I SA/Gl 1489/06

I SA/Gl 1489/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Wiciak
Małgorzata Wolf-Mendecka /przewodniczący/
Teresa Randak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Teresa Randak (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Ch. oddalił zarzuty D. D. zgłoszone do tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz podjął wstrzymane postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] postępowanie egzekucyjne.
W uzasadnienia postanowienia wskazano, że wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. postanowieniem z dnia [...] r. zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów uznając je za nieuzasadnione, a zatem na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 110, poz. 968 z 2002 r. z późn. zm. ) , zgodnie z którym stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, należało oddalić zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty. Organ wskazał także, iż na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ wstrzymał prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia przez wierzyciela zgłoszonych zarzutów, a ponadto że organowi nadzoru przysługuje prawo wstrzymania w uzasadnionych przypadkach zarówno prowadzonej egzekucji administracyjnej jak i niektórych czynności egzekucyjnych.
Na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. zobowiązany działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K. W zażaleniu pełnomocnik zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm. ) w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "Kpa" w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pełnomocnik podniósł, iż organ egzekucyjny wydał orzeczenie w oparciu o okoliczności, co do których nie mógł wypowiedzieć się zobowiązany, a ponadto, że wierzyciel przesyłając pełnomocnikowi postanowienie o nieuwzględnieniu zgłoszonych do tytułów wykonawczych zarzutów nie dołączył do niego dokumentów na które powołał się w uzasadnieniu tj. dowodu doręczenia pism ostrzegawczych przed wszczęciem egzekucji obowiązku, a także zawiadomienia o jej wszczęciu czy też umorzeniu. Pełnomocnik zauważył także, iż organ przed wydaniem postanowienia zobowiązany był dopuścić do udziału w sprawie stronę ( art. 10 Kpa ) i zawiadomić ją o zebranym materiale dowodowym oraz umożliwić jej wypowiedzenie się w odniesieniu do tego materiału. W tym zakresie pełnomocnik powołał się na trzy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdzającego wyrażony przez niego pogląd, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest zapewnienie czynnego udziału strony w tym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W pierwszej kolejności organ odniósł się do zarzutu przedawnienia obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych i w tym przedmiocie wskazał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zobowiązanego za okres od miesiąca [...] 1996 r. do miesiąca [...] 1997 r. a także należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnianych przez zobowiązanego za okres od miesiąca [...] 1996 r. do miesiąca [...] 1997 r. nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 109 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm. ) do należności tych zastosowanie miały przepisy obowiązujące w dacie ich powstania. W okresie powstania należności zobowiązanego kwestia ta stanowiła przedmiot uregulowania zawartego w art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 25, poz. 137 z późn. zm. ). Zgodnie z art. 35 ust. 3 i ust. 4 w/w ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Zgodnie natomiast z ust. 4 tego przepisu bieg terminu przedawnienia ulegał przerwaniu w przypadku odroczenia terminu płatności, rozłożenia spłaty należności na raty oraz każdej innej czynności zmierzającej do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został powiadomiony dłużnik. Z przepisu tego wynikało także, iż składek nie można było dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Ponadto wskazano, że na mocy art. 36 przepis art. 35 miał zastosowanie także do składek na ubezpieczenie społeczne osób nie będących pracownikami.
W dalszej kolejności, organ nadzoru wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany, gdyż wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił tytuły wykonawcze w 1997 r. obejmujące te należności, przy czym przed ich wystawieniem wysłane zostało do dłużnika pismo ostrzegawcze z dnia [...] 1997 r. doręczone dłużnikowi do rąk dorosłego domownika w dniu [...] 1997 r. Po nadaniu tym tytułom klauzuli wykonalności w dniach [...] 1997 r., [...] 1997 r. i [...] 1998 r. organ egzekucyjny skierował je do egzekucji, dokonując na podstawie zawiadomienia z dnia [...] 1998 r. i z dnia [...] 1998 r. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w "A". Wraz z zajęciem zobowiązanemu doręczone zostały w dniach [...] 1998 r. i [...] 1998 r. tytuły wykonawcze. Bank na dokonanym zajęciu rachunku w dniu 1 grudnia 1998 r. dokonał adnotacji "rachunek śpiący" co sugerowało, iż nie były na nim dokonywane operacje finansowe. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepis art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub,
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Dodatkowo, organ nadzoru wskazał, że w dniach od [...] 1997 r. do [...] 2000 r. podejmowane były próby przez poborców skarbowych dokonania czynności egzekucyjnych, jednakże zastawali mieszkanie zamknięte lub też matka zobowiązanego nie wpuszczała ich do mieszkania, a w dniu [...] 2001 r. poborca spisał raport, iż nie mógł dokonać zajęcia, gdyż według informacji matki zobowiązany nie przebywa u rodziców i wyjechał poza granice Polski. Na tej podstawie tytuły wykonawcze zostały zwrócone wierzycielowi w dniu [...] 2001 r. W ocenie organu podjęte czynności zmierzające do wyegzekwowania należnych składek przerwały bieg terminu przedawnienia, a jego dalszy bieg został przerwany na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] nr [...].
W dalszej kolejności powołując się na treść art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ nadzoru podniósł, iż w przypadku rozpatrywania zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10 ustawy organ egzekucyjny zobligowany jest do uzyskania stanowiska wierzyciela, przy czym stanowisko wyrażone w sprawie zarzutów określonych w pkt 1 – 5 jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Wskazując, iż organ egzekucyjny zachował wynikające z w/w przepisów procedurę i że stanowisko wierzyciela nie uwzględniało zgłoszonych przez dłużnika zarzutów, organ nadzoru skonstatował, że postanowienie wierzyciela jest także wiążące dla organu nadzoru, a więc nie może podlegać weryfikacji tego organu. W końcowej części uzasadnienia za niezasadne uznał organ nadzoru zarzuty odwołania dotyczące nie zapoznania zobowiązanego z materiałem dowodowym wskazując, iż materiały te zostały przekazane zobowiązanemu, do rąk dorosłego domownika, a zatem były mu znane fakty na których organ oparł rozstrzygnięcie. Wskazano także, iż do postępowania egzekucyjnego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie tylko w sytuacji, gdy ustawa egzekucyjna nie reguluje określonych kwestii.
Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono organowi nadzoru naruszenie:
1) art. 10 § 1 i art. 81 Kpa w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez błędne stwierdzenie, iż nie istniała potrzeba zachowania w stosunku do strony podstawowych zasad postępowania administracyjnego,
2) art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez stwierdzenie prawidłowości egzekucji pomimo nie dokonania pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do dokonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,
3) art. 35 ust. 3 i ust. 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych poprzez błędne przyjęcie, iż nie doszło do przedawnienia egzekwowanych należności, wskutek przerwy biegu terminu przedawnienia.
W uzasadnieniu skargi powołano się na argumentację zawartą w zażaleniu, a dotyczącą naruszenia przepisów dotyczących udziału strony w postępowaniu, dodatkowo podnosząc, że doręczone w dniu [...] 1997 r. matce dłużnika pisma żądania zapłaty kwoty [...] zł. z tytułu ubezpieczenia pracowników w okresie od miesiąca [...] 1996 r. do miesiąca [...] 1997 r. dotyczyło tylko części kwoty obecnie egzekwowanej, a ponadto że czynności wierzyciela i organu egzekucyjnego miały miejsce po tej dacie, a więc z natury rzeczy nie mogły skutecznie przerwać biegu terminu przedawnienia.
Pełnomocnik wskazał także, iż pozostały tytuły wykonawcze wraz z zajęciami egzekucyjnymi zostały doręczone w dniach [...] i [...] 1998 r., [...] i [...] 1998 r., jednakże nie zostały poprzedzone pismem ostrzegawczym, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem czynności wykonane w toku tych egzekucji nie mogły powodować przerwania biegu przedawnienia, albowiem egzekucja była prowadzona niezgodnie z przepisami ustawy. Jak podkreślił pełnomocnik, wobec zaniechania w/w czynności nie mogło dojść do przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż przepis art. 35 ust. 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych wymaga, aby o czynnościach był zawiadomiony dłużnik. W ocenie pełnomocnika należności z tytułu składek przedawniły się, a zatem postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone.
Pełnomocnik wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia,
2) wstrzymanie podjętego postępowania egzekucyjnego,
3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.
W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku gdy, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uregulowania mają także zastosowanie w odniesieniu do postanowień, na które służy zażalenie i skarga do sądu administracyjnego.
Zasadniczy przedmiot sporu w rozstrzyganej sprawie stanowiła kwestia przedawnienia egzekwowanego obowiązku, a zatem ten zarzut – jako najdalej idący – należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności. Zasadnie organy egzekucyjne przyjęły, iż na podstawie art. 109 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych do należności powstałych do dnia [...] 1998 r. należy stosować przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie przedmiot postępowania egzekucyjnego stanowiły składki z tytułu ubezpieczenia społecznego własnego skarżącego za okres od miesiąca [...] 1996 r. do miesiąca [...] 1997 r., a także należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych przez skarżącego w okresie od miesiąca [...] 1996 r. do miesiąca [...] 1997 r. Organy egzekucyjne konsekwentnie twierdziły, iż doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż na przestrzeni lat 1998 – 2001 egzekucja tych należności prowadzona była przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J., który dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego oraz podjął czynności zmierzające do zajęcia jego ruchomości. W tym miejscu zasadne jest wskazanie, że zajęcie rachunku bankowego zostało skierowane do tzw. rachunku śpiącego, a więc rachunku na którym nie były dokonywane żadne operacje finansowe, a do zajęcia jakiegokolwiek majątku ruchomego nie doszło, gdyż jak wskazał komornik – w raporcie z dnia [...] 2001 r. – "zobowiązany ponad cztery lata przebywa poza granicami Rzeczypospolitej". W dniu [...] 2001 r. pismem nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. dokonał zwrotu tytułów wykonawczych wystawionych na rzecz skarżącego ZUS – owi Oddziałowi w C. na łączną kwotę [...] zł. W stanie prawnym obowiązującym w miesiącu [...] 2001 r. – a więc w roku dokonania wierzycielowi zwrotu tytułów wykonawczych – zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ dokonywał zwrotu tytułów wykonawczych tylko w sytuacji gdy dotyczyły one obowiązków nie podlegających egzekucji administracyjnej. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie przystępował do egzekucji i zwracał wierzycielowi tytuł wykonawczy. Należy także podkreślić, iż zwrot tytułów wykonawczych winien nastąpić w formie postanowienia na które wierzycielowi przysługiwało prawo złożenia zażalenia. Należy także zauważyć, iż art. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zawiera w pkt 2 definicję legalną "czynności egzekucyjnej" wszedł w życie dopiero z dniem 30 listopada 2001 r., a więc po dokonaniu przez organ egzekucyjny zwrotu tytułów wykonawczych wierzycielowi. W tym miejscu zasadne jest odwołanie się do uregulowania zawartego w treści art. 35 ust. 3 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia w którym składka stała się wymagalna. Bieg terminu przedawnienia – zgodnie natomiast z art. 35 ust. 4 w/w ustawy – przerywało odroczenie terminu płatności i rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności jeżeli o czynności tej został powiadomiony dłużnik. Składek nie można było dochodzić, jeżeli od terminu jej płatności upłynęło dziesięć lat. Organ nadzoru, za organem egzekucyjnym, przyjął iż w rozpatrywanej sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. dokonał czynności egzekucyjnych, w postaci zajęcia rachunku bankowego i czynności zmierzających do zajęcia ruchomości. Jak wcześniej jednak wskazano z rachunku nie wyegzekwowano żadnej kwoty, nie dokonano też zajęcia żadnej ruchomości należącej do skarżącego. W świetle przedstawionych okoliczności – przy braku art. 1 a w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadne jawi się pytanie, czy faktycznie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, skoro organ egzekucyjny zwrócił wierzycielowi tytuły wykonawcze, a mógł tego dokonać tylko w trybie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( w stanie prawnym obowiązującym w dniu zwrotu tj. w dniu 10 października 2001 r. ). Na tak postawione pytanie, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, odpowiedź może być tylko negatywna. Zwrot tytułów wykonawczych oznaczał bowiem nie przystąpienie do egzekucji, a to w konsekwencji oznaczało, że nie dokonano żadnej skutecznej czynności egzekucyjnej. To, że organ egzekucyjny nie wydał postanowienia – a zwrotu dokonał w formie pisma – nie może w ocenie Sądu obciążać zobowiązanego. W tej sprawie wierzyciel ZUS Oddział w C. profesjonalnie zajmujący się obsługą składek z tytułu ubezpieczenia społecznego mógł – w odpowiednim czasie – zareagować na niewłaściwe działanie organu egzekucyjnego. Nie można jednak przyjmować, że brak poprawności działania organów egzekucyjnych obciążać ma zobowiązanego, a dokonane czynności były skuteczne, a w konsekwencji, iż doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Na marginesie Sąd zauważa, że w stanie prawnym obowiązującym w 1998 r. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następowało – zgodnie z treścią art. 26 ustawy – na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a nie jak przyjął to organ z chwilą doręczenia zobowiązanego odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Treść § 5 art. 26 została wprowadzona w życie z dniem 30 listopada 2001 r., a więc po dniu zwrotu tytułów wykonawczych wierzycielowi. Zwrot natomiast tytułów wykonawczych – bez względu na to czy dokonany był zgodnie z prawem, czy też nie ( wierzycielowi przysługiwały środki prawne na w/w zwrot ) – oznaczał w stanie prawnym obowiązując w 2001 r. nie przystąpienie do egzekucji, a więc de facto nie podjęcie czynności egzekucyjnej. Ma to tym bardziej uzasadnienie – iż w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 listopada 2001 r. – w ustawie brakowało definicji legalnej czynności egzekucyjnej, a więc rozumiejąc a contrario czynnością egzekucyjną było tylko takie działanie, które w postępowaniu egzekucyjnym przyniosło określony efekt, a nie działanie zmierzające do uzyskania tego efektu. Należy bowiem podkreślić, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, składki na ubezpieczenia społeczne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę podlegały ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale przepisów obowiązujących w dniu ich zastosowania, a do dnia 30 listopada 2001 r. ustawa ta nie określała definicji "czynności egzekucyjnej", a więc należało to pojęcie tłumaczyć zgodnie z gramatycznym i logicznym jego sensem. W rozpatrywanej sprawie – poza sporem pozostaje fakt – iż podjęte działania nie doprowadziły ani do wyegzekwowania środków finansowych z rachunku bankowego ( od 1998 r. do 2001 ) ani też do zajęcia ruchomości, a w konsekwencji niemożliwość dokonania czynności egzekucyjnych spowodowała zwrot przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych wierzycielowi.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez Dyrektora Izby Skarbowej, iż związany jest – jako organ nadzoru nad organem egzekucyjnym – stanowiskiem wierzyciela. Przyjęcie takiego poglądu za właściwy oznaczałoby, że organ ten w żadnym przypadku – nawet przy istnieniu przesłanek określonych w treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nie mógłby skorygować niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a to z kolei stałoby w oczywistej sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania egzekucyjnego i podważałoby sens instytucji zarzutów do wystawianych przez wierzycieli tytułów wykonawczych, gdyż – co wydaje się uzasadnione – wierzyciel zawsze będzie dążył do odzyskania własnych należności nie koniecznie respektując prawa zobowiązanego. Takie stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, jeżeli uwzględni się fakt, iż na stanowisko wierzyciela – w przypadku należności ZUS – kich – dłużnikowi zażalenie nie przysługuje. Nie jest też bez znaczenia fakt, iż ZUS występuje w tym postępowaniu w podwójnej roli tj. wierzyciela i organu egzekucyjnego. W tej sytuacji przyjęcie, iż związanie stanowiskiem wierzyciela dotyczy także organu nadzoru podważałoby podstawowe prawa dłużnika, a w praktyce uniemożliwiałoby mu jakąkolwiek obronę jego praw. Takie stanowisko kłóciłoby się też z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi gwarantującymi praworządność i sprawiedliwość, a także legalność działania organów państwa.
Nie zasługuje też na poparcie pogląd wyrażony przez ten organ, a dotyczący powtórnego przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez jak to nazwał "wdrożenie przez ZUS Oddział w C. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] dalszego postępowania egzekucyjnego". Wystawienie tytułów wykonawczych – można je nazwać nowymi – w ocenie Sądu oznacza, że poprzednie uznane zostały przez wierzyciela za niebyłe, a więc de facto uznanie ich zwrotu – przez organ egzekucyjny – za uzasadnione. Oczywiście, nie jest możliwe dwukrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia z tego samego tytułu, gdyż – tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – organy mogłyby prowadzić postępowanie egzekucyjne w sposób czasowo nieograniczony. Organ przyjmując, iż bieg został przerwany w skutek czynności dokonanych na przestrzeni lat 1998 – 2001 nie może twierdzić, iż ponownie został przerwany bieg wskutek dokonania nowych czynności, gdyż albo ten bieg został przerwany przy w/w czynnościach, albo wskutek wystawienia nowych tytułów i dokonania nowych czynności. Sankcjonowania takich praktyk oznaczałoby, iż wskazany wcześniej art. 35 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych byłby przepisem martwym, gdyż organy bez względu na dokonane czynności i ich skuteczność w każdym przypadku uznawałyby przerwania biegu terminu przedawnienia. Na marginesie Sąd zauważa, iż uznanie że dokonane obecnie zajęcia przerwały bieg terminu stoi w wyraźnej sprzeczności z treścią art. 35 ust. 3 i 4 w/w ustawy, przyjmując oczywiście, że pierwsze czynności nie dokonały skutecznego przerwania tego biegu, a więc że upłynął pięcioletni okres licząc od dnia w którym składki stały się wymagalne. Przerwanie biegu terminu przedawnienia jest tylko bowiem możliwe w sytuacji gdy on biegnie, a nie w sytuacji gdy zakończył się jego bieg. Przyjęcie z kolei – a takie stanowisko reprezentuje Dyrektor Izby Skarbowej – iż doszło do przerwania biegu przedawnienia najpierw w 1998 r., a następnie w 2005 r. oznaczałoby że bieg tego terminu nigdy by się nie skończył, a organy – zwłaszcza w sytuacji, gdy łączą funkcję wierzyciela z funkcją organu egzekucyjnego – dochodziłyby swoich należności bez względu na upływ okresu czasu.
Na marginesie zasadnym jest wskazanie, iż przerwanie biegu terminu przedawnienia oznacza, że biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym nastąpiło przerwanie. W rozpatrywanej sprawie – nawet gdyby przyjąć, że bezskuteczne zajęcie rachunku bankowego przerwało bieg terminu – to i tak bieg ten zakończył się dnia [...] 2003 r., gdyż doręczenie zajęcia "A" Oddziałowi w J. ( data wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy ) nastąpiło w dniu [...] 1998 r. Od tej daty organ egzekucyjny nie dokonał żadnej innej czynności egzekucyjnej, a zatem tę właśnie datę – zdaniem Sądu – należy uznać za datę przerywającą bieg terminu przedawnienia.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ nadzoru przede wszystkim odniesie ustalony stan faktyczny do stanu prawnego obowiązującego w dacie wystąpienia danych zdarzeń. Przede wszystkim jednak organ ten oceni, czy w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, czy też nie, z uwzględnieniem działań podjętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. W tym zakresie organ w szczególności dokona prawnej oceny dokonanego przez ten organ zwrotu tytułów wykonawczych, a przede wszystkim jego wpływu na wcześniej dokonane czynności uwzględniając treść art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w stanie prawnym obowiązującym w dniu zwrotu tj. w dniu 10 października 2001 r.
W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w całości, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W punkcie drugim wyroku Sąd postanowił zasądzić na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej w K. koszty postępowania sądowego, obejmujące uiszczony wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego, stosownie do art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W punkcie trzecim orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 w/w ustawy.