I SA/Gl 1406/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki dotyczącą opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji banku nabytych w procesie prywatyzacji, uznając, że nie były one nabyte w ramach oferty publicznej.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która określiła jej zobowiązanie podatkowe z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych za 2019 r. Spór dotyczył interpretacji przepisu zwalniającego z opodatkowania dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do publicznego obrotu, nabytych przed 1 stycznia 2004 r. Skarżąca argumentowała, że akcje banku nabyła w ramach prywatyzacji pracowniczej, co powinno być traktowane jako oferta publiczna. Sąd uznał jednak, że oferta skierowana do ograniczonego kręgu pracowników nie jest ofertą publiczną w rozumieniu przepisów, a tym samym dochód ze sprzedaży akcji podlega opodatkowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę W. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Skarżąca sprzedała akcje banku, które nabyła w 1992 r. jako pracownik w ramach prywatyzacji. Spór koncentrował się na tym, czy nabycie tych akcji nastąpiło w ramach "publicznej oferty", co zgodnie z art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej) mogłoby skutkować zwolnieniem dochodu ze sprzedaży z opodatkowania. Organy podatkowe uznały, że oferta skierowana do pracowników nie jest ofertą publiczną, a zatem dochód podlega opodatkowaniu. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów dotyczących wykładni prawa, zasady zaufania do organów podatkowych oraz błędnego stosowania przepisów o prywatyzacji i obrocie papierami wartościowymi. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że pojęcie "publiczna oferta" oznacza ofertę skierowaną do nieoznaczonej liczby bliżej nieokreślonych osób, a nie do skonkretyzowanego kręgu, jakim są pracownicy. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które konsekwentnie interpretuje "publiczną ofertę" jako dostępną dla wszystkich, a nie tylko dla ograniczonej grupy. Dodatkowo, sąd wskazał na wyjątek w ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, który wyłącza z definicji publicznego obrotu udostępnianie akcji pracownikom w procesie prywatyzacji. W konsekwencji, sąd uznał, że skarżąca nie spełniła warunku nabycia akcji na podstawie publicznej oferty, a tym samym dochód z ich sprzedaży podlega opodatkowaniu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie akcji przez pracownika w ramach prywatyzacji, gdzie oferta skierowana jest do skonkretyzowanego kręgu osób, nie jest uznawane za nabycie na podstawie "publicznej oferty".
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, zinterpretował pojęcie "publiczna oferta" jako ofertę skierowaną do nieoznaczonej liczby bliżej nieokreślonych osób, dostępną dla wszystkich. Oferta skierowana do pracowników spółki nie spełnia tego kryterium. Dodatkowo, ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi zawiera wyjątek wyłączający z definicji publicznego obrotu udostępnianie akcji pracownikom w procesie prywatyzacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 2003 nr 202 poz 1956 art. 19 § 1 pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten stanowi, że dochody ze sprzedaży papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem że papiery te zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r., nie podlegają opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o PIT po dniu 31 grudnia 2003 r.
u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten określał zwolnienie od podatku dochodowego dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie, pod warunkiem że sprzedaż nie była przedmiotem działalności gospodarczej. Zwolnienie obowiązywało do 31 grudnia 2003 r.
Pomocnicze
p.p.p.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi
Definiuje publiczny obrót papierami wartościowymi, wskazując m.in. na ofertę skierowaną do więcej niż 300 osób lub nieoznaczonego adresata. Zawiera jednak wyjątek wyłączający z tego definicji udostępnianie akcji pracownikom w procesie prywatyzacji.
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych art. 24
Ustanawia preferencyjne zasady nabywania akcji przez pracowników w procesie prywatyzacji, co jest odrębnym trybem od oferty ogłoszonej publicznie.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ordynacja podatkowa
Nakłada na organy podatkowe obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Nakłada na organy podatkowe obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Nakłada na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 194 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa moc dowodową dokumentów urzędowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nabycie akcji przez pracownika w ramach prywatyzacji powinno być traktowane jako nabycie na podstawie "publicznej oferty", co skutkuje zwolnieniem dochodu ze sprzedaży z opodatkowania. Organ podatkowy błędnie zinterpretował pojęcie "oferta publiczna", stosując zawężającą wykładnię i naruszając przepisy ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Organ podatkowy naruszył zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania do organów i zasadę legalizmu. Decyzja KPWiG o dopuszczeniu akcji do obrotu publicznego powinna być traktowana jako dowód publicznego charakteru oferty.
Godne uwagi sformułowania
"publiczny" to adresowany do nieoznaczonej liczby bliżej nieokreślonych osób, natomiast "zamknięty" to skierowany do indywidualnie określonych adresatów, bez względu na ich liczbę pojęcia "publiczna oferta" i "publiczny obrót papierami wartościowymi" to dwa różne terminy nie można różnym zwrotom użytym przez ustawodawcę w tekście prawa nadawać tego samego znaczenia publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana
Skład orzekający
Paweł Kornacki
przewodniczący sprawozdawca
Mikołaj Darmosz
członek
Piotr Pyszny
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"publiczna oferta\" w kontekście zwolnienia podatkowego dla dochodów ze sprzedaży akcji nabytych w procesie prywatyzacji. Potwierdzenie, że oferta skierowana do pracowników nie jest ofertą publiczną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie (zwolnienie podatkowe do 31.12.2003 r.). Interpretacja pojęcia "publiczna oferta" może być stosowana do innych przepisów, gdzie to pojęcie występuje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą akcji nabytych w przeszłości, a interpretacja pojęcia "oferta publiczna" ma znaczenie praktyczne dla wielu podatników.
“Sprzedaż akcji z prywatyzacji – czy na pewno bez podatku? Sąd wyjaśnia kluczowe kryterium.”
Dane finansowe
WPS: 17 123 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gl 1406/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Mikołaj Darmosz Paweł Kornacki /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Pyszny Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FZ 18/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-15 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 202 poz 1956 art. 19 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw Dz.U. 2019 poz 1387 art. 52 pkt 1 lit. b Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Piotr Pyszny, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 września 2024 r. nr 2401-IOD-2.4102.19.2024 UNP: 2401-24-242129 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych oddala skargę. Uzasadnienie 1. W. R. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z 26 września 2024 r., nr 2401-IOD-2.4102.19.2024, w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. 2. Stan sprawy. 2.1. W okresie od 1 października 1991 r. do 31 grudnia 2013 r. skarżąca była pracownikiem I S.A. W 1992 r. jako pracownik banku była uprawniona do nabycia akcji B S.A. Nabywanie akcji w 1992 r. następowało za pośrednictwem Biura Maklerskiego B S.A. Skarżąca, nabyte przed 1 stycznia 2004 r. akcje tego banku, sprzedała w latach 2017-2020. Akcje te były dopuszczone do publicznego obrotu, a ich nabycie miało miejsce w czasie prywatyzacji. Sprzedaż akcji nie była dokonywana w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. 22 stycznia 2020 r. I S.A. przesłał do Urzędu Skarbowego w T. informację PIT-8C za 2019 r. o uzyskanym przez skarżącą przychodzie z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości 17.123 zł. 15 lutego 2020 r. za pośrednictwem portalu podatkowego skarżącej udostępniono zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu zbycia papierów wartościowych w 2019 r. - PIT 38, w którym wskazano na inne przychody w wysokości 17.123 zł i na wyliczony od nich podatek należny w wysokości 3.253 zł. Wobec niedokonania przez skarżącą akceptacji ani odrzucenia zeznania podatkowego, organ uznał je za złożone 30 kwietnia 2020 r., dokonując tzw. automatycznej akceptacji. 10 czerwca 2020 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. skarżąca złożyła jednak korektę wskazanego zeznania. W złożonej korekcie skarżąca nie wykazała dochodu do opodatkowania, ani zobowiązania podatkowego do zapłaty. 2.2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. decyzją z 15 lutego 2024 r., nr [...] określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości 3.243 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że dochód uzyskany przez skarżącą w 2019 r. ze sprzedaży akcji I S.A. nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1387, ze zm. – dalej: u.p.d.o.f.), gdyż akcje banku skarżąca nabyła w procesie jego prywatyzacji, a nie na podstawie publicznej oferty. 2.3. W odwołaniu podatniczka podniosła, że w 1992 r. jako pracownik I nabyła pracownicze akcje tego banku, lecz z uwagi na upływ czasu zarówno ona, jak i biuro maklerskie, nie posiadają dokumentów dotyczących przyznania tych akcji. W sprawie rozliczenia przychodu uzyskanego ze zbycia akcji była w stałym kontakcie z pracownikami organu podatkowego, którzy początkowo poinformowali, że dla zwolnienia od opodatkowania tego rodzaju dochodu "... na załączniku PIT-38 za 2019 r. wystarczy dopisać oświadczenie o treści «akcje nabyte przed 2004r.», jednak po pewnym czasie zażądali oświadczenia, że były to akcje pracownicze. 2.4. DIAS decyzją z 26 września 2024 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu powołał się na regulacje art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 5a pkt 11, art. 30b ust. 2 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Wskazał również na art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. poz. 1956 – dalej: ustawa zmieniająca). Organ stwierdził, że w świetle art. 52 u.p.d.o.f. i art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, dochody ze sprzedaży akcji korzystają ze zwolnienia, jeśli równocześnie zostały spełnione następujące warunki: - akcje dopuszczono do publicznego obrotu papierami wartościowymi; - nabycia akcji dokonano przed 1 stycznia 2004 r.; - nabycie akcji nastąpiło na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi; - sprzedaż tych akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej. Zdaniem organu sporne akcje skarżąca nabyła nie na podstawie publicznej oferty, ani też na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. To uniemożliwiło uznanie, że przychód z ich sprzedaży korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Sam bowiem fakt nabycia sprzedanych akcji przed 1 stycznia 2004 r. nie jest przesłanką wystarczającą do zwolnienia od opodatkowania uzyskanego przychodu. Skarżąca powinna spełniać wszystkie warunki, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Niespełnienie wszystkich podanych przesłanek wiąże się ze stwierdzeniem, że przychód ze sprzedaży akcji nie podlega zwolnieniu od opodatkowania. 2.5. W skardze zawarto zarzuty o następującej treści: a) naruszenie art. 52 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię. Organ zastosował błędną wykładnię pojęcia "oferta publiczna" w rozumieniu art. 52 u.p.d.o.f., przyjmując, że akcje nabyte przez skarżącą w procesie prywatyzacyjnym nie spełniają wymogów tego przepisu. Brak legalnej definicji "oferty publicznej" w u.p.d.o.f. nie daje podstaw do przyjęcia zawężającej wykładni. Organ nie uwzględnił przepisów ustawy o obrocie papierami wartościowymi, które uznają ofertę skierowaną do ponad 300 osób za publiczną (art. 2). Tym samym decyzja organu narusza przepisy u.p.d.o.f. oraz zasady wykładni prawa; b) naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi - poprzez jego błędną wykładnię. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy oferta skierowana do więcej niż 300 osób jest uznawana za publiczną. W omawianym przypadku skarżąca nabyła akcje w ramach oferty skierowanej do szerokiego grona pracowników banku, co powinno być wystarczające do uznania jej za ofertę publiczną. Organ pomijając przepisy ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi naruszył art. 120 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organy podatkowe obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa. Zastosowanie wykładni zawężającej, która nie uwzględnia przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi, jest sprzeczne z zasadą legalizmu; c) naruszenie art. 2 oraz art. 24 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych - poprzez jego błędną wykładnię. Organ błędnie utożsamił "ofertę publiczną" z "ofertą ogłoszoną publicznie" stosowaną w ustawie o prywatyzacji, co jest nieuzasadnione na gruncie prawa podatkowego. Art. 24 ustawy o prywatyzacji określa preferencyjne zasady nabywania akcji przez pracowników, lecz nie wyklucza możliwości uznania tych ofert za publiczne. Organ, przyjmując interpretację zawężającą, naruszył zasadę prawidłowej wykładni wyjątków wynikającą z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W tym przypadku organ przyjął interpretację, która jest nieuzasadniona i prowadzi do niekorzystnych skutków dla podatnika; d) naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - zasada zaufania do organów podatkowych - poprzez ich niezastosowanie. Organ podatkowy nie uwzględnił faktu, że decyzja KPWiG o dopuszczeniu akcji do publicznego obrotu powinna być traktowana jako dowód publicznego charakteru oferty. Zmiana stanowiska organów podatkowych bez należytego uzasadnienia narusza art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów. Skarżąca działała w oparciu o decyzje i interpretacje organów, które początkowo przyznawały jej prawo do zwolnienia podatkowego, a zmiana interpretacji narusza zasadę pewności prawa. e) naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez jego niezastosowanie. W art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przewidziano, że dokumenty urzędowe, takie jak decyzje organów administracyjnych, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Decyzja KPWiG o dopuszczeniu akcji do obrotu publicznego jest dokumentem urzędowym i powinna być uwzględniona przez organ jako dowód publicznego charakteru oferty, chyba że przeprowadzono by dowód przeciwny. Organ podatkowy pomijając tę decyzję naruszył zasadę prawidłowego przeprowadzania dowodów oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; f) naruszenie zasady, że obowiązki podatkowe nie mogą być nakładane w drodze wykładni rozszerzającej - art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez ich niezastosowanie. Organ zastosował wykładnię rozszerzającą, która nakłada obowiązek podatkowy na skarżącą mimo braku jednoznacznych przesłanek prawnych w u.p.d.o.f. Zastosowanie interpretacji zawężającej, która wyłącza możliwość zwolnienia podatkowego, jest sprzeczne z art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej, które nakładają na organ obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ przyjął interpretację, która jest nieuzasadniona, co narusza zasady praworządności. W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów. 2.6. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.). 4. Zgodnie z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. zwolnione były od podatku dochodowego w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które zostały dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 ze zm.). Zwolnienie to nie miało zastosowania, jeżeli sprzedaż papierów wartościowych była przedmiotem działalności gospodarczej. 1 stycznia 2004 r. weszły w życie postanowienia ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (powoływanej już ustawy zmieniającej). Ustawa ta wprost nie wprowadziła zmian do przywołanego wyżej przepisu art. 52 u.p.d.o.f., ale jej art. 19 ust. 1 stanowi, że: "Przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r.: 1) z odpłatnego zbycia nabytych przed dniem 1 stycznia 2003 r. obligacji Skarbu Państwa wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 r. oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po dniu 1 stycznia 1997 r.; 2) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem że papiery te zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.; 3) z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 84, poz. 774, Nr 124, poz. 1151 i Nr 170, poz. 1651), nabytych przed dniem 1 stycznia 2004 r.". 5. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Skarżąca nabyła przed 1 stycznia 2004 r. (w 1992 r.) dopuszczone do publicznego obrotu akcje B, w ramach prywatyzacji tego banku – jako jego pracownik. Sprzedała je w 2019 r. Spór dotyczy wykładni zawartego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. pojęcia "publiczna oferta", jako przesłanki - na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej - wyłączenia z zastosowania przepisów u.p.d.o.f. do dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji. Organy podatkowe twierdzą, że podatniczka nie nabyła akcji na podstawie publicznej oferty, a zatem dochód uzyskany z ich sprzedaży podlega opodatkowaniu. Skarżąca z kolei jest zdania, że akcje nabyła na podstawie publicznej oferty, a zatem uzyskany z ich sprzedaży dochód nie podlega opodatkowaniu. 6.1. Dokonując interpretacji pojęcia "publiczna oferta" można rozpocząć od przywołania argumentu zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 1998 r., FPS 9/97 (wszystkie powoływane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że interpretując tekst prawny trzeba kierować się znaczeniem słów danego języka etnicznego oraz tym, że ustawodawca był racjonalny, gdy używał takich, a nie innych słów danego języka oraz tym, że nie można a priori przyjmować, że określonych słów używano w tekście prawnym bez wyraźnej ku temu potrzeby. Z kolei, w ślad za wyrokiem NSA z 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, należy stwierdzić, że pojęcia "publiczna oferta" i "publiczny obrót papierami wartościowymi" to dwa różne terminy. Zgodnie bowiem z zasadą zakazu wykładni synonimicznej, nie można różnym zwrotom użytym przez ustawodawcę w tekście prawa nadawać tego samego znaczenia (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 103). Aby dochody z odpłatnego zbycia akcji, a więc papierów wartościowych, mogły być zwolnione z podatku dochodowego, musiały być nie tylko dopuszczone do publicznego obrotu (czego organy podatkowe nie zakwestionowały), lecz jednocześnie nabyte w ofercie publicznej. Jednak nie ma podstaw by twierdzić, że za publiczną ofertę należy uznać każdą ofertę nabycia akcji złożoną w warunkach publicznego obrotu papierami wartościowymi (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., II FSK 899/07). Prawo, które może znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, nie podaje definicji legalnej pojęcia "publiczna oferta". Wobec powyższego uzupełniając pojęcie oferty o wymaganą przez prawo podatkowe cechę "publiczności" odwołać należy się do naturalnego języka prawodawcy. Jak zauważył NSA w wyroku z 13 lutego 2009 r., II FSK 1627/07, dokonując wykładni słowa "publiczna" nie można nadawać mu znaczenia, które byłoby zaprzeczeniem jego powszechnego rozumienia, tj. wynikającego z językowych reguł wykładni. NSA aplikując ten pogląd w licznych wyrokach wywiódł, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich a nie tylko do ograniczonego kręgu osób (np. wyroki z 26 czerwca 2008 r., II FSK 627/07; z 13 listopada 2007 r., II FSK 1286/06; z 7 lipca 2004 r., FSK 259/04; z 2 grudnia 2005 r., FSK 2626/04). Innymi słowy, "publiczny" to adresowany do nieoznaczonej liczby bliżej nieokreślonych osób, natomiast "zamknięty" to skierowany do indywidualnie określonych adresatów, bez względu na ich liczbę (por. wyrok NSA z 13 lutego 2009 r., II FSK 1627/07). Jeżeli więc w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. ustawodawca stanowi o nabyciu papierów wartościowych "na podstawie oferty publicznej", to wykorzystuje niewątpliwie podstawowe znaczenie pojęcia "publiczny" jako dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2005 r., FSK 2626/04) i wiąże z realizacją bądź brakiem tej cechy oferty określone skutki prawne. 6.2. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nabyła akcje, których oferta sprzedaży dotyczyła ściśle skonkretyzowanego kręgu osób, tj. pracowników spółki. Świadczy to o tym, że tego rodzaju oferta nie miała charakteru publicznego, gdyż nie była dostępna dla wszystkich obywateli. Trafnie zauważył to organ podatkowy i zgodnie z prawem ocenił, że dochód skarżącej z tytułu sprzedaży akcji banku nie mieści się w zakresie przedmiotowym art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, a więc podlega opodatkowaniu. Tym samym, niezasadny jest zarzut skargi, w którym podniesiono naruszenie przez organ podatkowy art. 52 u.p.d.o.f. 7.1. Strona skarżąca w odniesieniu do definicji pojęcia "publiczna oferta", zasadniczo opiera się na stanowisku doktryny, tj. glosach krytycznych do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2000 r., III SA 367/00 oraz z 27 maja 2003 r. SA/Bk 1403/02. Wywodzi, że "oferta publiczna" dotyczy znacznej liczby adresatów (powyżej 300 osób), niezależnie od ich oznaczenia, w tym również oferty kierowanej do pracowników w procesie prywatyzacyjnym. Wobec tego Sąd orzekający zauważa, że powołanymi wyżej wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalono skargi podatników na decyzje organów podatkowych w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłat w podatku dochodowym od osób fizycznych. NSA zakwestionował tym samym możliwość zwolnienia od opodatkowania przychodów uzyskanych ze sprzedaży odpowiednio: akcji B1 S.A. oraz K S.A., uznawszy że ich nabycie przez pracowników nie miało miejsca na podstawie publicznej oferty. Afirmowane przez skarżącą stanowisko doktryny nie zyskało aprobaty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu można wskazać, że NSA w wyroku z 2 grudnia 2005 r., FSK 2627/04, uchylił wyrok WSA z 18 sierpnia 2004 r., I SA/Wr 644/02, który właśnie opierał się na koncepcji interpretacyjnej oferowanej przez stronę skarżącą. NSA w wyroku w sprawie FSK 2627/04 argumentował, że zabieg polegający na dokonaniu wyboru jednego tylko z parametrów opisujących pojęcie publicznego obrotu (więcej niż 300 osób) ufundowany został na daleko posuniętej, i przez to niedopuszczalnej, dowolności. Doprowadza bowiem do utworzenia definicji pozostającej w sprzeczności z rozumieniem tego terminu wynikającym z języka etnicznego, w którym ustawodawca dał wyraz swej woli. Takie stanowisko bagatelizuje związki zachodzące pomiędzy językiem prawa a językiem naturalnym; tym samym narusza reguły wykładni językowej. Trudno bowiem obronić pogląd, że oferta skierowana do skonkretyzowanej grupy osób (większej wszakże niż 300 osób) nabiera – tylko ze względu na to – charakteru zasadniczo odmiennego. Pojęcie "publiczny" rozumieć należy jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich. Arbitralnie określony krąg adresatów nie może być utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta. Zdaniem NSA przyjąć należy, uwzględniając także wnioski płynące z wykładni systemowej i celowościowej, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana. NSA w prezentowanym wyroku w sprawie FSK 2627/04 argumentował również, że w rozpoznawanej sprawie wchodziły w grę elementy dodatkowego wynagradzania pracowników banku. Uprzywilejowanie ich pozycji w porównaniu z pozostałymi podatnikami, w szczególności nie mogącymi zakupić przedmiotowych akcji, nie wymaga obszerniejszego uzasadnienia. Argumenty płynące z wykładni celowościowej potwierdzają zatem wnioski z wykładni językowej i systemowej. Racjonalny ustawodawca wprowadzając po myśli art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. zwolnienie od powszechnego podatku od osób fizycznych nieprzypadkowo odwołał się do terminu "publiczna oferta" zawierającego w sobie adekwatne do tej powszechności elementy. NSA zaznaczył ponadto, że dopuszczenie akcji do publicznego obrotu, czy też brak sprzeciwu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wobec wprowadzenia akcji do obrotu publicznego, nie mogą przesądzać o spełnieniu drugiej z przesłanek art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. (nabycie na podstawie publicznej oferty). 7.2. Niezależnie od tego, Sąd zauważa, że skarżąca wybiórczo powołuje się na treść przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 – dalej: p.p.p.w.). Pełna treść relewantnej regulacji brzmi w ten sposób: "Publicznym obrotem papierami wartościowymi, zwanym dalej "publicznym obrotem", jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, z wyjątkiem: (...) 2) udostępniania w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji spółki pracownikom oraz producentom rolnym lub rybakom na trwale związanym z jej przedsiębiorstwem (...)." Regulacja ta zawiera zatem wyjątek, przewidując, że nie stanowi publicznego obrotu papierami wartościowymi nabywanie papierów wartościowych, nawet jeśli propozycja nabycia skierowana jest do więcej niż 300 osób – jeśli udostępnienie akcji następuje pracownikom w procesie prywatyzacji. 7.3. z tych powodów niezasadny jest zarzut skargi, w którym podniesiono naruszenie przez organ podatkowy art. 2 ust. 1 p.p.p.w. 8. Niezasadny jest także zarzut odwołujący się do art. 2 i art 24 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. z 1990 r. poz. 298). Art. 2 tej ustawy stanowił, że: "Sejm ustala corocznie podstawowe kierunki prywatyzacji. Ustaleń tych Sejm dokonuje w załączniku do ustawy budżetowej." Ta regulacja nie wykazuje związku ze sprawą, wręcz wydaje się powołana w skardze przez pomyłkę. Dalej Sąd wskazuje, że art. 23 ust. 1 tej ustawy stanowił, że: "Z zastrzeżeniem przepisów art. 24, akcje należące do Skarbu Państwa są zbywane w następującym trybie: 1) w drodze przetargu, 2) na podstawie oferty ogłoszonej publicznie, 3) w wyniku rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. Z kolei, powoływany w skardze art. 24 ustanawiał preferencyjne zasady nabywania akcji przez pracowników. Wobec tego, Sąd zauważa, że art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych zawiera sformułowanie "z zastrzeżeniem art. 24". To potwierdza, że ustawodawca tryb zbywania akcji pracowniczych uznał za odrębny od innych trybów zbywania akcji wymienionych w tym przepisie, w tym i oferty ogłoszonej publicznie. Przepis art. 24 tej ustawy daje podstawę do stwierdzenia, że pojęcie udostępnienia akcji pracownikom obejmuje zarówno proponowanie nabycia, jak i nabywanie akcji przez pracowników prywatyzowanej spółki. Takiemu procesowi podlegały akcje banku należące do Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 29 września 2000 r., III SA367/00; wyrok NSA z 29 listopada 2005 r., FSK 2575/04). 9. Wyżej zaprezentowane uwagi przesądzają zarazem, że organ nie dopuścił się naruszenia art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.). Niezasadny jest również zarzut naruszenia w sprawie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej z powodu nieuwzględnienia w postępowaniu podatkowym decyzji KPWiG o dopuszczeniu akcji do obrotu publicznego, zważywszy zwłaszcza na to, że w niniejszej sprawie skarżąca w toku postępowania podatkowego nie zaoferowała przecież żadnego dowodu, w tym z powoływanego dokumentu. 10. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę