I SA/Gl 1292/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2007-03-20
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyodsetkidziałalność gospodarczastosunek pracyspółdzielnia rzemieślniczainterpretacja podatkowaprzychódzwolnienie podatkoweryczałt

Sąd administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że odsetki od nieterminowo wypłaconych należności za usługi budowlane wykonane za pośrednictwem spółdzielni rzemieślniczej stanowią przychód z działalności gospodarczej, a nie wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy.

Podatnik domagał się zwolnienia odsetek od zasądzonej należności za usługi budowlane z podatku dochodowego, argumentując, że stanowią one wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały jednak, że należności te, a w konsekwencji odsetki, pochodzą z działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem spółdzielni rzemieślniczej, a nie ze stosunku pracy. Sąd podkreślił specyfikę spółdzielni rzemieślniczych oraz odmienne formy opodatkowania działalności gospodarczej i stosunku pracy w analizowanym okresie.

Sprawa dotyczyła wniosku o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania odsetek od należności za wykonane usługi budowlane, zasądzonych wyrokiem sądowym po długotrwałym sporze. Podatnik, będący członkiem spółdzielni rzemieślniczej, twierdził, że odsetki te powinny być zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o PIT, ponieważ stanowią wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy. Organy podatkowe uznały, że podatnik prowadził działalność gospodarczą, a odsetki z tytułu nieterminowej zapłaty za usługi stanowią przychód z tej działalności, podlegający opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko organów. Sąd wskazał, że status spółdzielni rzemieślniczych oraz odmienne formy opodatkowania działalności gospodarczej (podatek dochodowy) i stosunku pracy (podatek od wynagrodzeń) w analizowanym okresie (1989-1990) wykluczają możliwość zakwalifikowania spornych należności jako wynagrodzenia ze spółdzielczego stosunku pracy. Sąd podkreślił, że podatnik sam przyznał, iż nie łączyła go ze spółdzielnią umowa o pracę. W związku z tym, odsetki te zostały uznane za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki te stanowią przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że specyfika spółdzielni rzemieślniczych oraz odmienne formy opodatkowania działalności gospodarczej i stosunku pracy w analizowanym okresie wykluczają kwalifikację należności jako wynagrodzenia ze stosunku pracy. Podatnik nie był związany ze spółdzielnią umową o pracę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Ord. pod. art. 14a § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie w sprawie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z podatku dochodowego odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, nie ma zastosowania do odsetek od należności z tytułu działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyróżnia źródła przychodów, w tym stosunek służbowy, stosunek pracy (w tym spółdzielczy stosunek pracy), emeryturę lub rentę.

Ustawa o podatku dochodowym art. 6 § 1

Ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych objęte są przychody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.

u.p.d.o.f. art. 14 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kwoty odsetek z tytułu niewypłaconych w terminie należności staną się przychodem z działalności gospodarczej dopiero w dacie ich otrzymania.

Ustawa o wykonywaniu i organizacji rzemiosła art. 24 § 2

Spółdzielnie rzemieślnicze stanowiły samorządne organizacje rzemiosła.

Ustawa o wykonywaniu i organizacji rzemiosła art. 30 § 2

Spółdzielnie rzemieślnicze zrzeszały osoby posiadające uprawnienia do wykonywania rzemiosła.

Ustawa o wykonywaniu i organizacji rzemiosła art. 31

Podstawowym zadaniem spółdzielni rzemieślniczych było organizowanie działalności produkcyjnej i usługowej rzemiosła.

Ustawa o podatku dochodowym art. 6 § 1

Działalność wytwórcza, usługowa i handlowa opodatkowana była podatkiem dochodowym.

Ustawa o podatku od wynagrodzeń art. 2 § 1

Wynagrodzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne, w tym z tytułu umów o pracę, były opodatkowane podatkiem od wynagrodzeń.

Ord. pod. art. 14a § 5

Ordynacja podatkowa

Fragmentaryczne odesłanie do stosowania wprost niektórych przepisów Działu IV.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Zakres kontroli sądowej administracji publicznej.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Podstawy uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odsetki od nieterminowo wypłaconych należności za usługi budowlane stanowią przychód z działalności gospodarczej. Podatnik nie był związany ze spółdzielnią rzemieślniczą spółdzielczym stosunkiem pracy. Specyfika spółdzielni rzemieślniczych i odmienne formy opodatkowania działalności gospodarczej i stosunku pracy w analizowanym okresie.

Odrzucone argumenty

Odsetki od nieterminowo wypłaconych należności za usługi budowlane stanowią wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy i podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.o.f.

Godne uwagi sformułowania

Spółdzielnie rzemieślnicze to odrębny od organizacji spółdzielczej, regulowanej prawem spółdzielczym twór, przewidziany ustawą z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła. Okoliczność, iż rzemieślnik prowadził swoją działalność wytwórczą lub usługową za pośrednictwem spółdzielni rzemieślniczej, nie oznaczała, że stawał się jej pracownikiem, związanym spółdzielczym stosunkiem pracy. Nie ulega wątpliwości, iż podatnik nie uzyskiwał od spółdzielni wynagrodzeń wypłacanych za okresy miesięczne, tygodniowe lub dzienne, opodatkowanych podatkiem od wynagrodzeń ale przychody z tytułu rzemieślniczej działalności usługowej opodatkowane podatkiem dochodowym i obrotowym.

Skład orzekający

Anna Wiciak

przewodniczący

Krzysztof Winiarski

sprawozdawca

Małgorzata Wolf-Mendecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania odsetek od należności z działalności gospodarczej w kontekście historycznych przepisów dotyczących spółdzielni rzemieślniczych i stosunku pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 1989-1990, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do obecnych realiów prawnych i gospodarczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być rozliczenia podatkowe w przypadku działalności prowadzonej za pośrednictwem organizacji, zwłaszcza w kontekście historycznych przepisów. Rozróżnienie między przychodem z działalności gospodarczej a wynagrodzeniem ze stosunku pracy jest kluczowe.

Odsetki od usług budowlanych: czy to przychód z firmy, czy pensja ze spółdzielni?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1292/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2007-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Wiciak /przewodniczący/
Krzysztof Winiarski /sprawozdawca/
Małgorzata Wolf-Mendecka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - interpretacja oddala skargę.
Uzasadnienie
Z. M. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Postawione pytanie dotyczyło opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odsetek z tytułu niewypłaconych należności za wykonane usługi, a które to należności zostały zasądzone wyrokiem sądowym. W ocenie wnioskodawcy odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzenia są zwolnione z podatku dochodowego, ponieważ nie są przychodem. Autor wniosku powołał się przy tym na art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu wniosku oraz piśmie uzupełniającym tenże wniosek podatnik podał okoliczności stanu faktycznego, które w jego ocenie uprawniają go do skorzystania z ulgi przedmiotowej wymienionej w powołanym przepisie.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu postanowienia organ interpretacyjny przytoczył opisane we wniosku okoliczności stanu faktycznego. Podniósł, iż podatnik od 1986 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie wykonywania robót ogólnobudowlanych. Wskazano, że do 1991 r. usługi były wykonywane przez podatnika wyłącznie za pośrednictwem Spółdzielni Rzemieślniczej, jako wykonawcy robót w zakresie określonym umową zawartą między Spółdzielnią, a zleceniodawcą. Zaznaczono, ze podatnik nie otrzymał za wykonanie powierzonych usług należnej zapłaty, ponieważ inwestor nie uregulował swoich zobowiązań wobec Spółdzielni Rzemieślniczej. Spór sądowy między Spółdzielnią Rzemieślniczą, a inwestorem o zapłatę ww. należności toczył się od roku 1990 – 2005 i zakończył się w [...] 2005 r. wyrokiem zasądzającym należność główną oraz odsetki od należności głównej.
W dalszej części uzasadnienia organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że z wniosku podatnika wynika, iż prowadzi on działalność gospodarczą, do 1991 r. był opodatkowany w formie ryczałtu spółdzielczego, a obecnie prowadzi działalność opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym. Podkreślono, że art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy podatkowej, na który to przepis powołuje się podatnik, nie ma zastosowania, ponieważ dotyczy od zwolnienia z podatku dochodowego odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zdaniem natomiast organu interpretacyjnego podatnik osiąga przychody wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie z tytułu wynagrodzenia. Zatem – zdaniem organu – odsetki z tytułu nieterminowej zapłaty za wykonane usługi będą przychodem z działalności gospodarczej w dacie ich otrzymania, które podlegają opodatkowaniu według skali wynikającej z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik podniósł, iż w rozpatrywanym przypadku przysługuje mu zwolnienie przedmiotowe z art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślił, że kwoty, które ma trzymać są odsetkami od nieterminowej zapłaty należności z tytułu spółdzielczego stosunku pracy. Wskazał właśnie, iż ze spółdzielnią wiązał go spółdzielczy stosunek pracy w momencie powstania należności. Na poparcie swojej argumentacji podniósł, iż to spółdzielnia zawarła umowę ze zleceniodawcą, protokoły i odbiór techniczny podpisywał, jako członek spółdzielni, spółdzielnia wystawiała faktury zleceniodawcy, podejmowała próby załatwienia ze zleceniodawcą sporu w drodze polubownej oraz skierowała sprawę na drogę sądową i była stroną w sporze. Zaakcentował, iż był pracownikiem spółdzielni rzemieślniczej, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powołał się przy tym na treść art. 22 oraz 12 ust. 4 Kodeksu pracy. Odnosząc się do stwierdzenia organu interpretacyjnego, iż obecnie podatnik osiąga przychody z działalności gospodarczej, podniósł że odsetki były wynikiem nieterminowej wypłaty wynagrodzenia, jakie otrzymywał od spółdzielni, w ramach spółdzielczego stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1). Zaakcentował, że jego aktualna działalność gospodarcza nie ma związku z powstaniem odsetek.
Zarzucił, iż organ nie wykazał, że podatnik nie pozostawał w spółdzielczym stosunku pracy.
Podkreślił, że nawet gdyby przyjąć, że odsetki podlegają opodatkowaniu w dniu ich otrzymania, to skoro jest obecnie opodatkowany ryczałtem ewidencjonowanym, odsetki te winny być opodatkowane na takich zasadach, a nie jak wskazuje organ na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, ze w 1990 r. członkiem spółdzielni rzemieślniczej mógł być zarówno pracownik najemny tej spółdzielni (otrzymujący wynagrodzenie), jak i rzemieślnik prowadzący działalność gospodarczą. W ocenie organu rzemieślnik będący członkiem Spółdzielni Rzemieślniczej, prowadzący działalność gospodarczą i dokonujący sprzedaży usług na pośrednictwem spółdzielni uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej, a nie wynagrodzenie. Podkreślono, że działalność gospodarcza prowadzona przez rzemieślników w 1990 r., w myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaliczona jest do źródła przychodu – pozarolnicza działalność gospodarcza. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na treść art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy podatkowej stwierdził, że skoro do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, to kwoty otrzymanych odsetek z tytułu niewypłaconych w terminie należności za wykonane usługi są przychodem z działalności gospodarczej, jednakże dopiero w dacie ich otrzymania.
W końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że kwoty otrzymanych przez podatnika odsetek z ww. tytułu, jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowane będą ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a nie jak stwierdził organ interpretacyjny według skali podatkowej, wynikającej z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pomimo tego uchybienia, zawartego w uzasadnieniu postanowienia pierwszoinstancyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej uznał dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. interpretację za prawidłową, ponieważ przedmiotem oceny organu było stanowisko podatnika, iż odsetki nie podlegają opodatkowaniu.
W skardze na powyższą decyzję Z. M. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, zawarte w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Podkreślił, że ze Spółdzielnią Rzemieślniczą łączył go spółdzielczy stosunek pracy i w konsekwencji odsetki z tytułu niewypłaconych w terminie należności za wykonane usługi podlegać będą zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący - powołując się na przepisy Kodeksu pracy - wywiódł, iż skoro:
- wykonywał prace wyłącznie na rzecz Spółdzielni Rzemieślniczej,
- Spółdzielnia zawarła umowę ze zleceniodawcą i wystawiła fakturę,
- protokoły i odbiór techniczny podpisywał, jako członek Spółdzielni,
- Spółdzielnia podejmowała próby polubownego załatwienia sporu ze zleceniodawcą i to ona skierowała sprawę na drogę sądową,
- nie wiązały go ze Spółdzielnią żadne umowy cywilno-prawne,
- Spółdzielnia, jako płatnik odprowadzała obowiązujące podatki,
- bycie rzemieślnikiem było warunkiem członkostwa w Spółdzielni rzemieślniczej,
to spełniał wszystkie warunki do uznania uzyskanych odsetek, jakie otrzyma z tytułu nieterminowej zapłaty za wykonane prace, jako związanych ze spółdzielczym stosunkiem pracy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z wniosku podatnika o dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, uzupełnionego pismem z dnia [...]r., wynika m.in., że w latach 1989 i 1990 Spółdzielnia Rzemieślnicza potrącała jako płatnik od dokonanych wypłat podatek dochodowy i obrotowy. Obowiązek podatkowy w tym zakresie regulowały ustawy: z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym oraz z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym. Organ zwrócił natomiast uwagę, że w latach 1989 – 1990, a więc w okresie, kiedy podatnik wykonywał usługi budowlane wyłącznie za pośrednictwem Spółdzielni Rzemieślniczej i w których to okresach wystawiono niezapłacone faktury, o które toczy się spór sądowy, wynagrodzenie ze stosunku pracy (w tym ze spółdzielczego stosunku pracy) były opodatkowane podatkiem od wynagrodzeń na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o podatku od wynagrodzeń. Zaakcentowano zatem, ze w latach 1989 i 1990 istniały m.in., jako odrębne źródła przychodu – stosunek pracy, z którego przychody były opodatkowane podatkiem od wynagrodzeń oraz działalność gospodarcza, z której dochody opodatkowane były podatkiem dochodowym.
Podkreślono przy tym, że kwestie dotyczące oceny stanowiska podatnika w zakresie wykładni przepisów prawa pracy, czy też prawa spółdzielczego, na które powołuje się on w skardze, nie leżą w gestii organów podatkowych w postępowaniu dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący oświadczył, iż nie zawierał ze spółdzielnią umowy o pracę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Postępowanie administracyjne, a następnie sądowoadministracyjne, zainicjowane przez stronę skarżącą, dotyczy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego (art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) w indywidualnej sprawie odnoszącej się do opodatkowania odsetek z tytułu niewypłaconych podatnikowi (będącemu osobą fizyczną) w terminie należności za wykonane usługi.
Zaznaczyć przy tym należy, iż spór w istocie nie dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego, ale okoliczności stanu faktycznego, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mających znaczenie w sferze skutków podatkowych.
Bezspornym jest natomiast to, iż podatnik w latach 1986 – 1991, jako członek Spółdzielni Rzemieślniczej, wykonywał usługi budowlane na rzecz osoby trzeciej (zleceniodawcy), na podstawie umowy zawartej pomiędzy Spółdzielnią, a zleceniodawcą. Za wykonane usługi podatnik otrzymywał wynagrodzenie wypłacane mu przez Spółdzielnię Rzemieślniczą w kwocie netto, tj. po potrąceniu prowizji Spółdzielni oraz podatku dochodowego i obrotowego. W związku z wykonaniem przez podatnika prac budowlanych w 1990 r., pomiędzy Spółdzielnią, a zleceniodawcą powstał spór sądowy o zapłatę należności z tytułu wykonanej usługi, który to spór zakończył się w 2005 r. wyrokiem nakazującym zleceniodawcy dokonania wpłaty połowy należnego wynagrodzenia wraz z odsetkami za zwłokę. W 2006 r. podatnik prowadził działalność gospodarczą, a jego przychody były opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930 ze zm.).
Zdaniem podatnika kwota zasądzonych należności za usługi budowlane wykonane w 1990 r., a w konsekwencji i odsetki od nich, stanowią wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy i w związku z tym, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, ze zm.) odsetki te winny być zwolnione od podatku dochodowego.
Stosownie do powołanego przepisu wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1. Z kolei w tym ostatnim przepisie ustawodawca wyróżnił takie źródła przychodów, jak: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż przy założeniu, że zasądzona kwota stanowić będzie wynagrodzenie ze spółdzielczego stosunku pracy, odsetki od nieterminowej wypłaty tego wynagrodzenia korzystałyby z przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 95 zwolnienia podatkowego.
Organy uznały natomiast, iż sporna należność stanowi przychód z działalności gospodarczej podatnika, a w konsekwencji tego odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty tej należności podlegają opodatkowaniu.
Sąd podzielił stanowisko organów.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przede wszystkim informacje podane przez podatnika we wniosku interpretacyjnym oraz piśmie uzupełniającym z dnia [...]r., nie pozwalają na dokonanie kwalifikacji należnych Z. M. kwot, z tytułu usług budowlanych, jakie wykonał w 1990 r., jako wynagrodzenia ze spółdzielczego stosunku pracy.
Powyższe stanowisko wspierają liczne argumenty.
W pierwszej kolejności zwrócić uwagę trzeba na specyficzny status spółdzielni rzemieślniczej, której skarżący był członkiem i za pośrednictwem której prowadził działalność rzemieślniczą.
Spółdzielnie rzemieślnicze to odrębny od organizacji spółdzielczej, regulowanej prawem spółdzielczym twór, przewidziany ustawą z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (Dz. U. z 1983 r. nr 7, poz. 40 ze zm.). Stosownie do art. 24 pkt 2 tejże ustawy spółdzielnie rzemieślnicze stanowiły samorządne organizacje rzemiosła (obok cechów, izb rzemieślniczych i Centralnego Związku Rzemiosła), które zrzeszały osoby posiadające uprawnienia do wykonywania rzemiosła (art. 30 ust. 2). Rzemiosłem z kolei, w rozumieniu ww. ustawy, było "zawodowe wykonywanie we własnym imieniu przez osobę fizyczną lub osobę prawną, nie będącą jednostką gospodarki uspołecznionej, gospodarczej działalności wytwórczej i usługowej". Definicja ta w zasadzie pokrywa się z aktualnym rozumieniem pojęcia działalność gospodarcza.
Stosownie do art. 31 ustawy z 8 czerwca 1972 r., podstawowym zadaniem spółdzielni rzemieślniczych było organizowanie działalności produkcyjnej i usługowej rzemiosła. Również w literaturze podkreślało się, iż spółdzielnie rzemieślnicze były organizatorami produkcji rzemieślników, a jednocześnie zapewniały zaopatrzenie i zbyt. Jako jednostki gospodarki uspołecznionej korzystały z określonych przywilejów, a zamówienia uzyskiwane za ich pośrednictwem nie natrafiały barier, jakie istniały w stosunku do osób prywatnych (por. System prawa administracyjnego, Tom IV, red. T. Rabska, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980, s. 573). Okoliczność, iż rzemieślnik prowadził swoją działalność wytwórczą lub usługową za pośrednictwem spółdzielni rzemieślniczej, nie oznaczała, że stawał się jej pracownikiem, związanym spółdzielczym stosunkiem pracy. Nawiązując do znanych we współczesnej gospodarce form organizacyjnych, należałoby taką spółdzielnię (uwzględniając jej funkcje i zadania, a nie powiązania kapitałowe) traktować, jako jednostkę syndykalną czy też holdingową, organizującą działalność zgrupowanych podmiotów oraz dokonującą na ich rzecz zaopatrzenia w surowce, a także zbytu produkcji bądź usług.
Kolejnym argumentem wskazującym na to, iż przychody uzyskiwane przez podatnika za pośrednictwem spółdzielni rzemieślniczej nie były przychodami ze spółdzielczego stosunku pracy, to forma ich opodatkowania. W latach 1989 – 1990 działalność wytwórcza, usługowa i handlowa opodatkowana była podatkiem dochodowym, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 21b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym (Dz. U. z 1989 r. nr 27, poz. 147 ze zm.). Z kolei wynagrodzenia, uzyskiwane przez osoby fizyczne na obszarze RP, w tym z tytułu umów o pracę, były opodatkowane podatkiem od wynagrodzeń (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o podatku od wynagrodzeń, Dz. U. nr 7, poz. 41 ze zm.). Dodatkowo ustawa z 1949 r. przewidywała opodatkowanie podatkiem od wynagrodzeń - według różnych skal - wynagrodzenia uzyskiwane z okresem wypłaty: miesięcznym, tygodniowym oraz dziennym (art. 10 lit. A, B i C).
Nie ulega wątpliwości, iż podatnik nie uzyskiwał od spółdzielni wynagrodzeń wypłacanych za okresy miesięczne, tygodniowe lub dzienne, opodatkowanych podatkiem od wynagrodzeń ale przychody z tytułu rzemieślniczej działalności usługowej opodatkowane podatkiem dochodowym i obrotowym. Nie był zresztą związany ze spółdzielnią spółdzielczym stosunkiem pracy, co sam przyznał na rozprawie przed sądem administracyjnym. Tym samym odsetki od nieterminowej wypłaty przypadających mu należności z tytułu wykonanych usług budowlanych w 1990 r. i rozliczanych za pośrednictwem spółdzielni rzemieślniczej, nie mogą być traktowane, jako odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń, o czym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skoro zatem podatnik w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a z której to działalności przychody opodatkowane są ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych wymienioną wcześniej ustawą z dnia 20 listopada 1998 r., zasadne będzie potraktowanie otrzymanych przez podatnika przedmiotowych odsetek, jako przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jak zasadnie zaznaczył organ odwoławczy.
Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych objęte są przychody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej) uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Wyjątek od tej reguły przewidziano w art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy podatkowej, w świetle którego to przepisu kwoty odsetek z tytułu niewypłaconych w terminie należności staną się przychodem z działalności gospodarczej dopiero w dacie ich otrzymania przez podatnika, na co również zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej.
Reasumując, organy dokonały oceny stanowiska strony na tle przedstawionego przez nią stanu faktycznego. Jak już wcześniej zaznaczono, z informacji zawartych we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji, jak i pisma uzupełniającego nie wynika, by stronę łączył ze spółdzielnią rzemieślniczą spółdzielczy stosunek pracy, co stara się ona wykazać. W tych warunkach stanowisko organów odnośnie opodatkowania spornych odsetek należy uznać za prawidłowe.
Tzw. postępowanie interpretacyjne, prowadzone na podstawie przepisów art. 14a i 14b ustawy Ordynacja podatkowa, ma autonomiczny charakter w stosunku do postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów Działu IV wymienionej ustawy (potwierdza to fakt dokonania przez ustawodawcę w art. 14a § 5 Ord. pod. jedynie fragmentarycznego odesłania do stosowania wprost niektórych przepisów Działu IV, tj. art. 169 § 1 i 2 oraz art. 170 § 1), czego konsekwencją jest to, że organ interpretacyjny oraz organ rozpatrujący zażalenie na postanowienie interpretacyjne, nie może podejmować samodzielnych czynności w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Podejmując rozstrzygnięcie organy te opierają się wyłącznie na okolicznościach stanu faktycznego podanych przez stronę postępowania interpretacyjnego. Jeżeli podane przez wnioskodawcę elementy stanu faktycznego nie pozwalają na właściwą ocenę, jakie przepisy prawa podatkowego mają w sprawie zastosowanie, organ powinien usunąć ten brak poprzez wezwanie wnioskodawcy do złożenia dodatkowych informacji lub wyjaśnień. W rozpatrywanym przypadku potrzeby takiej nie było.
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.
W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI