I SA/Gl 1394/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-09-13
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnytransakcja łańcuchowaWDTdostawa krajowakorekta deklaracjirozliczenie podatkoweOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą korekty podatku VAT za październik 2017 r., uznając ją za konsekwencję wcześniejszej decyzji korygującej rozliczenie za wrzesień 2017 r.

Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła niższą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. niż zadeklarowana przez spółkę. Korekta wynikała z błędnego rozliczenia transakcji zakupu mebli rattanowych we wrześniu 2017 r., która została uznana za dostawę krajową zamiast wewnątrzwspólnotowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja dotycząca października jest matematyczną konsekwencją prawidłowo ustalonej kwoty przeniesionej z września, a wcześniejsze rozstrzygnięcie w sprawie września zostało już utrzymane w mocy przez sąd.

Sprawa dotyczyła skargi H. Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (DIAS) z dnia 19 sierpnia 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 28 kwietnia 2021 r. określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.097 zł, zamiast zadeklarowanych przez spółkę 262.056 zł. Rozbieżność ta wynikała z korekty rozliczenia podatku VAT za wrzesień 2017 r., gdzie spółka nieprawidłowo rozliczyła transakcję zakupu mebli rattanowych, traktując ją jako dostawę krajową zamiast wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT). W konsekwencji, błędnie naliczony podatek naliczony za wrzesień wpłynął na rozliczenie za październik. Spółka zarzucała naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym zasady szybkości postępowania, błędną wykładnię przepisów dotyczących WDT, naruszenie zasady neutralności VAT oraz zasadę proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że decyzja dotycząca października 2017 r. jest jedynie matematyczną konsekwencją wcześniejszej decyzji korygującej rozliczenie za wrzesień 2017 r., która to decyzja została już prawomocnie utrzymana w mocy przez sąd. Sąd podkreślił, że podatek VAT ma charakter kaskadowy, a rozliczenie za jeden okres wpływa na kolejne, dlatego organy były zobowiązane uwzględnić ustalenia z decyzji za wrzesień przy wydawaniu decyzji za październik. Zarzuty dotyczące błędnego rozliczenia za wrzesień zostały uznane za bezprzedmiotowe w kontekście niniejszej sprawy, gdyż dotyczyły innej decyzji, która została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja dotycząca późniejszego okresu rozliczeniowego może być matematyczną konsekwencją wcześniejszej decyzji korygującej rozliczenie za poprzedni okres, jeśli rozliczenie to ma wpływ na kolejny okres, a wcześniejsza decyzja została już prawomocnie utrzymana w mocy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatek VAT ma charakter kaskadowy, a rozliczenie za jeden okres wpływa na kolejne. W związku z tym, organy były zobowiązane uwzględnić ustalenia z decyzji za wrzesień 2017 r. przy wydawaniu decyzji za październik 2017 r., która była jedynie matematycznym rozliczeniem wynikającym z korekty poprzedniego okresu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.t.u. art. 22 § ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 21 § § 3 a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 140 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit c)

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 96 § ust. 9a pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs § ust. 1 pkt 7

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja dotycząca października 2017 r. jest matematyczną konsekwencją decyzji dotyczącej września 2017 r., która została już prawomocnie utrzymana w mocy. Podatek VAT ma charakter kaskadowy, co oznacza, że rozliczenie za jeden okres wpływa na kolejne. Organy podatkowe były zobowiązane uwzględnić ustalenia z decyzji za wrzesień 2017 r. przy wydawaniu decyzji za październik 2017 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów materialnych (art. 22 ust. 2 i 3 u.p.t.u.), naruszenia zasady neutralności VAT (art. 86 u.p.t.u.) oraz naruszenia zasady proporcjonalności (art. 273 Dyrektywy VAT) zostały uznane za bezpodstawne, ponieważ dotyczyły decyzji za wrzesień 2017 r., która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania został uznany za nieprzedmiotowy w kontekście niniejszej sprawy, gdyż kwestia przewlekłości jest badana w odrębnych postępowaniach skargowych. Zarzut dotyczący dodatkowego zobowiązania podatkowego był bezprzedmiotowy, gdyż zaskarżona decyzja nie rozstrzygała w tym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

Podatek od towarów i usług ma charakter "kaskadowy", a to oznacza, iż rozliczenie za jeden okres rozliczeniowy może wpływać na następne miesiące. Decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2017 r. jest konsekwencją decyzji wymiarowej wydanej za wrzesień 2017 r. i nie zawiera ustaleń merytorycznych. Stanowi ona jedynie matematyczne rozliczenie podatku wynikające ze skorygowania kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W kontrolowanej sprawie tak się stało, gdyż dokonane przez podatnika w deklaracji VAT-7 rozliczenie podatku VAT za poprzedni okres rozliczeniowy (tj. wrzesień 2017 r.) zostało zastąpione decyzją. Z tą chwilą wzruszone zostało domniemanie prawidłowości rozliczenia zawartego w deklaracji spółki za wrzesień 2017 r., w związku z czym wydając decyzję za następny okres rozliczeniowy (tj. październik 2017 r.) organy zobowiązane były uwzględnić ustalenia wynikające z decyzji za wrzesień 2017 r.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

sprawozdawca

Bożena Pindel

przewodniczący

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wpływu rozliczeń z poprzednich okresów na kolejne w podatku VAT, zasady kaskadowości podatku, oraz konsekwencje prawomocnych rozstrzygnięć dla późniejszych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie decyzja dotycząca jednego okresu jest konsekwencją prawomocnej decyzji dotyczącej okresu poprzedniego. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników i księgowych ze względu na szczegółowe omówienie wpływu rozliczeń VAT między okresami i znaczenia prawomocności decyzji, ale brakuje jej szerszego kontekstu społecznego czy nietypowych faktów.

Jak rozliczenie VAT za wrzesień wpłynęło na październik? Sąd wyjaśnia zasady kaskadowości podatku.

Dane finansowe

WPS: 262 056 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1394/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /sprawozdawca/
Bożena Pindel /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 21  par. 3 a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2023 r. sprawy ze skargi H Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr 2401-IOV3.4103.107.2022.HSO UNP: 2401-22-183759 w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr 2401-IOV3.4103.107.2022.HSO UNP:2401-22-183759 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej także: DIAS) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.), a także powołanych przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 685 z późn. zm., dalej: u.p.t.u.) po rozpatrzeniu odwołania H. Sp. z o. o. w T. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z 28 kwietnia 2021 r. nr [...], określającej kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2017 r. w wysokości 2.097 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
H. sp. z o.o. w T. (dalej: spółka, strona, skarżąca) w deklaracji VAT-7 za październik 2017 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 262.056 zł. Ponieważ nadwyżka podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. miała wpływ na kwotę zwrotu w wysokości 192.955 zł, wykazaną przez w deklaracji za luty 2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. (dalej: Naczelnik, organ I instancji) na podstawie upoważnienia z 22 maja 2018 r. przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2017 r. do lutego 2018 r. Wykazała ona, że w październiku 2017 r. spółka nie dokonała żadnej transakcji sprzedaży, natomiast podstawę do sporządzenia deklaracji VAT-7 za październik 2017 r. stanowił prowadzony przez H. Sp. z o.o. rejestr zakupu VAT, z którego wynikają: wartość netto 1.013,44 zł, podatek naliczony 233,10 zł. Ponadto w wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r., które miało wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od listopada 2017 r. do lutego 2018 r. Wobec powyższego, Naczelnik postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r. wszczął postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od września 2017 r. do lutego 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego za wrzesień 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wydał decyzję z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...], w której określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.864 zł, w miejsce wykazanej nadwyżki w wysokości 261.823 zł.
Dokonana ww. decyzją korekta wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. ma wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za październik 2017 r., ponieważ w deklaracji VAT-7 za październik 2017 r. spółka wykazała kwotę nadwyżki z deklaracji VAT-7 złożonej za wrzesień 2017 r. w wysokości 261.823 zł i tę kwotę nadwyżki przyjęła do rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2017 r.
Wobec powyższego Naczelnik wydał decyzję z dnia 28 kwietnia 2021 r. [...], w której, w miejsce wykazanej przez stronę kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. w wysokości 262.056 zł określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2017 r. w wysokości 2.097 zł.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik spółki podniósł, iż zasługuje ona na uchylenie, w przypadku uwzględnienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...], wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r.
DIAS nie uwzględnił odwołania.
Na wstępie swoich rozważań wskazał w szczególności, że H. Sp. z o. o. została zarejestrowana w KRS w dniu 1 października 2014 r. Od 13 lipca 2017 r. jako przedmiot przeważającej działalności gospodarczej wskazano działalność usługową wspomagającą transport lądowy (PKD 52.21.Z). Funkcję prezesa zarządu pełni B. J., a funkcję prokurenta M. J.. 2 W dniu 6 stycznia 2015 r. w Urzędzie Skarbowym w T. dokonano rejestracji spółki dla celów podatku od towarów i usług oraz transakcji wewnątrzwspólnotowych. Z dniem 31 marca 2018 r. spółka zawiesiła działalność, a z dniem 19 października 2018 r. została na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 1 u.p.t.u. wykreślona z urzędu z rejestru jako podatnik od towarów i usług.
Decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. zakwestionował rozliczenie spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. i w miejsce zadeklarowanej przez spółkę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 261.823 zł, określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.864,00 zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że powodem określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości odmiennej, od zadeklarowanej, było ustalenie, iż spółka nieprawidłowo rozliczyła transakcję zakupu mebli rattanowych firmy [...], udokumentowaną fakturą VAT z dnia 12 września 2017 r. nr [...] o wartości netto 266.406,00 EURO, VAT 61.273,38 EURO, po przeliczeniu na złote wartość netto 1.130.254,10 zł, VAT 259.958,44 zł, wystawioną przez O. Sp. z o.o. w K.. Dostawa ta nieprawidłowo została rozpoznana jako dostawa krajowa, zamiast jako WDT, a faktura błędnie wystawiona przez O. Sp. z o.o. ze stawką VAT 23 %, zamiast ze stawką
0 % właściwą dla WDT. Tym samym strona nieprawidłowo rozliczyła tę transakcję, obniżając kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego błędnie wskazanego na fakturze VAT z dnia 12 września 2017 r. nr [...], tj. w wysokości 259.958,44 zł. W konsekwencji strona nieprawidłowo określiła kwotę nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 261.823 zł. Ww. nieprawidłowo określoną kwotę nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2017 r. strona przyjęła w deklaracji VAT-7 złożonej za październik 2017 r. do rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2017 r.
Zgodnie z art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z kolei stosownie do art. 99 ust. 12 u.p.t.u. kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości.
Wobec powyższego, mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa, organ I instancji prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję, w której w miejsce wykazanej przez spółkę kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 262 056 zł, określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.097 zł, przedstawiając sposób dokonania tego rozliczenia na stronie 4 tej decyzji.
W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji, odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu, DIAS stwierdził, że decyzją z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr 2401-IOV3.4103.358.2021.HSO utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] wydaną za wrzesień 2017 r., ponieważ uznał, iż jest ona zgodna z przepisami prawa. Wskazać bowiem należy, iż z zebranych dowodów wynika, że transakcja nabycia przez mebli rattanowych na podstawie faktury VAT z dnia 12 września 2017 r. nr [...] wystawionej przez O. Sp. z o.o. przeprowadzona została w ramach tzw. "transakcji łańcuchowej". Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że zafakturowany w dniu 12 września 2017 r. na rzecz H. Sp. z o.o. towar (meble rattanowe [...]), znajdujący się w magazynie w B., nabyty został przez O. Sp. z o.o. tego samego dnia od węgierskiej firmy D. Kft na podstawie faktury nr [...]. Zatem prawo do dysponowania towarem jak właściciel przeniesione zostało na O. Sp. z o.o. na terenie Węgier. Również w przypadku dostawy, udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z dnia 12 września 2017 r. wystawionej przez O. Sp. z o.o., prawo do dysponowania towarem jak właściciel przeniesione zostało na spółkę na terytorium Węgier, tj. przed dokonaniem transportu, którego organizacja leżała po stronie H. Sp. z o.o. Transport zlecony został przez spółkę 12 września 2017 r. przewoźnikowi: K. M. Firma Handlowa E. i wykonywany był przez kierowcę K. Z.. Na potwierdzenie wywozu towaru poza terytorium Węgier wystawiony został międzynarodowy list przewozowy CMR, zgodnie z którym nadawcą towaru była firma D. Kft, a odbiorcą H. Sp. z o.o. Doszło zatem, na podstawie upoważnienia do odbioru mebli wystawionego przez O. Sp. z o.o. dla kierowcy K. Z., do jednego fizycznego przekazania towaru na terytorium Węgier tj. między firmą D. Kft, a H. Sp. z o.o. Ponadto z zebranych dowodów wynika, że zarówno przedstawicile strony, jak i przedstawiciele O. Sp. z o.o. mieli świadomość, że H. Sp. z o.o. miała dysponować towarem jak właściciel przed realizacją transportu, o czym świadczą złożone przez reprezentantów obu Spółek zeznania. M. J. zeznał bowiem: "zdjęcie dokumentu WZ wystawionego przez D. Kft zostało wysłane mi przez kierowcę pana K., wtedy O. wystawił dla mnie dokument WZ i fakturę. Od tego momentu byłem właścicielem towaru, mimo że jeszcze go nie widziałem, tylko na zdjęciach". Również J. S. zeznał, że władztwo nad towarem przekazano na nabywcę na podstawie wystawionej faktury, która nie była jeszcze opłacona. Doszło zatem do jednego fizycznego przekazania towaru na terytorium Węgier tj. między D. Kft, a H. Sp. z o.o., przy czym towar nie został wprowadzony na terytorium Polski, bowiem w wyniku zdarzenia drogowego, które miało miejsce na terytorium Czech, uległ całkowitemu spaleniu. Mając zatem na uwadze art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 u.p.t.u. DIAS stwierdził, iż dostawa pomiędzy firmą D. Kft a O. Sp. z o.o. jest tzw. dostawą "nieruchomą", a miejscem jej opodatkowania jest państwo rozpoczęcia transportu, czyli Węgry. Natomiast dostawa dokonana przez O. Sp. z o.o., na rzecz H. Sp. z o.o. powinna zostać rozpoznana jako tzw. dostawa "ruchoma", a miejscem jej opodatkowania powinno być państwo, w którym transport się rozpoczął i dostawa winna zostać uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów opodatkowaną 0% stawką podatku VAT. Rozliczając w złożonej deklaracji VAT-7 za wrzesień 2017 r. podatek naliczony wykazany w fakturze VAT z dnia 12 września 2017 r. nr [...], wystawionej przez O. Sp. z o. o., spółka zawyżyła kwotę różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, w tym za październik 2017 r.
Zdaniem DIAS organ I instancji działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.) zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy i właściwie go ocenił, sporządzając uzasadnienie spełniające wszelkie wymogi z art. 210 § 4 O.p. Zebrany materiał dowodowy potwierdza dokonane przez organ I instancji ustalenia, że spółka nieprawidłowo określiła kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą spółkę doradca podatkowy zarzucił:
1) naruszenie prawa procesowego poprzez uchybienie zasadzie szybkości postępowania, która została określona w art. 125 § 1 O.p., co miało wpływ na zebrany materiał dowodowy;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 2 i 3 u.p.t.u.;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez uchybienie zasadzie neutralności VAT określonej w art. 86 u.p.t.u.;
4) naruszenie prawa materialnego polegające na ustaleniu dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit c) u.p.t.u., co narusza art. 273 Dyrektywy VAT oraz zasadę proporcjonalności określoną w prawie wspólnotowym.
Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy obu instancji naruszyły zasadę szybkości postępowania. O naruszeniu tej zasady przez organ I instancji świadczy to, że postępowanie przez tym organem trwało ponad 3 lata, co w dużej mierze wpłynęło na brak możliwości dokładnego odtworzenia okoliczności, które miały miejsce we wrześniu 2017 r. Natomiast postępowanie odwoławcze trwało ponad rok, a DIAS niemal w całości oparł się na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji.
Z kolei podnosząc zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 i 3 u.p.t.u. podniesiono, że aby doszło do dokonania transakcji łańcuchowej konieczna jest świadomość uczestniczenia w transakcji tego typu przez wszystkich uczestników. Tymczasem strona nie wiedziała, że jej kontrahent, czyli spółka O. dokonała nabycia towaru na terytorium Węgier w wykonaniu dostawy na rzecz skarżącej. Co więcej, skarżąca była przekonana, że dostawa jest realizowana bezpośrednio od jej kontrahenta. Świadczyć o tym może brak wiedzy skarżącej na temat danych podmiotu węgierskiego. Strona dostarczyła wszystkich wymaganych i możliwych dowodów dla ustalenia i potwierdzenia rzetelności tych danych i faktu dokonania transakcji. Co istotne (a również pomijane przez organy podatkowe) O. sp. z o.o. zaewidencjonowała w rejestrach i księgach faktury sprzedażowe dokumentujące dostawę mebli rattanowych i rozliczyła podatek należny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Okoliczność ta powinna być uwzględniona przez organy podatkowe, jednak z niewiadomych przyczyn została pominięta, tj. organy podatkowe nie przeprowadziły w tym zakresie jakichkolwiek czynności sprawdzających czy dowodowych.
W ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez uchybienie zasadzie neutralności podatku od towarów i usług, określonej w art. 86 u.p.t.u. podniesiono, że zgodnie z zasadą neutralności podatku od towarów i usług ustawodawca podatkowy posiada uprawnienie do ograniczenia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przez podatnika w wyjątkowych przypadkach, których nie można interpretować rozszerzająco. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na art. 88 ust. 3a pkt 7 u.p.t.u., zgodnie z którym podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT, gdy wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze - w części dotyczącej tych czynności. Jednocześnie organ podatkowy wskazał, że transakcja między skarżącą spółką a O. Sp. z o.o. powinna być opodatkowana na zasadach transakcji wewnątrzwspólnotowej. W ocenie skarżącej powołanie tej podstawy prawnej jest błędne, gdyż aprobata rozumowania organu podatkowego oznaczałaby, że O. Sp. z o.o. powinien opodatkować przedmiotową transakcję przy zastosowaniu stawki 0%, a nie, że powinna być to transakcja bez zastosowania żadnej stawki VAT.
W skardze wytknięto także organom podatkowym, że nie wzięły pod uwagę, iż strona dostarczyła wszystkich wymaganych i możliwych dowodów dla ustalenia i potwierdzenia rzetelności danych i faktu dokonania transakcji. Wskazano też, iż, co istotne, a pomijane przez organy podatkowe, O. sp. z o.o. zaewidencjonowała w rejestrach i księgach faktury sprzedażowe dokumentujące dostawę mebli rattanowych i rozliczyła podatek należny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W uzasadnieniu skargi zawarto także obszerny fragment dotyczący naruszenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit c) u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi, zaznaczając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest konsekwencją wydania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r., które miało wpływ na rozliczenie w tym podatku za kolejne okresy rozliczeniowe, aż do lutego 2018 r. Zwrócono także uwagę, że zarzut naruszenia art. 112b ust. 1 pkt 1 lit c) u.p.t.u. jest całkowicie bezprzedmiotowy, gdyż w niniejszej sprawie nie zawarto rozstrzygnięcia w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego przewlekłości trwania postępowania podatkowego przed organem I instancji, wskazano, iż postępowanie to zostało wszczęte postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r. Organ zobowiązany był do zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w celu załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, co było jedną z okoliczności mających wpływ na czas trwania tego postępowania. Kolejną okolicznością był stan epidemii COVID-19, wprowadzony 31 marca 2020 r. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, który był przyczyną wprowadzenia regulacji prawnych zawieszających bieg terminów procesowych, między innymi w postępowaniach podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe, o czym stanowił art. 15zzs ust. 1 pkt 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). W okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. nie istniała możliwość dokonywania jakichkolwiek czynności w sprawie, co także wpłynęło na czas trwania postępowania.
Po zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego konieczna była wnikliwa analiza akt sprawy, ustalanie stanu faktycznego i dokonywanie wykładni przepisów prawa wymaga zaangażowania i długiego czasu pracy, niekoniecznie związanego z podejmowaniem czynności procesowych wymagających opracowywania i wysyłania pism oraz zawierania stosownych wpisów w metryce sprawy.
Odpowiadając natomiast na zarzut dotyczący przewlekłości postępowania przed organem odwoławczym oraz zarzut, że organ ten prawie w całości oparł się na ustaleniach organu I instancji podano, że odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do DIAS w dniu 25 maja 2021 r. Konieczne okazało się wezwanie pełnomocnika do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa, które wpłynęło w dniu 10 sierpnia 2021 r. (w toku dalszego postępowania pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane i pełnomocnikiem został ustanowiony doradca podatkowy R. Z.). Analizując akta sprawy DIAS stwierdził, że materiał dowodowy jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, wobec czego nie gromadził nowych dowodów. Jednakże wnikliwa analiza akt sprawy, ustalanie stanu faktycznego i dokonywanie wykładni przepisów prawa, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE, wymagała zaangażowania i długotrwałej pracy, co wpłynęło na czas trwania postępowania odwoławczego. Istotna jest także łączna ilość oraz stopień złożoności postępowań, które toczą się równocześnie przed DIAS. Jednocześnie zwrócono uwagę, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie strona była informowana zgodnie z art. 140 § 1 i § 2 O.p. spółka była informowana.
Na rozprawie w dniu 13 września 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Zwrócił uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2018 r., a zatem nie na miejscu jest powoływanie się przez organ na pandemię. Zaakcentował, że organ pominął kwestię zapłaty podatku przez skarżącą. Podniósł również kwestię nałożonej sankcji, a także brak jej miarkowania. W ocenie pełnomocnika pomimo, że doszło do WNT organ winien wykazać zarówno podatek naliczony, jak i należny. Podał także, iż przed organem I instancji toczyło się postępowanie w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania skarżącej spółki, w ramach którego członek zarządu zwróciła się o rozłożenie należności na raty. Organ I instancji odmówił rozłożenia należności na raty wskazując, że podatnik nie zawinił, a odpowiedzialność za zaistniały stan rzeczy ponosi rozliczające skarżącą biuro rachunkowe.
Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. W zakresie końcowej wypowiedzi pełnomocnika strony skarżącej podkreślił, że stroną niniejszego postępowania był podatnik. Umowa łącząca podatnika z biurem rachunkowym nie ma wpływu na kwestię odpowiedzialności podatnika i może stanowić ewentualnie o przysługującym mu regresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) podlegała decyzja z dnia 19 sierpnia 2022 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 28 kwietnia 2021 r., określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2017 r. w wysokości 2.097 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2017 r. jest konsekwencją decyzji wymiarowej wydanej za wrzesień 2017 r. i nie zawiera ustaleń merytorycznych. Stanowi ona jedynie matematyczne rozliczenie podatku wynikające ze skorygowania kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i z akt sprawy, organ I instancji odrębną decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r. zakwestionował prawidłowość rozliczenia przez Spółkę podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. W decyzji tej określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.864 zł, w miejsce wykazanej nadwyżki w wysokości 261.823 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją DIAS z dnia 22 sierpnia 2022 r., którą Spółka zaskarżyła do tut. Sądu, a Sąd, wyrokiem z dnia 13 września 2023 r. (sygn. akt I SA/Gl 1393/22) skargę oddalił.
W konsekwencji ww. decyzji za wrzesień 2017 r. kwota podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc październik 2017 r. uległa zmniejszeniu z deklarowanej
Dokonana ww. decyzją korekta wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. ma wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za październik 2017 r., ponieważ w deklaracji VAT-7 za październik 2017 r. spółka wykazała kwotę nadwyżki z deklaracji VAT-7 złożonej za wrzesień 2017 r. w wysokości 261.823 zł i tę kwotę nadwyżki przyjęła do rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2017 r.
Wobec powyższego Naczelnik wydał decyzję z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...], w której, w miejsce wykazanej przez stronę kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2017 r. w wysokości 262.056 zł określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2017 r. w wysokości 2.097 zł, a więc pomniejszonej o kwotę 259.958,44 zł. Określenie w decyzji za wrzesień 2017 r. prawidłowej wysokości podatku naliczonego do przeniesienia na październik 2017 r. miało zatem bezpośredni wpływ na rozliczenie podatku w tym miesiącu, co wynika z ogólnej konstrukcji podatku od towarów i usług. Podatek od towarów i usług ma charakter "kaskadowy", a to oznacza, iż rozliczenie za jeden okres rozliczeniowy może wpływać na następne miesiące.
Sąd podziela pogląd, że jeżeli organ podatkowy kontroluje prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług za więcej niż jeden z okresów rozliczeniowych, to w decyzji za okres późniejszy powinien uwzględnić ustalenia z postępowania odnoszącego się do okresu poprzedniego (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 20/14 oraz wskazane w nim orzecznictwo, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Określenie różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u. za dany okres rozliczeniowy, stanowi bowiem element stanu faktycznego dotyczący tego okresu, jak również stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia za okres następny. Stan faktyczny ustalony w sprawie dotyczącej poprzedniego okresu rozliczeniowego ma znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia dotyczącego następnego miesiąca rozliczeniowego (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 962/13).
Rozliczenie podatku za wrzesień 2017 r., zawarte w złożonej przez spółkę deklaracji VAT-7 zostało zweryfikowane w decyzjach organów obu instancji. W myśl art. 99 ust. 12 u.p.t.u. zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 u.p.t.u. przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. W kontrolowanej sprawie tak się stało, gdyż dokonane przez podatnika w deklaracji VAT-7 rozliczenie podatku VAT za poprzedni okres rozliczeniowy (tj. wrzesień 2017 r.) zostało zastąpione decyzją. Z tą chwilą wzruszone zostało domniemanie prawidłowości rozliczenia zawartego w deklaracji spółki za wrzesień 2017 r., w związku z czym wydając decyzję za następny okres rozliczeniowy (tj. październik 2017 r.) organy zobowiązane były uwzględnić ustalenia wynikające z decyzji za wrzesień 2017 r. W realiach kontrolowanej sprawy rozliczenie okresu poprzedniego rzutowało na okres następny.
Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że na gruncie omawianych regulacji w orzecznictwie NSA podkreśla się, iż wydając decyzję za okres późniejszy organ ma pełne prawo uwzględniać swoje ustalenia z postępowania odnoszącego się do okresu poprzedniego, a artykulacja tych ustaleń następuje w formie decyzji doręczonych co najmniej w tym samym momencie (co miało miejsce w niniejszej sprawie). W tym samym zatem czasie zostają podważone deklaracje podatkowe stanowiące efekty samoobliczenia podatku za te okresy (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 702/11 i powołane tam orzecznictwo). Wystarczające jest, aby decyzje dotyczące kilku okresów rozliczeniowych (w sytuacji, gdy rozliczenie poprzedniego okresu rzutuje na rozliczenie okresu następnego) zostały doręczone w tym samym czasie. Nie jest zaś konieczne, aby decyzja odnosząca się do okresu wcześniejszego musiała być doręczona przed decyzją dotyczącą okresu następnego.
Zgodnie z art. 21 § 3a O.p. organ I instancji był zatem zobowiązany do wydania decyzji dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2017 r. (z uwzględnieniem prawidłowych elementów rozliczenia przyjętych w decyzji za wrzesień 2017 r.), a DIAS zasadnie utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Skoro bowiem wydana została, na podstawie art. 99 ust. 12 u.p.t.u. decyzja za wcześniejszy okres rozliczeniowy, a zaskarżona decyzja jest wyłącznie jej konsekwencją, to brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja narusza prawo. W tym wypadku argumentacja organów ma bowiem charakter stricte rachunkowy i jest konsekwencją rozstrzygnięć dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi też wątpliwości Sądu stan faktyczny w zakresie czynności mających wpływ na opodatkowanie podatkiem od towarów i usług za październik 2017 r., w którym nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w działalności Spółki w tym okresie rozliczeniowym. Powodem wydania zaskarżonej decyzji było wyłącznie określenie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poprzedni okres rozliczeniowy w innej, niższej niż zadeklarowana przez spółkę wysokości. Tym samym treść zaskarżonej decyzji zależała od ustaleń i wyniku zakończonego postępowania za okres poprzedzający. Organ nie mógł więc pominąć ustaleń wynikających z decyzji wydanej za wrzesień 2017 r., lecz był zobowiązany do jej uwzględnienia.
Sąd za bezprzedmiotowe uznaje podniesione w skardze zarzuty, które w istocie skierowane są wobec decyzji wymiarowej za wrzesień 2017 r.
W ocenie Sądu powtórna ocena faktów bezpośrednio niezwiązanych z przedmiotem obecnego postępowania jest niedopuszczalna. Wykraczałaby bowiem poza granice rozpoznania sprawy dotyczącej października 2017 r. Istotne jest jedynie to, że Sąd oddalił skargę na decyzję dotyczącą września 2017 r.
Jak więc wykazano powyżej w realiach niniejszej sprawy organy działały zatem zgodnie z prawem i wydały decyzję akceptując ustalenia wynikające z decyzji wymiarowej dotyczącej poprzedniego okresu rozliczeniowego, którą były związane.
Podnoszona w skardze kwestia sprawności działania organów nie jest przedmiotem niniejszej sprawy (w której skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji), gdyż ta jest kontrolowana w ramach rozpoznawania przez sądy administracyjne skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
W zaskarżonej decyzji nie rozstrzygnięto o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym, wobec czego zawarcie w skardze zarzutów dotyczących tej kwestii jest całkowicie chybione.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI