I SA/GL 1441/24

I SA/Gl 1441/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Borys Marasek
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Monika Krywow /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od środków transportowych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 9 ust. 1,  ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 października 2024 r. nr SKO.FP/41.4/455/2024/14491 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2023 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 2.034 (dwa tysiące trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 11 października 2024 r. nr SKO.FP/41.4/455/2024/14491, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), dalej O.p. po rozpoznaniu odwołania Starosty [...] (dalej: podatnik, Starosta, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) z 12 lipca 2024 r. nr [...], [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2023.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ pierwszej instancji decyzją z 12 lipca 2024 r. określił podatnikowi reprezentującemu Skarb Państwa jako następcy prawnemu I sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka) wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 2023 w kwocie 5.830 zł za samochody ciężarowe marki Kamaz o nr rej. [...] i [...].
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Starosta zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
1. art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § O.p. poprzez niewyjaśnienie ujawnionych w toku postępowania wątpliwości, pomimo pisemnego wniosku Starosty z 26 marca 2024 r., co do stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co poskutkowało błędnym rozpatrzeniem zgromadzonego materiału dowodowego,
2. art. 188 O.p. poprzez zignorowanie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia, tj. wniosku z 26 marca 2024 r. o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty zgromadzone w aktach rejestrowych Spółki wskazujące, że podmiot ten nie posiada majątku i nie prowadzi działalności,
3. art. 191 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez uznanie, że wszystkie okoliczności sprawy zostały udowodnione, podczas gdy organ pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe, wywołujące poważne wątpliwości co do własności pojazdów stanowiących podstawę opodatkowania, a tym samym wątpliwości co do przypisania odpowiedzialności za te należności Skarbowi Państwa;
jak również przepisów prawa materialnego:
1. art. 9 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70 z późn. zm.), dalej u.p.o.l. poprzez uznanie że Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdów po zlikwidowanej Spółce, choć dokumenty zgromadzone w sprawie nie pozwalają na takie stwierdzenie,
2. ewentualnie, art. 25e ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 979 z późn. zm.), dalej: ustawa k.r.s. poprzez jego pominięcie i ustalenie zobowiązania w sposób nieuwzględniający ograniczenia odpowiedzialności Skarbu Państwa do nabytego mienia.
Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że Spółka była na dzień 1 stycznia 2023 r. właścicielem samochodów ciężarowych marki Kamaz o nr rej. [...] (na podstawie faktury nr [...] z 18 kwietnia 2017 r.) oraz nr rej. [...] (na podstawie faktury nr [...] z 22 kwietnia 2017 r.). W momencie zakupu pojazdy te były już zarejestrowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstał od maja 2017 r. W dniu 16 maja 2017 r. do organu podatkowego wpłynęła deklaracja Spółki na podatek od środków transportowych na 2017 r. Spółka złożyła również deklaracje na podatek od środków transportowych na 2018 i 2020 rok. Za 2019, 2021 i 2022 rok w związku z niezłożeniem przez Spółkę deklaracji na podatek od środków transportowych organ pierwszej instancji określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych w decyzjach podatkowych. 11 października 2019 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym wykreślono adres siedziby Spółki, pozostawiając jedynie miejscowość (K.). W związku z powyższym, organ pierwszej instancji pismem z 20 września 2021 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w G. o wskazanie adresu do doręczeń osoby reprezentującej Spółkę, tj. Prezesa Zarządu Spółki, celem doręczania korespondencji. W piśmie z 8 października 2021 r. Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wskazał przedmiotowy adres. Od tego momentu, organ kierował wszelką korespondencję na wskazany adres. Korespondencja ta jednak, po jej dwukrotnym awizowaniu, z reguły wracała z adnotacją, iż adresat nie podjął przesyłki w terminie. Pismem z 13 kwietnia 2023 r. organ pierwszej instancji wezwał Spółkę do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych na rok 2023. Deklaracja nie została złożona. Organ pierwszej instancji postanowieniem z 20 września 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2023. Decyzją z 20 listopada 2023 r. organ pierwszej instancji określił Spółce wysokość podatku. Decyzja nie została skutecznie doręczona, została dwukrotnie awizowana, termin doręczenia wypadał na dzień 7 grudnia 2023 r. Jednakże postanowieniem z dnia 2 listopada 2023 r. sygn. [...], prawomocnym z dniem 30 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego rozwiązał Spółkę bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, na mocy art. 25d ust. 1 ustawy k.r.s. oraz wykreślił ją z Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem w dacie doręczenia zastępczego Spółka już nie istniała. W związku z powyższym, działając w myśl art. 25e ust. 1 ustawy k.r.s. organ pierwszej instancji uznał Starostę reprezentującego Skarb Państwa, za następcę prawnego zlikwidowanej Spółki.
Organ odwoławczy wskazał, że 29 marca 2024 r. wpłynęło pismo Starosty zawierające wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o informację z Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o uzyskanie i włączenie do akt dokumentu, na podstawie którego Sąd wydając postanowienie o rozwiązaniu Spółki stwierdził, że podmiot ten nie posiada zbywalnego majątku i nie prowadzi działalności, co stanowiło przesłankę do zastosowania art. 25d ust. 1 ustawy k.r.s. We wniosku Starosta podniósł, iż Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy prowadził wcześniej postępowania w przedmiocie rozwiązania Spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, jednak były one umarzane, ponieważ w toku postępowań ustalono, iż Spółka posiada majątek zbywalny.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja organ pierwszej instancji jest zasadna. Przepisy art. 8 i 9 u.p.o.l. dają podstawę do stwierdzenia, że podatek od środków transportu jest podatkiem majątkowym związanym z prawem własności pojazdu. Istnienie prawa własności i fakt, że pojazd jest zarejestrowany w ewidencji oznacza, że osoba figurująca w rejestrze jako właściciel lub współwłaściciel pojazdu jest obciążona obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych. Dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych konieczne jest złożenie przez właściciela pojazdu wniosku o wyrejestrowanie pojazdu - właściciel pozostaje bowiem zobowiązany do zapłaty podatku od środków transportowych do dnia jego wyrejestrowania. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1223/17). Również auto rozłożone na części zamienne, ale niewyrejestrowane, podlega podatkowi od środków transportowych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1576/13). Bez znaczenia jest zatem wiek opodatkowanego pojazdu, jak też okoliczność, czy podatnik w ogóle pojazd jeszcze posiada - skoro bowiem pojazd nie został wyrejestrowany, obciąża go obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 10 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 2055/21; z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3161/16).
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji uwzględnił żądanie Starosty i uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty z akt rejestrowych Spółki, które mogły mieć znaczenie w sprawie. Wynika z nich, że Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy KRS w dniu 26 października 2023 r. wszczął postępowanie o wykreślenie Spółki w trybie art. 25a ustawy k.r.s. z urzędu na skutek rozwiązania podmiotu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, a zostało ono zakończone wydaniem w dniu 2 listopada 2023 r. postanowienia o rozwiązaniu Spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego oraz jej wykreśleniu z KRS. Krótki czas, jaki upłynął pomiędzy wszczęciem postępowania, a wydaniem postanowienia, a także dokumenty znajdujące się w aktach rejestrowych przy postępowaniu [...], mogą budzić wątpliwości, czy dogłębnie wyjaśniono sprawę posiadania przez Spółkę majątku (odmiennie niż miało to miejsce w przypadku analogicznego postępowania prowadzonego pod sygnaturą [...], które zakończyło się umorzeniem postępowania ze względu na istniejący majątek), jednakże organy podatkowe nie posiadają żadnych umocowań wynikających z przepisów prawa oraz interesu prawnego, faktycznego do kwestionowania ustaleń dokonanych przez Sąd i podjętego rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji nie był stroną w prowadzonym postępowaniu, nie otrzymał postanowienia - w przeciwieństwie do Starosty, który mógł, mając świadomość obowiązujących przepisów, w tym zwłaszcza art. 25e ust. 1 ustawy k.r.s., podjąć stosowne działania mające na celu weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu i ewentualne jego zaskarżenie. Starosta posiada dostęp do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz do ewidencji gruntów i budynków, mógł zatem jako podmiot zainteresowany, po stwierdzeniu, że Spółka posiada majątek w postaci pojazdów, wnieść środek odwoławczy. Istotnie rozwiązanie podmiotu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego oraz wykreślenie go z rejestru powinny nastąpić tylko wtedy, gdy podmiot ten nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, a jednocześnie nie zachodzą inne istotne okoliczności, o których mowa w art. 25d ust. 3 ustawy k.r.s.
Organ odwoławczy stwierdził również, że Prezes Spółki złożyła w dniu 2 czerwca 2020 r. w Sądzie Rejonowym w G. do akt rejestrowych sprawy [...] oświadczenie, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od stycznia 2018 r. oraz, że nie posiada żadnego majątku. Oświadczenie to nie potwierdza jednak w żaden sposób, iż Spółka przestała być właścicielem przedmiotowych pojazdów, gdyż takie oświadczenie może równie dobrze świadczyć, iż pojazdy te zostały zniszczone, zutylizowane, nastąpiła zupełna utrata ich posiadania bez zmiany w zakresie prawa własności itd. i dopiero wydanie przez właściwy organ administracji publicznej decyzji o wyrejestrowaniu spowodowałoby, iż od kolejnego miesiąca po wydaniu decyzji o wyrejestrowaniu wygasłby obowiązek w zakresie podatku od środków transportowych. Podatnicy, nawet jeśli faktycznie nie używają pojazdu to z prawnego punktu widzenia zobowiązani się do składania deklaracji na podatek od środków transportowych i jego opłacania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 130/10; z 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1161/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 4/13). Generalnie pozostaje bez znaczenia, że właściciel nie posiada pojazdu - dopóki bowiem pojazd nie zostanie wyrejestrowany, właściciela obciąża obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Właściciel może oczywiście wystąpić do organu rejestrującego w celu wyrejestrowania pojazdu, dokumentując trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, co umożliwia art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W takim przypadku dodatkowym warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach (art. 79 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym).
W skardze na decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego:
1. art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyjaśnienie ujawnionych w toku postępowania wątpliwości co do stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co poskutkowało błędnym rozpatrzeniem zgromadzonego materiału dowodowego,
2. art. 191 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez uznanie, że wszystkie okoliczności sprawy zostały udowodnione, podczas gdy organ pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe wywołujące poważne wątpliwości co do własności pojazdów stanowiących podstawę opodatkowania, a tym samym wątpliwości co do przypisania odpowiedzialności za te należności Skarbowi Państwa,
3. art. 207 O.p. poprzez określenie w sentencji wydanej decyzji wysokości zobowiązania wobec skarżącego, podczas gdy to - ewentualnie - Skarb Państwa jest podmiotem, który miałby ponosić odpowiedzialność za zobowiązania podmiotu wykreślonego z rejestru, a zatem określenie zobowiązania winno dotyczyć Skarbu Państwa reprezentowanego przez skarżącego;
jak również przepisów prawa materialnego:
1. art. 9 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 3 u.p.o.l. poprzez uznanie że Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdów po zlikwidowanej Spółce, choć dokumenty zgromadzone w sprawie nie pozwalają na takie stwierdzenie,
2. art. 25e ust. 2 ustawy k.r.s. poprzez uznanie, że przepis ten przyznaje samodzielną podstawę do przypisania odpowiedzialności Skarbowi Państwa za zobowiązania podatkowe podmiotu wykreślonego z rejestru (podatnika), w sytuacji, gdy następstwo prawne wskazane w tym przepisie nie obejmuje odpowiedzialności za zobowiązania podmiotu wykreślonego w dziedzinie prawa podatkowego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie odniósł się w istocie do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazujących na brak wyjaśnienia spornych okoliczności, a mianowicie faktu posiadania (własności) pojazdów przez podmiot wykreślony z rejestru. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza okoliczności faktycznych może dowodzić, że zlikwidowana Spółka nabyła przedmiotowe pojazdy (co zostało odnotowane fakturami VAT dokumentującymi ich zakup), aczkolwiek dokumenty te posłużyły do stwierdzenia, że na dzień likwidacji z pewnością Spółka tymi pojazdami dysponowała (była ich właścicielem). Tymczasem przeczą temu oświadczenia złożone w toku postępowania sądowego dotyczącego likwidacji Spółki.
Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji dysponował środkami umożliwiającymi wyjaśnienie tych okoliczności, chociażby poprzez wezwanie w charakterze świadka Prezesa Zarządu Spółki i ustalenie w ten sposób na jakiej podstawie zostało złożone oświadczenie o braku majątku przez zlikwidowaną Spółkę. Nie jest bowiem wykluczone, że przedmiotowe pojazdy zostały zbyte przed wykreśleniem podmiotu z rejestru KRS, zostały zezłomowane - lecz nie dopełniono obowiązków ewidencyjnych w rejestrach prowadzonych przez organy administracyjne. Nie podjęto także próby ustalenia, gdzie te pojazdy się obecnie znajdują, co pozwoliłoby również ocenić ich obecny stan prawny. W to miejsce bezkrytycznie przyjęto, że skoro Spółka była właścicielem tych pojazdów w roku 2017 (czyli w momencie ich nabycia), to z pewnością była nim również w momencie wykreślenia z rejestru KRS, czego dowodzić miał wpis w ewidencji podatników podatku od środków transportowych prowadzonej przez organ pierwszej instancji.
W ocenie skarżącego, zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Zgodnie z tym przepisem, jako podmiot zobowiązany do opłacania takiego podatku traktowany jest właściciel pojazdu (środka transportowego), a nie podmiot, na który pojazd został zarejestrowany. Oczywiście, prowadzona przez starostów Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców zawiera informacje o własności pojazdu (wpis do ewidencji wymaga wskazania tytułu prawnego do dysponowania pojazdem), natomiast w żadnej mierze nie uzależnia przejścia własności pojazdu od wpisu do niej. Tym samym możliwe są sytuacje, że inny podmiot jest właścicielem środka transportowego, a innemu podmiotowi pojazd ten jest przypisany w ewidencji (taka sytuacja ma chociażby miejsce w przypadku braku zgłoszenia nabycia pojazdu i jego przerejestrowania). O powiązaniu obowiązku podatkowego z własnością środka transportowego świadczy również treść art. 9 ust. 3 u.p.o.l. wskazując, że obowiązek podatkowy przechodzi na nabywcę pojazdu z początkiem miesiąca po miesiącu, w którym nastąpiło przeniesienie własności (nastąpiła zmiana właściciela). Oświadczenie o braku majątku Spółki złożone zostało do akt sprawy o jej wyrejestrowanie już w 2020 r., a zatem można by przypuszczać, że co najmniej od 2021 r. Spółka nie była już właścicielem tych pojazdów, a co za tym idzie Skarb Państwa nie mógł nabyć czegoś, czego likwidowana Spółka nie była właścicielem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy Skarb Państwa reprezentowany przez skarżącego powinien być obciążony podatkiem od środków transportowych - od samochodów ciężarowych marki Kamaz o nr rej. [...] oraz nr rej. [...] w ramach odpowiedzialności z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Krajowego Rejestru Sądowego.
W pierwszej kolejności konieczne jest odniesienie się do treści przepisów, aby rozstrzygnąć tak zarysowany spór.
W myśl art. 25e ust. 1 ustawy k.r.s. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru.
Z kolei zgodnie z art. 25e ust. 2 ustawy k.r.s. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu.
Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.).
Z kolei, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (art. 9 ust. 3 u.p.o.l.).
Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).
W świetle powołanych przepisów o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych decyduje fakt wyrejestrowania pojazdu przez właściciela. Dopóki pojazd jest zarejestrowany, na jego właścicielu ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), nawet jeśli pojazdu tego faktycznie nie posiada, czy z niego nie korzysta.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca powiązał powstanie (i istnienie) obowiązku podatkowego z własnością pojazdu (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.), a nie z realizacją obowiązku rejestracyjnego. Przepis art. 9 ust. 5 u.p.o.l., dotyczy wyłącznie momentu ustania obowiązku podatkowego w sytuacji wyrejestrowania środka transportowego, czyli elementu wtórnego względem istnienia (powstania) obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.p.o.l. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3161/16 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednak na gruncie art. 9 ust. 1 u.p.o.l. stwierdzenie to dotyczy przeniesienia własności środka transportu i nieprzerejestrowania pojazdu, a nie niezrealizowania obowiązku wyrejestrowania pojazdu w przypadkach, w których przepisy u.p.o. wiążą wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Z żadnego fragmentu zacytowanych wyżej przepisów nie wynika, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych uzależniona jest od użytkowania pojazdu, czy też jego fizycznego posiadania.
Zatem należy uznać, że przepisy u.p.o.l. wiążą wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych z wyrejestrowaniem pojazdu. Z końcem miesiąca, w którym czynność ta została dokonana, obowiązek podatkowy przestanie spoczywać na właścicielu pojazdu. Z tych też powodów na wygaśnięcie obowiązku podatkowego nie ma wpływu zniszczenie pojazdu, jego zutylizowanie czy też kradzież. Podatnicy, choć w praktyce mogą faktycznie pojazdu nie używać, to z prawnego punktu widzenia zobowiązani są do składania deklaracji na podatek od środków transportowych i jego opłacania. Rozkradzenie pojazdu czy też przekazanie na złom stanowią przesłankę jego wyrejestrowania. Oznacza to, że dopóki właściciel pojazdu nie złoży wniosku o jego wyrejestrowanie, czego konsekwencją będzie wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, dopóty będzie na nim ciążył obowiązek podatkowy. Dopiero wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu będzie skutkowało z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania, wygaśnięciem obowiązku podatkowego (R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl (w:) R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl, Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, LEX/el. 2021, art. 9).
Niemniej w rozpoznawanej sprawie zachodzi organy podatkowe nie wyjaśniły, czy w 2023 r. zlikwidowana Spółka była właścicielem samochodów ciężarowych marki Kamaz o nr rej. [...] oraz nr rej. [...].
Organy podatkowe dysponowały fakturami zakupu przedmiotowych pojazdów: nr [...] z 18 kwietnia 2017 r. i nr [...] z 22 kwietnia 2017 r. W momencie zakupu pojazdy te były już zarejestrowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstał od maja 2017 r. Spółka 16 maja 2017 r. złożyła deklarację na podatek od środków transportowych na 2017 r. Spółka złożyła również deklaracje na podatek od środków transportowych na 2018 r. i 2020 r. Natomiast za lata: 2019, 2021 i 2022 Spółka nie składała już deklaracji na podatek od środków transportowych. Nie ustalono zatem, czy w 2023 r. Spółka nadal była właścicielem samochodów ciężarowych marki Kamaz o nr rej. [...] oraz nr rej. [...], a w konsekwencji, czy Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę nabył nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Krajowego Rejestru Sądowego podmiocie. Natomiast organy obu instancji automatycznie przyjęły, że tak było, nie przeprowadzając w tym zakresie żadnych czynności dowodowych. Co więcej nawet nie do dołączono do akt aktualnych danych z ewidencji pojazdów. W żaden sposób nie zweryfikowano twierdzeń Starosty, że zlikwidowana Spóła nie posiadała już żadnego majątku. Natomiast dniu 2 czerwca 2020 r. w Sądzie Rejonowym w G. do akt rejestrowych sprawy [...] zostało złożone oświadczenie ówczesnego Prezesa Zarządu Spółki z 29 maja 2020 r. E.P., iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od stycznia 2018 r. oraz, że nie posiada żadnego majątku. Należało zatem przesłuchać tę osobę i ustalić, co się stało z samochodami marki Kamaz o nr rej. [...] oraz nr rej. [...].
W konsekwencji w ocenie Sądu, konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego, który ostatecznie będzie pozwalał na ocenę, czy w 2023 r. zlikwidowana Spółka, a następnie Starosta był właścicielem pojazdów, czy też nie. Podatek od środków transportowych ma bowiem charakter podatku majątkowego, zatem warunkiem jego powstania jest istnienie przedmiotu opodatkowania (w tym przypadku spornych samochodów). Przedmiot opodatkowania jest więc elementem konstrukcyjnym tego podatku, niezbędnym dla określenia obowiązku podatkowego.
W ocenie Sądu kontrolującego zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności - w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 121 § 1, art. 122 i art.187 § 1 O.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z kolei art. 187 § 1 O.p. obliguje organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Następnie art. 191 O.p. zobowiązuje organ do oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy podatkowej jest dominującym celem postępowania dowodowego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, jak i ich prawidłowa ocena.
Natomiast z uwagi na dostrzeżone mankamenty w zakresie ustalonego stanu faktycznego za przedwczesne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy, będąc związany wyrażoną w niniejszym wyroku oceną prawną, przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy w 2023 r. zlikwidowana Spółka, a następnie Starosta był właścicielem pojazdów, czy też nie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 2.034 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 234 zł, oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika, będącego adwokatem - 1.800 zł.