dowodu nawet wówczas, gdy wyjaśnienie sprawy wymaga wiadomości szerszych niż przeciętne w danej dziedzinie.
Zdaniem Sądu przedstawiona przez organ podatkowy, a zaakceptowana przez Dyrektora analiza jest w pełni wystarczająca. Organ podatkowy posiłkował się bowiem danymi dotyczącymi cen nieruchomości w danej dzielnicy C., uwzględniając jej stan (rodzaj zabudowania, rok budowy). Przyjął przy tym średnią wartość. Analogicznie ocenił wartość samochodu zabezpieczonego zastawem skarbowym. Zatem, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organom, że organ podatkowy błędnie ocenił wartość ww. nieruchomości i ruchomości. Oparł się bowiem na analizie cen rynkowych.
Dalej, z sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 69/21, wynika niezbicie, że Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, jednakże w części, tj. nie objętej pierwotnym postanowieniem organu podatkowego o wstrzymaniu jej wykonania w części. Zatem nie można twierdzić, że organ podatkowy wydał w niniejszej sprawie sprzeczne z ww. postanowieniem Sądu orzeczenie. Z art. 170 p.p.s.a. wynika bowiem, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z 13.01.2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062).
Rację ma także organ odwoławczy, że okoliczności związane ze stanem zdrowia matki podatnika, czy też okoliczność sprawowania nad nią opieki nie podlegają badaniu w niniejszej sprawie, bowiem art. 237f § 1 pkt 2 O.p. nie przewiduje takich przesłanek. Analogicznie należy ocenić zarzuty podniesione względem postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu opartym o ww. przepis analizowane są jedynie kwestie związane z istnieniem w obrocie prawnym decyzji, fakt wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i ustanowienie hipoteki i zastawu skarbowego.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.