I SA/GL 1330/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki B. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2020 r. i II kwartał 2021 r. Spółka kwestionowała zastosowanie sankcji 100% z art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, argumentując, że usługi remontowe udokumentowane fakturami od kontrahenta S. Z. zostały faktycznie wykonane. Sąd analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, wyjaśnienia strony, dokumentację kontrahenta oraz analizę JPK VAT, doszedł do wniosku, że faktury wystawione przez S. Z. były fikcyjne i nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd podkreślił sprzeczności w zeznaniach przedstawicieli spółki i kontrahenta dotyczące miejsca, zakresu i czasu wykonania prac, a także brak dokumentacji potwierdzającej wykonanie usług i nabycie materiałów przez kontrahenta. Dodatkowo, gotówkowa forma płatności i unikanie mechanizmu podzielonej płatności budziły wątpliwości. Sąd uznał, że spółka miała wiedzę o fikcyjnym charakterze faktur i świadomie posłużyła się nimi do obniżenia podatku należnego, co uzasadniało zastosowanie sankcji 100%. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasady proporcjonalności i lojalności, zostały uznane za niezasadne. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zastosowania sankcji 100% VAT za rozliczenie fikcyjnych faktur, znaczenie korekty deklaracji w kontekście kontroli, interpretacja przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym i zasady proporcjonalności w świetle prawa unijnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, oraz stosowania przepisów po nowelizacji z 2023 r.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zastosowanie 100% sankcji dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT (art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT) jest uzasadnione w sytuacji, gdy podatnik rozliczył faktury, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu wykazania świadomości podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie 100% sankcji jest uzasadnione, jeśli materiał dowodowy zgromadzony przez organ, w tym analiza kontrahenta i sprzeczności w zeznaniach, jednoznacznie wskazuje na fikcyjny charakter faktur i świadomość podatnika co do tego faktu, nawet jeśli nie wydano wyniku kontroli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym analiza kontrahenta, sprzeczności w zeznaniach świadków i brak dokumentacji, jednoznacznie wskazuje na fikcyjny charakter faktur i świadomość spółki co do tego faktu. Korekta deklaracji złożona w trybie art. 62 ust. 4 ustawy o KAS, choć nie jest przyznaniem fikcyjności faktur, w połączeniu z innymi dowodami, uzasadnia zastosowanie sankcji.
Czy wydanie przez organ odwoławczy jednej decyzji rozstrzygającej odwołania od dwóch odrębnych decyzji organu pierwszej instancji, dotyczących różnych okresów rozliczeniowych VAT, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi to naruszenia, jeśli organ odwoławczy wyodrębnił w decyzji poszczególne okresy rozliczeniowe. Jest to dopuszczalny zabieg techniczny podyktowany względami ekonomiki procesowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla skuteczności zarzutu uchybienia przepisom postępowania niezbędne jest wykazanie istotnego wpływu na wynik sprawy, czego skarżąca nie uczyniła. Podkreślono, że podatek VAT jest rozliczany miesięcznie, a decyzje dotyczące poszczególnych miesięcy mogą być łączone w jednej decyzji organu odwoławczego, o ile są one wyodrębnione.
Czy złożenie korekty deklaracji VAT w trybie art. 62 ust. 4 ustawy o KAS po doręczeniu upoważnienia do kontroli celno-skarbowej, ale przed wydaniem wyniku kontroli, wyklucza możliwość zastosowania sankcji z art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie korekty nie wyklucza zastosowania sankcji, jeśli organ podatkowy przeprowadzi postępowanie podatkowe i wykaże, że nieprawidłowość była skutkiem celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że złożenie korekty deklaracji w trybie art. 62 ust. 4 ustawy o KAS, choć nie jest przyznaniem fikcyjności faktur, zamyka drogę do dalszego procedowania w zakresie postępowania wymiarowego. Jednakże, organ podatkowy nie jest zwolniony z przeprowadzenia postępowania podatkowego w celu ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w tym postępowaniu.
Czy zasada proporcjonalności i wykładnia prawa unijnego dokonana przez TSUE w wyroku C-935/19 powinny skutkować niższym wymiarem sankcji dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, jeśli nieprawidłowość wynikała z braku należytej staranności, a nie celowego działania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ustalono celowe działanie podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, i faktury były puste sensu stricto, sankcja 100% jest uzasadniona. Znowelizowane przepisy uwzględniają te kwestie.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do wyroku TSUE C-935/19, podkreślając, że znowelizowane przepisy (od 6 czerwca 2023 r.) uwzględniają wykładnię TSUE i stosują sankcję 100% tylko w przypadku celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, oraz gdy faktury są puste sensu stricto. W niniejszej sprawie te przesłanki zostały ustalone.
Przepisy (17)
Główne
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Sankcja 100% dodatkowego zobowiązania podatkowego ma zastosowanie, gdy nieprawidłowość była skutkiem celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, i wynika z obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane.
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości i uwzględnienia korekty deklaracji.
ustawa o KAS art. 62 § ust. 4 i 4c
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Możliwość skorygowania deklaracji w terminie 14 dni od doręczenia upoważnienia do kontroli celno-skarbowej oraz zawiadomienie o uwzględnieniu korekty.
u.p.t.u. art. 112b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości do 30% kwoty zaniżenia zobowiązania.
Dz.U. 2024 poz 361 art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2023 poz 615 art. 62 § ust. 4 i 4c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2023 poz 615 art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawą do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie są faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obniżenie dodatkowego zobowiązania podatkowego do 15% w przypadku korekty deklaracji i wpłaty należności, z zastrzeżeniem celowego działania.
O.p. art. 21 § § 2
Ordynacja podatkowa
Domniemanie prawdziwości złożonej korekty deklaracji.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.p.t.u. art. 99 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek składania deklaracji podatkowych za okresy miesięczne.
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przyjmowanie zobowiązania podatkowego w kwocie wynikającej z deklaracji, chyba że organ określi je w innej wysokości.
u.p.t.u. art. 108
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie kwoty podatku do zapłaty.
u.p.t.u. art. 108a § ust. 1a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności przy płatnościach powyżej 15 000 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fikcyjny charakter faktur udokumentowany materiałem dowodowym. • Świadomość spółki co do fikcyjności faktur. • Uzasadnione zastosowanie sankcji 100% dodatkowego zobowiązania podatkowego. • Brak naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez wydanie jednej decyzji odwoławczej. • Naruszenie przepisów postępowania dowodowego. • Naruszenie prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 112c ust. 1 u.p.t.u. • Naruszenie zasady proporcjonalności i prawa unijnego. • Usługi remontowe zostały faktycznie wykonane. • Korekta deklaracji nie oznacza przyznania fikcyjności faktur. • Organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • fikcyjny charakter przedmiotowych faktur w niniejszym postępowaniu należało zdaniem organu uznać za okoliczność bezsporną • organ jest zatem związany danymi wykazanymi przez stronę w korektach deklaracji • bezsporne pozostają okoliczności stanu faktycznego • złożone przez stronę dobrowolnie i świadomie - korekty deklaracji • organ w okolicznościach sprawy nie miał obowiązku badania dobrej wiary Spółki • całokształt ustalonych w sprawie okoliczności wskazuje, że świadomie i celowo Spółka wzięła udział w ujawnionym procederze pozorowania rzeczywistych transakcji gospodarczych • puste faktury sensu stricto • nie ma znaczenia to, czy remont rzeczywiście został wykonany. Dla zachowania prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. nie jest wystarczające wykonanie robót przez kogokolwiek, kiedykolwiek i gdziekolwiek. Istotna jest podmiotowa i przedmiotowa prawidłowość faktury.
Skład orzekający
Agata Ćwik-Bury
przewodniczący
Piotr Pyszny
sprawozdawca
Anna Rotter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania sankcji 100% VAT za rozliczenie fikcyjnych faktur, znaczenie korekty deklaracji w kontekście kontroli, interpretacja przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym i zasady proporcjonalności w świetle prawa unijnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, oraz stosowania przepisów po nowelizacji z 2023 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu fikcyjnych faktur i sankcji VAT, a także interpretacji przepisów w kontekście prawa unijnego i zasady proporcjonalności, co jest istotne dla wielu podatników i prawników.
“Fikcyjne faktury i 100% sankcja VAT – kiedy sąd staje po stronie fiskusa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.