I SA/Gl 129/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, uznając, że ustawowe odsetki od odszkodowania za szkody górnicze podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, które stwierdziło nieprawidłowość jej stanowiska w sprawie opodatkowania ustawowych odsetek od odszkodowania za szkody górnicze. Podatniczka argumentowała, że odsetki te, podobnie jak odszkodowanie, powinny być zwolnione z podatku. Sąd administracyjny uznał jednak, że odsetki ustawowe, uregulowane w art. 481 Kodeksu cywilnego, stanowią odrębną wierzytelność od odszkodowania i podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.
Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów podatkowych w zakresie opodatkowania ustawowych odsetek zasądzonych od odszkodowania za szkody górnicze. Skarżąca K. W. wniosła o interpretację, twierdząc, że odsetki te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, powołując się na zwolnienie od podatku odszkodowań na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego (art. 21 ust. 1 pkt 3 d updof). Organy podatkowe uznały jednak stanowisko podatniczki za nieprawidłowe, wskazując, że odsetki ustawowe, uregulowane w art. 481 Kodeksu cywilnego, stanowią odrębną kategorię świadczenia od odszkodowania i podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 updof). Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe zawarte w art. 21 ust. 3 d updof dotyczy wyłącznie odszkodowań, a nie odsetek od nich. Odsetki ustawowe są sankcją za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego i nie mogą być utożsamiane z odszkodowaniem ani jego waloryzacją w rozumieniu przepisów o odszkodowaniach. Sąd odwołał się również do zasady literalnej wykładni przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych, podkreślając, że wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą być interpretowane ściśle. Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 7 updof oraz art. 217 Konstytucji RP została uznana za bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ustawowe odsetki od odszkodowania za szkody górnicze podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł.
Uzasadnienie
Odsetki ustawowe, uregulowane w art. 481 Kodeksu cywilnego, stanowią odrębną wierzytelność od odszkodowania i nie są objęte zwolnieniem podatkowym przewidzianym dla odszkodowań na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego (art. 21 ust. 3 d updof). Zwolnienie dotyczy wyłącznie odszkodowań, a nie odsetek od nich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
updof art. 10 § 1 pkt 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z odsetek ustawowych od odszkodowania za szkody górnicze są zaliczane do innych źródeł przychodów.
updof art. 21 § 1 pkt 3 d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie podatkowe dotyczy odszkodowań otrzymanych na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego, ale nie obejmuje odsetek od tych odszkodowań.
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję odsetek ustawowych jako świadczenia za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania według cen z daty ustalania odszkodowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny o oddaleniu skargi.
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
updof art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ogólna zasada opodatkowania dochodów.
updof art. 17 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Katalog przychodów z kapitałów pieniężnych.
updof art. 21 § 1 pkt 95
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przykład zwolnienia podatkowego dotyczącego odsetek od wynagrodzeń.
o.p. art. 14b § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Reguluje kwestię wiążącego charakteru interpretacji podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki ustawowe od odszkodowania za szkody górnicze podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 3 d updof dotyczy wyłącznie odszkodowań, a nie odsetek od nich. Wykładnia przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych powinna być literalna.
Odrzucone argumenty
Ustawowe odsetki od odszkodowania za szkody górnicze powinny być zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 3 d updof. Odsetki od odszkodowania pełnią funkcję waloryzacyjną i powinny być traktowane jako część odszkodowania. Rozszerzająca interpretacja przepisów podatkowych przez organy narusza art. 217 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Odsetki stanowią odrębną od odszkodowania wierzytelność Wszelkie ulgi i zwolnienia stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania Literalne brzmienie przepisu wyznacza bowiem zakres praw i obowiązków podatników.
Skład orzekający
Eugeniusz Christ
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Mendecka
członek
Teresa Randak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania odsetek ustawowych od odszkodowań, zwłaszcza w kontekście szkód górniczych i zwolnień podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odsetek od odszkodowania za szkody górnicze; interpretacja przepisów updof i k.c. w zakresie odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z odsetkami od odszkodowań, które może mieć znaczenie dla wielu podatników. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów prawa podatkowego.
“Czy odsetki od odszkodowania za szkody górnicze są wolne od podatku? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 129/07 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Eugeniusz Christ /przewodniczący/ Małgorzata Wolf-Mendecka Teresa Randak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.),, Protokolant Anna Zarzycka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - interpretacja. oddala skargę. Uzasadnienie UASADNIENIE Skarżąca K. W. skargą z dnia [...] 2005 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające, iż stanowisko strony w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej opodatkowania ustawowych odsetek jest nieprawidłowe. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej wnioskiem z dnia [...] 2005 r. podatniczka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Z wniosku wynikało, że na rzecz podatniczki Sąd Rejonowy w T. zasądził wyrokiem odszkodowanie z tytułu szkód górniczych wraz z ustawowymi odsetkami. Zasądzona należność została wyegzekwowana przez komornika sądowego w toku postępowania egzekucyjnego. Zdaniem podatniczki kwota zasądzonych, a następnie wyegzekwowanych odsetek nie stanowiła przychodu w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. z późn. zm. ) w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "updof". Pismem z dnia [...] 2004 r. podatniczka uzupełniła wniosek wskazując, iż zasądzona solidarnie na jej rzecz i jej męża od [...] Spółki A S.A. kwota w wysokości [...] zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] 2001 r. dotyczyła kosztów zabezpieczenia budynku związanymi ze szkodami górniczymi. W [...]2005 r. podatniczka otrzymała od B S.A., prawnego następcy [...] Spółki A S.A. druk PIT – 8 C, w którym to druku wykazano do opodatkowania ustawowe odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania. W dniu [...] 2005 r. podatniczka otrzymała korektę tego PIT – u. Uzupełniając prawną argumentację wniosku podatniczka podniosła iż uzyskana z tytułu odsetek kwota nie stanowiła źródła przychodu w rozumieniu art. 20 ust. 1 updof, ani też innego przychodu podlegającego opodatkowaniu. Otrzymane kwota nie stanowiła też odsetek o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 updof, gdyż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 d updof wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane przez właścicieli nieruchomości na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego, zatem brak jest podstaw prawnych do opodatkowania odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził nieprawidłowość stanowiska podatniczki. Na postanowienie to podatniczka wniosła zażalenia zarzucając organowi interpretacyjnemu naruszenie: 1) art. 10 ust. 1 pkt 9 updof w odniesieniu do wyraźnego brzmienia art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 – 3 tej ustawy. W ocenie strony ustawodawca w art. 17 określił jako źródło przychodów z kapitałów pieniężnych odsetki, ale tylko wymienione w pkt 1 – 3, zatem nie jest uprawnionym obciążanie podatnika poprzez odniesienia odsetek do innych źródeł przychodów, 2) art. 21 ust. 1 pkt 3 d updof poprzez uznanie, iż przedmiotowe zwolnienie dotyczy tylko należności głównej, a nie całości świadczenia otrzymanego w ramach orzeczenia, a zatem świadczenia głównego i odsetek z tytułu opóźnienia wypłaty odszkodowania, 3) art. 21 ust. 1 pkt 95 updof poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia odnosząc się w uzasadnieniu w pierwszej kolejności do ustawowych regulacji, w tym do art. 9 ust. 1 updof, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52 a i 52 c oraz dochodów od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W dalszej kolejności wskazano, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 b updof wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w orzeczeniu, z wyjątkiem odszkodowań: 1) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, 2) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zwolnienie od podatku dochodowego – na mocy przepisu art. 21 ust. 3 d updof – obejmuje również odszkodowanie otrzymane przez właściciela nieruchomości na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego. W katalogu zwolnień zawartym w art. 21 ustawy wymieniono wyłącznie odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy ( art. 21 ust. 1 pkt 95 ). Odsetki zasądzone wyrokiem – a więc w sytuacji jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie – nie zostały wymienione wśród dochodów, które ustawodawca zwolnił z opodatkowania bądź też w stosunku do których dokonano zaniechania poboru podatku, a zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W dalszej części uzasadnienia decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego ulg i zwolnień, podkreślając, iż wszelkie ulgi i zwolnienia stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a konsekwencją powyższego jest ich wyjątkowy charakter i konieczność stosowania wykładni literalnej przy interpretacji przepisów regulujących te instytucje. Literalne brzmienie przepisu wyznacza bowiem zakres praw i obowiązków podatników. Za zasadne uznał organ odwoławczy stanowisko organu interpretacyjnego, iż odsetek nie można utożsamiać z odszkodowaniem, gdyż świadczenia te uregulowane zostały w różnych przepisach, a to w art. 481 Kodeksu cywilnego – w odniesieniu do odsetek – i w art. 444 tego Kodeksu – w odniesieniu do odszkodowania. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 pkt 9 updof w odniesieniu do art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 – 3 ustawy, organ wskazał, że art. 17 ust. 1 zawiera enumeratywny katalog przychodów zaliczanych do kapitałów pieniężnych. Przepis art. 17 ust. 1 – 3 ustawy zawiera natomiast katalog odsetek od różnego rodzaju kapitałów pieniężnych podlegających opodatkowaniu. Wyliczenie to nie zawiera odsetek od wypłacanych odszkodowań, jednakże nie oznacza to, że na tej podstawie odsetki te są zwolnione z opodatkowania, gdyż odsetki te nie są zaliczane do źródła przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy tj. kapitałów pieniężnych, a do źródła przychodów o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy tj. do innych źródeł. Za niezasadny uznał też Dyrektor Izby Skarbowej zarzut naruszenia przez organ interpretacyjny art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy wyjaśniając iż przepis ten nie został wskazany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, a jako przykład zastosowania przez ustawodawcę konkretnego zwolnienia od podatku. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona przez K. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze przedstawiono przebieg postępowania, a następnie wyrażono pogląd iż przedstawiona przez organy podatkowe interpretacja niezgodna jest z art. 10 ust. 1 pkt 7 updof w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy, gdyż określenie źródeł przychodów w art. 10 ust. 7 ustawy nie może prowadzić do obciążania podatnika dodatkowym obowiązkiem podatkowym. Przyjęta przez organy interpretacja prowadziłaby do zbędności określenia jakie odsetki stanowią przychód podlegający opodatkowaniu. Skarżąca odwołała się w tym zakresie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego powołując m.in. wyrok z dnia 16 czerwca 1997 r. sygn. akt I SA/Wr 1642/96. W ocenie skarżącej rozszerzająca interpretacja art. 10 ust. 9 updof stanowiłaby naruszenie konstytucyjnej zasady określonej w art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych (...) następuje w drodze ustawy". W ocenie skarżącej, organy dokonały też nieprawidłowej interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 3 d updof, gdyż przepis ten wskazuje, iż wolne od podatku są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa górniczego, a zatem zwolnienie to obejmuje zarówno świadczenie główne jak i odsetki. Odsetki dotyczą bowiem opóźnienia w uregulowaniu należnego odszkodowania, a zatem pełnią też rolę odszkodowania, gdyż zgodnie z art. 363 § 2 Kc w przypadku naprawienia szkody w pieniądzu wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalania odszkodowania tj. z chwili wyrokowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. Nakłady na zabezpieczenie szkód górniczych zostały poniesione w okresie wcześniejszym niż orzeczenie sądu o zasądzeniu odszkodowania, a zatem odsetki pokrywają w takim przypadku stratę wierzyciela powstałą z tytułu wzrostu cen towarów. Odsetki te, z tego właśnie powodu nie mogą być traktowane jako dodatkowa korzyść, gdyż spełniają one funkcję waloryzacyjną, co potwierdza też orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym wyrok z dnia 29 maja 2000 r. sygn. akt III CKM 823/98. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. i przyjęcie interpretacji art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 9 updof w zakresie ustawowych odsetek, zgodnie ze stanowiskiem zawartym we wniosku z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga uzasadniona nie jest, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiot sporu, w rozpatrywanej sprawie ogranicza się do różnicy poglądów – w związku z udzieloną przez organy podatkowe interpretacją co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego – w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ustawowych odsetek zasądzonych przez Sąd Rejonowy w T. z tytułu zabezpieczenia szkód górniczych od [...] Spółki A S.A., które to zobowiązanie jako następca prawny przejęła B S.A. W ocenie organów podatkowych dochód uzyskany z tytułu tych odsetek podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako dochód uzyskany z innego źródła tj. dochód wymieniony w art. 10 ust. 1 pkt 9 updof. Pogląd ten zakwestionowała skarżąca, w której ocenie dochód uzyskany z tytułu odsetek podlegał zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 3 d updof, gdyż odsetki dotyczyły odszkodowania zasądzonego na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego. Rozstrzygnięcie zawisłego sporu, wymaga w pierwszej kolejności odniesienia się do treści art. 21 ust. 3 d updof, zgodnie z którym "Wolne od podatku dochodowego są: (...) odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w orzeczeniu (...) przez właściciela nieruchomości na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego". Z przepisu tego wynika zatem, że ze zwolnienia korzystają tylko i wyłącznie odszkodowania zasądzone przez sąd lub wynikające z ugody sądowej, do wysokości określonej bądź w orzeczeniu bądź też w ugodzie sądowej. Zdaniem Skarżącej druga część tego przepisu tj. sformułowanie "do wysokości określonej w orzeczeniu" przesądza o tym, że ze zwolnienia korzysta cała kwota określona wyrokiem, a więc należność główna zasądzona tytułem odszkodowania oraz odsetki z tytułu niewykonania zobowiązania w terminie, gdyż stanowiły one, jak to nazwała "opóźnienia w uregulowaniu należnego odszkodowania, a zatem pełnią też rolę odszkodowania, gdyż zgodnie z art. 363 § 2 Kc w przypadku naprawienia szkody w pieniądzu wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalania odszkodowania tj. z chwili wyrokowania. (...) Odsetki te, z tego właśnie powodu nie mogą być traktowane jako dodatkowa korzyść, gdyż spełniają one funkcję waloryzacyjną (...)". Dla poparcia tego stanowiska skarżąca odwołała się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2000 r. sygn. akt III CKM 823/98. Analiza treści w/w wyroku, wskazuje przede wszystkim, iż dotyczył on głównie momentu naliczenia odsetek od przyznanego odszkodowania, a nie kwestii opodatkowania tych odsetek. Co prawda w tezie tej wskazano także na charakter zasądzonych odsetek, jednakże – co wymaga podkreślenia – charakter ten został określony w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, który w zasadniczy sposób różni się od rozpoznawanej sprawy. Teza w/w wyroku brzmiała bowiem "Skoro odszkodowanie wyliczone zostało według cen z daty jego ustalenia, tj. praktycznie wyrokowania (art. 455 i 363 § 2 k.c.), to odsetki należą się dopiero od tej daty, a nie od daty wcześniejszej, np. doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, albowiem przyznana kwota odszkodowania uwzględnia zmianę cen w okresie od zaistnienia szkody do daty ustalania odszkodowania, a odsetki spełniają funkcję waloryzacyjną". Podkreślenia wymaga w tym miejscu okoliczność – wynikająca z wniosku skarżącej ( nie dołączono do wniosku o udzielenie interpretacji wyroku Sądu Rejonowego w T. zasądzającego odszkodowanie i odsetki ) – że odsetki zostały zasądzone od dnia [...] 2000 r., a więc biorąc pod uwagę datę wydania wyroku tj. [...] r. należy zauważyć, że odsetki te zasądzone były od zupełnie innego terminu, niż wynika to z tezy zacytowanego wyroku. Z wniosku skarżącej wynika też bezspornie, że Sąd Rejonowy w T. zasądził solidarnie na jej rzecz i małżonka kwotę odszkodowania w wysokości [...] zł. oraz kwotę ustawowych odsetek. Instytucja ustawowych odsetek – jak zasadnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej – uregulowana została w art. 481 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, iż w sytuacji gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Z przepisu tego wynika zatem, że odsetki stanowią odrębną od odszkodowania wierzytelność, a warunkiem jej przyznania nie jest – jak w przypadku odszkodowania poniesienie szkody – a opóźnienie w spełnieniu świadczenia, a więc zwłoka w działaniu. Należy podkreślić, że odsetki ustawowe należą się - między innymi - wówczas gdy dłużnik opóźnia się z wykonaniem zobowiązania pieniężnego i przysługują wierzycielowi bez potrzeby wykazywania jakiejkolwiek szkody i bez względu na winę dłużnika (art. 481 § 1 k.c.), co nie pozbawia wierzyciela możliwości żądania dodatkowego odszkodowania na zasadach ogólnych (art. 481 § 3 k.c.). Konstrukcja przepisu art. 481 § 1 k.c. daje podstawę do przyjęcia, że prawo do odsetek przysługuje z mocy samej ustawy. Przy zasądzaniu należności głównej, a więc po wykazaniu samej zasadności roszczenia, odsetki za czas opóźnienia przysługują z mocy prawa , stanowiąc swego rodzaju sankcję za niespełnienie świadczenia w terminie. Wracając do regulacji zawartej w treści art. 21 ust. 3 d updof zaakcentowania wymaga fakt, iż zwolnieniem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych objęte zostały "odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie". Gdyby przyjąć za zasadne stanowisko Skarżącej – zdaniem Sądu – Ustawodawca nie wskazywałby odszkodowań, tylko należności wynikające z orzeczenia sądu. Oznaczenie jednak, iż ze zwolnienia korzystają tylko kwoty zasądzonych odszkodowań wskazuje na to, że inne zasądzone kwoty nie korzystają z tego zwolnienia. Ze zwolnienia tego nie korzystają też ustawowe odsetki zasądzone z tytułu opóźnienia w spełnieniu przez dłużnika świadczenia. W tym zakresie Sąd akceptuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej uznając je za zgodne z treścią art. 21 ust. 3 d w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 updof. Słuszność należy także przyznać organowi odwoławczemu wskazującemu na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące ulg i zwolnień. Trybunał Konstytucyjny niejednokrotnie bowiem podkreślał, iż wszelkie ulgi i zwolnienia stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a w konsekwencji wskazywał na konieczność stosowania wykładni literalnej przy interpretacji przepisów regulujących te instytucje. Literalne brzmienie przepisu wyznacza bowiem zakres praw i obowiązków podatników. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 – 3 updof, gdyż przepisy te nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem zasądzone odsetki nie stanowią dochodów z kapitałów pieniężnych. We wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia wskazano, że odsetki te zasądzane są z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia i stanowią – jak zasadnie wskazał organ – przychód z innych źródeł niż wymienione w art. 10 ust. 1- 8 updof. Należy zaakceptować stanowisko organu wskazujące, że art. 17 ust. 1 zawiera enumeratywny katalog przychodów zaliczanych do kapitałów pieniężnych. Przepis art. 17 ust. 1 – 3 ustawy zawiera natomiast katalog odsetek od różnego rodzaju kapitałów pieniężnych podlegających opodatkowaniu. Wyliczenie to nie zawiera odsetek od wypłacanych odszkodowań, jednakże nie oznacza to, że na tej podstawie odsetki te są zwolnione z opodatkowania, gdyż odsetki te nie są zaliczane do źródła przychodów określonych w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy tj. kapitałów pieniężnych, a do źródła przychodów o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy tj. do innych źródeł. Z tych też względów – skład orzekający w przedmiotowej sprawie – za pozbawiony podstaw prawnych uznał w/w zarzut. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, a dotyczącego naruszenia przez organ art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych (...) następuje w drodze ustawy", wypada zauważyć, że organ nie obciążył skarżącej żadnym obowiązkiem podatkowym – z przyczyny wydaje się oczywistej – gdyż spór dotyczy sposobu i zakresu zastosowania przepisów prawa podatkowego, a nie określenia zobowiązania podatkowego. Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej " Interpretacja, o której mowa w art. 14a § 1, nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Jeżeli jednak podatnik, płatnik lub inkasent zastosowali się do tej interpretacji, organ nie może wydać decyzji określającej lub ustalającej ich zobowiązanie podatkowe bez zmiany albo uchylenia postanowienia, o którym mowa w art. 14a § 4, jeżeli taka decyzja byłaby niezgodna z interpretacją zawartą w tym postanowieniu". Z brzmienia tego przepisu wynika zatem – w sposób nie budzący wątpliwości – że podatnik nie jest związany udzieloną interpretacją. W tym zakresie to podatnikowi, a nie organowi przysługuje prawo wyboru. W sytuacji, gdy podatnik nie podziela poglądu zaprezentowanego przez organy podatkowe – w udzielonej mu pisemnej interpretacji – ma prawo zachować się w sposób odmienny od zaprezentowanego stanowiska i dochodzić swoich praw w postępowaniu podatkowym. Udzielona zatem interpretacja co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego, nie może – zdaniem Sądu – naruszać wskazanego przepisu art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż w wyniku jej wydania nie dochodzi do określenia zobowiązania podatkowego, a tylko do wyrażenia stanowiska organu, obejmującego zastosowanie przepisów prawa podatkowego w przedstawionym przez stronę stanie faktycznym. Na marginesie należy zauważyć, co nie jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie, że organ oparł stanowisko zawarte w interpretacji na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując przepisy, które w jego ocenie mają zastosowanie w sprawie, stąd też także z tego tytułu zarzut naruszenia wskazanego przepisu wydaje się chybiony. Reasumując zatem powyższe wywody uznać należało, że zaskarżona decyzja jest słuszna zarówno pod względem merytorycznym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w decyzji stanowisko organu zostało nadto dostatecznie uzasadnione z odwołaniem się do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI