I SA/Gl 1401/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-02-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneabonament RTVzarzutynieistnienie obowiązkuwyrejestrowanie odbiornikówPoczta PolskaK.p.a.u.p.e.a.dowodypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Poczty Polskiej S.A. dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że organ nie wyjaśnił wystarczająco kwestii wyrejestrowania odbiorników RTV przez skarżącego.

Skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc nieistnienie obowiązku opłat abonamentowych RTV z uwagi na wyrejestrowanie odbiorników w 2002 r. Organ egzekucyjny (Poczta Polska S.A.) utrzymał w mocy postanowienie oddalające zarzuty, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, gdyż organ nie wyjaśnił wystarczająco kwestii wyrejestrowania odbiorników i wcześniejszych postępowań.

Sprawa dotyczyła skargi R. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (COF) w Katowicach, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie oddalające zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych RTV. Skarżący podnosił zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że wyrejestrował odbiorniki w 2002 r. i od tamtej pory nie korzystał z urządzeń wymagających rejestracji. Poczta Polska S.A. argumentowała, że brak jest dowodu wyrejestrowania, a obowiązek opłacania abonamentu wynika z rejestracji. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ naruszył przepisy K.p.a. dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego. Sąd wskazał, że organ nie zbadał wystarczająco kwestii wyrejestrowania odbiorników, wcześniejszych postępowań egzekucyjnych oraz nie wyjaśnił skarżącemu, jak skutecznie dokonać wyrejestrowania. Sąd podkreślił, że obowiązek dowodowy spoczywa na organie, a skarżący nie musi przechowywać dowodu wyrejestrowania przez prawie 20 lat. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zasądzono na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył przepisy K.p.a. dotyczące zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie wyjaśniając wystarczająco kwestii wyrejestrowania odbiorników i wcześniejszych postępowań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie zbadał wystarczająco zarzutu skarżącego o wyrejestrowaniu odbiorników w 2002 r., nie wyjaśnił kwestii wcześniejszych postępowań egzekucyjnych i nie poinformował skarżącego o sposobie skutecznego wyrejestrowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym nieistnienie obowiązku.

ustawa abonamentowa art. 2 § 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Określa powstanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika.

ustawa abonamentowa art. 5 § 1 i 2

Ustawa o opłatach abonamentowych

Reguluje obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w placówkach operatora wyznaczonego.

ustawa abonamentowa art. 7 § 1, 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Określa kontrolę nad wywiązywaniem się z obowiązku rejestracji i uiszczania abonamentu oraz egzekucję nieuiszczonych opłat.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kosztów, które mogą być zasądzone.

P.p.s.a. art. 210 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach z urzędu w przypadku posiedzenia niejawnego i braku profesjonalnego pełnomocnika strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku opłat abonamentowych RTV z powodu wyrejestrowania odbiorników w 2002 r. Skarżący argumentował, że nie można wymagać od niego posiadania dowodu wyrejestrowania po prawie 20 latach. Skarżący wskazywał na wcześniejsze próby egzekucji i odstępowanie od nich przez Pocztę Polską, co interpretował jako akceptację jego argumentów.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny (Poczta Polska S.A.) utrzymywał w mocy postanowienie oddalające zarzuty, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania i istnienie obowiązku wynikającego z rejestracji.

Godne uwagi sformułowania

organ naruszył przepisy K.p.a. dotyczące zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie można wymagać od obywatela przechowywania dowodu wyrejestrowania po prawie 20 latach na zobowiązanym spoczywał obowiązek, po powstaniu zmiany i zaprzestaniu używania odbiorników do niezwłocznego dopełnienia, wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników i przechowywania dowodu na tę okoliczność.

Skład orzekający

Bożena Pindel

przewodniczący

Dorota Kozłowska

sprawozdawca

Monika Krywow

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zasady postępowania dowodowego w sprawach abonamentu RTV, obowiązki organu w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV i długotrwałych postępowań egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy i jak obywatel może bronić się przed nieuzasadnionymi roszczeniami, nawet po wielu latach.

Czy Poczta Polska może egzekwować abonament RTV po 20 latach od wyrejestrowania? Sąd Administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1401/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Pindel /przewodniczący/
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Monika Krywow
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1168/23 - Wyrok NSA z 2024-08-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.18571.2020 ŁD.JJ.ZZ 02939518 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z 19 sierpnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.18571.2020 ŁD.JJ.ZZ 02939518, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: K.p.a.) i art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479, dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689, dalej: ustawa abonamentowa), po rozpoznaniu zażalenia R. C. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie z 5 lipca 2022 r. nr COF.OUR.6375.18571.2020 ŁD.TB.P 02939518, wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty zobowiązanego uznano za nieuzasadnione.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor COF, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego, przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w W. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy nr 588E1-55/WA/2022 z 24 lutego 2022 r., obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2017 r. do lipca 2021 r.
Zobowiązany pismem z 22 marca 202 r. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku.
Organ egzekucyjny pismem z 11 kwietnia 2022 r. przekazał wierzycielowi zarzuty zobowiązanego z 22 marca 2022 r. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, że wyegzekwowane środki zostały przekazane wierzycielowi w dniu 9 marca 2022 r.
Wierzyciel postanowieniem z 5 lipca 2022 r. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. Wraz z postanowieniem wierzyciel przekazał zobowiązanemu jako dowody w sprawie: kserokopię "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 22 maja 1998 r. oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 18 sierpnia 2008 r.
Zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela.
Rozpoznając sprawę Dyrektor COF wyjaśnił, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy abonamentowej oraz ustawach poprzedzających. Z przepisów ustawy abonamentowej wynika, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia.
Dyrektor COF wskazał, że zobowiązany podniósł, że w 2002 r. dokonał wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w placówce pocztowej, a po 20 latach nie posiada dokumentów na potwierdzenie tego zdarzenia. Zdaniem wierzyciela powyższe twierdzenie potwierdza wcześniejsze dokonanie rejestracji i otrzymanie imiennej książeczki opłat abonamentowych, której to rejestracji zobowiązany nie zaprzecza. Natomiast kwestią sporną pozostaje wyrejestrowanie odbiorników w 2002 r., na co w chwili obecnej zobowiązany nie posiada potwierdzenia. W świetle powyższego wierzyciel stwierdził istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wskazując, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego oraz telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...] w W., a rejestracja jest prawnie skuteczna.
Dyrektor COF podkreślił, że w przypadku, kiedy abonent zgłaszał fakt zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych do czasu wejścia w życie zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz.1342) zobowiązany był do wypełnienia i przedłożenia, w zależności od zaistniałego zdarzenia, odpowiednich odcinków, tj. "Z" (odcinek zmiany), "U" (odcinek wymiany książeczki) oraz "W" (odcinek wyrejestrowania), znajdujących się w książeczce radiofonicznej. Pracownik placówki pocztowej, w momencie zgłoszenia przez abonenta wyrejestrowania odbiorników, w książeczce radiofonicznej na odcinku "W" potwierdzał dokonanie formalności datownikiem placówki pocztowej. Jedną część odcinka oraz okładki książeczki pracownik placówki pocztowej odsyłał celem archiwizacji, natomiast środek książeczki radiofonicznej wraz z dowodami wpłat i drugą częścią odcinka "W" (potwierdzoną datownikiem placówki pocztowej) wydawał abonentowi, jako potwierdzenie wyrejestrowania odbiorników.
Zdaniem wierzyciela w przypadku dopełnienia wyżej wymienionych formalności powyższy fakt odnotowany zostałby na indywidualnym numerze identyfikacyjnym abonenta [...] (wcześniej książeczce radiofonicznej), a dokument zarchiwizowany, tak jak zarchiwizowany został "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 18 sierpnia 2008 r. Zatem w świetle obowiązujących regulacji prawnych wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmian stanu prawnego oraz faktycznego należy do obowiązków abonenta.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wierzyciel wskazał, że skoro wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznego oraz telewizyjnego na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] było okolicznością kluczową dla nieistnienia obowiązku wnoszenia zaległych opłat abonamentowych, to na zobowiązanym spoczywał obowiązek, po powstaniu zmiany i zaprzestaniu używania odbiorników do niezwłocznego dopełnienia, wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników i przechowywania dowodu na tę okoliczność. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1020/17).
Reasumując wierzyciel wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla jednoznacznego stwierdzenia faktu dokonania przez zobowiązanego rejestracji, a w konsekwencji niedopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników, co powoduje ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Tym samym w zaskarżonym postanowieniu słusznie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Skarżący wniósł osobiście skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora COF z 19 sierpnia 2022 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do uznania, iż istnieje obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
2. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, podczas gdy w sprawie nie istnieje obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
3. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do nieprawidłowego uznania, iż obowiązkiem osoby, która wyrejestrowała radioodbiornik i telewizor jest posiadanie po upływie prawie 20 lat dowodu tego wyrejestrowania, w szczególności, gdy Poczta Polska S.A. wycofała się z poprzednio podejmowanych prób uzyskania od skarżącego należności z tytułu abonamentu.
4. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez błędne uznanie, iż istniała możliwość wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie kserokopii "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" nie zaś oryginału dokumentacji i niezbadanie przez Dyrektora COF faktu istnienia oryginału dokumentu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wierzyciela z 5 lipca 2022 r. Ponadto skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie Dyrektora COF do przedłożenia oryginałów dokumentów związanych z zarejestrowaniem go jako abonenta radiowo-telewizyjnego celem przeprowadzenia dowodu z dokumentów na okoliczność, czy w aktach sprawy znajduje się oryginał wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...] w W.;
2. zobowiązanie Dyrektora COF do przedłożenia akt postępowania w sprawie COF-OUR/7403/249609/14 ŁD/KK/P 02939518 w celu przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w ww. aktach w celu ustalenia przyczyny odstąpienia od egzekucji świadczeń z tytułu abonamentu stwierdzonych tytułem wykonawczym nr 169690A-P/WA/2014 r.
W uzasadnieniu skargi jej autor wywodził, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne, gdyż niezasadnie uznaje istnienie obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Tym samym wystawiony tytuł wykonawczy jest niezgodny z prawem. Powyższe jest następstwem błędnego nieuwzględnienia faktu dokonania przez niego wyrejestrowania radioodbiornika i telewizora.
Skarżący podkreślił, że Poczta Polska już kilkukrotnie próbowała dokonać egzekucji świadczeń z tytułu składek abonamentowych RTV. I tak skarżący 13 marca 2013 r. otrzymał upomnienie nr [...] z 4 marca 2013 r.
W odpowiedzi na upomnienie skarżący poinformował Pocztę Polską, Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, że od 2002 r. nie jest abonentem RTV z uwagi na fakt, iż wyrejestrował w tym czasie posiadany odbiornik i nie korzysta, od tamtej pory z żadnych urządzeń, które wymagałyby rejestracji zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą. W dniu 20 marca 2013 r. skierował pismo do Dyrektora COF, w którym ponownie wskazał, że w 2002 r. dokonał wyrejestrowania odbiornika. Jak wskazał w piśmie nie posiadał wówczas potwierdzenia wyrejestrowania bowiem przekazał właściwy druk w postaci odcinka "W" z ówcześnie obowiązującej książeczki abonamentowej pracownikowi Poczty Polskiej, odpowiedzialnemu za to działanie. Podkreślił, iż nie ma przepisu, który by zobowiązywał go do posiadania dowodu wykreślenia odbiornika z rejestru po 11 latach od jego wyrejestrowania. Następnie pismem z 8 grudnia 2014 r. wniósł skargę na wydanie tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Kolejno 15 lutego 2016 r. skierował do Dyrektora COF zażalenie na postanowienie z 2 lutego 2016 r. COF-OUR/7403/249609/14 ŁD/KK/P02939518.
Skarżący podkreślił, że na skutek podjętych przeze niego działań Poczta Polska S.A. nie prowadziła egzekucji, co odczytał jako akceptację przedstawionych przeze niego argumentów o nieistnieniu obowiązku. Tymczasem po prawie 20 latach od wyrejestrowania odbiornika Poczta Polska ponownie próbuje dokonać egzekucji obowiązku, który nie istnieje. Natomiast dotychczasowa postawa Poczty Polskiej, która najpierw próbowała egzekwować, a następnie po zapoznaniu się z jego argumentami odstępowała od egzekucji świadczy o potwierdzeniu wyrejestrowania odbiornika oraz nieistnieniu obowiązku opłacania abonamentu RTV w okresie od 2002 r. do 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Zatem zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że w 2002 r. dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV, a ponadto już wcześniej informował wierzyciela, że od 2002 r. nie jest abonentem RTV z uwagi na fakt, iż wyrejestrował w tym czasie posiadany odbiornik i nie korzysta, od tamtej pory z żadnych urządzeń, które wymagałyby rejestracji, zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą.
Istotnie w aktach wierzyciela znajdują się kopie pism skarżącego skierowanych do: organu egzekucyjnego - pismo z 8 grudnia 2014 r. zatytułowane "skarga" - w istocie zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne; Dyrektora COF z 15 lutego 2016 r. - zażalenie na postanowienie wierzyciela z 2 lutego 2016 r. COF-OUR/7403/249609/14 ŁD/KK/P02939518. Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia pisma organ egzekucyjnego z 29 stycznia 2020 r. skierowana do wierzyciela z zapytaniem o zasadność dalszego zawieszenia jak i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Z tych też względów, skoro skarżący podnosi zarzut nieistnienia obowiązku, konieczne jest wyjaśnienie przez Dyrektora COF i udokumentowanie tego w aktach sprawy, w jaki sposób zostało zakończone wcześniej wszczęte postępowanie egzekucyjne i czy rzeczywiście, tak jak podnosi skarżący, mógł on odczytać, że wierzyciel zaakceptował jego argumentację o nieistnieniu obowiązku (wyrejestrowaniu). W tym zakresie konieczne jest także wyjaśnienie, czy wierzyciel w odpowiedzi na wcześniejszą korespondencję skarżącego, poinformował go w jaki sposób należy skutecznie dokonać wyrejestrowania odbiorników RTV.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażana przez tę regulację m.in. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W myśl art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać (a następnie rozpatrzyć) cały materiał dowodowy, zaś według art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w aktach administracyjnych wierzyciela znajduje się oryginał wniosku z 22 maja 1998 r. o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...] w W..
W postępowaniu ponownym Dyrektor COF uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie. Natomiast Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o uchylenie postanowienia wierzyciela z 5 lipca 2022 r. uznając, że wystarczające jest dla wyjaśnienia spornej kwestii uchylenie postanowienia wydanego w drugiej instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 P.p.s.a. zasądzając od Dyrektora COF na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł. Wprawdzie skarżący nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów postepowania, niemniej Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, a strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku o kosztach należnych stronie Sąd orzekł z urzędu, zgodnie z treścią art. 210 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI