I SA/Gl 1489/23

I SA/Gl 1489/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Borys Marasek
Katarzyna Stuła-Marcela /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Lu 641/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-02-14
III FSK 672/24 - Wyrok NSA z 2025-10-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 54 par. 1 i par. 3, art. 17 par. 1c, art. 27 par. 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.309.2023.2/MSL UNP: 2401-23-186409 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
1. G. S. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z 18 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.309.2023.2/MSL w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
2. Stan sprawy.
2.1. W toku prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 27 stycznia 2023 r., doręczonym skarżącej w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - k.p.a.) - dnia 14 lutego 2023 r. i zawiadomieniem z 10 marca 2023 r., również doręczonym skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. - 28 marca 2023 r., dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej skarżącej od Powiatu [...] z tytułu zawartej umowy.
W odpowiedzi na dokonane zajęcia, Starostwo Powiatowe w C., reprezentujące Powiat [...] (dłużnik zajętej wierzytelności), uznało otrzymane zajęcia i zobowiązało się do przekazania na rachunek organu egzekucyjnego środków wynikających z zawartej ze skarżącą umowy.
Pismem z 22 marca 2023 r. skarżąca wniosła do organu egzekucyjnego zastrzeżenia, w których powołała przepisy ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, wskazując, że zajęta kwota nie podlega egzekucji.
Dnia 29 marca 2023 r. skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego kolejne pismo w tej sprawie wskazując, że wniosek z 22 marca 2023 r. dotyczy zwolnienia z zajęcia środków należnych od Starosty [...] na podstawie ustawy z 8 kwietnia 2022 r. Do pisma dołączyła kopie faktury z 6 lutego 2023 r. nr [...] na kwotę 280.910,00 zł.
Dnia 31 marca 2023 r. skarżąca złożyła kolejne pismo, do którego przedłożyła zaświadczenia Starostwa Powiatowego z 30 marca 2023 r., w którym wskazano, że środki na pokrycie faktur wystawionych zgodnie z umową nr [...] z 1 lipca 2022 r. zawartą pomiędzy Powiatem [...], a G. S., pochodzą z Funduszu Pomocy obywatelom Ukrainy dotkniętych konfliktem zbrojnym.
Dnia 30 marca 2023 r. skarżąca ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika adwokata do reprezentowania w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącej.
W piśmie z 11 kwietnia 2023 r. ustanowiony pełnomocnik wyjaśnił, że uprzednia korespondencja kierowana przez skarżącą do organu egzekucyjnego winna być traktowana jako wniosek o zwolnienie z zajęcia wierzytelności, wynikających z zawartych umów, na podstawie art. 13 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm. – u.p.u.). Ponadto w piśmie wskazano, że skarżąca oczekuje zwolnienia z zajęcia i zwrotu świadczenia. W opinii pełnomocnika bez znaczenia jest stanowisko dłużnika zajętej wierzytelności, bowiem organem rozstrzygającym o kwalifikacji wierzytelności nadającej się do zwolnienia jest organ egzekucyjny, natomiast na dłużniku zajętej wierzytelności spoczywa jedynie obowiązek powiadomienia organu egzekucyjnego w realizacji zajęcia.
Z uwagi na powzięte wątpliwości, pismem z 9 maja 2023 r., organ egzekucyjny wezwał pełnomocnika o sprecyzowanie zakresu pism skierowanych do organu egzekucyjnego, poprzez wskazanie, czy stanowią one: skargę na czynność egzekucyjną, wniosek o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego czy wniosek o zwrot pobranych kwot. W treści wezwania organ egzekucyjny pouczył pełnomocnika, że w przypadku braku doprecyzowania treści wniosków, zostaną one potraktowane jako wniosek o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego.
Na ww. wezwanie pełnomocnik udzielił odpowiedzi pismem z 6 czerwca 2023 r., w której wskazał, że aktualnie żąda uchylenia dokonanych czynności zajęcia wierzytelności określonej w art. 13 u.p.u. jako świadczenie pomocowe i zwrot wyegzekwowanych kwot. Ponadto w piśmie wskazano, cyt. "Pismo podatnika stanowi skargę w rozumieniu art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm. - u.p.e.a.) jako, że czynność została dokonana z naruszeniem prawa".
2.2. Wobec powyższego doprecyzowania, postanowieniem z 16 czerwca 2023 r., organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną zawiadomieniem z 27 stycznia 2023 r.
Natomiast postanowieniem z tego samego dnia, oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną zawiadomieniem z 10 marca 2023 r.
2.3. Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie, organ drugiej instancji mocą zaskarżonego w nn. sprawie postanowienia, utrzymał w mocy postanowienie z dnia 16 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu wskazał, że z dokumentacji zawartej w aktach sprawy wynika, iż odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu zostały doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. - dnia 14 lutego 2023 r.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a. zdarzeniem wyznaczającym początek terminu do złożenia skargi było doręczenie zawiadomienia o zajęciu. Zatem 7-dniowy termin do wniesienia skargi, zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., upłynął w dniu 21 lutego 2023 r.
Tymczasem złożona przez skarżąca skarga na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej wpłynęła do [...] Urzędu Skarbowego w B. dnia 22 marca 2023 r., zatem została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia.
Jednocześnie wraz z wniesieniem zażalenia, skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co na obecnym etapie postępowania nie jest dopuszczalne.
Zatem organ egzekucyjny w sytuacji stwierdzenia przekroczenia terminu do wniesienia skargi postąpił zgodnie z dyspozycją przepisu art. 17 § 1c zd. 1 u.p.e.a,, stwierdził uchybienie terminu i nie przystąpił do merytorycznego badania skargi w trybie art. 54 u.p.e.a.
Nadto, pismem z 9 maja 2023 r. organ egzekucyjny wezwał pełnomocnika do sprecyzowania żądań skarżącej z 22 marca 2023 r., 29 marca 2023 r. oraz 31 marca 2023 r., a także do sprecyzowania żądania pełnomocnika z 11 kwietnia 2023 r.
Na ww. wezwanie pełnomocnik udzielił odpowiedzi pismem z 6 czerwca 2023 r., w której wskazał, że aktualnie żąda uchylenia dokonanych czynności zajęcia wierzytelności określonej w art. 13 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy jako świadczenie pomocowe i zwrot wyegzekwowanych kwot. Ponadto w piśmie wskazano, cyt. "Pismo podatnika stanowi skargę w rozumieniu art. 54 u.p.e.a. jako, że czynność została dokonana z naruszeniem prawa".
3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono mu naruszenie
1) art. 13 ust. 1d u.p.u. poprzez podjęcie przez organ egzekucji ze środków pieniężnych, przyznanych skarżącej w drodze pomocy finansowej (świadczenia), podczas gdy wspomniany przepis jednoznacznie wyłącza takie świadczenie spod egzekucji administracyjnej, czyniąc ją niedopuszczalną zakresie takiego świadczenia,
2) art. 13 u.p.e.a. z uwagi na nierozpoznanie zażalenia skarżącej z 10 lipca 2023 r. w zakresie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych - świadczenia pomocowego w kwocie 470.152,74 zł, a względnie z uwagi na brak wydania postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o zwolnienie składnika majątkowego z egzekucji - mimo skierowania odpowiedniego wniosku przez skarżącą (gdzie termin zawity nie obowiązywał) i mimo wniesienia zażalenia w terminie,
3) art. 29 § 1 w zw. z art. 59 § 1 u.p.e.a. poprzez brak zbadania przez organy z urzędu kwestii dopuszczalności prowadzenia egzekucji ze środków pochodzących z świadczenia pomocowego, opartego o art. 13 § 1 u.p.u. (a wyłączonego z egzekucji
na podstawie ust. 1d tego artykułu), w sytuacji gdy egzekucja w tym zakresie była niedopuszczalna, zatem należało ją umorzyć w zakresie czynności egzekucyjnych związanych z zajęciem wierzytelności ze świadczenia pomocowego,
4) art. 36 § 3 i 4 w zw. z art. 54 § 3, art. 32 u.p.e.a. oraz art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, iż doręczenie fikcyjne zawiadomienia z 27 stycznia 2023 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej odbyło się w sposób zgodny z prawem (zatem skargę na czynności egzekucyjne rzekomo wniesiono po terminie), z uwagi m.in. na brak informacji skarżącej o jej zmianie adresu zamieszkania, podczas gdy skarżącej w dniu 14 lutego 2023 r. faktycznie nie doręczono tytułów wykonawczych wraz z odpowiednimi pouczeniami co do skutków braku informacji o zmianie adresu, a przed doręczeniem tytułu wykonawczego skarżąca nie miała obowiązku informowania organu egzekucyjnego o zmianie swojego miejsca zamieszkania,
5) art. 38 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. poprzez pominięcie przez organy rozpoznania żądania skarżącej w przedmiocie wyłączenia świadczenia pomocowego spod egzekucji, mimo iż skarżąca nie była zobowiązana w tym zakresie egzekucji, a przedstawiła dowody na rzecz zasadności wyłączenia, zaś Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. nie wydał postanowienia o rozstrzygnięciu żądania, podczas gdy pismo skarżącej z 22 marca 2023 r. zawierało w istocie także żądanie wyłączenia rzeczy spod egzekucji, które to żądanie skierowano w ustawowym terminie 14 dni od uzyskania przez skarżącą wiadomości o czynności egzekucyjnej (termin ten nie biegł od fikcyjnego doręczenia, co organy przeoczyły),
6) art. 54b § 1 u.p.e.a. poprzez brak uchylenia z urzędu czynności egzekucyjnej w zakresie zajęcia wierzytelności ze świadczenia pomocowego, mimo iż w oczywisty sposób wierzytelność tę zajęto z naruszeniem art. 13 ust. 1d u.p.o. jako składnik bezwzględnie wyłączony spod egzekucji administracyjnej.
Wniesiono o :
- uchylenie ww. postanowienia,
- uchylenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 16 czerwca 2023 r.
- uchylenie czynności egzekucyjnej w przedmiocie zajęcia wierzytelności skarżącej i umorzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie, a ewentualnie
- zobowiązanie właściwego organu do wydania postanowienia w przedmiocie uchylenia bezprawnej czynności egzekucyjnej i umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie (zobowiązanie do rozpoznania wniosku o zwolnienie składnika majątkowego z egzekucji, a względnie rozpoznania żądania wyłączenia wierzytelności spod egzekucji),
- wydanie innych odpowiednich zarządzeń lub zobowiązań,
- nałożenie na organ obowiązku zwrotu bezzasadnie wyegzekwowanych środków pieniężnych w łącznej wysokości 470.152,74 zł, wraz z odsetkami,
- rozpoznanie sprawy na rozprawie,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że organ egzekucyjny przesłał odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności na adres: ul. [...] w B., pod którym skarżąca w tamtym czasie już nie zamieszkiwała. Doręczenie nastąpiło fikcyjnie, w oparciu o art. 44 k.p.a., dnia 14 lutego 2023 r. W tymże dniu skarżąca, co oczywiste, nie wiedziała jeszcze, że podjęto egzekucję z jej wierzytelności, w sposób sprzeczny z prawem.
Dowiedziawszy się o zajęciu wierzytelności skarżąca wystosowała niezwłocznie pismo, datowane na dzień 22 marca 2023 r. obejmujące w swym zakresie: wniosek o zwolnienie wierzytelności (świadczenia pomocowego) z egzekucji - stanowiący zarazem żądanie wyłączenia spod egzekucji tej wierzytelności, a nadto także wniosek o zwrot pobranych kwot (z uwagi na bezprawność zajęcia).
Dnia 10 marca 2023 r. dokonano drugiego zajęcia wierzytelności skarżącej, w zakresie kwoty 14.169,37 zł. Fikcyjne doręczenie uznano z dniem 28 marca 2023 r., zatem już po skierowaniu przez skarżącą pisma z 22 marca 2023 r. Faktyczne doręczenie zatem nie nastąpiło, podobnie jak za pierwszym razem. W reakcji na wiadomość o drugim zajęciu skarżąca objęła swoimi wnioskami i żądaniami całość wierzytelności ze świadczenia pomocowego, domagając się wstrzymania egzekucji w tym zakresie (uchylenia), żądając wyłączenia wierzytelności i zwolnienia jej spod egzekucji, a w konsekwencji zwrot bezprawnie zajętych środków pieniężnych. Pisma z 29 marca 2023 r. oraz 3 marca 2023 r. wykazywały nadto, że środki zajęte pochodzą ze świadczenia pomocowego (co wprost uznał organ odwoławczy w uzasadnieniu faktycznym).
Starostwo Powiatowe w C. wyraziło zgodę na oba zajęcia wierzytelności, wbrew art. 13 ust. 1d u.p.u. Taka czynność odbyła się z pominięciem prawa, w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Tym samym czynność ta stanowiła nadużycie prawa procesowego przez organy administracji, doprowadzając do rażąco bezprawnego zajęcia wierzytelności wyłączonej ustawą spod egzekucji.
Dnia 11 kwietnia 2023 r. do sprawy zgłosił się pełnomocnik skarżącej, przedstawiając doprecyzowanie rozszerzenie żądań i wniosków skarżącej. Wyraźnie pełnomocnik w piśmie tym wyjaśniał (co zresztą potwierdza organ odwoławczy w uzasadnieniu faktycznym), że cała uprzednia korespondencja skarżącej zawierała m.in. wniosek o zwolnienie składnika z egzekucji (zajęcia wierzytelności), żądanie wyłączenia wierzytelności z zajęcia, zwrotu świadczenia.
Organ egzekucyjny miał wątpliwości odnośnie zakresu wniosków i żądań skarżącej. Aktualnie klarownym dla niej jest, że organ chciał ułatwić sobie rozpoznanie sprawy, i "zaszufladkować" ją wyłącznie do jednego rodzaju pisma. Wezwanie skonstruowano w ten sposób, aby skarżąca ukazała, z jakim rodzajem wniosku organ ma do czynienia.
Pełnomocnik pismem z 6 czerwca 2023 r. odpowiedział na wezwanie, wskazując, że skarżąca domaga się:
- uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych;
- zwrotu wyegzekwowanych kwot;
- potraktowania pisma również jako skargi na czynności egzekucyjne.
Dopiero pismem z 6 czerwca 2023 r. określono, że poprzednie pisma skarżącej należy traktować także jako skargę na czynności egzekucyjne. Wcześniej ani skarżąca, ani jej pełnomocnik w ten sposób nie nazywali wniosków.
Organ egzekucyjny, skoro tylko pełnomocnik potwierdził, że pismo z 22 marca 2023 r. traktować należy jako skargę na czynności egzekucyjne, z góry dopatrzył się w niej uchybienia terminu. W ten sposób wszystkie pisma skarżącej bezzasadnie potraktowano wyłącznie jako skargę, ignorując wszelkie odrębne wnioski i żądania, czego organ nie miał prawa uczynić.
Organ egzekucyjny nie miał prawa poprzestać na rozstrzygnięciu skargi, ale winien postanowieniem rozpoznać wszystkie odrębne wnioski.
Oczywiście poza zakwalifikowaniem pism jako skarg, nie wydano odrębnych postanowień, co do pozostałych wniosków i żądań skarżącej. Tym samym należy uznać, że postanowienia te odmawiały uznania wniosków skarżącej, a względnie doszło do braku wydania rozstrzygnięcia, który to brak także skarżąca ma prawo kwestionować.
Dalej wskazano, że na podstawie art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu tytuł wykonawczy. Art. 36 § 4 u.p.e.a. określa natomiast obowiązek odpowiednich pouczeń przy doręczaniu tytułu, m.in. co do obowiązku informacji o zmianach adresowych i skutków zaniechania powyższego. Co niezwykle istotne, zobowiązany ma obowiązek informować organ egzekucyjny o zmianie miejsca zamieszkania dopiero od momentu doręczenia tytułu wykonawczego (art. 36 § 3 pkt 2 u.p.e.a.). Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał zatem prawa doręczyć tytułu wykonawczego i to bez pouczenia w zakresie skutków zaniechania informacyjnego, w trybie art. 44 k.p.a., na adres, pod którym skarżąca nie zamieszkiwała. Art. 36 § 4 u.p.e.a. expressis verbis stanowi, że dopiero przy niewykonaniu obowiązku zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 § 3 u.p.e.a., doręczenie można uznać za skuteczne pod dotychczasowym adresem (czyli także w trybie z art. 44 k.p.a.).
Skoro skarżąca nie zamieszkiwała po adresem z fikcyjnego doręczenia, a do czasu doręczenia tytułu wykonawczego nie miała obowiązku wskazywać zmiany miejsca zamieszkania, to uznać należy, iż doręczenie fikcyjne z 14 lutego 2023 r. odbyło się w sposób nieuprawniony. W konsekwencji nie można uznać, aby skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, ponieważ w dniu 21 lutego 2023 r. tytuł wykonawczy i pouczenie o obowiązku z art. 36 § 3 u.p.e.a. nie zostały jej skutecznie i zgodnie z prawem doręczone. Termin na wniesienie skargi na czynności egzekucyjne (z art. 54 § 3 u.p.e.a.) rozpoczynał swój bieg zatem od momentu rzeczywistego, a nie fikcyjnego doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał odnosząc się do kwestii doręczenia skarżącej tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, że kwestia ta nie była wcześniej podnoszona przez skarżącą, natomiast korespondencja została skierowana na adres skarżącej zgłoszony w urzędzie skarbowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym organy trafnie uznały, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
5. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego.
Z kolei kwestia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną jest uregulowana w art. 54 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Zgodnie zaś z treścią art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej określonego operatora, w tym Poczty Polskiej S.A.
W ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organ, opierając się na ww. podstawach prawnych, prawidłowo uznał, że skarga wniesiona przez stronę 22 maca 2023 r. została złożona po terminie wynikającym z cytowanego przepisu. Skoro bowiem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu zostały doręczone na adres skarżącej 14 lutego 2023 r., w trybie art. 44 k.p.a., to nie ma wątpliwości, że wnosząc skargę na czynność egzekucyjną w dniu 22 marca 2023 r. strona uchybiła terminowi wynikającemu precyzyjnie z treści art. 54 § 3 u.p.e.a.
Ustalenie powyższej okoliczności obligowało zaś organ do wydania orzeczenia na podstawie art. 17 § 1c u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienia jest ograniczone terminem; na postanowienie przysługuje zażalenie.
Następnie wskazać należy, ze zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Dalej § 2 stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W myśl z kolei § 3 w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Pierwsza awizacja przesyłki zawierającej zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej przysługującej skarżącej od Powiatu [...] wraz z odpisami tytułów wykonawczych miało miejsce w dniu 31 stycznia 2023 r., z kolei druga w dniu 8 lutego 2023 r. Zasadnie zatem organ przyjął, iż zgodnie z treścią ostatnio cytowanego przepisu, skutek doręczenia miał miejsce w dniu 14 lutego
2023 r.
Nadto w myśl art. 27 § 1a u.p.e.a. w tytule wykonawczym wierzyciel wskazuje jako adres zobowiązanego ostatni znany mu adres miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego.
W realiach niniejszej sprawy tytuły wykonawcze zawierały ostatni aktualny adres zamieszkania zobowiązanej, tj. ul. [...] B., który zgłoszony został w urzędzie skarbowym.
W doktrynie podkreśla się, że wskazany w tytule wykonawczym adres zobowiązanego nie musi być jego aktualnym adresem miejsca zamieszkania lub siedziby. Wystarczające jest wskazanie ostatniego znanego wierzycielowi adresu miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Wierzyciel nie musi zatem przed wystawieniem tytułu wykonawczego ustalić aktualnego adresu. Należy dodać, że z mocy art. 36 § 3 pkt 1 u.p.e.a. na zobowiązanym po doręczeniu mu upomnienia ciąży obowiązek niezwłocznego zawiadomienia wierzyciela o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby, chyba że zobowiązany wykonał w całości obowiązek. Podobnie zobowiązany po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego musi z mocy art. 36 § 3 pkt 2 u.p.e.a. niezwłocznie zawiadomić organ egzekucyjny o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby, chyba że zobowiązany wykonał w całości obowiązek (zob. P. M. Przybysz, art. 27 (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 lipca 2023 r., I SA/Bk 222/23).
Analizując okoliczności sprawy, sąd doszedł do przekonania, że postępowanie organu było prawidłowe. Okoliczności sprawy i materiał dowodowy każą bowiem przyjąć, że organ wskazał w tytule wykonawczym właściwy, ostatni mu znany, adres zamieszkania skarżącej. Na ten też adres dokonano doręczania zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Stronie nie udało się przy tym w skuteczny sposób podważyć stanowiska organu, że to właśnie ten adres był ostatnim mu znanym. Z akt sprawy nie wynika, że skarżąca zgłaszała w urzędzie skarbowym zmianę miejsca zamieszkania.
6. Odnosząc się z kolei do kwestii wielości wniosków i żądań skarżącej zawartych w pismach z 22 marca 2023 r., 29 marca 2023 r., 31 marca 2023 r., 11 kwietnia 2023 r.) należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie kwestia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Z kolei jak sam pełnomocnik skarżącej przyznaje, w odpowiedzi na wezwanie organu, jego pismo z dnia 22 marca 2023 r. stanowiło także skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej skarżącej od Powiatu [...]. Zajęcie wskazanej wierzytelności nastąpiło z kolei mocą dwóch zawiadomień z dnia 27 stycznia 2023 r., doręczonym skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. - dnia 14 lutego 2023 r. oraz zawiadomieniem z 10 marca 2023 r., doręczonym skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. - dnia 28 marca 2023 r. Postanowieniem wydanym w nn. sprawie, organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Natomiast kolejnym postanowieniem datowanym na ten sam dzień, oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną zawiadomieniem z 10 marca 2023 r.
7. Mając na uwadze powyższe, Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty sformułowane w skardze.
Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).