I SA/Bd 744/11

I SA/Bd 744/11 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art.15 ust.1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz J.B. kwotę 3.754 zł (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt cztery złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2008 r. Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, że podatnik prowadził działalność spełniającą przesłanki działalności gospodarczej, a dokonane dostawy gruntów nie korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Organ stwierdził, że przedmiotem dostawy dokonywanej przez stronę były niezabudowane tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową opodatkowane stawką podatku VAT w wysokości 22%.
W złożonym odwołaniu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 120, art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji oraz o umorzenie postępowania w sprawie.
Po przeprowadzeniu przez organ pierwszej instancji, na zlecenie organu odwoławczego, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. skarżący dokonał zakupu wspólnie z małżonką K. B., F. i G. Ż. oraz R. i B. Ż. od małżonków J. i K. M. za łączną cenę [...] zł niezabudowanej działki rolnej stanowiącej gospodarstwo rolne o pow. [...] ha położonej w Ł. W umowie o przeniesieniu własności nieruchomości znalazła się adnotacja, że kupujący zobowiązali się do prowadzenia na nabytym gruncie wspólnie gospodarstwa rolnego. Nabyta działka zlokalizowana była w dniu zakupu w obszarach rolniczej przestrzeni produkcyjnej i przeznaczona była do produkcji rolnej - uprawy polowe. Powyższa działka nie była w dniu zakupu objęta decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Wójta Gminy Ł. W latach 2006-2007 skarżący uprawiał tę działkę, a produkty z niej uzyskane wykorzystywał zarówno dla własnych potrzeb, jak i z zamiarem dalszej odsprzedaży lub wymiany na inny towar lub jako zapłata za wykonaną usługę. W związku z uprawą przedmiotowego gruntu strona otrzymała dopłaty bezpośrednie: jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową.
Z akt sprawy wynika ponadto, że w latach 2007-2008 współwłaściciele dokonali podziału przedmiotowej nieruchomości oraz uzyskali dla wydzielonych gruntów decyzje o warunkach zabudowy polegającej na realizacji budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, w zabudowie wolnostojącej i szeregowej. Dnia 22 stycznia 2008 r. pomiędzy Gminą Ł. a K. i J. B., G. i F. Ż., Barbarą i R. Ż. zawarto porozumienie, w którym właściciele zobowiązali się do prowadzenia inwestycji w miejscowości Ł. polegającej na budowie osiedla domków jednorodzinnych wraz z całą infrastrukturą drogową i wodno-kanalizacyjną. Zgodnie z porozumieniem inwestycja miała zostać prowadzona na obszarze, który w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. przeznaczony został pod rozwój funkcji mieszkaniowej. W myśl porozumienia, Gmina Ł. zobowiązała się do rozpoczęcia prac związanych z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla realizacji inwestycji budowy osiedla domków jednorodzinnych na ww. działkach, natomiast inwestorzy do pokrycia wszystkich kosztów dokumentacji związanej z opracowaniem planu miejscowego dla ww. obszaru. Ostatecznie do realizacji tego projektu nie doszło.
Ponadto, w dniu 07 lutego 2008 r. skarżący zawarł z małżonką K. B. umowę darowizny, umowę podziału majątku wspólnego oraz umowę ustanowienia służebności mieszkania, w której określono, iż małżonkowie dokonują podziału swojego dotychczasowego majątku wspólnego i postanawiają, że udział wynoszący 2/4 części we własności niezabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] ha, położonej w Ł., oznaczonej numerem działki [...], od dnia zawarcia umowy przysługiwać będzie wyłącznie J. B.
W wyniku podjętych działań, w okresie objętym zaskarżoną decyzją J. B. wraz z pozostałymi współwłaścicielami, tj. F. i G. Ż. oraz R. i B. Ż., dokonał sprzedaży za łączna kwotę [...] zł siedmiu niezabudowanych działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub szeregową o łącznej pow. [...] ha oraz jednej działki stanowiącej drogę o pow. [...] ha, ze sprzedaży których jako właściciel 1/2 części gruntu uzyskał osobiście łączną kwotę [...] zł.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, sprzedaż przez stronę działek gruntu, dla których wydano decyzje o warunkach zabudowy domami jednorodzinnymi, spełnia kryteria prowadzenia działalności gospodarczej określone w art. 15 ust. 2 ustawy
o podatku od towarów i usług, a strona dokonując sprzedaży działek działała jako podatnik tego podatku w rozumieniu art. 15 ust. 1 wskazanej ustawy.
W ocenie organu, podejmowane przez stronę działania świadczą
o wcześniejszym zamiarze sprzedaży działek. Sama okoliczność podziału nieruchomości przed jej sprzedażą wskazuje, że skarżący wraz ze współwłaścicielami nieruchomości działał z zamiarem dokonywania wielokrotnych transakcji sprzedaży działek, a więc z zamiarem uzyskania w ten sposób stałych dochodów. Dostawa
w 2008 r. siedmiu działek ma charakter powtarzalny, co przesądza o uznaniu tych czynności za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy od podatku od towarów i usług. Występowanie zaś z wnioskami o wydanie decyzji o warunki zabudowy dla podzielonych działek świadczy o podejmowaniu czynności mających na celu zwiększenie wartości posiadanego gruntu.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, że dostawa w miesiącach lutym, marcu, kwietniu, czerwcu i lipcu 2008 r. działek, wyodrębnionych z zakupionego wcześniej gruntu, wskazuje na handlowy charakter prowadzonej działalności. Z niewielkiego areału (około [...] ha) wyodrębnionego
z zakupionej ziemi, na który osobiście strona wydatkowała kwotę [...] zł
w przedmiotowym okresie uzyskano przychód w kwocie [...] zł. Świadczy to,
w ocenie organu, o zarobkowym charakterze prowadzonej działalności. Organ podkreślił, że twierdzenie strony, iż uzyskane środki ze sprzedaży działek przeznaczono m.in. na cele mieszkaniowe (spłacenie kredytu na mieszkanie i budowa domu) nie ma istotnego znaczenia dla oceny podejmowanych czynności, które były nakierowane na uzyskanie zysku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że strona prowadziła działalność gospodarczą, polegającą na dostawie niezabudowanych terenów przeznaczonych pod zabudowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącego, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży. Sprzedaż - nawet kilkukrotna - przedmiotów z majątku prywatnego osoby fizycznej, które nie są związane z działalnością gospodarczą oraz nie były nabyte w celu ich odsprzedaży nie ma charakteru handlowego podlegającego opodatkowaniu. O braku obowiązku podatkowego w omawianym zakresie świadczy również prowadzenie działalności rolniczej przez stronę, które wyłącza zamiar sprzedaży gruntu w chwili jego nabycia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 listopada 2005 r. J. B. wspólnie żoną K. B., F. i G. Ż. oraz R. i B. Ż. zakupił działkę rolną stanowiąca gospodarstwo rolne. W 2006 r. i w 2007 r. współwłaściciele prowadzili na nabytych gruntach działalność rolniczą. W 2008 r. J. B. jako współwłaściciel w ½ części gruntu wraz z pozostałymi współwłaścicielami, tj. F. i G. Ż. oraz R. i B. Ż. dokonał sprzedaży w okresie od lutego do lipca 2008 r. siedmiu niezabudowanych działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub szeregową (o numerach [...]) oraz jednej działki stanowiącej drogę ([...]). Działki te zostały wydzielone z działek nr [...].
Istota sporu sprowadza się do kwestii opodatkowania strony skarżącej jako podatnika VAT z tytułu sprzedaży wymienionych działek.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma wyrok Trybunału Sprawiedliwości (dalej TS) z dnia 15 września 2011r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10. W wyroku tym TS stwierdził, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą VAT na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 18 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Trybunał zauważył również, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z VAT i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnie od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast, jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami (np. polegające na uzbrajaniu terenu lub na działaniach marketingowych), angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika VAT. Okoliczność, iż osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 powyższej Dyrektywy, jest w tym zakresie bez znaczenia.
Art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE pozwala państwom członkowskim uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością,
o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. We wskazanym wyroku TS stwierdził, że to sąd krajowy powinien ustalić, czy Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE.
Dokonując takiej oceny wskazać należy na orzeczenie TS z dnia 4 czerwca 2009 r., C-102/08, z którego wynika, że korzystając z opcji przewidzianej w Dyrektywie 2006/112/WE państwo członkowskie musi to uczynić w przepisie ustawowym, mającym bezwzględną moc wiążącą, który będzie odpowiadał wymogom szczegółowości, precyzji i jasności koniecznym dla zagwarantowania pewności sytuacji prawnych
i kontroli sądów krajowych. Oznacza to, że państwo członkowskie musi przyjąć wyraźnie unormowanie, aby mogło powoływać się na przewidziane w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE prawo, według którego za podatnika można uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego.
W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej u.p.t.u.) brak jest takiego jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, na podstawie którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Art. 12 ust. 1 pkt b) Dyrektywy 2006/112/WE wiąże się bowiem ściśle
z jej art. 12 ust. 3, który stanowi, że "do celów ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie". W tym zakresie w ustawie o podatku od towarów i usług brak jest stosownego jednoznacznego i precyzyjnego zdefiniowania, jakie grunty nieuzbrojone lub uzbrojone, uznawane są za teren budowlany przez krajowego ustawodawcę. Już
w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 17 stycznia 2011 r., I FPS 8/10 zauważono, że
z wyroku ETS w sprawie C-468/93 pomiędzy Gemeente Emmen a Belastingdienst Grote Ondememingen, wynika, że do ustawodawstwa krajowego każdego państwa należy ustalenie definicji terenu budowlanego. Jednakże polski ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia w ustawie o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że do polskiego systemu prawa podatkowego nie implementowano art. 12 ust. 3 dyrektywy 2006/112/WE. Wprawdzie w wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych
C-180/10 i C-181/10, Trybunał stwierdził, że transpozycja Dyrektywy do prawa krajowego nie wymaga koniecznie literalnego powtórzenia jej przepisów w wyraźnej
i specjalnie do tego przeznaczonej normie prawa, a wystarczy ogólny kontekst prawny, jeżeli skutecznie zapewnia on zastosowanie w pełni Dyrektywy, w sposób jasny
i precyzyjny, to jednak z brzmienia art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w jego części stanowiącej, że "działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo
w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy" nie można – w sposób jasny i precyzyjny – wywieść, że na jego podstawie za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji dostawy terenu budowlanego.
Sąd w niniejszym składzie podziela w pełni stanowisko zawarte w wyroku NSA
z dnia 7 października 2011 r., I FSK 1289/10, że nie ma jakichkolwiek podstaw, aby
z treści art. 15 ust. 2 u.p.t.u. wywodzić, że norma ta obejmuje także transakcje okazjonalne, o których stanowi art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, opodatkowane niezależnie od ustalenia takiej okoliczności, jak zamiar wykonywania tych czynności
w sposób częstotliwy oraz stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r., I FSK 1536/10, że brak w ustawie o podatku od towarów i usług unormowań, które w sposób jasny i precyzyjny wskazywałby na fakt transpozycji do tej ustawy możliwości (opcji) określonej w art. 12 ust. 1 i 3 Dyrektywy 2006/112/WE, co do uznania za podatnika każdego kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy terenu budowlanego, co nie pozwala na stwierdzenie, że Polska skorzystała z tej opcji.
W świetle powyższego w rozpatrywanej sprawie należy rozstrzygnąć, czy sprzedaż przez skarżącego działek była związana ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, czy z działalnością gospodarczą. Punktem zaś wyjścia do tychże rozważań jest treść art. 15 u.p.t.u. Zgodnie z powołanym przepisem podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (ust. 1). Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności
w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2).
Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do sprzedaży gruntu działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga dokonania każdorazowo oceny odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W tym względzie, mając na uwadze wyrok TS z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C - 180/10 i C – 181/10, należy uznać, że aktualne są wywody zawarte w wyroku NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 października 2007 r., I FPS 3/07 wskazujące na kryteria jakimi należy kierować się przy określaniu, czy w danym przypadku mamy do czynienia
z działalnością gospodarczą, czy też z zarządem majątkiem prywatnym.
Podnieść w związku z tym należy, że wykonanie danej czynności (sprzedaży działki) jednorazowo jednakże w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie przesądza automatycznie, że z tego tylko powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Konieczne jest bowiem ustalenie, że w odniesieniu do tej czynności występował on w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku to tego gruntu. Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach prywatnych (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r., I FSK 1554/10, wyrok NSA z dnia
9 listopada 2011 r., I FSK 1659/11).
Kluczowe zatem znaczenia dla oceny, czy dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność handlową ma ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną, np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru. Przy czym na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu pojedynczych z tym zakresie działań (por. wyrok z dnia 2 grudnia 2011 r., I SA/Wr 1513/11).
Zdaniem Sądu, stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie pozwala stwierdzić, że skarżący w 2008 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży działek budowlanych.
Faktem jest, że w 2008 r. skarżący sprzedał razem z innymi współwłaścicielami w siedem niezabudowanych działek o łącznej powierzchni ok. [...] ha, uzyskując przychód w wysokości [...] zł i ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości [...] zł. Przed sprzedażą dokonano także podziału nieruchomości. Należy jednak zauważyć, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10
i C-181/10 stwierdził, że liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów.
Organ wskazuje również, że w dniu 22 stycznia 2008r. pomiędzy Gminą Ł. reprezentowaną przez Wójta Gminy – B. C. a K. i J. B., G. i F. Ż., B.
i R. Ż., zwanymi "inwestorami", zawarto porozumienie, w którym inwestorzy zobowiązali się do prowadzenia inwestycji w miejscowości Ł. polegającej na budowie osiedla domków jednorodzinnych wraz z całą infrastrukturą drogową i wodno-kanalizacyjną. Zgodnie z porozumieniem inwestycja miała zostać prowadzona na obszarze, który przeznaczony jest pod rozwój funkcji mieszkaniowej i obejmować działki o numerach ewidencyjnych: [...] . W myśl porozumienia gmina niezwłocznie po podpisaniu orozumienia zobowiązała się do rozpoczęcia prac związanych z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla realizacji inwestycji budowy osiedla domków jednorodzinnych na ww. działkach, natomiast inwestorzy do pokrycia wszystkich kosztów dokumentacji związanej z opracowaniem planu miejscowego dla ww. obszaru. Do wykonania powyższego porozumienia jednak nie doszło, ponieważ Rada Gminy nie podjęła uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego. Sprzedaż zatem działek w 2008 r. nie była związana z realizacją porozumienia.
Organ wskazuje także, że pismem z dnia 30 maja 2007r. J. B. zwrócił się do Wójta Gminy Ł. z wnioskiem o wyrażenie zgody na przystąpienie do miejscowego planu zagospodarowania terenu. Podkreślić jednak należy, że dotyczyło to działki nr [...], która nie była przedmiotem sprzedaży w 2008 r.
Również okoliczność, że skarżący w dniu 25 kwietnia 2007r. złożył wniosek
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości oznaczonej numerem [...] nie oznacza, że z tego tytułu stał się, w związku ze sprzedażą działek, profesjonalnym handlowcem. Z akt sprawy nie wynika, aby poza tym jednym razem skarżący występował z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. O profesjonalnym charakterze działań strony nie świadczy także fakt, że na działce należącej do Pani L. stoi tablica o sprzedaży działek z numerem telefonu J. B. Taka informacja nie wykracza poza zwykłe formy oferowania sprzedaży działek. W trakcie przesłuchania w dniu 16 kwietnia 2010 r. skarżący zeznał, że nie dawał ogłoszeń w mediach.
Dla oceny, czy sprzedawca gruntów działał w charakterze podatnika istotnym jest również przeznaczenie środków pozyskanych z tej sprzedaży, gdyż jeżeli nastąpiło to na cele prywatne, to należy uznać, że sprzedający nie działał w tym wypadku
w charakterze podatnika (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2009 r., I FSK 558/09).
W piśmie z dnia 27 czerwca 2010 r. (k. 295 akt administracyjnych) skarżący wyjaśnił, że środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży działek zostały przeznaczone na budowę domu, a zatem na cele prywatne.
Podkreślenia także wymaga, że zakup w 2005 r. gospodarstwa rolnego nie nastąpił w celu prowadzenia działalności handlowej polegającej na zbywaniu działek. W sprawie nie budzi wątpliwości, że współwłaściciele w 2006 r. i 2007 r. na przedmiotowym gruncie prowadzili działalność rolniczą, czego potwierdzeniem są otrzymywane dopłaty bezpośrednie: jednolita płatność obszarowa i uzupełniająca płatność obszarowa. W momencie nabycia grunt przeznaczony był do produkcji rolnej.
Podnieść również należy, że działki były sprzedawane tylko w 2008 r. (przesłuchanie strony z dnia 16 kwietnia 2010 r.).
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że działania skarżącego w zakresie obrotu nieruchomościami nie przybrały zorganizowanej formy i nie miały charakteru zawodowego (profesjonalnego). Działaniom tym nie można przypisać szczególnego, aktywnego charakteru typowego dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami. Z akt sprawy wynika, że zakupu gruntu nie dokonano w celu jego odsprzedaży, a zbycie działek nastąpiła w celu uzyskania środków na budowę domu. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku, który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania
w celach prywatnych. Zdaniem Sądu, podejmowane przez stronę czynności mieściły się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Uznając skarżącego za podatnika VAT organ naruszył art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.
Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia
30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
D. Dudra L. Kleczkowski M. Łent