I SA/Gl 1386/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki M. sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2019 roku, wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, w łącznej kwocie 4.665.025,39 zł. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa, w tym art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, twierdząc, że nie pełnił faktycznie obowiązków członka zarządu, a niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy, ponieważ był ofiarą oszustwa. Kwestionował również bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły przesłanki odpowiedzialności podatkowej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu ma charakter formalny i obiektywny, a ciężar wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spoczywa na członku zarządu. W ocenie Sądu, skarżący, mimo formalnego pełnienia funkcji prezesa zarządu w okresie powstania zaległości, dopuścił się rażącego niedbalstwa, nie przejawiając zainteresowania sprawami spółki i pobierając z niej korzyści, co podważało jego twierdzenia o braku wiedzy i winy. Sąd uznał również, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, w szczególności w kontekście formalnego pełnienia funkcji, braku winy, bezskuteczności egzekucji oraz obiektywnego charakteru odpowiedzialności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki kapitałowej może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli formalnie pełnił funkcję, ale twierdzi, że nie wykonywał jej faktycznie i był ofiarą oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może ponosić odpowiedzialność, jeśli formalnie pełnił funkcję w okresie powstania zaległości, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, chyba że wykaże brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność członka zarządu ma charakter formalny i obiektywny. Skarżący, mimo twierdzeń o braku faktycznego działania i byciu ofiarą oszustwa, nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, a jego działania (pobieranie korzyści, niedbalstwo) wskazywały na rażące zaniedbanie obowiązków.
Czy egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja była bezskuteczna, ponieważ organy podjęły próby egzekucji, ale nie odnalazły majątku spółki, z którego można by zaspokoić należność.
Uzasadnienie
Organy podatkowe wykazały, że podjęto próby egzekucji, ale nie odnaleziono składników majątkowych spółki, a sama spółka nie wykazywała aktywności. Twierdzenia skarżącego o konieczności podjęcia innych czynności egzekucyjnych nie zostały udowodnione.
Czy okoliczności wskazujące na popełnienie przestępstwa przez inne osoby na szkodę członka zarządu mogą stanowić podstawę do uwolnienia go od odpowiedzialności podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli członek zarządu nie wykaże braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość i nie przedstawi dowodów potwierdzających popełnienie przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powoływanie się na popełnienie przestępstwa przez inne osoby nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności, jeśli nie udowodni braku własnej winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. Brak formalnego orzeczenia potwierdzającego przestępstwo był niewystarczający.
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki negatywne (egzoneracyjne) uwalniające od odpowiedzialności, w tym brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Pomocnicze
o.p. art. 108 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy momentu wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
o.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Reguluje termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.
o.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa termin, w którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
PR
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne
PU
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
k.s.h. art. 202
Kodeks spółek handlowych
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły formalne pełnienie funkcji członka zarządu przez skarżącego w okresie powstania zaległości. • Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. • Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. • Działania skarżącego (niedbalstwo, pobieranie korzyści) wskazują na rażące zaniedbanie obowiązków członka zarządu.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie pełnił faktycznie obowiązków członka zarządu. • Niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącego, ponieważ był ofiarą oszustwa. • Egzekucja z majątku spółki nie była bezskuteczna. • Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając wszystkich wnioskowanych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność członka zarządu ma charakter formalny i obiektywny. • Ciężar wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spoczywa na członku zarządu. • Brak winy jest kategorią obiektywną. • Niedbalstwo w prowadzeniu spraw spółki nie stanowi okoliczności świadczącej o wyłączeniu odpowiedzialności. • Volenti non fit iniuria. – Chcącemu nie dzieje się krzywda.
Skład orzekający
Piotr Pyszny
przewodniczący
Mikołaj Darmosz
sprawozdawca
Anna Rotter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, w szczególności w kontekście formalnego pełnienia funkcji, braku winy, bezskuteczności egzekucji oraz obiektywnego charakteru odpowiedzialności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak formalne pełnienie funkcji w zarządzie spółki może prowadzić do odpowiedzialności za jej długi, nawet jeśli osoba twierdzi, że była ofiarą oszustwa. Podkreśla znaczenie należytej staranności i obiektywnego charakteru odpowiedzialności podatkowej.
“Czy bycie 'marionetką' w zarządzie spółki chroni przed odpowiedzialnością za jej długi? Sąd mówi: niekoniecznie!”
Dane finansowe
WPS: 4 665 025,39 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.