I SA/Gl 1273/10

I SA/Gl 1273/10 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ
Ewa Madej /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Winiarski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FZ 21/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-15
II FZ 455/11 - Postanowienie NSA z 2011-09-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 6  ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Edyta Walkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją ostateczną z dniu [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...], którą organ ten określił B. D. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 na kwotę [...]. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.). Do wydania decyzji doszło na skutek zakwestionowania przez organy podatkowe prawa podatniczki i jej męża do wspólnego opodatkowania ich dochodów.
2. W skardze na powyższą decyzję podatniczka wniosła o uchylenie decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. i wskazała, że stanowisko zaprezentowane w decyzji narusza zasadę ochrony i opieki rodziny przewidzianą w art. 18 Konstytucji RP, a utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Podatniczka powołała się na wynikający z art. 6 ust. 2 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych preferencyjny system wspólnego rozliczania podatku przez małżonków oraz preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci. Jej zdaniem zasady powyższe powinny mieć zastosowanie w jej przypadku. Nadmieniła, że wprawdzie stan faktyczny jaki wystąpił w jej sprawie nie został bezpośrednio przewidziany w art. 6 ust. 2, to jednak miała prawo skorzystać ze wspólnego rozliczenia z mężem. Ponadto wskazała, że ewentualnie przysługuje jej również prawo do wspólnego opodatkowania z kształcącym się synem, albowiem pozostaje on na jej wyłącznym utrzymaniu. Wskazała, że mąż został w 2006 r. skazany przez Sąd Rejonowy w T. za przemoc fizyczną i groźby pozbawienia życia jej i dzieci wyrokiem o sygnaturze akt [...] na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Skarżąca podniosła, że organ nie rozpatrzył wnikliwie sprawy, nie odniósł się do zaistniałych faktów, nie zbadał podanych przez nią faktów oraz indywidualnych okoliczności. Wskazała, że zawarta majątkowa umowa małżeńska zmodyfikowała tylko ustrój wspólności majątkowej poprzez jej ograniczenie, a nie wyłączenia, cele bowiem zawartej umowy było umożliwienie jej zakupu mieszkania dla siebie i syna oraz uregulowania statusu prawnego dotychczas zajmowanego lokalu w T.. Na uzasadnienie prawa do opodatkowania wspólnie z małżonkiem podniosła, że wraz z mężem prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, pozostawała w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy a Sąd nie orzekł rozwodu tylko dla dobra małoletnich dzieci.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem nie zostały spełnione przesłanki w nim wskazane, w szczególności małżonkowie B. D. i K. D. nie pozostawali przez rok podatkowy 2008 we wspólności majątkowej małżeńskiej. Ustalono bowiem, że w dniu 2 marca 2006 r. małżonkowie umową zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr[...]) wyłączyli obowiązującą dotychczas majątkową wspólność ustawową i ustanowili w ich małżeństwie rozdzielność majątkową. Organ zauważył, że skoro małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej, to biorąc pod uwagę powołany wyżej art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. nie mieli prawa do składania wspólnego zeznania podatkowego za rok 2007 i tym samym nie mogli skorzystać z łącznego opodatkowania uzyskanych dochodów za dany rok podatkowy. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 6 ust. 2 wyraźnie mówi kiedy podatnicy mogą dokonać wspólnego rozliczenia dochodów za dany rok podatkowy i wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione łącznie. W ocenie organu w niniejszej sprawie podatniczka nie spełniła jednej z tych ustawowych przesłanek. Organ podkreślił także, że treść § 2 aktu notarialnego z dnia 2 marca 2006 r. Rep. A nr [...] nie pozwala na uwzględnienie wyjaśnienia podatniczki iż wspólność majątkowa małżeńska została jedynie ograniczona, nie zaś wyłączona. Z umowy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że strony od dnia tego aktu ustanawiają ustrój rozdzielności majątkowej. Ponadto organ podkreślił, że trudna sytuacja finansowa podatniczki nie może stanowić przesłanki do zastosowania wspólnego opodatkowania małżonków.
4. Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje złożoną skargę. Ponadto wskazała, że notariusz wprowadził ją w błąd informując, że umowa ma charakter ograniczony i umożliwia tylko zaciągnięcie samodzielnie kredytu. Wskazała, że mąż nie wyraził zgody na separację i uniemożliwił jej tym samym rozliczenie wspólnie z synem. Podała, że małżeństwo dopiero w 2010 r. zostało rozwiązane przez rozwód. Wyjaśniła ponadto, że decyzję o wspólnym opodatkowaniu z mężem podjęła ze względu na fakt, że osiągnęła za wysokie dochody i weszła w wyższą stawkę podatkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
5. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż – wbrew jej wywodom - zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym i została wydana w wyniku prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego.
6. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów . Od tej ogólnej reguły ustawodawca przewidział wyjątki. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wyraźny wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26.
Należy jednak podkreślić, że warunkiem skorzystanie z tego preferencyjnego opodatkowania jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 6 powyższej ustawy to znaczy małżonkowie muszą:
1) zamieszkiwać na terytorium Rzeczpospolitej Polski
2) podlegać obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów ( nieograniczony obowiązek podatkowy)
3) być małżeństwem przez cały rok podatkowy,
4) być we wspólności majątkowej małżeńskiej przez cały roku podatkowy,
5) złożyć wniosek o taki sposób opodatkowania, wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym.
Wyjątku, od stanowiącego zasadę odrębnego opodatkowania małżonków, jakim jest wspólne opodatkowanie przewidziane w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. nie można interpretować rozszerzająca. Podatnik chcąc skorzystać z tego preferencyjnego opodatkowania musi spełnić łącznie wszystkie wskazane w przepisie przesłanki.
7. W niniejszej sprawie, jak słusznie uznał zarówno organ I instancji jak również organ odwoławczy, podatniczka nie spełniła wszystkich przewidzianych w art. 6 ust 2 przesłanek, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podatniczka nie może opodatkować swoich dochodów wspólnie z mężem albowiem nie została spełniona wskazana powyżej przesłanka (oznaczona nr 4), to znaczy przez rok podatkowy 2008 nie pozostawała z mężem we wspólności majątkowej małżeńskiej, albowiem 2 marca 2006 r. małżonkowie w drodze umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w firmie aktu notarialnego ( Repertorium A [...]) wyłączyli wspólność ustawową majątkową małżeńską i ustanowili rozdzielność majątkową. Stan ten trwał także przez cały rok 2008.
Zgodnie z § 2 aktu notarialnego strony postanowiły, że od dnia zawarcia umowy wyłączają obowiązującą w ich małżeństwie majątkową wspólność ustawową i ustanawiają ustrój rozdzielności majątkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącej z treści zawartej przez małżonków D. umowy nie wynika, że wspólność majątkowa małżeńska została tylko ograniczona. Skutkiem powyższego brak jest możliwości zastosowania art. 6 ust 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że jej sytuacja materialna oraz fakt, że prowadziła z mężem wspólne gospodarstwo domowe dostatecznie uzasadniają możliwość skorzystania przez nią z preferencyjnego opodatkowania. Należy bowiem podkreślić, że wyjątki przewidziane przez prawo podatkowe należy interpretować ściśle i nie można ich stosować do sytuacji nie przewidzianej w przepisach prawa, uzasadniając to zasadą opieki socjalnej. W niniejszym stanie faktycznym organ, wydający decyzję, ocenił prawidłowo brak spełnienia przez skarżącą przesłanek uprawniających ją do wspólnego opodatkowania z mężem.
Organy obu instancji, wbrew zarzutom skargi, przeprowadziły całe postępowanie dowodowe w sposób pełny i wyczerpujący oraz wyjaśniły wszystkie powstałe wątpliwości, a z dokonanych ustaleń faktycznych wyprowadziły właściwe wnioski.
8. Odnosząc się do kwestii podniesionej przez B. D. w skardze, że jeśli nie jest możliwe wspólne opodatkowanie z mężem, to chce wspólnie opodatkować się z synem, należy przede wszystkim wskazać, że kwestia opodatkowania się z dzieckiem, nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji, tym samym nie może być przedmiotem wyrokowania. Przypomnieć bowiem trzeba, że skarżąca nie złożyła za rok 2008 zeznania podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, ale wspólne zeznanie podatkowe z małżonkiem, co skutkowało wszczęciem z urzędu postępowania podatkowego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.
Niezależnie jednak od powyższego można wskazać, że przesłanek do wspólnego opodatkowania z synem skarżąca również nie spełniła albowiem zgodnie z art. 6 ust. 4 przesłanką do zastosowania możliwości opodatkowania się wspólnie z dzieckiem jest złożenia takiego wniosku oraz "samotne wychowywanie dziecka". Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 5 za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się jednego z rodziców albo opiekunów prawnych, jeżeli ta osoba jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwodnikiem, rozwódką albo osobą co do której orzeczona separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Ponadto za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich albo odbywa karę pozbawienia wolności. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w niniejszej sprawie skarżąca nigdy nie złożyła oświadczenia w przedmiocie opodatkowania wspólnie z dzieckiem jak również nie była " osobą samotnie wychowująca dziecko" w rozumieniu przepisów ( art. 6 ust. 5) albowiem w czasie roku podatkowego pozostawała w związku małżeńskim, nie została orzeczona separacja a drugi małżonek wprawdzie został skazany na karę pozbawienia wolności jednakże z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Skutkiem powyższego nie budzi wątpliwości, że podatniczka nie spełniła żadnej z przesłanek wskazanych w art. 6 ust. 4 w związku z art. 6 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
9. Reasumując, w świetle powyższych rozważań, zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów należało uznać za nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.