I SA/Gl 1335/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego, uznając, że skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z wykonaniem czynności egzekucyjnej, a nie zasadności wszczęcia postępowania czy wadliwości tytułu wykonawczego.
Skarżąca B. B. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu jej rachunku bankowego przez Dyrektora ZUS w celu egzekucji składek ubezpieczeniowych. Zarzucała wadliwość tytułów wykonawczych, brak doręczenia upomnienia oraz naruszenie przepisów Prawa bankowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w trybie art. 54 u.p.e.a. dotyczy jedynie formalnoprawnych aspektów wykonania czynności egzekucyjnej, a nie merytorycznej zasadności egzekucji czy wadliwości tytułu wykonawczego, które powinny być kwestionowane w trybie zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego, dokonaną przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu egzekucji zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące wadliwości tytułów wykonawczych, braku doręczenia upomnienia, naruszenia przepisów Prawa bankowego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ odwoławczy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) ma na celu ocenę wyłącznie formalnoprawnych aspektów wykonania konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie merytorycznej zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości prowadzenia egzekucji czy wadliwości tytułu wykonawczego. Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, braku upomnienia czy niewłaściwości organu egzekucyjnego powinny być podnoszone w trybie zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Sąd wyjaśnił również, że przepisy Prawa bankowego dotyczące kwoty wolnej od zajęcia są skierowane do banku i naruszenie tych przepisów przez bank stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń na drodze cywilnoprawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością wykonania konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie merytorycznej zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia czy wadliwości tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne ma na celu ocenę zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, braku upomnienia czy niewłaściwości organu egzekucyjnego powinny być podnoszone w trybie zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skarga na czynności egzekucyjne dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z wykonaniem czynności egzekucyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Okoliczności takie jak wadliwość tytułu wykonawczego, brak upomnienia, niewłaściwość organu egzekucyjnego czy zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego mogą stanowić podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 80
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Przepis ten jest skierowany do banku i określa kwotę wolną od zajęcia. Naruszenie go przez bank nie jest podstawą skargi na czynność egzekucyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z wykonaniem czynności egzekucyjnej. Zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, braku doręczenia upomnienia, niewłaściwości organu egzekucyjnego lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego powinny być podnoszone w trybie zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Przepis art. 54 Prawa bankowego jest skierowany do banku i naruszenie go przez bank nie jest podstawą skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Wadliwość tytułów wykonawczych. Brak doręczenia upomnienia. Naruszenie przepisów Prawa bankowego dotyczących kwoty wolnej od zajęcia. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Niewłaściwość organu egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. nie jest dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a. nie bada się w ramach skargi na czynności egzekucyjne kwestii materialnoprawnych, tj. dotyczących: ustalenia wysokości zaległości, istnienia wierzytelności wymienionych w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości, czy przedawnienia należności publicznoprawnych. nie ma podstaw do przyjęcia, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia
Skład orzekający
Agata Ćwik-Bury
przewodniczący
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Wojciech Gapiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu skargi na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym oraz rozróżnienie między skargą a zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i skargi na czynności egzekucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne rozróżnienie między skargą na czynność egzekucyjną a zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Skarga na zajęcie rachunku bankowego – kiedy jest skuteczna, a kiedy nie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1335/18 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2019-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/ Katarzyna Stuła-Marcela Wojciech Gapiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 1051/20 - Wyrok NSA z 2023-12-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz 1201 art. 54 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej - organ odwoławczy, Dyrektor IAS) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 i art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez B. B. (dalej - zobowiązana, skarżąca, strona), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej – organ egzekucyjny, Dyrektor ZUS) z dnia [...] r. nr [...] oddalające skargę z dnia 2 lipca 2018 r. na czynność egzekucyjną z dnia [...] r. w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. (zawiadomienie o zajęciu [...]). Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o nr [...] - [...], obejmujących zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych za grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. Przed wystawieniem wskazanych tytułów wykonawczych skierowano do strony upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., wzywające ją do zapłaty powyższych należności, które zostało jej doręczone dnia [...] r. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami z dnia [...] r. nr [...] do [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. zostały doręczone zobowiązanej w dniu [...] r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r. W odpowiedzi na dokonane zajęcie "A" S.A. pismem z dnia [...] r. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji. Pismem z dnia 2 lipca 2018 r. zobowiązana wniosła skargę na zajęcie rachunku bankowego w "A" S.A. dokonane zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...]. Motywując jej zasadność strona wskazała, że organ nie wykazał w sposób wymagany prawem wysokości zobowiązania, co stanowi o wadliwości wystawionych tytułów wykonawczych. Ponadto podniosła, że nie zostało jej doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wobec tych okoliczności zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi. Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A., dokonanego zajęciem z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu podkreślono, że skarga z art. 54 u.p.e.a. może dotyczyć wyłącznie wykonawczego charakteru zaskarżonej czynności, a ta dokonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zawiadomienie bowiem o zajęciu rachunku zobowiązanej zawiera wszystkie niezbędne elementy (art. 67 § 2 u.p.e.a.). Ponadto dokument ten został skutecznie doręczony zobowiązanej. Odnosząc się do dalszych zarzutów Dyrektor ZUS, zaprzeczył temu jakoby strona nie otrzymała upomnienia. Otóż, jak wskazał organ egzekucyjny, zostało ono osobiście odebrane przez skarżącą w dniu [...] r. Następnie wyjaśnił, że podstawą prawną obowiązku określonego w tytule wykonawczym o nr [...] jest dokument, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., czyli deklaracja złożona przez płatnika składek. Podsumowując Dyrektor ZUS uznał, że podniesione przez zobowiązaną argumenty w świetle art. 54 u.p.e.a. pozostają bez wpływu na prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnej. W zażaleniu z dnia 7 sierpnia 2018 r. na postanowienie organu egzekucyjnego skarżąca zarzuciła, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej i faktycznej. W jej ocenie, dokonano również błędnej wykładni przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec tych zarzutów wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny. W uzasadnieniu wskazała, iż Dyrektor Oddziału ZUS nie jest uprawniony do podejmowania czynności egzekucyjnych mających na celu doprowadzenie do przymusowego wykonania zobowiązania. Ponadto powołując się na art. 54 ust. 1 ustawy Prawo bankowe stwierdziła, że środki zgromadzone na rachunkach oszczędnościowych wolne są od zajęć egzekucyjnych. Natomiast stosownie do art. 871 Kodeksu pracy, jak twierdzi skarżąca, organ winien uwzględnić jej trudną sytuację materialną. Zarzuciła również organowi zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także wydanie wadliwych tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. W motywach wydanego rozstrzygnięcia ponownie podkreślono, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. skupia się na kwestiach formalnoprawnych, które odnoszą się do prawidłowości działania organu egzekucyjnego. Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ obowiązany jest dokonać w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Wyjaśniono następnie, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny określony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego. W ocenie Dyrektora IAS, to działanie organu egzekucyjnego było zgodne z art. 80 u.p.e.a. Nadmienić należy, że art. 80 u.p.e.a. reguluje zasady zastosowania tego rodzaju środka egzekucyjnego. Ponadto stwierdził, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawierało wszystkie elementy oznaczone w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a. oraz było zgodne ze wzorem obowiązującym na dzień dokonania zaskarżonej czynności, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1339). Podsumowując przyjął, że zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa regulującymi tę kwestię, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego zajęcia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne składana w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może być uniwersalnym środkiem zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować ewentualne wadliwości postępowania egzekucyjnego, a które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. Dlatego też bezzasadnym są podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z zastosowaniem zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czy też brakiem doręczenia upomnienia wzywającego do zapłaty należności. Zastrzeżenia wskazywane przez zobowiązaną mogły być natomiast przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 ustawy Prawo bankowe Dyrektor IAS podniósł, że przepis ten jest skierowany do banku prowadzącego rachunek zobowiązanego. Ponadto zwrócił uwagę, że art. 71a § 1 u.p.e.a. wyklucza możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do tego, czy aby egzekucją nie została objęta kwota wolna od zajęcia, o której mowa w art. 54 ust. 1 p.b. Jeżeli zatem doszło do naruszenia wspomnianego art. 54 ust. 1 p.b., to należy to rozpatrywać w kategoriach nieprawidłowego wykonywania przez bank umowy o prowadzenie rachunku bankowego, gdzie drogą dochodzenia praw z tego tytułu jest droga cywilnoprawna. W ocenie organu odwoławczego, niezasadny jest również zarzut braku wykazania w sposób wymagany przepisami prawa wysokości zobowiązania, bowiem każdy z przedmiotowych tytułów wykonawczych zawiera informację o wysokości kwoty należności pieniężnej dla danego okresu. W końcowej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zauważono, że zobowiązana w złożonej skardze na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego nie kwestionowała okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. W skardze z dnia 15 listopada 2018 r. na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązana zarzuciła mu brak podstawy faktycznej i prawnej, błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia rachunku bankowego. Wobec tych zarzutów wniosła ona o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że w jej ocenie, powyższa czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Według niej, organ podatkowy dokonał tej czynności w sposób bezprawny, albowiem nie istniały podstawy do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego, a w konsekwencji zasadność oddalenia skargi zobowiązanej na tę czynność. Na wstępie rozważań należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 69/08, Lex nr 486251). Zwrócić należy ponadto uwagę, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 789/16, Lex nr 2227159; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, Lex nr 1783606). Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W kontekście tych uwag organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej. W świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego strony, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 880/15, Lex nr 2113619). Zatem taką czynnością jest także zajecie rachunku bankowego (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a.). Tryb egzekucji z rachunku bankowego uregulowany został w art. 80 u.p.e.a. Stosowanie do § 1 i § 3 wskazanego przepisu organ egzekucyjny odpowiednio w dniu [...] r. i [...] r. doręczył bankowi i zobowiązanej zawiadomienie z dnia [...] r. nr [...] o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zauważyć należy, że odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącej tego samego dnia co zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, tj. [...] r. Ponadto zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zawiadomienie zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a., a także jest zgodne ze wzorem obowiązującym na dzień dokonania zaskarżonej czynności, określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1339). Podsumowując, w ocenie Sądu, w ramach zastosowanego środka czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym prawidłowo skarga zobowiązanej została uznana za niezasadną. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez skarżącą wskazać przyjdzie, że w skardze na czynność egzekucyjną z dnia 2 lipca 2018 r. zwróciła ona uwagę na to, że tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, nie określają wysokości dochodzonych zobowiązań, a ponadto stwierdziła, iż nie zostało jej doręczone upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Dokonując ich oceny przyjąć należy, że twierdzenia te mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. odpowiednio z pkt 10 (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.) oraz pkt 7 (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.). W zażaleniu wniesionym na rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne skarżąca przyjęła dodatkowo, iż Dyrektor terenowego oddziału ZUS jest niewłaściwy do prowadzenia przedmiotowego postępowania. Uznała także, że został w sprawie zastosowany zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Te okoliczności z kolei mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. odpowiednio z pkt 9 (prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny) oraz pkt 8 (zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, powyższe okoliczności nie mogą być rozpatrywane w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., gdyż nie odnoszą się one do kwestii formalnoprawnych związanych z realizacją (wykonywaniem) czynności egzekucyjnej. Jak wyjaśniono wcześniej, skarga na czynności egzekucyjne swym zakresem obejmuje wyłącznie kwestie odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Nie jest więc dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 u.p.e.a., również po upływie terminu do wniesienia zarzutów (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Go 180/17, Lex nr 2303794; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12, Lex nr 1404586). Tym samym nie bada się w ramach skargi na czynności egzekucyjne kwestii materialnoprawnych, tj. dotyczących: ustalenia wysokości zaległości, istnienia wierzytelności wymienionych w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości, czy przedawnienia należności publicznoprawnych (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 438/18, Lex nr 2573499; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2299/12, Lex nr 1356983). Podkreśla się także w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż nie ma podstaw do przyjęcia, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 1994/18, Lex nr 2587966). W kontekście powyższych uwag bez znaczenia pozostaje również podniesiony zarzut naruszenia art. 54 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2187 z późn. zm. – dalej u.p.b.). Wspomniany przepis ustawy Prawo bankowe stanowi, że środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2017 r. poz. 847 z późn. zm.), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Sądu, regulacja art. 54 ust. 1 u.p.b. skierowana jest do banku. Bank bowiem w ramach zawartej umowy z posiadaczem rachunku bankowego, stosownie do brzemienia tego uregulowania, jest zobligowany do zabezpieczenia znajdujących się na nim środków. Zwrócić należy uwagę, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie ma wiedzy na temat ilości środków pieniężnych zgromadzonych na nim. Bank takiej informacji nie udziela organowi egzekucyjnemu wobec obowiązującej go tajemnicy bankowej. Bank zobligowany jest jedynie do poinformowania organu egzekucyjnego o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, np. w przypadku braku środków (art. 80 § 1 u.p.e.a.). Zatem art. 54 ust. 1 u.p.b. wyznacza granice tzw. przywileju egzekucyjnego. Posiadaczowi stosownego rachunku bankowego przysługuje ochrona przed egzekucją, ale tylko w granicach określonych w tym przepisie, i bez znaczenia jest źródło, z którego pochodzą środki gromadzone na takim rachunku. Jednakże wskazać należy, że przekazanie przez bank egzekwowanej kwoty w sytuacji, gdy na rachunku środki nie przekraczały minimum wolnego od zajęcia, o którym mowa w art. 54 ust. 1 u.p.b., stanowi naruszenie umowy o prowadzeniu rachunku bankowego. Relacje umowne znajdują się zaś poza kognicją organów administracyjnych. W takim przypadku strona umowy może dochodzić swych praw na drodze cywilnej (zob. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 840/16, Lex nr 2226946; z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 120/17, Lex nr 2297757). Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI