I SA/Gl 1428/22

I SA/Gl 1428/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Pindel /przewodniczący/
Dorota Kozłowska
Monika Krywow /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 787/23 - Wyrok NSA z 2024-08-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
par. 5
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 września 2022 r. nr COF.OUR.6375.10334.2022 ŁD.SM.ZZ 10718730 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 21 lipca 2022 r. nr COF.OUR.6375.10334.2022 KA.PB.P 10718730, 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 września 2022 r., nr COF.OUR.6375.10334.2022 ŁD.SM.2Z 10718730, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § la ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej jako u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia K. K. (dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 21 lipca 2022 r., nr COF.OUR.6375.10334.2022 KA.PB.P 10718730, oddalające zarzut nieistnienia obowiązku.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 28 marca 2022 r. Wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy o nr 15394E1-53/LU/2022, obejmujący opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2017 r. do maja 2021 r. i przekazał organowi egzekucyjnemu do egzekucji.
Wobec doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. wniósł on zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazał, że od 2020 r. stara się wyjaśnić z wierzycielem, że nie był i nie jest dłużnikiem w sprawie, bowiem od 1987 r. nie był użytkownikiem odbiorników RTV zarejestrowanych pod wskazanym adresem. Stwierdził też, że w roku 2008 pod adresem tym zamieszkiwała jego T. K., gdzie zamieszkiwała do 2018 r., tj. do śmierci. Wskazał, że w 2008 r. nie stać go było na zakup telewizora, więc nie rejestrował takiego odbiornika. Przedłożył przy tym akt zgonu byłej małżonki, a także zaświadczenie o meldunku.
Postanowieniem z dnia 21 lipca 2022 r. Wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. Odwołał się do art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a. Wskazał, że na dane osobowe zobowiązanego została wydana książeczka radiofoniczna. Z powodu wyczerpania dowodów wpłat (zniszczenia) książeczki w dniu 20 grudnia 2002 r. na podstawie odcinka "U" nr [...] zobowiązanemu została wydana nowa książeczka radiofoniczna o nr [...]. Następnie wobec wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), zobowiązanemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. Wierzyciel uznał przy tym, że zobowiązany nie zaprzecza rejestracji odbiornika rtv, a jedynie stwierdza, że nie użytkuje on odbiorników pod wskazanym adresem, a w 2008 r. nie stać go było na zakup telewizora. Zdaniem Wierzyciela, fakt zmiany miejsca zameldowania nie stanowi o obowiązku wyrejestrowania odbiornika, a tym samym na zobowiązanym ciąży obowiązek zapłaty zaległej opłaty abonamentowej, stosownie do przepisów u.o.a. Podkreślono przy tym, że dopiero w dniu 15 kwietnia 2022 r. zobowiązany dopełnił formalności wyrejestrowania odbiornika RTV.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się zobowiązany i wniósł zażalenie. Wskazał, że już w 2002 r. Wierzyciel dysponował jego nowym adresem, a pomimo tego rejestracja pozostaje pod nieaktualnym adresem, na który wydawane są dokumenty, w tym wysłane zostaje zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Podnosi też, że był osobą bezrobotną w określonych miesiącach, a zatem nie można go obciążać obowiązkiem zapłaty za abonament RTV.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Wierzyciel wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a., która jest obowiązującym aktem prawnym w zakresie opłat abonamentowych. Wskazał także na akty prawne poprzedzające u.o.a., które nakładały obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych.
Wyjaśnił także, że obowiązek ten trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Odnosząc się do wniesionego zażalenia wierzyciel wskazał, iż w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, w zaskarżonym postanowieniu potwierdzono, że wykonując ustawowy obowiązek zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, wskazując przy tym na wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Wyjaśnił, że baza danych o abonentach Poczty Polskiej S.A jest zorganizowanym zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przechowywanych w systemie komputerowym w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników. Funkcjonuje na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów (w wyniku zgłoszenia rejestracji odbiorników), którzy powinni być z założenia zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacją tych danych w miarę powstawania zmian danych. Abonent, który zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w placówce pocztowej zostaje zapisany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. Zaznaczył, iż jest to baza oświadczeniowa. Zatem brak jest możliwości wprowadzenia oraz przetwarzania danych osoby, która nie dokonała stosownych formalności związanych z rejestracją użytkowanych odbiorników. Takie uregulowania prawne obowiązywały pod rządami kolejnych ustaw, przez cały czas realizacji obowiązku poboru opłat i taka sytuacja ma miejsce również obecnie.
W wyniku zgłoszonej rejestracji zobowiązany uzyskał książeczkę radiofoniczną stanowiącą dowód zarejestrowania odbiorników, służącą do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczno/telewizyjny oraz zgłaszania zmian dotyczących dokonanej rejestracji. Do zaskarżonego postanowienia załączono kserokopię odcinka "U" z książeczki opłat abonamentowych numer [...], złożonego dania 20 grudnia 2002 r. w Urzędzie Pocztowym L. celem uzyskania nowej książeczki opłat (wydano książeczkę numer [...]).
Nadmieniono, że ww. imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki; "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalnoprawnych np.; zmiany nazwiska, adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek " W - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (zaznaczyć należy, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników).
Każda dokonana w placówce pocztowej np. zmiana danych, wystąpienie o wydanie nowej książeczki radiofonicznej, wyrejestrowanie odbiorników odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w książeczce radiofonicznej (potwierdzenie dla abonenta) jak również na odcinku (potwierdzenie dla Poczty) przesłanym celem odnotowania, odpowiedniej dia zgłoszenia zmiany, w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.
Mając na uwadze informację o zmianie adresu zamieszkania w 1987 r. i nie użytkowaniu odbiorników, zdaniem Dyrektora, wierzyciel zasadnie zauważył w zaskarżonym postanowieniu, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestano korzystania z odbiorników .radiofonicznych/telewizyjnych należało/należy dopełnić w placówce pocztowej właściwych formalności wyrejestrowania odbiorników.
Abonent zgłaszając w 1987 roku fakt zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, zobowiązany był do wypełnienia i przedłożenia w placówce pocztowej odcinka "W" (odcinek wyrejestrowania), znajdującego się w książeczce radiofonicznej. Pracownik placówki pocztowej, w momencie zgłoszenia przez abonenta wyrejestrowania odbiorników, w książeczce radiofonicznej na odcinku 'W " potwierdzał dokonanie formalności datownikiem placówki pocztowej. Jedną część odcinka oraz okładki książeczki pracownik placówki pocztowej odsyłał celem archiwizacji, natomiast środek książeczki radiofonicznej wraz z dowodami wpłat i drugą częścią odcinka "W" (potwierdzoną datownikiem placówki pocztowej) pozostawał w posiadaniu abonenta.
Zatem w sytuacji dopełnienia przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania powyższy fakt odnotowany zostałby w książeczce radiofonicznej (obecnie na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]), a dokument zarchiwizowany.
Zdaniem wierzyciela, w zażaleniu zobowiązany podniósł, iż takiej formalności wyrejestrowania odbiorników nie dokonał, a Poczta Panu taką możliwość odebrała. Akcentuje również, że Poczta Poiska S.A. nie zaktualizowała adresu zobowiązanego w 2002 r.
Wierzyciel wyjaśnił, że aktualizacji danych adresowych należało dokonać składając odcinek "Z", a wystąpienie o nową książeczkę do wnoszenia opłat składając odcinek "U". Stwierdzono zatem, że zobowiązany nie złożył w placówce pocztowej odcinka "Z" czy też "W " z książeczki opłat abonamentowych - co oznacza, że takich formalności w 2002 r. nie dopełniono. Złożono odcinek "U", w wyniku czego zobowiązany uzyskał książeczkę do wnoszenia opłat, które regulowane były do miesiąca grudnia 2004 roku (wpłata z dnia 16 listopada 2004 r,).
Podkreślono, że minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację.
Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym aktualizacji danych adresowych oraz wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw.
Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało/znajduje się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny.
Odwołano się także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2021 r., sygnatura akt I SA/GI 1742/20.
Wierzyciel stwierdził, iż jedynie dopełnienie w placówce pocztowej na wymaganych przepisami drukach zmiany adresu zamieszkania, wyrejestrowania odbiorników odnosi skutek prawny.
Tymczasem Wierzyciel odnotował dopełnienie formalności związanej z wyrejestrowaniem odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego dopiero w dniu 15 kwietnia 2022 r.
Wierzyciel wskazał następnie, iż rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), które weszło w życie dnia 13 grudnia 2007 r.. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie. Po wejściu w życie ww. rozporządzenia zobowiązanemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę opłat abonamentowych numer [...].
Podkreślono, że użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie
anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. W prowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników.
Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta zostało przesłane pismem z dnia 31 lipca 2008 r.
Zaznaczono, iż dane adresowe zobowiązanego potwierdzone zostały na podstawie art. 7 ust. 1a u.o.a., stanowiącym że operator wyznaczony, o którym mowa w ust. 1, jest uprawniony do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191). Powyższe uprawnienia Poczta Polska S.A. uzyskała dopiero od dnia 9 października 2015 r. - na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz.1324).
Zaznaczono, że rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. Zatem zadość wymogom określonym w rozporządzeniu czyniło przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, co było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki. Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Jednocześnie zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.
Ponadto przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., normujące w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia" kodeksu postępowania administracyjnego.
Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż skoro przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie normowały sposobu wysyłki, przesłanie informacji do abonenta w tej formie było prawidłowym działaniem (skoro poprzez dokonanie rejestracji abonent zobowiązany był do uiszczania opłaty abonamentowej).
Ponadto zauważono, że jak sam zobowiązany informuje, pod adresem ujętym w przedmiotowym zawiadomieniu zamieszkiwała jego matka, wobec czego przekazanie korespondencji z zawiadomieniem nie było niemożliwe, jak również wyjaśnienie sprawy w placówce pocztowej.
Mając na uwadze Pana wniosek o korektę kwoty zaległości z uwagi na fakt, iż w latach 2019, 2020 i 2021 zobowiązany był osobą bezrobotną, wierzyciel wskazuje, iż ustawa o opłatach abonamentowych przewiduje, że abonenci mogą uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych. Grupy osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat określone zostały przez ustawodawcę w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. W myśl art. 4 ust. 5 ww. ustawy Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określa w drodze rozporządzenia rodzaje dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnienia z opłat abonamentowych oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 4 ust 3 u.o.a., zwolnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.
Zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia zostaną zgłoszone przez abonenta w urzędzie pocztowym na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia.
Na dzień wystawienia postanowienia Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązanego w urzędzie pocztowym formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych co oznacza, że zmiana kwoty należności nie jest możliwa.
Uwzględniając powyższe wierzyciel stwierdził że w postanowieniu z dnia 21 lipca 2022 r. zarzut nieistnienia obowiązku właściwie został oddalony.
W skardze na powyższe postanowienie Zobowiązany zarzucił brak powiadomienia go w terminie 12 miesięcy o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wskazał, że o fakcie rejestracji na niego odbiornika telewizyjnego dowiedział się z upomnienia. Pod adresem na jaki doszło do rejestracji odbiornika nie zamieszkuje od 1987 r. Zaznaczył, że do 2004 r. ponosił opłaty abonamentowe, jednakże pod koniec 2004 r. wyrejestrował odbiornik. Nie stać go było na zakup nowego. W okresie tym był "jedynym żywicielem rodziny". Odnosząc się do załączonego duplikatu książeczki wskazał, że od 2000 r. nie był pracownikiem zakładu w niej wskazanego, a także że adres był nieaktualny. Przyznał, że nie posiada już żadnych dokumentów, bowiem z żadnego przepisu nie wynika obowiązek ich przetrzymywania przez 12-15 lat. Wskazał także, że z obawy, że za kilka lat wierzyciel znowu będzie dochodził obowiązku zapłaty opłat abonamentowych na wszelki wypadek wyrejestrował odbiornik, choć takiego nie posiadał.
W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, jednakże z przyczyn nie wskazanych w skardze.
W analizowanej sprawie skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).
Należy zatem zauważyć, że stosownie do art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r., Nr 7, poz.34 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 1996 r.) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1). Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2).
W myśl art. 49 ust. 6 ww. ustawy Minister Łączności w porozumieniu z Przewodniczącym Krajowej Rady określi, w drodze rozporządzenia, jednostkę organizacyjną prowadzącą rejestrację, o której mowa w ust. 1, oraz warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 70, poz. 338), wynika, że dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna. Z kolei w myśl § 3 tego rozporządzenia posiadacz książeczki radiofonicznej jest obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z powyższego wynika, że w 1995 r. dowodem rejestracji odbiorników była wskazana w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) imienna książeczka radiofoniczna. Z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia wynika bowiem, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zaznaczenia wymaga, że prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (podobnie NSA w wyrokach z: z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3328/15, z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17, z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16, 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18).
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (aktualnie t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 1689), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Z powyższych przepisów wynika, że rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, jednakże aby można było nadać indywidualny numer identyfikacyjny na podstawie ww. rozporządzenia, uprzednio musiał być dowód zarejestrowania takiego odbiornika w postaci książeczki radiofonicznej wydanej na osobę, której następnie taki numer był nadawany. Co więcej, osoba taka musi pozostawać abonentem w dacie nadawania tego numeru, a zatem w przypadku wyrejestrowania odbiornika nie istnieje możliwość nadania takiego numeru.
W niniejszej sprawie jako dowód zarejestrowania odbiornika przedstawiono odcinek "U" nr [...] z datownikiem "[...]", a także wydruki z bazy danych o abonentach, wskazujące, że do dnia 16 listopada 2004 r. w ramach zarejestrowanego na zobowiązanego odbiornika, były uiszczane opłaty abonamentowe.
Należy zatem zauważyć, że w systemie wskazany został adres ulica [...] oraz miejscowość L.. Wskazano przy tym numer książeczki [...] oraz "data zaw. 11.02.2004". Jednocześnie z ww. odcinka "U" wydanego jak się wydaje (z uwagi jedynie na datownik, przy braku wypełnienia daty przy podpisie) w dniu 20 grudnia 2002 r. wynika adres "[...], L.", a zatem inny adres. Adres ten zgodny jest z przedstawionym przez skarżącego zaświadczeniem o zameldowaniu. Oznacza to, że zobowiązany dopełnił formalności związanych z poinformowaniem o zmianie adresu zamieszkania, a Wierzyciel od 2002 r. dysponował nowym adresem zamieszkania skarżącego, tj. adresem "[...], L.".
Co więcej, Sąd wskazuje, że z wydruku bazy danych wynika, że w dniu 11 lutego 2004 r. nastąpiło jakieś zdarzenie, bowiem wskazano "data zaw.: 11.02.2004". Bez dokumentu źródłowego nie jest możliwe dokonanie oceny czego dotyczyła ta adnotacja.
Tymczasem zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane na pierwotny adres, tj. na ul. [...] w L..
Przypomnienia wymaga, że w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) w § 3 wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników, z zastrzeżeniem § 5, jest:
1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub
2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.
Stosownie do § 5 tego rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Do zmiany danych zawartych w imiennej książeczce opłaty abonamentowej za używanie odbiorników oraz do postępowania w przypadku jej zgubienia lub zniszczenia stosuje się przepis § 4 (ust. 3).
Z powyższego wynika zatem, że w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia operator pocztowy miał obowiązek nadania posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o czym miał zawiadomić w tym terminie takiego posiadacza.
Zatem w niniejszej sprawie brak jest dowodu na to, by zobowiązanemu został nadany indywidualny adres identyfikacyjny, a także by zobowiązany został zawiadomiony o tym fakcie. Zawiadomienie bowiem wskazuje inny adres niż adres z książeczki [...] wskazanej w odcinku U nr [...].
Wierzyciel w wydanych postanowieniach bezrefleksyjnie uznał, że skarżący nie dopełnił obowiązku zmiany miejsca zamieszkania, choć już z porównania odcinka "U" z wydrukiem z bazy danych oraz zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powyższe twierdzenie było bezpodstawne. Co więcej nie odniósł się do tego, czy w świetle § 5 rozporządzenia istnieje dowód nadania skarżącemu nowego numeru i czy w tym kontekście można uznać, że zobowiązany został o nim zawiadomiony.
Oceny tej nie zmienia fakt wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika w dniu 12 kwietnia 2022 r., bowiem w świetle powyższego, wyrejestrowanie to mogło być zbyteczne.
Należy przy tym zaznaczyć, że co do zasady to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania faktu dokonania zmian adresowych czy wyrejestrowania odbiornika, jednakże ww. rozporządzenie dotyczące trybu rejestracji odbiorników nie regulowało w żaden sposób formy w jakiej wyrejestrowanie powinno nastąpić. Domaganie się od skarżącego, by przewidział w 2002 r. bądź 2004 r., że po 21 latach będzie konieczność wykazania ww. faktów nie znajduje uzasadnienia prawnego, zwłaszcza, że sam wierzyciel nie przedstawia dowodu istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po tej dacie, a wręcz materiał dowodowy przedstawiony przez wierzyciela zdaje się potwierdzać, że nie tylko doszło do skutecznego poinformowania o zmianie adresu, ale także mogło dojść do jego wyrejestrowania.
Sąd przypomina, że w postępowaniu dotyczącym opłaty abonamentowej na wierzycielu spoczywa obowiązek wynikający z przepisów k.p.a. Sam wierzyciel w ostatnim akapicie zaskarżonego postanowienia odwołał się do treści art. 7 i art. 77 k.p.a. Jednakże poza ich przywołaniem nie zastosował się do treści wskazanych przepisów. Nie zgromadził bowiem materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne wskazanie ciągłości istnienia obowiązku, w tym skutecznego nadania indywidulanego numer identyfikacyjnego.
Zważywszy zatem na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jako mogące w istotny sposób naruszyć prawo. Jednocześnie z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak i konieczność wypowiedzenia się co do ustalonych kwestii w ramach postępowania dwuinstancyjnego Sąd działając na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) uchylił także postanowienie wydane w I instancji.
Rolą wierzyciela przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie przeanalizowanie dowodów zgromadzonych w sprawie a przekazanych Sądowi wraz ze skargą. Wierzyciel oceni przy tym, czy na etapie ponownego rozpatrzenia zażalenia możliwe jest uzupełnienie akt sprawy o stosowną dokumentację (o ile takowa jest w posiadaniu organu) potwierdzającą istnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym przez zobowiązanego. W zależności od wyniku tych czynności wyda stosowne rozstrzygnięcie odnosząc się do argumentacji zobowiązanego.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.