III SA/Wr 1129/15

III SA/Wr 1129/15 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2015-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Maciej Guziński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II GSK 893/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 58 par. 1 pkt 1 i  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi P. Z. na upomnienie Poczty Polskiej S.A. w W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty należności postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na upomnienie Poczty Polskiej S.A. w W. w przedmiocie wezwania do zapłaty należności.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Poczty Polskiej S.A. wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: p.p.s.a.), odrzucenie skargi następuje w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zaskarżone w niniejszej sprawie upomnienie w przedmiocie wezwania do uiszczenia należności abonamentowych sporządzone na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej w skrócie: u.p.e.a.) niewątpliwie – jako niewymienione – nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach 1 i 2 oraz od 4a do 9 przywołanego artykułu. Upomnienie nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym, na które służy zażalenie (pkt 3). W fazie wysyłania upomnienia nie dochodzi bowiem jeszcze do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jest to etap poprzedzający uruchomienie takiego postępowania, do którego – wskutek dobrowolnej zapłaty lub z innych przyczyn – może w ogóle nie dojść.
Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy upomnienie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie (wyrok z dnia 22 lipca 2008 r., II FSK 709/09; T. Woś [w:] Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że omawiane akty lub czynności powinny odpowiadać następującym warunkom:
a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.,
b) powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.,
c) powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej,
d) powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa – co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., III SA 8344/98 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., I SA 1326/96 niepubl.).
Wskazane akty lub czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. B. Adamiak: Z problematyki właściwości sądów administracyjnych /art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a./, ZNSA 2006, nr 2, s. 5).
Istotę i charakter upomnienia (wezwania do zapłaty należności) określa zatem art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że przepis ten normuje w istocie zagadnienia proceduralne, warunkując w określonych przypadkach skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie potwierdza on natomiast żadnych uprawnień lub obowiązków strony w sensie materialnoprawnym. Dłużnik nie może zwalczać stanowiska organu administracji, będącego w przekonaniu tego organu wierzycielem, poprzez zaskarżenie tego rodzaju czynności, gdyż czynność taka nie przesądza o istnieniu ani uprawnienia ani obowiązku podmiotu, do którego kierowane jest upomnienie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upomnienie nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (tutaj: skarżącego) wynikających z przepisu prawa. Stanowi ono jedynie swoiste "wezwanie do zapłaty" należności, przypomnienie dłużnikowi o istniejącym – zdaniem wierzyciela (organu administracji publicznej) – zobowiązaniu, w określonych przypadkach stanowi też niezbędny warunek skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że adresatem normy określonej w art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącej podstawę do wystawienia upomnienia, jest wierzyciel będący organem administracji, a nie dłużnik, czyli skarżący. Nie oznacza to, aby strona była pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Służyć temu może instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 i art. 34 u.p.e.a.), w zakresie których strona może podnosić m.in. zarzut nieistnienia obowiązku.
Reasumując, Sąd podzielając w całości stanowisko wyrażone w treści postanowienia WSA w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 2145/13), w którym przyjęto że wezwanie do uiszczenia opłat abonamentowych (nazwane w rozpatrywanej sprawie upomnieniem) nie może zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych też przyczyn Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. – odrzucił skargę na upomnienie Poczty Polskiej S.A. w W. jako niedopuszczalną.