I SA/Gl 1332/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podatek od czynności cywilnoprawnych, uznając brak winy podatniczki w uchybieniu terminu za nieudowodniony.
Skarżąca K. B. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 300.000 zł oraz odmówiło przywrócenia terminu. Skarżąca argumentowała, że nie otrzymała awizo z powodu uszkodzenia skrzynki pocztowej i działań osób trzecich. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, a sposób postępowania z korespondencją świadczył o braku należytej staranności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kwocie 300.000,00 zł z tytułu umowy pożyczki. Skarżąca nie podjęła przesyłki z decyzją organu pierwszej instancji w terminie, co skutkowało uznaniem doręczenia za skuteczne z upływem terminu przechowywania pisma. Wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na problemy z odbiorem korespondencji spowodowane rzekomo uszkodzoną skrzynką pocztową i działaniami osób trzecich, a także na zły stan emocjonalny i trudną sytuację życiową. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminowi, stosując obiektywny miernik staranności. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu, stwierdzając, że sposób postępowania skarżącej z korespondencją, w tym pozostawianie awiz w niezabezpieczonym miejscu, świadczył o braku należytej staranności i lekkomyślności, a tym samym nie uprawdopodobnił braku winy. Sąd oddalił skargę, uznając rozstrzygnięcie organu za zasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób postępowania skarżącej z korespondencją, w tym pozostawianie awiz w niezabezpieczonym miejscu, świadczy o braku należytej staranności i lekkomyślności, co dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 162 § 1
Ordynacja podatkowa
Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony.
o.p. art. 162 § 2
Ordynacja podatkowa
Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie dopełnić czynności, dla której był określony termin.
o.p. art. 228 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 150 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis regulujący pozostawienie pisma w placówce pocztowej w przypadku niemożności doręczenia.
o.p. art. 148 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 149
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 163
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sposób postępowania skarżącej z korespondencją świadczy o braku należytej staranności i lekkomyślności.
Odrzucone argumenty
Uszkodzenie skrzynki pocztowej i działania osób trzecich jako przyczyna braku odbioru korespondencji. Zły stan emocjonalny i trudna sytuacja życiowa skarżącej jako okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i zasady prawdy obiektywnej.
Godne uwagi sformułowania
Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zachowanie skarżącej, która godzi się na pozostawienie kierowanej do niej korespondencji (w tym awiz) w miejscu niezabezpieczonym, można właśnie postrzegać jako lekkomyślność czy też niedbalstwo.
Skład orzekający
Monika Krywow
przewodniczący
Anna Rotter
członek
Katarzyna Stuła-Marcela
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, w szczególności ocena winy strony w uchybieniu terminu oraz wymogi staranności w odbiorze korespondencji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnej sytuacji podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Choć stan faktyczny jest złożony, rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów dotyczących staranności strony.
