I SA/Gl 1494/25

I SA/Gl 1494/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Piotr Pyszny /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 3, art. 220 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
25 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), , , po rozpoznaniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. (P.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 18 września 2025 r. nr 2401-IEE.7192.451.2025.5.MSN UNP: 2401-25-232360 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W piśmie z 10 października 2025 r. A.P.(dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazane w sentencji niniejszego postanowienia.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 30 grudnia 2025 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. Równocześnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 30 grudnia 2025 r., w piśmie z 13 stycznia 2025 r., skarżącego wezwano do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie swojego numeru PESEL, opatrując wezwanie tożsamym rygorem.
Przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz pismo sądowe z 13 stycznia 2026 r., została doręczona (wydana) skarżącemu przez operatora pocztowego 30 stycznia 2026 r., po jej dwukrotnej awizacji przez tegoż operatora 15 stycznia 2026 r. oraz 23 stycznia 2026 r.
W piśmie z 4 lutego 2026 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego 6 lutego 2026 r., skarżący usunął brak formalny skargi oraz sformułował wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) dalej: p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Równocześnie, zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., do którego odwołuje się § 1 tegoż artykułu przewiduje, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Równocześnie, zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym.
Przepis art. 46 § 2 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że pismo strony powinno zawierać, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go nie mając takiego obowiązku.
Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Szczególne uregulowanie w tym względzie zawiera art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei przepis art. 73 § 1-4 p.p.s.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72 p.p.s.a. pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy.
Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 942/12, z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II FZ 40/13, z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt II OZ 810/13; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach przepis art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt I FZ 188/10). Innymi słowy późniejsze odebranie na żądanie strony pisma po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2).
W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru (k. 21) oraz pismo operatora pocztowego z 9 marca 2026 r. (k. 30) Sąd ustalił, że przesyłka pocztowa zawierająca m.in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz pismo sądowe z 13 stycznia 2026 r. była dwukrotnie awizowana, wpierw 15 stycznia 2026 r., a następnie 23 stycznia 2026 r., po czym została wydana skarżącemu przez operatora pocztowego 30 stycznia 2026 r. Z ww. dokumentów wynikało, że zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki w placówce operatora pocztowego zostało pozostawione przez doręczającego w drzwiach adresata. Treść pisma operatora pocztowego z 9 marca 2026 r. potwierdzała ponadto, że doręczono również zawiadomienie powtórne o możliwości odbioru tej przesyłki.
W świetle omówionej wyżej regulacji, wyrażonej w art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjąć należało, że skutek doręczenia wzmiankowanej przesyłki nastąpił 29 stycznia 2026 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres, liczony od daty pierwszej awizacji (15 stycznia 2026 r.), w którym możliwe było prawidłowe doręczenie przesyłki sądowej, zawierającej m.in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz pismo sądowe z wezwaniem do usunięcia braku formalnego skargi. W konsekwencji niezbędnym stało się stwierdzenie, że termin, do którego skarżący mógł uiścić wpis od skargi oraz wskazać swój numer PESEL, tj. usunąć brak fiskalny i formalny skargi upływał 5 lutego 2026 r. (czwartek). Z treści stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której nadano pismo skarżącego z 4 lutego 2026 r. wynikało natomiast, że przesyłka została nadana 6 lutego 2026 r. (piątek).
Wobec powyższego stwierdzić należało, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz usunął brak formalny skargi po terminie przewidzianym przez prawo na dokonanie tych czynności.
Podkreślić w tym miejscu warto, iż Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym spóźniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na swoją bezskuteczność, w ogóle nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (tak: H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, s. 720; WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 836/07).
Zważywszy, że złożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został wniesiony po upływie terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu od skargi, stwierdzić należało, że nie mógł on wywołać skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia tej opłaty. Wniesienie wniosku o prawo pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jest bowiem z punktu widzenia wymogu opłacenia skargi bezskuteczne.
Podobnie sytuacja wyglądała w odniesieniu do kwestii usunięcia braku formalnego skargi. Odnotować istotnie trzeba, że w piśmie z 4 lutego 2026 r. skarżący podał swój numer PESEL, niemniej jednak dokonał tej czynności już po upływie przewidzianego przez prawo terminu na dokonanie tejże czynności. Przepis art. 85 p.p.s.a. stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Skutek wynikający z normy prawnej ukształtowanej przez ten przepis znaleźć musiał zatem zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym.
Z uwagi na nieusunięcie braku formalnego i fiskalnego skargi w przewidzianym prawem terminie, skargę należało odrzucić, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Na marginesie poczynionych wyżej rozważań Sąd wskazuje, że z uwagi na okoliczności sprawy skarżący może w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu niniejszego postanowienia złożyć wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego i braku fiskalnego skargi.