I SA/Gl 1497/24

I SA/Gl 1497/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Anna Rotter (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 26 września 2024 r. nr COF.OUR.6375.20499.2021 ŁD.JJ.ZZ 06940782 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 września 2024r. nr COF.OUR.6375.20499.2021 ŁD.JJ.ZZ 06940782 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: organ, wierzyciel) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 12 sierpnia 2024r. nr COF.OUR.6375.20499.2021 ŁD.KK.P 06940782 o oddaleniu wniesionego przez L.K. (dalej: skarżący, zobowiązany) zarzutu nieistnienia obowiązku.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 132 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689 ze zm., dalej: u.o.a.).
Stan sprawy.
Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. (wpływ do organu egzekucyjnego) skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Wniesiony zarzut uzasadnił nieposiadaniem i nieużywaniem odbiorników od 1998 roku o czym poinformował Pocztę Polską S.A. w pismach z 2012 roku i 2015 roku.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024r. oddalił wniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy abonamentowej.
Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 01 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1722), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 01 marca 1985 r. oraz wcześniejsza ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (Dz. U. z 1961 r. Nr 8, poz. 48), która weszła w życie z dniem 14 lutego 1961 r.
Według wierzyciela, skarżący wypełniając ustawowy obowiązek w dniu 16 marca 1981 r. w Urzędzie Pocztowym E. dopełnił formalności dotyczących rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na swoje dane osobowe. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych oraz stanowiąca dowód potwierdzający dokonanie rejestracji odbiorników.
Dowód; "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 16 marca 1981 r.
W rezultacie wierzyciel uznał, iż w wyniku zgłoszenia rejestracji, po dopełnieniu stosownych formalności skarżący został zarejestrowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., a zatem otrzymał status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej rozporządzenie), zobowiązanemu został, jako użytkownikowi odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny [...].
Dowód: duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 11 lipca 2008 roku.
W ocenie organu, przedmiotowej rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego skarżący nie zaprzecza, a jedynie wskazuje, iż nie posiada i nie używa odbiorników od 1998 roku i dokonał ich wyrejestrowania w dniu 5 stycznia 1998 r.
Jak wskazano, poniższe akty wykonawcze tj.:
• rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r.. Nr 70, poz. 338),
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005r. nr 141, poz. 1190),
• rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r.. Nr 187 poz.1342)
nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych
W przekonaniu organu, bez znaczenia dla istnienia obowiązku jest (ewentualne) faktyczne nieużytkowanie i nieposiadanie odbiornika radiofonicznego bądź telewizyjnego, bowiem obowiązujące regulacje prawne nakładają na osobę, która dokonała rejestracji odbiorników, obowiązek powiadomienia operatora wyznaczonego o zaprzestaniu używania odbiorników. Dopiero wyrejestrowanie odbiorników znosi obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, którego istnienie zgodnie z art. 2 ust. 3 u.o.a. wyraźnie powiązane jest z faktem rejestracji odbiorników. Organ podniósł, iż wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmian stanu prawnego oraz faktycznego, należy do obowiązków abonenta.
Nadmieniono, że na dzień wydania niniejszego postanowienia Poczta Poiska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązanego w placówce pocztowej formalności związanych z wyrejestrowaniem przedmiotowych odbiorników.
Kwestie braku dysponowania dowodem przez osobę zobowiązaną na okoliczność zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników były wielokrotnie rozważane przez Sądy w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który np. w wyroku z dnia 18 stycznia 2023r. sygnatura akt I GSK 264/22 po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej (złożonej przez wierzyciela) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i stwierdził, że nie podziela zaleceń Sądu I instancji a przychyla się do stanowiska wierzyciela w zakresie ciężaru dowodu spoczywającego na osobie zobowiązanej, która wywodzi, że zgłosiła wyrejestrowanie odbiorników ale po upływie lat nie posiada dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników.
Jak wskazano, załączone do pisma stanowiącego zarzut kserokopie korespondencji przesłanej do Poczty Polskiej S.A. w 2012 roku oraz 2015 roku stanowią korespondencje prowadzoną względem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 67603A-P/GD/2014 z dnia 24 lutego 2014 roku.
W dalszej kolejności zwrócono uwagę, iż analizę poruszonych kwestii tj. wyrejestrowania odbiorników w dniu 5 stycznia 1998 roku przeprowadził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i w wyroku sygn. akt I SA/GI 413/22 z dnia 24 sierpnia 2022 roku. W powyższym wyroku wskazano, że skarżący jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat winien wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sadu w sprawach: I SA/GI 650/14, I SA/GI 814/14, I SA/GI 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Jak zaznaczono, kwestia pism potwierdzających wyrejestrowanie odbiorników 1998 została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt I SA/GI 413/22 z dnia 24 sierpnia 2022 roku
W rezultacie pisma skarżącego z 2012 i 2015 roku nie zostały uznane przez wierzyciela jako dokumenty potwierdzające wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. Przepisy rozporządzenia ustalają dla wszystkich abonentów i operatora wyznaczonego zasady rejestracji odbiorników oraz zmian zgłoszonych wcześniej danych na specjalnych, ustalonych rozporządzeniem formularzach. Ustalony tryb postępowania nie przewiduje odstępstw, co nie pozwala dokonywać zmian w bazie abonentów na podstawie informacji otrzymanych korespondencyjnie w pismach, faksach, czy innej formie.
W związku z powyższymi ustaleniami organ oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Jak zaznaczono, po stwierdzeniu, iż obowiązek, którego dotyczy przedmiotowy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., organ zaopatrzył tytuł wykonawczy w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej i wszczął egzekucję zgodnie z przepisem art. 26 § 1 tejże ustawy.
Zdaniem wierzyciela, nie zaistniały przesłanki określone w art. 34a u.p.e.a., do wystąpienia przez wierzyciela z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania w całości albo w części.
W zażaleniu skarżący powielił argumentację podniesioną w zarzucie, jak również w prowadzonej z Pocztą Polską S.A korespondencji trwającej od 2012 roku, a dotyczącej wyrejestrowania odbiorników oraz nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego numer 32055E1-33/GD/2024 z dnia 14 czerwca 2024 r.
Postanowieniem z dnia 26 września 2024r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 12 sierpnia 2024r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Na wstępie zauważono, iż zgodnie z art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko, co do tego co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
Wierzyciel zwrócił uwagę, iż wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SA/GI 413/22 oddalił skargę zobowiązanego wniesioną na postanowienie z dnia 02 lutego 2022 r. znak: COF.OUR.6375.20499.2021 ŁD.PM.ZZ 06940782, w której skarżący akcentował kwestie wyrejestrowania odbiorników w 1998 r. i braku ze strony skarżącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych jak również poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. W ocenie wierzyciela Sąd w powyższym wyroku wydał stanowisko oceniając te same dowody. Biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w art. 171 p.p.s.a. przedmiot rozstrzygnięcia przez Sąd ma powagę rzeczy osądzonej. Sąd przyznał rację wierzycielowi stwierdzając, iż sporny obowiązek nie przestał istnieć bowiem kopia pisma z dnia 5 stycznia 1998 r. nie stanowi dowodu na wyrejestrowanie odbiorników i nie ma znaczenia dla faktu wyrejestrowania odbiorników.
Jak zauważył organ, wielokrotnie od 2012 roku przekazywano skarżącemu informacje w zakresie braku skutecznego wyrejestrowania odbiorników, które w ocenie zobowiązanego miało nastąpić w 1998 roku, na podstawie pisma datowanego na dzień 5 stycznia 1998 r. Odpis pisma z dnia 05 stycznia 1998 r. "wygenerowany z systemu informatycznego w komputerze skarżącego, duplikat wysłanego pisma" skarżący załączył do wcześniejszej korespondencji jak i do niniejszego zażalenia.
Nadmieniono, iż względem powstałego zadłużenia w opłatach abonamentowych wystawiono uprzednio tytuły wykonawcze o numeracji 67603A-P/GD/2014 z dnia 24 lutego 2014 r. oraz tytuł wykonawczy numer 48496E1-56/GD/2021 z dnia 23 czerwca 2021 r. Pismami, które znajdują się w aktach sprawy (pisma informacyjne, zarzuty, zażalenie), skarżący był informowany, że w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. nie odnotowano formalności związanej z wyrejestrowaniem odbiorników, a zobowiązany nie przedłożył dokumentu potwierdzającego ten fakt (odcinka "W" z książeczki radiofonicznej numer [...], który obowiązywał do grudnia 2007 roku czy też obowiązującego od 2008 roku właściwego formularza, za pomocą którego należało/należy zgłosić wyrejestrowanie odbiorników w placówce pocztowej lub za pomocą strony internetowej Poczty Polskiej S.A. www.poczta-polska.pl).
Zaakcentowano, iż zachowując od lat jednolite standardy odpowiedzi na pisma Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV informowała i informuje swoich abonentów o przepisach i uregulowaniach prawnych dotyczących zagadnień i formalności związanych z abonamentem radiofonicznym i telewizyjnym w tym formalnościach spoczywających na abonencie dotyczących zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników i posiadania dowodu w tym zakresie. Od 2012 roku skarżący uczestniczył czynnie w postępowaniu jakie toczyło się wobec jego osoby.
Ponadto pismem z dnia 28 lutego 2022 r. zobowiązany skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., na postanowienie z dnia 02 lutego 2022 r. znak; COF.OUR.6375.20499.2021 ŁD.PM.ZZ 06940782. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach względem ww. postanowienia wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/GI 413/22 oddalił skargę zobowiązanego.
Nadto w aktach sprawy znajdują się zapisy archiwalnych danych przechowywanych w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., elektroniczna wersja pism w zakresie korespondencji kierowanej w latach 2012-2016 oraz pozostała korespondencja prowadzona w latach 2021-2024. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (włączony w akta sprawy) a nie załączony do postanowienia z dnia 12 sierpnia 2024 r. czy niniejszego postanowienia może zostać okazany na potrzeby toczącego się postępowania.
Powyższe informacje w ocenie wierzyciela świadczą jednoznacznie, iż jako zobowiązany od lat miał świadomość, iż w 1998 roku nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, że pomimo wielokrotnie udzielanych odpowiedzi przez Pocztę Polską S.A. począwszy od 2012 roku nie dopełnił formalności ich wyrejestrowania w placówce pocztowej choć wielokrotnie mógł to uczynić a co doprowadziło do narastania dalszych zaległości.
Wierzyciel stwierdził, że zaległość wykazana w tytule wykonawczym numer 32055E1-33/GD/2024 z dnia 14 czerwca 2024 r. podlega zapłacie, a w zaskarżonym postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2024 r. prawidłowo zajęto stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w w/w tytule wykonawczym. Jak zaznaczono, w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. znajduje się rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] E., zgłoszona na imię i nazwisko zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Dowód w postaci "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 16 marca 1981 r. został przesłany wraz z zaskarżonym postanowieniem.
W przekonaniu wierzyciela, skarżący nie dokonał zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, a w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo oddalono zarzut w tym zakresie.
Skoro w 1998 roku nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego uzasadnione było nadanie zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na mocy rozporządzenia.
Stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia operator publiczny (obecnie operator wyznaczony), w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, indywidualny numer identyfikacyjny.
Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do skarżącego pismem z dnia 11 lipca 2008 r. na adres: ul. [...], [...] E. - wskazany przy rejestracji oraz będący aktualnym ( J adresem w chwili wysłania zawiadomienia, jak również w chwili obecnej.
Duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 11 lipca 2008 r. stanowiący dowód w sprawie, załączony został do postanowienia z dnia 12 sierpnia 2024 r.
Jak zaznaczono, prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności przepisy rozporządzenia nie wprowadzają. W konsekwencji uznano, iż przesłanie zawiadomienia ma wobec powyższego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu.
Zaakcentowano, że obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej nie znosi niedoręczenie lub brak dowodu doręczenia stronie skarżącej przez operatora publicznego (obecnie operatora wyznaczonego) indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Po zarejestrowaniu odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 - część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia). Obowiązek ten wygasa w wyniku wyrejestrowania odbiorników, ale nie w wyniku nieotrzymania przez abonenta indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Zdaniem wierzyciela prawidłowo oddalono zarzut nieistnienia obowiązku w zaskarżonym postanowieniu i nie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący złożył na powyższe postanowienie wierzyciela osobistą skargę do tut. Sądu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia, iż wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dotarło do wierzyciela, co najmniej dwukrotnie: w dniu 9.11.2012 roku i w dniu 21 kwietnia 2015r. (na co przedstawiono w zażaleniu z dnia 26 sierpnia 2024r. dowody),
- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie dlaczego pomimo dwóch pism skierowanych do ówczesnego i obecnego wierzyciela przez skarżącego; dnia 6.11.2012r. (doręczone dnia 9.11.2012r.) i z dnia 17 kwietnia 2015r. (doręczone dnia 21.04.2015r) informujących, iż nie posiadam odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ani innych urządzeń technicznych dostosowanych do odbioru programu do dnia dzisiejszego dalej nalicza się mi opłaty,
- art. 78 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na wniosek strony z dokumentów: dwóch pism skierowanych do ówczesnego i obecnego wierzyciela - z dnia 6.11.2012r. (doręczone dnia 9.11.2012r.) i z dnia 17 kwietnia 2015r. (doręczone dnia 21.04.2015r) informujących, iż nie wierzyciel posiada odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ani innych urządzeń technicznych dostosowanych do odbioru programu,
- art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu - w trybie art. 44 k.p.a. - upomnienia wierzyciela,
- art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przyczyn, z powodu których innym dowodom szczególnie tym, przedstawionym w postępowaniu przez skarżącego, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podczas gdy z tego przepisu wynika bezwzględny obowiązek wskazania w uzasadnieniu postanowienia w/w/ elementów.
Błędy te w ocenie skarżącego miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przyjęcie wadliwego ustalenia prowadziło w konsekwencji do wydania skarżonego postanowienia wierzyciela.
Zobowiązany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wierzyciela z dnia 26 września 2024r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Według skarżącego pismem z dnia 6 listopada 2012r. poinformował on organ o tym, że nie posiada odbiornika radiofonicznego ani telewizyjnego, ani innego urządzenia technicznego dostosowanego do odbioru programu. O fakcie tym poinformował ponadto organ w zażaleniu z dnia 17 kwietnia 2015r na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.
Skarżący wskazał, iż prowadzono przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne dotyczące rzekomych zaległości w opłatach abonamentowych RTV za okres od 1 września 2020r. do dnia 31 maja 2023r.. a więc, w okresie znacznie późniejszym, niż informacja zawarta w pismach do wierzyciela.
Zdaniem skarżącego od wielu lat nie posiadam odbiornika radiofonicznego, ani telewizyjnego, ani innego urządzenia technicznego dostosowanego do odbioru programu i z nich nie korzystam, o czym informował organ. Dalej skarżący zaznaczył, iż wykonał obowiązek powiadomienia operatora o zaprzestaniu używania odbiornika już w przeszłości wielokrotnie w tym w roku 2012 i 2015, informując o tym listami poleconymi za potwierdzeniem odbioru. Pomimo tego, iż powyższa informacja dotarła do wierzyciela już co najmniej 11 lat temu dalej zmuszony jest o opłacać abonament.
Zdaniem skarżącego jego pisma z 2012 roku oraz z 2015 roku są normatywnie opisanym źródłem dowodu w systemie środków dowodowych postępowania administracyjnego (art. 75 § 1 k.p.a.) i dopóty, dopóki te pisma nie zostaną skutecznie podważone, ich treść podlega uwzględnieniu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.
W przekonaniu zobowiązanego, do skarżonego postanowienia z dnia 12 sierpnia 2024r., wierzyciel załączył jako dowód nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, duplikat zawiadomienia skierowany do skarżącego na adres ul. [...], [...] E., który wygenerowany został w dniu 12.08.2024r. na podstawie danych przechowywanych w systemie. Jak zaznaczono w skardze, brak jest jakiegokolwiek śladu, że takie zawiadomienie zostało faktycznie do skarżącego wysłane. Skoro wierzyciel dysponuje duplikatem zawiadomienia, to tym bardziej powinien dysponować jakimkolwiek dowodem wysłania tego pisma do strony.
W ocenie zobowiązanego, z akt sprawy nie wynika, aby został on prawidłowo zawiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, choć organ na taki fakt wskazuje.
W przekonaniu skarżącego organy administracji publicznej winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Według skarżącego, należało przyjąć, że w prowadzonym przez organ postępowaniu doszło do sytuacji przewidzianej w art. 33 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., czyli z uwagi na nieistnienie obowiązku na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 w/w ustawy należało postępowanie egzekucyjne umorzyć.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest jednakże zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.
Rozpoznając wniesioną skargę podnieść należy, iż godnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Według art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów
upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub
zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej
w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
W niniejszej sprawie skarżący zarzut oparł na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku.
Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu zasadne.
Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 16 marca 1981 r. w Urzędzie Pocztowym E. dopełnił formalności dotyczących rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na swoje dane osobowe. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych oraz stanowiąca dowód potwierdzający dokonanie rejestracji odbiorników. Dowód; "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 16 marca 1981 r. W rezultacie, jak zasadnie przyjęto, w wyniku zgłoszenia rejestracji skarżący został zarejestrowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., a zatem otrzymał status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych.
W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje.
W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.
Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.
Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.
Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.
Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.
Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.
Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).
Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 11 lipca 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania.
Zobowiązany zarzuca organowi, iż ten nie uwzględniła faktu, że we wcześniejszych pismach kierowanych do organu m. in. z dnia 9 listopada 2012r. oraz z dnia 21 kwietnia 2015r. powiadomił operatora o zaprzestaniu używania odbiornika RTV.
Sąd zauważa, iż zgodnie z orzecznictwem (por. wyroki NSA z 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18; 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16; 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 429/18, tamże), aby wyrejestrować odbiornik RTV należało uczynić to w określonej przepisami formie. Przykładowo można wskazać, iż w stanie prawnym regulowanym rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. do skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV – koniecznym było złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia danych" o zaprzestaniu używania odbiorników RTV.
W rezultacie argument skarżącego o tym, że poinformowanie przez niego Poczty Polskiej w/w pismami o nieposiadaniu odbiornika RTV stanowi dowód wyrejestrowania odbiorników RTV, nie zasługiwał na uwzględnienie. Obowiązujące w zakresie wyrejestrowania odbiorników RTV oraz dokumentowania tej okoliczności regulacje uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania np. pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która uczestniczyła w wyrejestrowaniu odbiornika. Sąd w pełni podziela stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 sierpnia 2024r. sygn. akt I GSK 849/23 zgodnie, z którym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do prowadzonych przez organy wskazane w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco, a kwestie wyrejestrowania odbiorników RTV do tego typu spraw nie należą. Wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie ma charakteru sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych, wobec czego przepisy k.p.a. w odniesieniu do tego rodzaju spraw nie znajdą zastosowania.
Nadmienić należy, iż znajdująca się w aktach sprawy wieloletnia korespondencja wierzyciela ze skarżący świadczy o tym, iż miał on wiedzę, iż nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. Pomimo wspomnianej korespondencji skarżący nie dopełnił formalności ich wyrejestrowania w przepisanej prawem formie.
Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.
Za spóźniony należy uznać podniesiony dopiero w skardze do Sądu zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeśli jest wymagane. Zarzut ten nie podnoszony ani na etapie pisma z dnia 15 lipca 2024r. inicjującego niniejsze postępowanie ani w zażaleniu, winien zostać skierowany, zgodnie z trybem uregulowanym w art. 33 § 1 u.p.e.a., do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego.
Z tych wszystkich względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).