Orzeczenie · 2026-05-27

I SA/Gl 1280/25Oddalenie skargi na przyznanie własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnenieruchomościprzyznanie własności WSA WSA Gliwice Dyrektor IAS skarżący postanowienie egzekucja administracyjna prawo procesowe

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości nabywcy w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucał naruszenie szeregu przepisów, w tym dotyczących możliwości zaskarżenia wyceny nieruchomości, przejrzystości licytacji, a także podnosił kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz potencjalnych przestępstw urzędniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając, że do wydania postanowienia o przyznaniu własności wystarczy ostateczność postanowienia o przybiciu i uiszczenie ceny nabycia. Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące wadliwości wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego, w tym kwestia przedawnienia, zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach sądowych, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny, co wiąże organ i sąd na mocy art. 153 i 170 p.p.s.a. Sąd uznał, że postępowanie prokuratorskie nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, dopóki nie doprowadzi do usunięcia z obrotu prawnego prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych. W konsekwencji, sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyznania własności w postępowaniu egzekucyjnym, zasada związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 153 i 170 p.p.s.a.), oraz granice kontroli sądowej w sprawach egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego zasady dotyczące prawomocności i związania orzeczeniami są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym może być wydane, jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące wadliwości wcześniejszych etapów postępowania, w tym wyceny nieruchomości i przebiegu licytacji, a także kwestię przedawnienia zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o przyznaniu własności może być wydane, jeśli spełnione są przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a. (ostateczność postanowienia o przybiciu i uiszczenie ceny nabycia). Zarzuty dotyczące wadliwości wcześniejszych etapów postępowania, w tym przedawnienia, powinny być podnoszone i rozstrzygane na wcześniejszych etapach postępowania egzekucyjnego lub w odrębnych postępowaniach sądowych, a ich prawomocne rozstrzygnięcie wiąże organ i sąd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie o przyznaniu własności jest wydawane na podstawie ściśle określonych przesłanek formalnych, a kwestie merytoryczne dotyczące wadliwości wcześniejszych etapów postępowania, w tym przedawnienia, zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach sądowych, co wyłącza możliwość ich ponownego badania w postępowaniu dotyczącym przyznania własności.

Czy prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego wiążą organ egzekucyjny i sąd w dalszym postępowaniu dotyczącym przyznania własności nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych, w tym ocena prawna zawarta w ich uzasadnieniu, wiążą organy i sądy na mocy art. 153 i 170 p.p.s.a. w zakresie tożsamości stosunku prawnego i przepisów.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zasada związania prawomocnym orzeczeniem oznacza, iż organ egzekucyjny i sąd nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniejszymi prawomocnymi rozstrzygnięciami, zwłaszcza w kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, które zostało już prawomocnie ocenione.

Czy postępowanie prokuratorskie dotyczące potencjalnych przestępstw urzędniczych ma wpływ na legalność postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym?

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie prokuratorskie nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, o ile nie doprowadzi do usunięcia z obrotu prawnego prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postępowanie prokuratorskie nie wpływa na ocenę legalności postanowienia o przyznaniu własności, dopóki nie wpłynie na prawomocność wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznaniu własności nieruchomości.

Przepisy (28)

Główne

u.p.e.a. art. 112b § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji konieczna jest ostateczność postanowienia o przybiciu i uiszczenie całej ceny nabycia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja decyzji ostatecznej.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy k.p.a. dotyczące decyzji ostatecznych stosuje się do postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 49

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 50

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 51

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 112b § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.e.a. art. 412c § §1-3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe za rok 2011 uległo przedawnieniu z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2017 r.

O.p. art. 70 § §6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Kwestia skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

O.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 59 § §1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

p.p.s.a. art. 61 § §3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1-2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przesłanki do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości zostały spełnione (ostateczność postanowienia o przybiciu i uiszczenie ceny nabycia). • Kwestie przedawnienia zobowiązania podatkowego i wadliwości wcześniejszych etapów postępowania zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach sądowych. • Postępowanie prokuratorskie nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, dopóki nie wpłynie na prawomocność wcześniejszych orzeczeń sądowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 49-51 u.p.e.a. - uniemożliwienie zaskarżenia wyceny nieruchomości. • Naruszenie art. 110 u.p.e.a. oraz art. 7, 8, 9 k.p.a. - licytacja przeprowadzona z pominięciem zasad przejrzystości i jawności. • Naruszenie art. 112b § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP - brak realnej drogi do sądowego dochodzenia ochrony praw. • Naruszenie art 412c §1-3 u,p.e.a. - automatyczne wygaśnięcie praw bez możliwości obrony. • Egzekucja prowadzona bez podstawy prawnej z uwagi na nadużycie władzy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego za rok 2011. • Błędne zastosowanie art. 70 §6 pkt 1 O.p. i pominięcie art. 70c O.p. - uznanie skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia. • Naruszenie art. 2, 32, 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-2 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC - nieodwracalna utrata własności przed realną sądową kontrolą legalności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

Do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji konieczna jest ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. • Zażalenie na postanowienie wydane w trybie art., 112 b ustawy egzekucyjnej nie jest uniwersalnym środkiem prawnym służącym do oceny okoliczności innych niż wskazane w przywołanym przepisie. • Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. • Nie ma prawnej możliwości zakwestionowania prawomocnych wyroków sądów administracyjnych. • Model zastosowany w sprawie iluzoryzuje prawo do sądu: skarga na przybicie została odrzucona, a kontrola sądowa stała się możliwa dopiero po wydaniu postanowienia o przyznaniu własności, które powoduje wygaśnięcie praw dotychczasowego właściciela.

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

sprawozdawca

Dorota Kozłowska

przewodniczący

Mikołaj Darmosz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznania własności w postępowaniu egzekucyjnym, zasada związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 153 i 170 p.p.s.a.), oraz granice kontroli sądowej w sprawach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego zasady dotyczące prawomocności i związania orzeczeniami są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy utraty własności nieruchomości w wyniku postępowania egzekucyjnego, co jest sytuacją o dużym znaczeniu praktycznym i emocjonalnym dla obywateli. Podnoszone zarzuty dotyczące wadliwości postępowania i potencjalnych nadużyć władzy dodają jej dramatyzmu.

Utrata domu przez egzekucję: czy sądowa kontrola nastąpiła za późno?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst