I SA/Gl 1359/24

I SA/Gl 1359/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Borys Marasek
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 9, art. 30 par. 2 i  par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Borys Marasek, Protokolant specjalista Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr SKO.III/423/245/2024 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej inkasenta z tytułu pobranej a niewpłaconej opłaty uzdrowiskowej za okres od 1 września 2022 r. do 31 października 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: organ odwoławczy) decyzją z 23 sierpnia 2024 r. nr SKO.III/423/245/2024, po rozpoznaniu odwołania O Sp. z o.o. (dalej: Spółka, skarżąca), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), dalej: O.p. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. (dalej: organ pierwszej instancji) z 29 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności inkasenta za zobowiązania podatkowe - opłata uzdrowiskowa
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 29 kwietnia 2024 r. organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej Spółki, jako inkasenta z tytułu pobranej od podatników, a niewpłaconej opłaty uzdrowiskowej za okres od 1 września 2022 r. do 31 października 2022 r. i określił, że wysokość pobranej przez inkasenta, a niewpłaconej opłaty uzdrowiskowej za ten okres wynosi 4.026 zł.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji Spółka reprezentowana przez kuratora wniosła odwołanie od decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 § 2 i 4 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej Spółki i określenie, że wysokość opłaty uzdrowiskowej wynosi 4.026 zł;
2. błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na niezasadnym przyjęciu, że Spółka pobrała w tym okresie opłatę w kwocie 4.026 zł.
Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji.
Autor odwołania - kurator wskazał, że nie dysponuje żadną dokumentacją pozwalającą na weryfikację dokonania wpłat pobranej od podatników opłaty uzdrowiskowej, a także nie ma wiedzy na temat okoliczności dotyczących sprawy. Wskazał, że Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę w przedmiocie powołania członków zarządu. Jednocześnie kuratela ustanawiana dla osoby prawnej wygasa dopiero z chwilą jej uchylenia. Następuje to w razie odpadnięcia celu, czyli wówczas gdy: powołano lub uzupełniono skład organu uprawnionego do reprezentacji w ten sposób, że osoba prawna może działać samodzielnie, gdy ustanowiono dla niej likwidatora bądź wykreślono ją z KRS. Skoro kurator nie został zwolniony z funkcji pełnionej przez Sąd, zatem złożył odwołanie.
Organ odwoławczy decyzją z 23 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na podstawie uchwały Rady Miasta Ustroń z 25 listopada 2021 r. nr XXXII/474/2021 w sprawie zarządzenia inkasa oraz określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso w opłacie uzdrowiskowej, Spółka jest inkasentem opłaty uzdrowiskowej na terenie O w U. przy ul. [...]. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej uchwały, inkasenci pobrane kwoty opłaty uzdrowiskowej wpłacają na rachunek bankowy Urzędu Miasta lub do kasy Urzędu Miasta w terminie do 5-tego dnia każdego miesiąca kalendarzowego, za miesiąc poprzedni. Ponadto stosownie do § 4 ust. 3 równocześnie z wpłatą opłaty uzdrowiskowej inkasent jest zobowiązany dostarczyć pokwitowania wpłat pobranej opłaty uzdrowiskowej w celu ich rozliczenia za okres, którego wpłata dotyczy.
Spółka, jako inkasent pobrała od gości (podatników) kwoty opłaty uzdrowiskowej w łącznej wysokości 4.026 zł w okresie od 1 września 2022 r. do 31 października 2022 r. i nie dokonała wpłat tych kwot do organu. Potwierdzeniem tego są przedłożone do organu rozliczenia pokwitowania pobranej opłaty, znajdujące się w aktach sprawy:
- w dniu 30 września 2022 r. za okres od 1 września 2022 r. do 30 września 2022 r. na kwotę 1.509,20 zł,
- w dniu 5 października 2022 r. za okres od 1 października 2022 r. do 4 października 2022 r. na kwotę 1.447,60 zł,
- w dniu 31 października 2022 r. za okres od 5 października 2022 r. do 31 października 2022 r. na kwotę 1.069,20 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej inkasenta. Organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i prawidłowo przyjął, że Spółka pobrała we wskazanym okresie opłatę uzdrowiskową w łącznej kwocie 4.026 zł. Potwierdzeniem tego, że kwoty zostały pobrane od podatników, są dołączone do akt sprawy, różowe pokwitowania wpłat z kwitariusza przychodowego złożone jako załączniki do rozliczeń za ten okres. Jak wskazał organ pierwszej instancji w piśmie przekazującym odwołanie z aktami sprawy, kwitariusz przychodowy jest drukiem ścisłego zarachowania wydanym inkasentowi przez organ. Podatnik otrzymuje pokwitowanie - oryginał biały od inkasenta w momencie uiszczenia opłaty, różowy odcinek jest pierwszą kopią pokwitowania wpłaty i stanowi załącznik do rozliczenia składanego w organie podatkowym raz w miesiącu w terminie do piątego dnia miesiąca kalendarzowego za miesiąc poprzedni.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 30 § 2 i 4 O.p., gdyż zachodziły przesłanki do wydania decyzji o odpowiedzialności inkasenta. Natomiast odnosząc się do argumentacji odwołania, że kurator, nie dysponuje możliwością weryfikacji wpłat z tytułu pobranej opłaty uzdrowiskowej wskazał, że postanowienie z 28 marca 2024 r. o wszczęciu postępowania zostało doręczone kuratorowi. Ponadto pismem z 16 kwietnia 2024 r. wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wobec tego kurator miał możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Natomiast znajdujące się w aktach, a przedłożone przez Spółkę do organu różowe pokwitowania wpłat potwierdzają fakt pobrania opłat od podatników.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, zarzuciła nieważność postępowania, które toczyło się przed organem pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia (powinno być decyzji - przypis Sądu).
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że jak wynika ze znajdującego się w aktach postępowania materiału dowodowego od listopada 2022 r. w Spółce nie było zarządu. Tak więc zarówno wszczęcie postępowania w sprawie jak też jego prowadzenie odbyło się w warunkach nieważności postępowania administracyjnego. Powyższego faktu nie zmienia ustanowienie kuratora, które miało miejsce praktycznie tuż przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji z 29 kwietnia 2024 r. i praktycznie na kilka dni przed powołaniem nowego zarządu w Spółce, który nawet nie miał szansy na zapoznanie się ze sprawą.
Dalej skarżąca podniosła, że z art. 201 § 1 i art. 204 § 1 Kodeksu spółek handlowych wynika, że konsekwencją braków w składzie organu zarządczego spółki kapitałowej jest pozbawienie tego podmiotu możliwości skutecznego działania w obrocie prawnym. Jeżeli więc osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych. Nie zmienia tego nawet fakt, że dany podmiot posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania (zob. postanowienie SN z 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZ 15/10, Legalis). W rezultacie postępowanie administracyjne toczące się w warunkach braku organu dotknięte jest nieważnością. Tak też było w niniejszej sprawie praktycznie przez cały czas trwania postępowania przed organem pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnicza argumentacja skargi sprowadza się do zarzutu nieważności postępowania, które toczyło się przed organem pierwszej instancji, gdyż od listopada 2022 r. w Spółce nie było zarządu. Tak więc w ocenie skarżącej, zarówno wszczęcie postępowania w sprawie, jak też jego prowadzenie odbyło się w warunkach nieważności postępowania administracyjnego.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że stwierdzenie nieważności podatkowej decyzji ostatecznej jest instytucją procesową, dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wyniku sprawy podatkowej, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania, jeżeli decyzja taka zawiera wadę (podstawę stwierdzenia nieważności) określoną w art. 247 O.p. Wymienioną wadę określa się jako kwalifikowaną podstawę do wzruszenia rozstrzygnięcia podatkowego w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zostały enumeratywnie wymienione w art. 247 O.p.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie zostało wniesione odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie skarga do tut. Sądu na decyzję organu odwoławczego. Co więcej, okoliczność na którą powołuje się autor skargi nie została wymieniona w przepisie art. 247 O.p. jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. Co najwyżej, art. 240 § 1 pkt 4 O.p. wymienia się jako przesłankę wznowienia postępowania podatkowego okoliczność, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Jednakże jak wynika z sprawy (k. 28 akt organu odwoławczego) Sąd Rejonowy dla L. w L. postanowieniem z 18 marca 2024 r. ustanowił H. S., na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego, kuratorem dla skarżącej. Kurator został między innymi uprawniony do reprezentowania Spółki we wszystkich sprawach podatkowych, dla których organem właściwym jest organ pierwszej instancji, do momentu powołania organu uprawnionego do reprezentowania Spółki albo do chwili ustanowienia likwidatora Spółki, na okres 1 roku od dnia wydania postanowienia (od 18 marca 2024 r). Potwierdzeniem tego są też wpisy w KRS (k. 14 akt organu odwoławczego).
Natomiast organ pierwszej instancji postanowieniem z 28 marca 2024 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia odpowiedzialności Spółki, jako inkasenta z tytułu pobranej od podatników, a niewpłaconej na konto organu, opłaty uzdrowiskowej za okres od 1 września 2022 r. do 31 października 2022 r. (k. 5 akt organu pierwszej instancji). Postanowienie o wszczęciu postepowania doręczono kuratorowi Spółki w dniu 5 kwietnia 2024 r. Następnie organ pierwszej instancji postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. wyznaczył Spółce reprezentowanej przez kuratora 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego (k. 6 akt organu pierwszej instancji). Postanowienie zostało doręczone temuż kuratorowi 19 kwietnia 2024 r. Organ pierwszej instancji w dniu 29 kwietnia 2024 r. wydał decyzję, która została doręczona kuratorowi 6 maja 2024 r. (k. 7 akt organu pierwszej instancji). Dalej to kurator złożył odwołanie, w którym wskazał, że Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę w przedmiocie powołania członków zarządu (załączył wniosek o zmianę danych w KRS). Kurator dodał, że składa odwołanie, aby dochować należytej staranności, gdyż nie został zwolniony z pełnionej funkcji, (k. 1-7 akt organu odwoławczego).
Następnie po przekazaniu akt sprawy przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy pismem z 19 czerwca 2024 r. (doręczonym 24 czerwca 2024 r.) wezwało kuratora Spółki do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących Spółki - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. (k. 12 akt organu odwoławczego).
W odpowiedzi z 25 czerwca 2024 r. kurator nadesłał żądane dokumenty (k. 22-29 akt organu odwoławczego). Z informacji z KRS wynika, że wpis deklaratoryjny, iż M. G. - został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki, został dokonany w dniu 25 czerwca 2024 r.
Następnie organ odwoławczy pismem z 19 lipca 2024 r. (ze względu na zakres umocowania kuratora - "reprezentacja spółki we wszystkich sprawach podatkowych, których organem właściwym jest Burmistrz Miasta U.") wezwał bezpośrednio Spółkę do usunięcia braków odwołania - poprzez jego podpisanie zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z KRS - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia (k. 30 akt organu odwoławczego).
W zakreślonym terminie radca prawny J. T. - pełnomocnik Spółki pismem z 13 sierpnia 2024 r. nadesłał podpisane przez niego odwołanie (wniesione pierwotnie przez kuratora Spółki - k. 38 akt organu odwoławczego) wraz z pełnomocnictwem z 5 czerwca 2024 r. podpisanym przez Prezesa Zarządu Spółki – M. G. (k. 37 akt organu odwoławczego).
Następnie organ odwoławczy wydał decyzję w dniu 23 sierpnia 2024 r., którą doręczono pełnomocnikowi Spółki, który wniósł skargę do tut. Sądu.
Reasumując, Spółka miała podmiot umocowany do reprezentacji w toku całego postępowania, zarówno przed organem pierwszej instancji jak i organem odwoławczym.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 9 O.p. inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Stosownie do art. 30 § 2 i 4 O.p. inkasent, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 9, odpowiada za podatek pobrany a niewpłacony. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczność, o której mowa w 2, organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku.
Odnosząc się do kwestii zaistnienia przesłanek do orzeczenia w sprawie odpowiedzialności inkasenta za zobowiązania podatkowe, to w skardze nie zawarto żadnych zarzutów. Skarżąca pełniła obowiązki inkasenta opłaty uzdrowiskowej na terenie O w U. przy ul. [...]. Z materiałów dowodowego wynika, iż skarżąca pobrała i nie wpłaciła w terminie na konto urzędu miasta opłaty uzdrowiskowej w łącznej kwocie 4.026 zł.
Zgodnie z § 4 pkt 1 Uchwały Rady Miasta Ustroń z 25 listopada 2021 r. nr XXXI/474/2021 w sprawie zarządzenia inkasa oraz określenia inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso w opłacie uzdrowiskowej pobrane kwoty opłaty uzdrowiskowej inkasenci wpłacają na rachunek bankowy Urzędu Miasta lub do kasy Urzędu Miasta w terminie do 5-teao dnia każdego miesiąca kalendarzowego, za miesiąc poprzedni. Równocześnie z wpłatą opłaty uzdrowiskowej inkasent zobowiązany jest dostarczyć pokwitowania wpłat pobranej opłaty uzdrowiskowej w celu ich rozliczenia za okres, którego wpłata dotyczy, o czym mówi § 4 pkt 3 uchwały.
Skarżąca jako inkasent przedłożyła do rozliczenia pokwitowania wpłat pobranej opłaty uzdrowiskowej:
- w dniu 30 września 2022 r. za okres od 1 września 2022 r. do 30 września 2022 r. na kwotę 1.509,20 zł,
- w dniu 5 października 2022 r. za okres od 1 października 2022 r. do 4 października 2022 r. na kwotę 1.447,60 zł,
- w dniu 31 października 2022 r. za okres od 5 października 2022 r. do 31 października 2022 r. na kwotę 1.069,20 zł.
W stosunku do inkasenta, w przypadku gdy pobierze, ale nie wpłaci pobranej opłaty, stosownie do art. 30 § 4 O.p., właściwy organ podatkowy jest obowiązany wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku - opłaty uzdrowiskowej. Pomimo ciążącego na inkasencie obowiązku wynikającego wprost z art. 9 O.p., ten nie wywiązał się i nie wpłacił pobranej opłaty uzdrowiskowej do Urzędu Miasta za wskazany okres.
Zaskarżona decyzja nie została zatem wydana z naruszeniem prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 późn. zm.) oddalił skargę.