I SA/Gl 1253/24

I SA/Gl 1253/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Borys Marasek
Dorota Kozłowska
Monika Krywow /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 13 § 1, art. 1a pkt 21,
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. J. (J.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr 2401-IEE.7192.326.2024.7/AD UNP: 2401-24-190448 w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji ruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r., nr 2401-IEE.7192.326.2024.7/AD UNP: 2401-24-190448, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.) i art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 13 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia J.J. (dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ egzekucyjny) z 28 maja 2024 r., nr [...] o odmowie zwolnienia spod egzekucji ruchomości - pojazdu mechanicznego FORD MONDEO o nr rej. [...].
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ egzekucyjny prowadzi wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną na podstawie otrzymanych 27 marca 2023 r. dalszych tytułów wykonawczych, wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej jako ZUS) z:
- 16 stycznia 2020 r., nr TW4020020000639Dl, TW4020020000640D1;
- 28 sierpnia 2020 r., nr TW4020020003680D1, TW4020020003681D1;
- 12 kwietnia 2021 r., nr od TW4020021004825D1 do TW4020021004828D1;
- 12 maja 2021 r., nrTW4020021007725D1, TW4020021007726D1;
- 10 sierpnia 2021 r., nrTW4020021012513D1, TW4020021012514D1;
- 19 stycznia 2022 r., nr TW4020022000901D1, TW4020022000902D1;
- 4 marca 2022 r., nr TW4020022003372D1, TW4020022003373D1;
- 5 września 2022 r., nr od TW4020022012564D1 do TW4020022012567D1;
obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okresy od maja 2019 r. do sierpnia 2020 r., od października 2020 r. do lipca 2021 r., od września 2021 r. do czerwca 2022 r.
W toku prowadzonej egzekucji administracyjnej, 16 lutego 2024 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości - pojazdu mechanicznego FORD MONDEO o nr rej. [...]. Zajęcie ww. ruchomości nastąpiło poprzez wpisanie jej do protokołu zajęcia przez pracownika obsługującego organ egzekucyjny. Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem zobowiązanego. Protokół z 16 lutego 2024 r. został przez zobowiązanego podpisany i otrzymał on jego odpis.
Pismem z 20 lutego 2024 r. organ egzekucyjny zawiadomił małżonkę zobowiązanego o zajęciu ww. ruchomości, wchodzącej w skład majątku wspólnego. Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował małżonkę zobowiązanego o prawie sprzeciwu. Pismo do doręczono adresatowi 21 lutego 2024 r.
Pismem z 21 lutego 2024 r. organ egzekucyjny zawiadomił Starostę [...] (Oddział Zamiejscowy Wydziału Komunikacji w C.) o dokonanym zajęciu ww. ruchomości. Pismo to doręczono ww. organowi 21 lutego 2024 r. Pismem z 28 lutego 2024 r. Starosta [...] poinformował o dokonaniu w systemie informatycznym wpisu zajęcia ww. ruchomości.
Pismem z 23 lutego 2024 r., określonym jako "wniosek o zwolnienie spod egzekucji administracyjnej skarga na czynności egzekucyjne", uzupełnionego 23 lutego 2024 r., działając w oparciu o art. la pkt 21, art. 8 § 1 pkt 4 i 13, art. 13 § 1, art. 33, art. 34, art. 34a i art. 35 u.p.e.a. oraz art. 842, art. 825 pkt 1 i art. 824 Kodeksu postępowania cywilnego, zobowiązany wniósł o zwolnienie spod egzekucji administracyjnej ww. ruchomości, wykorzystywanej jako taksówka. Pismo to nie zostało przez podpisane.
Pismem z 11 marca 2024 r. organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do uzupełnienia zawartego w piśmie z 23 lutego 2024 r. wniosku o zwolnienie spod egzekucji ww. pojazdu poprzez wskazanie innych składników majątkowych z których jest możliwe skuteczne prowadzenie egzekucji w przypadku zwolnienia z niej ww. ruchomości. Ponadto, w związku z powołanym w piśmie przepisem art. 8 § 1 pkt 13 u.p.e.a., organ egzekucyjny wezwał zobowiązany do przedstawienia dokumentów potwierdzających użytkowanie ww. pojazdu dla potrzeb osoby niepełnosprawnej. Organ egzekucyjny poinformował również, że jeżeli pismo z 23 lutego 2024 r. stanowiło inne żądanie oparte na innej podstawie prawnej, należy je wskazać.
Pismem z 19 marca 2024 r. zobowiązany poinformował organ egzekucyjny, że nie może wskazać innego składnika majątkowego, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję, bowiem nie posiada takiego składnika. Wskazał także, że otrzymuje świadczenie emerytalne z ZUS O. w B. w wysokości 1553,45 zł, po potrąceniu z kwoty 2353,70 zł, na zaległości z tytułu składek w związku z zajęciem dokonanym przez ZUS. Jak wskazano w piśmie, ważny interes zobowiązanego w złożonym wniosku to zachowanie samochodu, którym może dorabiać do skromnego utrzymania Państwa. Zajęty pojazd jest konieczny ze względu na niepełnosprawność fizyczną małżonki zobowiązanego (do przewozów na rehabilitację do fizjoterapeuty i lekarza). Procedura wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności małżonki jest w trakcie realizacji przez właściwy organ.
Przy piśmie z 26 marca 2024 r. organ egzekucyjny przekazał pismo zobowiązanego z 23 lutego 2024 r. wierzycielowi, w części dotyczącej zgłoszonego zarzutu na podstawie art. 33 u.p.e.a. Z kolei, postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. ZUS umorzył postępowanie w sprawie zgłoszonego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną z 16 lutego 2024 r. w postaci zajęcia ww. ruchomości. Postanowienie to doręczono zobowiązanemu 30 kwietnia 2024 r.
Pismem z 29 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o stanowisko w zakresie zasadności zwolnienia spod egzekucji ww. ruchomości. Postanowieniem z 21 maja 2024 r. ZUS nie wyraził zgody na uchylenie zajęcia ww. ruchomości.
Postanowieniem z 28 maja 2024 r., organ egzekucyjny odmówił zwolnienia spod egzekucji ww. ruchomości.
Zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego z 28 maja 2024 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego. Nie wskazał jednak, jakie konkretne przepisy prawa zostały naruszone przez organ egzekucyjny. Jednocześnie uzupełniając zażalenie, skarżący przedstawił kopie: orzeczeń o stopniu niepełnosprawności z 18 kwietnia 2024 r. (dotyczącego zobowiązanego) i z 5 czerwca 2024 r. (dotyczącego jego żony), legitymacji osoby niepełnosprawnej swojej i żony.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor stwierdził, że zostało ono wydane prawidłowo, a podnoszone argumenty nie uzasadniały zwolnienia spod egzekucji ww. ruchomości - pojazdu FORD MONDEO o nr rej. [...].
Organ odwoławczy wyjaśnił, że jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest zasada celowości, która oznacza podejmowanie w toku postępowania takich postanowień i innych czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku (wyrok NSA z 14.08.2012 r. o sygn. akt II FSK 139/11). Organ egzekucyjny może jednak, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przez ważny interes zobowiązanego, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., należy rozumieć taki interes, który przeważa nad podstawowym celem prowadzenia . postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. O jego istnieniu nie decyduje subiektywne przekonanie zobowiązanego, lecz zobiektywizowane kryteria. Znaczenie ważnego interesu zobowiązanego należy rozpatrzyć w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego nie może jednak prowadzić do takiej sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok NSA z 1.09.2011 r. o sygn. akt II FSK 489/10). Zobowiązany musi więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. Instytucja zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego służy wyłącznie zmniejszeniu uciążliwości prowadzonej egzekucji, a ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe będzie przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej (wyrok WSA w Białymstoku z 20.03.2019 r., sygn. akt I SA/Bk 647/18, wyrok NSA z 1.06.2016 r. o sygn. akt II GSK 154/15). Ponadto, instytucja zwolnienia spod egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., została przez ustawodawcę oparta na konstrukcji uznania administracyjnego. Konstrukcja taka oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek (tu - ważnego interesu zobowiązanego) nie zobowiązuje organu do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony (tu - wydania postanowienia o zwolnieniu spod egzekucji ww. ruchomości). W takim reżimie prawnym, rozstrzygnięcie w sprawie zwolnienia spod egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego. Niemniej, instytucja uznania administracyjnego nie jest tożsama z pojęciem dowolności działania organu. Decydujące znaczenie ma to, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy stwierdzono istnienie przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a. Możliwość negatywnego rozstrzygnięcia w takiej sytuacji dla strony nakłada na organ egzekucyjny obowiązek szczególnie starannego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zakres uznania administracyjnego jest ograniczony zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności zasadą określoną w art. 7 k.p.a., tj. zasadą prawdy obiektywnej. W myśl tej zasady treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji publicznej sięgają do granic kolizji z interesem społecznym. W orzecznictwie wskazuje się, iż uprawnienie organu do wydawania rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym nie zwalnia tego organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym (wyrok NSA z 19.03.1981 r. o sygn. akt SA 234/81). Organ jest zobowiązany zatem do wyjaśnienia: czym kierował się podejmując określone rozstrzygnięcie, jakie okoliczności skłoniły go do wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Dyrektora, ważny interes zobowiązanego wskazany we wniosku, przejawiający się w chęci zachowania ww. pojazdu, który służy zobowiązanemu jako przedmiot niezbędny do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście - prowadzenia działalności gospodarczej (działalność taksówek osobowych), którym może dorabiać do skromnego utrzymania swojego oraz małżonki, nie uzasadnia zwolnienia tej ruchomości pod egzekucji administracyjnej w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. Również podniesiony w ww. piśmie z 19 marca 2024 r. argument, że ww. pojazd jest niezbędny ze względu na niepełnosprawność fizyczną małżonki i konieczność przewożenia tym pojazdem małżonki do fizjoterapeuty na zabiegi rehabilitacyjne oraz do lekarza - nie uzasadnia zwolnienia tej ruchomości pod egzekucji administracyjnej w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. Instytucja zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego nie służy kontroli prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych (temu celowi służy skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a.). Zatem, ewentualna wadliwość dokonanych czynności egzekucyjnych nie może stanowić argumentu przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 13 u.p.e.a., nie podlega ocenie dopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego. Wszystkie składniki majątkowe zobowiązanego wskazane w art. 8-10 u.p.e.a., wyłączone są z egzekucji administracyjnej z mocy samego prawa. Ustawodawca w przepisach u.p.e.a. nie przewidział możliwości wydawania w tym przedmiocie rozstrzygnięć przez organ egzekucyjny. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. nie ma tu zastosowania, bowiem dotyczy on "zwalniania z egzekucji" składników majątkowych zobowiązanego, a zatem składników, które egzekucji podlegają, na zasadzie uznania administracyjnego. Nie można zwolnić z egzekucji składnika majątkowego, który został wyłączony spod egzekucji z mocy samej ustawy. Kwestia ustalenia, czy dany składnik może być objęty egzekucją (czyjej podlega), a jeżeli tak, to w jakim zakresie, winna być oceniana przez ten organ podejmujący postanowienie lub czynność zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego bądź oceniający ich zgodność z prawem (wyrok WSA w Warszawie z 14.08.2007 r. o sygn. akt III SA/Wa 4373/06, wyrok WSA w Krakowie z 9.06.2011 r. o sygn. akt I SA/Kr 7/11, wyrok WSA w Warszawie z 25.08.2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 1369/15, wyrok NSA z 19.07.2017 r. o sygn. akt II GSK 156/16).
Z akt sprawy wynika, że kwestia dopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z ww. ruchomości w związku z podnoszonym przez zobowiązanego naruszeniem art. 8 § 1 pkt 4 i 13 u.p.e.a. została rozpatrzona przez organ egzekucyjny we właściwym trybie, tj. w postanowieniu z 29 kwietnia 2024 r., o oddaleniu skargi na ww. czynność egzekucyjną. Z akt wynika przy tym, że postanowienie to stało się ostateczne, bowiem zobowiązany nie skorzystał z prawa jego zaskarżenia. Dalej, wskazany inny składnik majątkowy - świadczenie emerytalne otrzymywane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej: "ZUS") nie stanowi składnika majątkowego, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji w przedmiotowej sprawie, w przypadku zwolnienia spod egzekucji ww. ruchomości. Jak wynika z informacji zawartych w postanowieniu ZUS z 21 maja 2024 r., na dzień wydania tego postanowienia łączna wysokość zadłużenia zobowiązanego wynosiła 122.684,05 zł (należność główna), a ponadto zobowiązany nie regulował składek bieżących. Z kolei, w ramach egzekucji ze świadczenia emerytalnego do ww. wierzyciela miesięcznie wpływa kwota w wysokości ok. 650 zł, co przy rosnącym zadłużeniu nie pozwala na uregulowanie chociażby narastających odsetek. Ponadto, w piśmie z 19 marca 2024 r. sam zobowiązany stwierdził, że w przypadku zwolnienia z egzekucji ww. ruchomości, nie może wskazać innego składnika majątkowego, z którego możliwe jest prowadzenie skutecznej egzekucji w przedmiotowej sprawie, z tego względu nie posiada takiego składnika majątkowego. Reasumując, zdaniem Dyrektora, zobowiązany w niniejszej sprawie nie wykazał ważnego interesu przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji ww. ruchomości, który przeważałby nad podstawowym celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. Uwzględnienie ważnego interesu zobowiązanego prowadzi bowiem do sytuacji, w której przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie odniesie pożądanego skutku (nie zostanie zrealizowany podstawowy jego cel, tj. wyegzekwowanie należności). Uwzględnienie ważnego interesu skutkowałyby tym, że łączna kwota egzekwowanych należności ulegałaby stałemu zwiększaniu i nie było by możliwe skutecznie przeprowadzenie egzekucji. Ponadto, zarówno we wniosku z 23 lutego 2024 r., uzupełnionym wnioskiem z 19 marca 2024 r., jak i w zażaleniu zobowiązany nie wskazał innego składnika majątkowego z którego jest możliwe skuteczne prowadzenie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie. Wręcz potwierdził, że taki składnik majątkowy nie istnieje. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do zwolnienia spod egzekucji ww. ruchomości. Ochrona ważnego interesu zobowiązanego w tej sprawie z dużym prawdopodobieństwem może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji.
Odnosząc się jednocześnie bezpośrednio do zażalenia Dyrektor wyjaśnił, że w wyniku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia dokonanej w administracyjnym toku instancji, nie dopatrzyłem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów prawa. Stanowisko organu egzekucyjnego wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu zostało szczegółowo i przekonywująco uzasadnione. W zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny odwołał się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego sprawy oraz powołał stan prawny. Zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
W skardze na powyższą decyzję zobowiązany wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 145 1 pkt 1 tej ustawy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na niezebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego , co doprowadziło do błędnego uznania zawartego w postanowieniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy zwolnienia spod egzekucji ruchomości należącej do skarżącego, tj. pojazdu mechanicznego FORD MONDEO o nr rej. [...].
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie spod egzekucji ruchomości, tj. samochodu FORD MONDEO o nr rej. [...] wskazując, że jest on mu niezbędny do prowadzenia działalności mającej mu służyć jako taksówka, aby dorabiać do skromnego utrzymania Państwa. Zobowiązany wskazywał także, że zajęty pojazd jest konieczny ze względu na niepełnosprawność fizyczną małżonki zobowiązanego (do przewozów na rehabilitację do fizjoterapeuty i lekarza).
Zdaniem organów obu instancji w niniejszej sprawie wskazane okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia wniosku, bowiem zobowiązany nie tylko nie wskazał innego składnika majątkowego, z którego możliwa byłaby egzekucja, ale wręcz zaprzeczył, by taki składnik posiadał.
Stosownie do art. 13. § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.
Przez zwolnienie spod egzekucji należy rozumieć niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego - art. 1a pkt 21 u.p.e.a.
Celem instytucji zwolnienia z egzekucji jest eliminowanie sytuacji zmierzających do wyrządzenia zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości. Pozwala ona na zmniejszenie uciążliwości egzekucji wówczas, gdy ta jest prowadzona ze składnika majątkowego szczególnie ważnego dla zobowiązanego. W tym zakresie należy mieć jednak na uwadze, że uciążliwość egzekucji nie może stanowić samodzielnej przesłanki przesądzającej o zwolnieniu z egzekucji, ponieważ istotą postępowania egzekucyjnego jest przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej, co z zasady jest dolegliwe. Egzekucja jest następstwem zaniechania przez podmiot zobowiązany dobrowolnej zapłaty ciążącej na nim należności. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania, w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem z jednej strony skuteczne, z drugiej zaś organ winien stosować środki, które zostały przewidziane w ustawie, winien też brać pod uwagę, aby były one jak najmniej uciążliwe dla dłużnika.
Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu" zobowiązanego. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (por. wyrok NSA z 16 października 2009 r., II FSK 789/08).
Uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji (ale również z zabezpieczenia - dopisek Sądu) nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (zob. wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od jego zgody możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego.
W tym zakresie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje przy tym pogląd, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (zob. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., I SA/Bd 442/10, Lex nr 673058; WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., I SA/Łd 997/07, Lex nr 863819; WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., III SA/Kr 395/12, Lex nr 1274767; WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r., I SA/Gd 189/13, Lex nr 1368407). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 r., I SA/Lu 583/10, Lex nr 749474).
Dodać należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z dnia 14 maja 1997 r., I SA/Łd 344/96; CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2013 r., I SA/Po 103/13, Lex nr 1323427).
To zaś oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ orzekający w sprawie wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowo-administracyjnej w ograniczonym zakresie (wyrok WSA w Gliwicach z 8 września 2014 r., I SA/Gl 167/14; CBOSA).
Zdaniem Sądu, organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Po pierwsze ustaliły, że łączna wysokość zadłużenia zobowiązanego wobec ZUS wynosiła 122.684,05 zł (należność główna), a ponadto zobowiązany nie regulował składek bieżących. Ponadto ustalono, że w ramach egzekucji ze świadczenia emerytalnego zobowiązanego do ww. wierzyciela miesięcznie wpływa kwota w wysokości ok. 650 zł, co przy rosnącym zadłużeniu nie pozwala na uregulowanie chociażby narastających odsetek.
Dalej, organ egzekucyjny wezwał skarżącego do wskazania innych składników majątkowych, z których egzekucja byłaby możliwa, zaś sam skarżący zaprzeczył by takie składniki istniały.
Zatem skarżący nie wykazał ważnego interesu przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji ww. ruchomości, który przeważałby nad podstawowym celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. Uwzględnienie ważnego interesu zobowiązanego prowadzi bowiem do sytuacji, w której przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie odniesie pożądanego skutku (nie zostanie zrealizowany podstawowy jego cel, tj. wyegzekwowanie należności). Uwzględnienie ważnego żądania zobowiązanego skutkowałyby tym, że łączna kwota egzekwowanych należności ulegałaby stałemu zwiększaniu i nie byłoby możliwe skutecznie przeprowadzenie egzekucji. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do zwolnienia spod egzekucji ww. ruchomości. Ochrona interesu zobowiązanego w tej sprawie z dużym prawdopodobieństwem może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. stwierdzić należy, że organy odwołały się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego sprawy oraz powołał stan prawny. Postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Organy nie kwestionowały także podnoszonych okoliczności oraz dowodów na ich poparcie. Dyrektor, a uprzednio organ egzekucyjny, działał na postawie przepisów prawa oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy sprawy. Na tej podstawie organ odwoławczy dokonał oceny, czego wyrazem jest treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ponadto, skarżący podnosząc w skardze zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wskazał na jakiekolwiek dowody, na których podstawie miały zostać ustalone istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, które to miały okazać się fałszywe. Skarżący zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, nie wskazał na żaden konkretny przepis prawa, jak również nie wyjaśnił w jaki sposób naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. A Sąd się nie dopatrzył wadliwości, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.