I SA/Gl 1319/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że doręczenie elektroniczne organowi publicznemu będącemu stroną postępowania wymaga urzędowego potwierdzenia doręczenia, a nie tylko poświadczenia przedłożenia.
Sprawa dotyczyła interpretacji skuteczności doręczenia elektronicznego postanowienia organu egzekucyjnego w administracji, które obciążyło wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) kosztami postępowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, uznając za datę doręczenia moment wygenerowania Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) przez platformę e-PUAP. Sąd uchylił to postanowienie, wskazując, że organ publiczny będący stroną postępowania wymaga skutecznego doręczenia potwierdzonego Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia (UPD), a nie tylko UPP, które potwierdza jedynie wpłynięcie dokumentu do systemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o obciążeniu PINB kosztami postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy uznał, że doręczenie postanowienia organu I instancji nastąpiło w dniu, w którym zostało ono udostępnione na platformie e-PUAP (potwierdzone Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia - UPP), co skutkowało upływem terminu do wniesienia zażalenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko skarżącego, że PINB, będąc jednocześnie podmiotem publicznym i stroną postępowania, wymaga skutecznego doręczenia potwierdzonego Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia (UPD), a nie tylko UPP. UPP potwierdza jedynie wpłynięcie dokumentu do skrzynki podawczej, podczas gdy UPD wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i złożenia podpisu elektronicznego. Sąd podkreślił, że odmienna interpretacja mogłaby prowadzić do naruszenia zasady równości wobec prawa poprzez faktyczne skrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu w celu prawidłowego ustalenia daty skutecznego doręczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Skuteczne doręczenie dokumentu elektronicznego organowi publicznemu będącemu stroną postępowania wymaga Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD), a nie tylko Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP).
Uzasadnienie
UPP potwierdza jedynie wpłynięcie dokumentu do systemu teleinformatycznego, podczas gdy UPD wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i złożenia podpisu elektronicznego. Odmienna interpretacja prowadziłaby do faktycznego skrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, naruszając zasadę równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Pomocnicze
k.p.a. art. 392
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej, doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Przepisu art. 391 nie stosuje się.
k.p.a. art. 46 § § 3-4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób określony w § 4 pkt 3 (podpisem elektronicznym).
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
u.p.e.a. art. 64c § § 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa o informatyzacji art. 16 § ust. 1-1a
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów, pomiędzy podmiotami publicznymi.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych § § 11 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 14, 15, 16
Reguluje sposób tworzenia Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) i Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie elektroniczne organowi publicznemu będącemu stroną postępowania wymaga Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD), a nie tylko Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP). UPP potwierdza jedynie wpłynięcie dokumentu do systemu, a nie jego świadome przyjęcie przez adresata. Stosowanie UPP jako podstawy do liczenia terminu skraca ustawowy termin do wniesienia zażalenia, naruszając zasadę równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy błędnie uznał, że UPP jest wystarczające do stwierdzenia skuteczności doręczenia i biegu terminu. Organ odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych w kontekście podmiotów publicznych będących stronami postępowania.
Godne uwagi sformułowania
doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu Urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma (dokumentu) na skrzynkę podawczą adresata będącego podmiotem publicznym nie sposób przyjąć, że jest to data doręczenia postanowienia
Skład orzekający
Bożena Pindel
przewodniczący sprawozdawca
Anna Rotter
sędzia
Katarzyna Stuła-Marcela
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń elektronicznych organom publicznym będącym stronami postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście platformy e-PUAP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia elektronicznego między podmiotami publicznymi, gdzie jeden z nich jest stroną postępowania. Interpretacja przepisów K.p.a. i ustawy o informatyzacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń elektronicznych i jego wpływu na terminy procesowe, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.
“Kiedy elektroniczne doręczenie staje się skuteczne? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę między UPP a UPD.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1319/21 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-11-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Anna Rotter Bożena Pindel /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Stuła-Marcela Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 1152/22 - Wyrok NSA z 2025-09-03 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Zasądzono zwrot kosztów postępowania Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 39 (2), art. 46 § 3-4, § 9-10, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 17 i art. 18, art. 64c § 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej także PINB, skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji postanowieniem z [...] obciążył stronę kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej E.W. Postanowienie to doręczono wierzycielowi w formie elektronicznej (za pośrednictwem platformy e-PUAP) w dniu [...]. Pismem z 28 czerwca 2021 r., nadanym pocztą 29 czerwca 2021 r., wierzyciel wniósł zażalenie na ww. postanowienie, które wraz z aktami sprawy wpłynęły do organu odwoławczego 6 lipca 2021 r. Zdaniem organu odwoławczego zażalenie wierzyciela na postanowienie organu I instancji z [...] wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu, zatem bez możliwości merytorycznego odniesienia się do podniesionych przez wierzyciela okoliczności. W sprawie zdarzeniem wyznaczającym początek terminu do wniesienia zażalenia było doręczenie wierzycielowi postanowienia (poprzez udostępnienie na platformie e-PUAP), co nastąpiło [...], dlatego termin do wniesienia zażalenia upłynął [...]. Organ przyznał, że wierzyciel potwierdził w piśmie z 23 lipca 2021 r., przekazując skan z pocztowej książki nadawczej z 29 czerwca 2021 r., że w tej dacie nadał przesyłkę zawierającą zażalenie. Jednocześnie wraz z wniesieniem zażalenia, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co na obecnym etapie postępowania nie jest dopuszczalne. W związku ze stwierdzonym uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia, zaskarżone postanowienie nie podlega rozpatrzeniu merytorycznemu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 57 § 1, art. 58 § 1 oraz art. 134 K.p.a. Wierzyciel złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...], któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść postanowienia, tj.: - art. 392 w zw. z art. 46 K.p.a., polegające na ich nieuzasadnionym niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, że doręczenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnego postanowienia w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi nastąpiło w dniu [...], podczas gdy data doręczenia przyjęta przez organ podatkowy to wyłącznie data automatycznego wygenerowania urzędowego poświadczenia przedłożenia − po godzinach pracy urzędu − w dniu [...], godz. 16:28:01, która nie może stanowić o skutecznym doręczeniu pisma, w sytuacji gdy postanowienie zostało odebrane przez pracownika organu obsługującego skrzynkę e-PUAP w dniu [...] i opatrzone taką datą; - art. 391 K.p.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu, w sytuacji gdy zastosowanie znajdzie przepis art. 392 K.p.a. wyłączający zastosowanie ww. przepisu do doręczeń pomiędzy podmiotami publicznymi i błędne przyjęcie daty doręczenia; - art. 16 ust. 1-1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. § 11 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 14, 15, 16 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych z dnia 14 września 2011 r. w zw. z art. 127 § 1 oraz art. 129 § 1-2 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez uznanie, że termin do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie biegnie od dnia automatycznego wygenerowania urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP), co stanowi jednocześnie potwierdzenie odbioru (i skutecznego doręczenia) postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, podczas gdy z prawidłowej wykładni tych przepisów, wynika, że dostarczenie podmiotowi publicznemu dokumentu elektronicznego, w sytuacji gdy występuje w charakterze strony w postępowaniu, musi wiązać się z opatrzeniem poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego i świadome przyjęcie dokumentu elektronicznego; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie wyrażające się w braku jednoznacznego ustalenia przez organ podatkowy terminu wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, a oparcie się w tej kwestii wyłącznie na podstawie przesłanego skanu z pocztowej książki nadawczej tut. Organu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W ocenie wierzyciela skoro pozostaje on stroną w prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniu, samo doręczenie na elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP, opierając się tylko na danych z UPP (po godzinach pracy organu) nie może stanowić o skutecznym doręczeniu postanowienia w dniu [...]. Wierzyciel niezależnie od tego, że jest podmiotem publicznym, pozostaje również stroną w sprawie, a postępowanie w niej toczy się z zastosowaniem przepisów u.p.e.a. oraz K.p.a. Powoduje to, że z jednej strony jest on podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, z drugiej zaś stroną postępowania, której przysługują określone środki prawne. Nawiązując do zarzutów skargi podkreślił, że dochodzi tu do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka. Dokument ten jest generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. W praktyce oznacza to, że jeżeli dana osoba wniosła podanie drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala jej przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu. Ma to znaczenie na przykład dla ustalenia, że osoba ta zachowała termin do dokonania określonej czynności oraz dla późniejszego ewentualnego ustalenia, czy organ załatwił sprawę czy też pozostawał w bezczynności. Dodał, że doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. W orzecznictwie podnosi się, że urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma (dokumentu) na skrzynkę podawczą adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, przy założeniu, że jest to podmiot, który ma rozstrzygnąć w ramach swoich kompetencji określoną sprawę administracyjną zgodnie z żądaniem nadawcy pisma. Tym samym wskazana na dokumencie UPP data doręczenia jest wyłącznie datą doręczenia tego poświadczenia nadawcy, a więc datą (i godziną), w której PINB otrzymał dokument UPP wygenerowany automatycznie przez system teleinformatyczny skarżącego. Nie sposób przyjąć zatem, ze jest to data doręczenia postanowienia. W ocenie skarżącego wskazana na dokumencie UPP data doręczenia jest wyłącznie datą doręczenia tego poświadczenia nadawcy. Tym samym nie sposób przyjąć, że zażalenie na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego zostało wniesione po upływie terminu (powołał postanowieniach NSA: z 11 stycznia 2018 r., II OZ 1638/17; z 16 stycznia 2018 r., II OZ 1649/17; z 27 kwietnia 2018 r. sygn., II OZ 425/18 oraz w wyroku WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2019 r., V SA/Wa 554/19). Z ostrożności procesowej zwrócił uwagę, że organy podatkowe nie dysponowały wiedzą ani dowodami dotyczącymi daty nadania przesyłki zawierającej zażalenie (rzekomo z uwagi na brak koperty), a ustalenia w tym zakresie poczyniły na podstawie informacji przekazanych przez wierzyciela, który przesłał im wyłącznie skan z książki nadawczej, przyjmując, że dotyczy przesłanego zażalenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu odwołał się do wyroku tut. Sądu z 26 października 2020 r., II SA/Gl 1123/20 a także postanowień NSA z 24 lipca 2019 r., II OSK 1601/19 oraz z 14 lipca 2020 r., II OSK 465/20. Dostrzegł, że przy takiej wykładni przepisów prawa odnoszących się do skutku doręczenia dokumentu przesyłanego drogą elektroniczną, to faktyczne działania strony skutkowałyby rozpoczęciem biegu terminu, sam zaś cel posługiwania się taką formą przekazywania korespondencji stronie stawiałby pod znakiem zapytania jej walor pewności w aspekcie niewątpliwego ustalenia co do daty doręczenia takiego dokumentu. Dodał, że w przypadku doręczenia pisma tradycyjną pocztą, decyduje doręczenie "na dziennik podawczy urzędu" i nie ma przy tym znaczenia czy pracownik kancelarii był świadomy wagi doręczonej korespondencji, a zwłaszcza skutków procesowych. Per analogiam, należy przywołać, że w judykaturze wypowiedziano pogląd, że wniesienie do sądu pisma procesowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną następuje w dniu, w którym wiadomość elektroniczna została wprowadzona do systemu teleinformatycznego sądu (tak postanowienie NSA z 14 marca 2017 r., II OZ 143/17). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia przez wierzyciela na postanowienie z [...] obciążające go kosztami egzekucyjnymi. Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący wierzyciel dochował 7-dniowego terminu na wniesienie zażalenia od postanowienia organu I instancji z [...]. Rozstrzygnięcie tej kwestii zdeterminowane jest z kolei oceną, kiedy doszło do skutecznego doręczenia wierzycielowi zaskarżonego postanowienia, co wynika z odmiennych interpretacji dotyczących sposobu doręczania korespondencji za pomocą platformy e-PUAP organom administracji publicznej. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że: - wierzycielowi (PINB) doręczono odpis postanowienia z [...] tego samego dnia za pośrednictwem platformy e-PUAP o godz. 16:28, co potwierdza załączone do akt administracyjnych Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia (UPP), jak twierdzi skarżący po godzinach pracy urzędu, - pracownik PINB pobrał i wydrukował korespondencję ze skrzynki e-PUAP w dniu [...], co jak twierdzi, opatrzył datą wpływu z tego dnia. W ocenie organu odwoławczego postanowienie zostało doręczone wierzycielowi za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu [...], zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...]. Zdaniem wierzyciela skoro doręczenie nastąpiło po godzinach pracy w dniu [...], a odbioru postanowienia dokonał faktycznie w dniu [...], tak więc termin ten upływał [...]. W dotychczasowym orzecznictwie dotyczycącym doręczenia korespondencji elektronicznej podmiotowi stanowiącemu podmiot publiczny, który jest zarazem stroną w sprawie, wykształciły się dwie odmienne linie orzecznicze. Według pierwszej z nich wygenerowanie UPP przez system teleinformatyczny zawierający oznaczenie godzinowe odnoszące się doręczanego orzeczenia, dokonywane jest w trybie przewidzianym w § 11-13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180 – dalej: "rozporządzenie"). Zatem nie zachodzi konieczność uwzględnienia faktu "zmaterializowania" (czyli pobrania i wydrukowania orzeczenia), a co za tym idzie konieczność uwzględnienia tego faktu w aspekcie obliczania terminu do wniesienia środka zaskarżenia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2019 r., II OSK 1601/19 czy z 14 lipca 2020 r., II OSK 465/20, dostępne, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Według drugiej, którą podziela skład orzekający rozstrzygający niniejszą sprawę, skarżący jest z jednej strony podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, z drugiej zaś stroną postępowania, której przysługują określone środki prawne, i których wniesienie uzależnione jest od zachowania terminu (por. np. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., I OSK 2059/20, jak również wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2021 r., VII SA/Wa 1978/20 i przywołane w nich orzecznictwo, a także wydane na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej postanowienie NSA z 10 września 2019 r., II FZ 483/19). Według stanu prawnego obowiązującego w dacie dokonywania doręczenia przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (uległy zmianie z dniem 5 października 2021 r. – uwaga Sądu) stanowiły: - art. 392 w przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Przepisu art. 391 nie stosuje się; - art. 46 § 1 odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia; - art. 46 § 3 w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3; - art. 46 § 4 w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób; - art. 46 § 9 warunki techniczne i organizacyjne doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego określają przepisy ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3; - art. 46 § 10 doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3, następuje przez elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu, w sposób określony w tej ustawie. Ustawa, o której mowa w ww. § 9 i § 10 dotyczy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2070, dalej "ustawa o informatyzacji"), która określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów, pomiędzy podmiotami publicznymi, a wraz z wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. precyzuje zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem platformy e-PUAP. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Zdefiniowane wyżej urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b) i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c). Tego rodzaju poświadczenia zostały zdefiniowane w ww. rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia. W takim przypadku poświadczenie przedłożenia jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Należy podkreślić, że dochodzi tu do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka. Dokument ten jest generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. W praktyce oznacza to, że jeżeli dana osoba wniosła podanie drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala jej przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu. Ma to znaczenie na przykład dla ustalenia, że osoba ta zachowała termin do dokonania określonej czynności oraz dla późniejszego ewentualnego ustalenia, czy organ załatwił sprawę czy też pozostawał w bezczynności. Natomiast w § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia reguluje sposób tworzenia poświadczenia doręczenia (UPD). Ten drugi proces przebiega inaczej, ponieważ doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Dopiero po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Wymienione wyżej przepisy dotyczą więc dwóch kierunków komunikacji elektronicznej, od podmiotu publicznego do strony i od strony do podmiotu publicznego. Natomiast zgodnie z ww. art. 39² K.p.a. korespondencja prowadzona w tej sprawie między organami odbywa się właśnie na zasadach wynikających z ustawy o informatyzacji. PINB (skarżący) niezależnie od tego, że jest podmiotem publicznym, jest również stroną w sprawie a postępowanie, w którym uczestniczy toczy się z zastosowaniem przepisów K.p.a. Powoduje to, że z jednej strony jest on podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, z drugiej zaś stroną postępowania, której przysługują określone środki prawne, i których wniesienie uzależnione jest od zachowania terminu. W rozstrzyganej sprawie organ odwoławczy jest zdania, że w sprawie wystarczające jest urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP), a nie urzędowe potwierdzenie doręczenia (UPD). W ocenie Sądu fakt, że skarżący jest zarazem stroną w sprawie powoduje, że właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia rozstrzygnięcia decyzji może być urzędowe potwierdzenie doręczenia, a nie jak w tej sprawie przyjęto urzędowe poświadczenie przedłożenia. Urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma (dokumentu) na skrzynkę podawczą adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, przy założeniu, że jest to podmiot, który ma rozstrzygnąć w ramach swoich kompetencji określoną sprawę administracyjną zgodnie z żądaniem nadawcy pisma. Natomiast w niniejszej sprawie PINB jest wprawdzie podmiotem publicznym, ale występuje jako strona w sprawie i potencjalny skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stąd też musi dojść do doręczenia dokumentu przesłanego drogą elektroniczną, a nie tylko jego przedłożenia w systemie teleinformatycznym podmiotu publicznego będącego jednocześnie stroną postępowania. Dopiero bowiem po potwierdzeniu odebrania dokumentu elektronicznego przez potwierdzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym (§ 15 rozporządzenia) dokument ten udostępnia się adresatowi. Oznacza to, że za datę doręczenia dokumentu elektronicznego należało w tej sprawie uznać datę opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, a w przypadku braku takiego poświadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 46 § 5 i § 6 K.p.a. Odmienny pogląd może prowadzić do naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wobec skarżącego, jako strony postępowania administracyjnego, przez w istocie skrócenie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia od wydanego postanowienia (pogląd taki zaaprobował NSA w wyroku z 26 stycznia 2021 r., I OSK 2059/20). W rozpoznawanej sprawie doręczenie postanowienia w formie elektronicznej potwierdzone zostało wygenerowanym przez system poświadczeniem przedłożenia z [...]. Wskazana na dokumencie UPP data doręczenia jest wyłącznie datą doręczenia tego poświadczenia nadawcy, a więc datą (i godziną), w której PINB otrzymał dokument UPP wygenerowany automatycznie przez system teleinformatyczny skarżącego, nie jest natomiast datą doręczenia postanowienia. Do akt administracyjnych – jak wyżej wskazano − załączono dokument UPP potwierdzający wytworzenia poświadczenia, a jedynie z oświadczenia skarżącego można posiąść informację o dacie doręczenia mu postanowienia. Organ odwoławczy ponownie prowadząc postępowanie powinien wskazać, kiedy dokładnie (data oraz godzina), po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, udostępnił adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Dopiero wyjaśnienie wskazanych powyżej kwestii pozwoli ponad wszelką wątpliwość ustalić datę doręczenia postanowienia z [...], od której należy liczyć bieg terminu do złożenia zażalenia. Następnie, w wyniku przeprowadzenia tych czynności oceni, czy zażalenie skarżącego z dnia [...] zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI