I SA/Gl 1383/24

I SA/Gl 1383/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 58 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Piotr Pyszny, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 września 2024 r. nr 401-IEE.7192.408.2024.6.DJ UNP: 2401-24-226231 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
1. A sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ) z 9 września 2024 r. nr 401-IEE.7192.408.2024.6.DJ w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
2. Stan sprawy.
2.1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z 3 lipca 2024 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącej z 3 czerwca 2024 r. odmówił wszczęcia postepowania w sprawie zarzutów skarżącej do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowienie to doręczono skarżącej 17 lipca 2024 r.
Pismem z 31 lipca 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 3 lipca 2024 r. i jednocześnie wniosła zażalenie na to postanowienie. Według skarżącej termin powinien zostać przywrócony ze względu na przerwę techniczną w pracy e-PAUP, która wystąpiła 24 lipca 2024 r. co najmniej od godziny 22.03.
W związku, z podniesioną okolicznością organ wystąpił do e-PUAP o wskazanie, czy 24 lipca 2024r r. w godzinach wieczornych (od godz. 21.00 do północy) miały miejsce problemy techniczne z dostępem do e-PUAP, uniemożliwiające wysłanie pism w formie elektronicznej.
Z udzielonej odpowiedzi wynika, że 24 lipca 2024 r. nie wystąpiły problemy techniczne w e-PAUP, miały miejsce zaplanowane prace serwisowe skutkujące niedostępnością. Prace rozpoczęły się 24 lipca 2024 r. po 21.00 i zakończyły się 25 lipca 2024 r. po godz. 1:20. Informacja o pracach była opublikowana około godziny 11.00 w dniu 23 lipca 2024 r.
W ocenie organu, niedochowanie terminu wniesienia zażalenia na postanowienie z 3 lipca 2024 r. wynikało z zaniedbań pełnomocnika skarżącej, który prowadząc korespondencję w formie elektronicznej powinien był monitorować możliwość kierowania pism przy pomocy e-PUAP. Skoro już 23 lipca 2024 r. około godziny 11.00 była opublikowana informacja o pracach serwisowych, obowiązkiem pełnomocnika, który chciał zachować termin do wniesienia środka prawnego było uwzględnienie informacji o pracach serwisowych.
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika.
Jeżeli profesjonalny pełnomocnik decyduje się na tryb pracy, w ramach którego kieruje do organów środki prawne w formie elektronicznej, to powinien uwzględnić informacje o planowanych pracach serwisowych. Należy mieć przy tym na względzie, że w sprawie mowa o przerwie, która rozpoczęła się o godz. 21:00 ostatniego dnia terminu. Pełnomocnik powinien uwzględnić w pracy kancelarii informację o pracach serwisowych.
Dlatego w ocenie organu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Stosownie do treści art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - k.p.a.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie dopełni czynności, dla której określony był termin.
Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji czyli przesłanką przywrócenia terminu jak najbardziej byłaby okoliczność przerwy w działaniu platformy e-PUAP. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, jeśli do jego uchybienia doszło wskutek choćby lekkiego niedbalstwa pełnomocnika, niedbalstwu pełnomocnika w tym postępowaniu trudno przypisywać przymiot lekkiego.
3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono mu:
- błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu na wniesienie zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości nastąpiło bez jego winy, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie stwierdzenia przez organ o uchybieniu terminu, podczas gdy niedopełnienie obowiązku stało nie niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia i niezależnej od skarżącego,
- niewłaściwe uznanie, że uchybienie terminu zostało zawinione przez pełnomocnika skarżącego, albowiem nie sposób zgodzić się z zapatrywaniem organu o konieczności de facto prewencyjnego "monitorowania" możliwości kierowania pism przy pomocy platformy e-PUAP, co można by porównać do nieistniejącego wszakże obowiązku sprawdzania aktualności godzin otwarcia placówek Poczty Polskiej na dzień przed planowanym nadaniem przesyłki, czy aby tego dnia o rozważanej porze możliwe będzie skorzystanie z usługi publicznej jaką jest nadanie przesyłki listownej,
- bezpodstawne przyjęcie, że pełnomocnik nie dochował staranności w sprawowaniu powierzonych mu obowiązków, a także niewłaściwie zabezpieczył technicznie prace kancelarii, podczas gdy pełnomocnik bynajmniej nie dopuścił się takowego zaniedbania.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy k.p.a., a w szczególności jej art. 58, zgodnie z którym w razie uchybienia terminowi, należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przytoczony przepis określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w niedopełnieniu określonej czynności procesowej w wyznaczonym terminie.
Podkreślić przy tym należy, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04, niepublikowane). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła przewidzieć i usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2008 r., II OZ 1231/08, CBOSA).
Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10).
5. W nn. sprawie zaistniało właśnie nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, które stanowi uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że powstałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z 3 lipca 2024 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącej z 3 czerwca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów skarżącej do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowienie to doręczono skarżącej 17 lipca 2024 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia na ww. postanawiania upływał odpowiednio w dniu 24 lipca 2024 r. Jednakże jak wynika z akt sprawy w ostatnim dniu na dokonanie powyższej czynności, tj. w dniu 24 lipca 2024 r. miały miejsce prace serwisowe skutkujące niedostępnością Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej – e-PUAP. Prace rozpoczęły się 24 lipca 2024 r. po godz. 21.00 i zakończyły się 25 lipca 2024 r. po godz. 1:20. Zatem od godziny 21.00 w dniu 24 lipca 2024 r. do końca tego dnia, brak było możliwości wniesienia podania (zażalenia) za pomocą platformy e-PUAP.
Jak sam wskazuje w zaskarżonym postanowieniu organ, do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji czyli przesłanką przywrócenia terminu jak najbardziej byłaby okoliczność przerwy w działaniu platformy e-PUAP, jednakże zdaniem organu, pełnomocnik skarżącej dopuścił się niedbalstwa z uwagi na brak wcześniejszego monitorowania ewentualnych przerw w działaniu platformy e-PUAP.
W nn. sprawie - w ocenie Sądu - zaistniała okoliczność braku winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu, nastąpiła albowiem przerwa w komunikacji. Podkreślić należy, że o prowadzeniu prac serwisowych pełnomocnik skarżącej nie był informowany i nie wiedział, że w danym dniu o wskazanych godzinach będą one przeprowadzane. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia okoliczność, że informacja o tejże przerwie była opublikowana dzień wcześniej. Strona nie ma, bowiem obowiązku monitorować ewentualnych przerw w działaniu platformy e-PUAP. Zatem w działaniu pełnomocnika skarżącej, nie można dopatrzyć się niedbalstwa.
Wskazać także należy, że przy ocenie winy pożądany jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamykać stronie drogi do obrony jej praw (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017, s. 362).
6. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - p.p.s.a.), uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
7. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, bowiem zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a., strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.
Zgodnie zaś z § 2, przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku o kosztach należnych stronie sąd orzeka z urzędu.
W nn. sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym, lecz skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który wniosku w zakresie zwrotu kosztów postepowania, nie złożył.