I SA/Gl 1488/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organy egzekucyjne prowadziły postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego z 2018 r. i dokonały zajęć wierzytelności. Skarżąca wniosła zarzuty, które zostały odrzucone z powodu wniesienia po terminie, ponieważ organ uznał, że odpis tytułu wykonawczego został skutecznie doręczony jej matce (domownikowi) pod adresem, gdzie skarżąca była zameldowana do 2017 r. DIAS podtrzymał to stanowisko, wskazując m.in. na dane z zeznań podatkowych i PIT-11. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o doręczeniach, twierdząc, że nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem od 2017 r. i nie otrzymała tytułu wykonawczego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy nie wykazały, iż skarżąca faktycznie zamieszkiwała pod wskazanym adresem w dniu doręczenia, co jest warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego w trybie art. 43 k.p.a. Sąd podkreślił, że niedoręczenie tytułu wykonawczego czyni egzekucję niedopuszczalną. Wskazał na konieczność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego co do prawidłowego adresu skarżącej przed wysłaniem korespondencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaSkuteczność doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązek organów weryfikacji adresu strony, dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznego zamieszkiwania pod adresem doręczenia, mimo formalnego zameldowania lub podania adresu w dokumentach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego w trybie zastępczym dorosłemu domownikowi jest skuteczne, jeśli adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. jest skuteczne tylko w razie nieobecności adresata w mieszkaniu, przy czym przez nieobecność należy rozumieć sytuację przejściową wynikającą ze zwyczajnych okoliczności życia codziennego, a kluczowym warunkiem jest fakt zamieszkiwania adresata pod wskazanym adresem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że doręczenie zastępcze wymaga, aby adresat faktycznie zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Organy nie wykazały, że skarżąca zamieszkiwała pod adresem, na który wysłano tytuł wykonawczy, co podważa skuteczność doręczenia i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zarzutów.
Czy organ egzekucyjny podjął wystarczające czynności w celu ustalenia prawidłowego adresu skarżącej przed wysłaniem tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał, że podjął niezbędne czynności w celu ustalenia prawidłowego adresu skarżącej, analizując dane z systemów ewidencyjnych czy zeznań podatkowych przed wysłaniem korespondencji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny wykazać, jakie konkretnie czynności podjęły w celu ustalenia adresu skarżącej, zanim uznały doręczenie za skuteczne. Brak takiej weryfikacji uniemożliwia przyjęcie domniemania prawidłowości doręczenia.
Czy niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z powodu braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego może być stwierdzona na każdym etapie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie braku doręczenia tytułu wykonawczego musi prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego w każdym stadium, niezależnie od tego, czy nastąpi to w wyniku uwzględnienia zarzutów, czy analizy podstaw umorzenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że doręczenie tytułu wykonawczego jest warunkiem wszczęcia egzekucji, a jego brak czyni egzekucję niedopuszczalną, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze jest możliwe tylko w razie nieobecności adresata w mieszkaniu, a adresat musi faktycznie zamieszkiwać pod wskazanym adresem.
u.p.e.a. art. 17 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skuteczne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jest warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są środkiem obrony przed niedopuszczalną egzekucją.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej jest podstawą do umorzenia postępowania.
u.e.p. art. 9 § ust. 1d
Ustawa z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Aktualizacja adresu miejsca zamieszkania przez osobę fizyczną następuje poprzez podanie go w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym, lub poprzez zgłoszenie ZAP-3.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie rozstrzygnięcia.
ustawa zmieniająca art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Przepisy dotychczasowe stosuje się do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie zamieszkiwała pod adresem, na który wysłano tytuł wykonawczy, co podważa skuteczność doręczenia zastępczego. • Organy nie wykazały, że podjęły czynności w celu ustalenia prawidłowego adresu skarżącej przed wysłaniem korespondencji.
Odrzucone argumenty
Organy egzekucyjne twierdziły, że doręczenie było skuteczne w trybie art. 43 k.p.a. poprzez dorosłego domownika. • Organy powoływały się na dane z zeznań podatkowych i PIT-11 jako podstawę do ustalenia adresu skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Przez nieobecność należy jednak rozumieć sytuację przejściową, wynikającą ze zwyczajnych okoliczności życia codziennego. • Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. • Doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. możliwe jest wyłącznie w razie nieobecności adresata w mieszkaniu. • Niedoręczenie zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego jest równoznaczne z niedopuszczalnością egzekucji.
Skład orzekający
Anna Rotter
sprawozdawca
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
przewodniczący
Piotr Pyszny
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym, obowiązek organów weryfikacji adresu strony, dopuszczalność egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznego zamieszkiwania pod adresem doręczenia, mimo formalnego zameldowania lub podania adresu w dokumentach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania egzekucyjnego – prawidłowości doręczeń, które decydują o możliwości obrony strony. Pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie adresu przez organy.
“Czy doręczenie zastępcze jest zawsze skuteczne? Sąd wyjaśnia, kiedy organ musi sprawdzić adres!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.