“Czy uszkodzona skrzynka pocztowa usprawiedliwi uchybienie terminu do odwołania od decyzji podatkowej?”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1332/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-07-01 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Rotter Katarzyna Stuła-Marcela /sprawozdawca/ Monika Krywow /przewodniczący/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Sygn. powiązane III FZ 50/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 111 art. 162 par. 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 września 2024 r. nr 2401-IOD-2.4104.60.2024 UNP: 2401-24-226273 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę. Uzasadnienie 1. Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r., nr 2401-IOD-2.4104.60.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ odwoławczy", "DIAS"), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 162 § 1 i § 2, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm., dalej “o.p.") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej “NUS", “organ") z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr [...] ustalającej K. B. (dalej: skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 300.000,00 zł z tytułu umowy pożyczki w kwocie 1.500.000,00 zł 2. Stan sprawy. 2.1. W dniu 4 kwietnia 2024 r. NUS wydał decyzję, którą ustalił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 300.000,00 zł z tytułu umowy pożyczki w kwocie 1.500.000,00 zł. Powyższa decyzja została nadana za pośrednictwem Poczty Polskiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru na adres zamieszkania skarżącej ul. [...], [...] R.. Z uwagi na niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p. przesyłka, zgodnie z treścią art. 150 § 1 pkt 1 o.p., została w dniu 10 kwietnia 2024 r. pozostawiona na okres czternastu dni w placówce pocztowej. Adresata powiadomiono o powyższym poprzez pozostawienie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej (awizo z dnia 10 kwietnia 2024 r. i powtórne awizo z dnia 18 kwietnia 2024 r.). Skarżąca nie podjęła przesyłki w ustawowym terminie, a w związku z tym organ przyjął, że doręczenie zostało skutecznie dokonane z upływem ostatniego, czternastego dnia ustawowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, tj. w dniu 24 kwietnia 2024 r. W tych okolicznościach organ przyjął, że termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem 8 maja 2024 r. Odwołanie od powyższej decyzji, skarżąca wniosła w dniu 25 czerwca 2024 r. Wraz z odwołaniem skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że o zobowiązaniu podatkowym dowiedziała się z portalu podatki.gov.pl. Z aktami sprawy zapoznała się dnia 19 czerwca 2024 r. w siedzibie organu pierwszej instancji i w tym dniu w ocenie skarżącej, ustała przyczyna uchybienia terminowi. Podniosła też, że na podstawie sporządzonych fotokopii potwierdzenia odbioru decyzji ustaliła, że decyzja była awizowana w dniach 20-28 kwietnia 2024 r., natomiast wcześniej, w dniach 10-18 kwietnia 2024 r. poczta polska awizowała postanowienie wyznaczające siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Niezwłocznie, skarżąca podjęła czynności zmierzające do ustalenia przyczyny niedoręczenia jej korespondencji i awiz pocztowych. Wyjaśniła, że regularnie kontroluje korespondencję odwiedzając w tym celu placówkę pocztową co 10 dni. Zaakcentowała, że jest świadoma jak niebezpieczne jest niekontrolowanie poczty, zwłaszcza jako przedsiębiorca. Poinformowała też, że w wyniku rozmów, które przeprowadziła z osobami pracującymi na posesji wielorodzinnego budynku, w którym mieszka i ma siedzibę ustaliła, że wykonujący roboty budowlane K. O. wyjął ze skrzynki pocztowej awiza w czasie, kiedy biegł termin do odbioru pism. Skarżąca twierdzi, że nigdy nie znalazła tych pism. Dodatkowo wskazała na zły stan emocjonalny oraz na [...], na którą zapadła po tym jak zmuszona została do zamknięcia kawiarni (źródło utrzymania) oraz po tym jak [...] Centrum Przedsiębiorczości, pismem z 7 maja 2024 r., rozwiązało ze skarżącą umowę o dofinansowanie. Poinformowała też, że jest w ciąży. Do wniosku o przywrócenie terminu załączyła oświadczenie K. O., wniosek o interwencję skierowany do posłanki M. N., kartę wywiadu medycznego oraz kartę ciąży. Wniosek o przywrócenie terminu skarżąca uzupełniła pismem (bez daty), które wpłynęło do organu dnia 8 lipca 2024 r., wnosząc równocześnie o przesłuchanie świadków na okoliczność braku jej winy w niepodejmowaniu korespondencji. Do pisma zostały dołączone kserokopie oświadczeń L. B. oraz K. K.. 2.2. Mocą zaskarżonego w sprawie postanowienia, DIAS działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., art 162 § 1 i § 2 o.p. i art. 163 o.p. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu. Organ mając na względzie okoliczności sprawy wskazał, że strona skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek warunkujących możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy przyjął, zgodnie ze stanowiskiem strony, iż przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 19 czerwca 2024 r. zaś czynność, dla której termin był określony, została dokonana w dniu 25 czerwca 2024 r., a zatem w ustawowym terminie siedmiu dni, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p. Wraz z tym wnioskiem została dokonana czynność, której termin dotyczył. Jednakże w ocenie organu odwoławczego, strona nie wykazała w wymaganym stopniu braku swojej winy w uchybieniu terminowi, co przesądziło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazano, że nie zostały przedstawione okoliczności uprawdopodobniające, iż uchybienie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał pogląd wyrażany w doktrynie zgodnie, z którym zastosowanie ww. instytucji jest możliwe tylko wtedy, gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy. DIAS, powołując się na wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt I FSK 555/11 wskazał, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Tym samym uznał, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dalej organ wskazał, że w realiach sprawy, skarżąca wskazała, że nie otrzymała zakwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ nie otrzymała awiz (zawiadomień) informujących o możliwości odbioru przesyłki na poczcie. Przy czym skarżąca nie kwestionuje prawidłowości awizowania przez doręczyciela, tj. pozostawienia zawiadomień w skrzynce pocztowej, a wskazuje, że wykonujący na posesji roboty budowlane K. O. wyjął ze skrzynki pocztowej awiza w czasie, kiedy biegł termin do odbioru pism. Z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu oświadczenia K. O., złożonego 23 czerwca 2024 r. wynikało, że w okresie 22 kwietnia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. sprzątał teren budowy oraz wykonywał drobne prace poprawkowe w związku ze zrealizowaną przez firmę T K. B. inwestycją. K. O. oświadczył, cyt.: "(...) Pamiętam sytuację, w której w dobrej wierze (z obawy przed zniszczeniem korespondencji i nieautoryzowanym odbiorem) opróżniam przeznaczoną do wymiany skrzynkę pocztową (ze względu na szczelinę pozwalającą na wydobycie korespondencji bez klucza). Korespondencje, w tym kilka tzw. "awizo" położyłem na parapecie po lewej stronie drzwi wejściowych (tzw. stałe miejsce) przyciskając kawałkiem gruzu. Nie pamiętam, czy informowałem inwestorkę bezpośrednio, niemniej ww. korespondencję zostawiłem w miejscu, w którym zwyczajowo zostawialiśmy sobie klucze". Z kolei w oświadczeniu z 4 lipca 2024 r. K.K. wskazał, że w okresie od marca, podczas wykonywania drobnych prac technicznych oraz budowlanych zleconych przez firmę T K. B. na terenie posesji przy ul. [...] i [...] w R. przynajmniej dwukrotnie wyjmował awiza i zostawiał je w uzgodnionym z inwestorem miejscu. Zeznał nadto, że dalszy los odebranej poczty nie był mu znany. Uszkodzoną skrzynkę pocztową wymienił w maju oraz zainstalował taką samą przy posesji o numerze [...]. Natomiast L. B. w oświadczeniu z 4 lipca 2024 r. wyjaśnił, że wiadomym mu jest, że w czasie rozbudowy sąsiedniej posesji, doszło do uszkodzenia skrzynki pocztowej służącej do pozostawiania pism przez Pocztę Polską adresowanych na adres [...], [...] R., będącym adresem zamieszkania K. B.. Skrzynka była naprawiana ale mogło dojść w miesiącach marcu i kwietniu 2024 r. do takiej sytuacji, że awizo pozostawione przez listonosza, zostało przejęte przez nieznane osoby. L.B. zaakcentował, że skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych i niezależnie od zawiadomień pocztowych odwiedzała placówkę Poczty Polskiej w celu uzyskania informacji o nieodebranych przesyłkach. Mąż skarżącej twierdzi, że ze strony urzędników skarżąca otrzymywała zapewnienie o braku nieodebranej korespondencji, co w jego opinii wskazuje na rozminięcie się w czasie i uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu. Przedłożone przez skarżącą oświadczenia potwierdzają okoliczność pozostawiania przez doręczyciela awiz w skrzynce pocztowej, czego zresztą skarżąca nie kwestionuje. Z oświadczeń wynika też, że awiza wyjmowane ze skrzynki pocztowej przez K. O. i K. K., były zostawiane w uzgodnionym ze skarżącą, miejscu. Natomiast mąż skarżącej wskazał na uszkodzenie skrzynki pocztowej znajdującej się na posesji przy ul. [...] w R.. Na tę okoliczność wskazał też K. K.. Dodatkowo mąż skarżącej poinformował, że ww. adres jest miejscem zamieszkania skarżącej. Tymczasem przesyłka zawierająca decyzję wymiarową organu pierwszej instancji została wyekspediowana na aktualny na dzień wydania tego orzeczenia, tj. 4 kwietnia 2024 r. adres zamieszkania skarżącej, tj. ul. [...], [...] R.. Z informacji widniejących w systemach informatycznych organu podatkowego wynikało bowiem, że 29 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła do CEIDG wniosek o zmianę adresu zamieszkania, wskazując adres: ul. [...], [...] R. jako adres zamieszkania. Powyższe okoliczności, potwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym, nie wskazują zatem na uszkodzenie skrzynki pocztowej pod adresem przy ul. [...] w R., a jedynie, że w maju 2024 r. została ona wymieniona, podobnie jak uszkodzona skrzynka pocztowa przy posesji o numerze [...], nie uprawdopodabniają zatem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Organ wskazał, że wyjaśnienia skarżącej, wespół z przedstawionymi oświadczeniami nie tylko, nie wskazują na brak jej zawinienia w uchybieniu terminu, ale wręcz przeciwnie, związane są z zaniedbaniami w kwestii odbioru decyzji organu pierwszej instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, że taki sposób postępowania, tj. korzystanie z uszkodzonej skrzynki pocztowej oraz uzgodnienie pozostawienia niezabezpieczonej korespondencji "przyciśniętej kawałkiem gruzu" wskazuje na brak należytej staranności ze strony skarżącej w zakresie zagwarantowania odbioru przychodzącej korespondencji. 3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie: - art. 121 § 1 o.p. poprzez zastosowanie nadmiernie formalistycznej i restrykcyjnej wykładni przepisów, nieuwzględniającej wyjątkowych okoliczności sprawy, w sytuacji gdy w podobnych sprawach organy podatkowe podejmują decyzje uwzględniające możliwość merytorycznej obrony w postępowaniach odwoławczych; - art. 162 § 1 o.p. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, mimo uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi; - art. 228 § 1 pkt 2 o.p. poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez rozważenia okoliczności przemawiających za przywróceniem terminu; - art. 150 § 4 o.p. poprzez uznanie doręczenia za skuteczne w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości jej odbioru, co uniemożliwiło wniesienie odwołania w terminie; - art. 122, art. 123, art. 187, art. 188 oraz art. 216 o.p., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w sytuacji, gdy świadkowie ci dysponowali istotną wiedzą w przedmiocie przyczyn braku doręczenia i odbioru pism przez skarżącą. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wobec przestawionych licznych okoliczności, które uprawdopodobniły brak winy w uchybieniu terminu (działania osób trzecich, uszkodzenie skrzynki pocztowej oraz fizyczne nieotrzymania awizo), organ odwoławczy powinien był uwzględnić wniosek o przywrócenie terminu. Domniemanie prawidłowości doręczenia podważają przede wszystkim okoliczności związane z uszkodzoną skrzynką pocztową. Podniesiono, że uszkodzona skrzynka pocztowa mogła umożliwić osobom trzecim dostęp do korespondencji, co w konsekwencji mogło doprowadzić do sytuacji, w której adresatka nie miała możliwości skutecznie się z nią zapoznać. Wspomniane wyżej oświadczenia wskazują, że awiza były zostawiane w miejscu uzgodnionym z inwestorką, nie ma jednak pewności czy adresatka faktycznie je otrzymała. Natomiast twierdzenie organu odwoławczego, że pozostawiono je w uzgodnionym miejscu, nie jest wystarczające do stwierdzenia, że adresatka faktycznie miała możliwość zapoznania się z nimi, bowiem nie wyjaśniono z kim ta okoliczność była uzgodniona. Przywołana okoliczność wskazuje na brak winy skarżącej, ponieważ opóźnienie w odbiorze przesyłki było niezależne od jej woli. A contrario do twierdzeń organu wskazał, że uszkodzona skrzynka pocztowa również mogła przyczynić się do tego, że awiza nie zostały odpowiednio dostarczone do skarżącej. Domniemanie prawidłowości doręczenia nie może mieć zastosowania, gdy istnieją dowody (potwierdzone oświadczeniami osób trzecich) wskazujące na zewnętrzne czynniki mogące zakłócić doręczenie korespondencji. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonując oceny zaskarżonego postanowienia nie znalazł podstaw do jego uchylenia. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, istota sporu opiera się na dokonaniu oceny, czy skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. 5. Zgodnie z art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie z kolei do postanowień art. 162 § 2 powołanego aktu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Wyjaśnić również należy, że jedną z zasadniczych przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, co oznacza, iż uprawdopodobnienie wymaga wykazania danej okoliczności w stopniu mniejszym aniżeli jej udowodnienie, jednak ciężar takiego uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. To strona, a nie organ podatkowy zna przyczynę, która uniemożliwiła jej dochowanie terminu i to rolą strony jest uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Organ podatkowy ocenia zaś, czy wskazana przez stronę przyczyna spełnia kryteria ustanowione w art. 162 § 1 o.p., w szczególności, czy rzeczywiście strona przy dochowaniu należytej staranności nie mogła dochować terminu. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (tak: wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., III FSK 679/23). W ocenie Sądu analiza akt sprawy potwierdza brak spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przedłożone przez skarżącą oświadczenia potwierdzają okoliczność pozostawiania przez doręczyciela awiz w skrzynce pocztowej, czego skarżąca nie kwestionuje. Z oświadczeń złożonych do akt sprawy wynika też, że awiza wyjmowane ze skrzynki pocztowej przez K. O. i K. K. (osoby pracujące na posesji skarżącej), były zostawiane w uzgodnionym ze skarżącą, miejscu. Jak oświadczył K. O. opróżniał skrzynkę pocztową, a korespondencję, w tym kilka awiz pozostawił na parapecie przy drzwiach wejściowych tzw. stałe miejsce, przyciskając kawałkiem gruzu. Z kolei K. K. oświadczył, iż przynajmniej dwukrotnie wyjmował awiza i zostawiał je w uzgodnionym z inwestorem miejscu. Jak słusznie zatem uznał organ, powołane okoliczności nie tylko, nie wskazują na brak zawinienia skarżącej w uchybieniu terminu, ale wręcz związane są z zaniedbaniami w kwestii odbioru korespondencji, w tym decyzji organu pierwszej instancji. Od strony postępowania wymaga się tymczasem staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Dokonując oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. W konsekwencji, brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkomyślność, czy też lekkie nawet niedbalstwo. Zachowanie skarżącej, która godzi się na pozostawienie kierowanej do niej korespondencji (w tym awiz) w miejscu niezabezpieczonym, można właśnie postrzegać jako lekkomyślność czy też niedbalstwo. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., II GSK 3163/15). Nadto podkreślić należy, że instytucja przywrócenia terminu dla wniesienia odwołania ma charakter wyjątkowy, ponieważ służy wzruszeniu decyzji ostatecznych. W ocenie Sądu skarżąca nie uzasadniła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w sposób pozwalający na jego uwzględnienie. W tych okolicznościach zdaniem Sądu również rozstrzygnięcie organu stwierdzające na podstawie art. 228 § 1 o.p. uchybienie terminu do wniesienia odwołania, było zasadne. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 228 o.p. 6. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, stanowiących podstawę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonego postanowienia. W szczególności w sprawie nie doszło do naruszenia mających w sprawie zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 o.p.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.). 7. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI