I SA/Gl 1251/24

I SA/Gl 1251/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Stuła-Marcela
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 165a par. 1 w zw. z  art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.144.2024.2.KO UNP: 2337378 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 czerwca 2024 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.144.2024.1.IK UNP: 2273246, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.144.2024.2.KO UNP: 2337378, wydanym na podstawie art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), dalej: O.p. po rozpatrzeniu zażalenia K. F. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z 10 czerwca 2024 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.144.2024.1.IK o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej wpłynął do organu interpretacyjnego 11 marca 2024 r., dotyczył podatku od towarów i usług w kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego, wystawienia faktury oraz podstawy opodatkowania usług budowlanych.
Organ interpretacyjny postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ interpretacyjny uznał, że ocena przez stanowiska wnioskodawczyni wymagałaby najpierw zinterpretowania stanu faktycznego tzn. zbadania, czy zaszły okoliczności wykonania usługi, kiedy doszło do jej wykonania (czyli rozstrzygnąć spór pomiędzy wnioskodawczynią i jej kontrahentami), a to wykracza poza zakres uprawnień organu w postępowaniu interpretacyjnym. Zatem udzielenie odpowiedzi na pytania wnioskodawczyni, wymagałoby od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Zdaniem organu interpretacyjnego, istotą wniosku nie jest więc interpretacja przepisów wskazanych przez wnioskodawczynię tj. art. 19a ust. 1, 2 i 5 lit. a), art. 29a ust. 1, art. 106b ust. 1, art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570 z późn. zm.), dalej: u.p.t.u., lecz interpretacja przedstawionego w nim stanu faktycznego, czyli ocena czy usługa budowlana została wykonana oraz kiedy została wykonana, do czego w postępowaniu interpretacyjnym organ podatkowy nie jest uprawniony.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła wnioskodawczyni.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 14b § 1, w zw. z art. 14b § 3, art. 165a § 1, art. 120 i art. 121 § 1 O.p. polegające na niewydaniu interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy przedstawiony został wyczerpujący opis stanu faktycznego oraz stanowisko własne w sprawie;
2. art. 14b § 3, w zw. z art. 14c § 1, art. 120, art. 121 § 1 i art. 165a § 1 O.p. przez nieuprawnioną ingerencję organu w opis stanu faktycznego, a także interpretację tego stanu, polegającą na odwołaniu się do informacji, które nie znalazły się w opisie stanu faktycznego, sformułowaniu własnego zagadnienia problemowego jakie miałoby być przedmiotem wniosku, a które nie wynika z zadanych przez wnioskodawczynię pytań oraz stanowiska własnego w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego;
3. art. 165a § 1, w zw. z art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14h, art. 120 i art. 121 § 1 O.p. przez nieuprawnioną i rozszerzającą wykładnię sformułowania "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 165a § 1 O.p. i wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie interpretacji indywidualnej, na podstawie art. 14b § 1 O.p..
Organ interpretacyjny postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie własne z 10 czerwca 2024 r.
Organ interpretacyjny w uzasadnieniu zacytował przepisy prawa dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.
Następnie organ interpretacyjny skonstatował, że opis sprawy przedstawiony przez wnioskodawczynię dotyczy sporu pomiędzy nią a firmą I. Podwykonawca wnioskodawczyni wykonał prace, a firma I nie wystawiła protokołu zaawansowania robót, do czego była zobowiązana w umowie. Wnioskodawczyni wskazała również, że I w odpowiedzi na wezwanie nie zakwestionował zasadności wystawienia protokołu, a zwyczajnie pominął, zignorował ten fakt w swojej odpowiedzi. Ponadto wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni, nie wskazała ona w opisie sprawy, kiedy faktycznie wykonała przedmiotowe usługi. Ocena przez organ stanowiska wnioskodawczyni wymagałaby najpierw zinterpretowania stanu faktycznego tzn. zbadania, czy zaszły okoliczności wykonania usługi, kiedy doszło do jej wykonania (czyli rozstrzygnąć spór pomiędzy wnioskodawczynią i jej kontrahentami), a to wykracza poza zakres uprawnień organu w postępowaniu interpretacyjnym Zatem udzielenie odpowiedzi na pytania wnioskodawczyni, wymagałoby od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Dalej organ interpretacyjny wskazał, że z przedstawionego opisu sprawy wywiódł, że I nie wystawił wnioskodawczyni protokołu. Potwierdziła to również, wnioskodawczyni wskazując, że I nie wystawił protokołu zaawansowania robót. Tak więc organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przyjął prawidłowo, że kwestia dotycząca interpretacji miałaby sprowadzać się do ustalenia, czy i kiedy usługa budowlana została wykonana. Natomiast wystawienie faktury, jako dokumentu dokumentującego wykonanie usługi jest następstwem wykonania samej usługi. Aby stwierdzić, kiedy wykonawca usługi powinien wystawić fakturę, należy przede wszystkim wiedzieć, kiedy doszło do jej wykonania.
Organ wydający interpretację indywidualną nie może zbadać w sensie merytorycznym "sprawy podatkowej: wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia przyszłego, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko pytającego zawarte we wniosku odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego jest prawidłowe i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego stanu/zdarzenia. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może prowadzić postępowania, ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu kontrolnym, czy podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację lub podjęte przez podatnika czynności.
Reasumując, organ interpretacyjny stwierdził, że wydając interpretację w zakresie złożonego wniosku o wydanie interpretacji zobowiązany byłby do działania wybiegającego poza procedurę normującą wydawanie interpretacji indywidualnych, gdyż poddaniu ocenie (zinterpretowaniu) podlegałoby zdarzenie przyszłe, a nie przepis prawa podatkowego.
Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie wydane przez organ interpretacyjny.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 233 § 1 pkt 1, w zw. z art. 14h O.p. przez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, pomimo, że to postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. art. 14b § 1 i 3, w zw. z art. 14c § 1, art. 120, art. 121 § 1 i art. 165a § 1 O.p. przez nieuprawnioną ingerencję organu odwoławczego w opis stanu faktycznego, polegającą na jego interpretacji, odwołaniu się do informacji, które nie znalazły się w tym opisie, sformułowaniu własnego zagadnienia problemowego jakie miałoby być przedmiotem wniosku, a które nie wynika z zadanych przez Skarżącą pytań oraz stanowiska własnego w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego;
3. art. 165a § 1, w zw. z art. 14b § 1 i 3, art. 14c § 1, art. 14h, art. 120 i art. 121 § 1 O.p. przez akceptację nieuprawnionej i rozszerzającej wykładni sformułowania "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", dokonanej przez organ odwoławczy, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 165a § 1 O.p. i w konsekwencji utrzymania w mocy błędnego postanowienia z 10 czerwca 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, co łącznie w konsekwencji pozbawiło skarżącą możliwości wykonania jej prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej, gwarantowanego przepisami art. 14b § 1 oraz art. 14c § 1 O.p.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu interpretacyjnego, oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca podkreśliła, że we wniosku o wydanie interpretacji przedstawiła w sposób wyczerpujący opis stanu faktycznego, odwołując się do konkretnych podmiotów gospodarczych i faktów jakie miały miejsce. Nie pominęła żadnych okoliczności istotnych dla sprawy, operując konkretnymi datami. Natomiast organ interpretacyjny w postanowieniu z 12 sierpnia 2024 r., ale także w postanowieniu je poprzedzającym, dokonał interpretacji opisu stanu faktycznego, używając stwierdzeń, które w tym opisie się nie znalazły lub pomijając istotne i kluczowe elementy sprawy, które stoją w sprzeczności z tezami, jakie organ w tych postanowieniach wywiódł.
Dalej odnosząc się do zaskarżonego postanowienia skarżąca wskazała, że organ zawarł w nim własne twierdzenia - stanowiące podstawę dla formułowanych tez i podjętego rozstrzygnięcia, które są niezgodne z opisem stanu faktycznego przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji. Organ mianowicie stwierdził, że nie wskazała ona, w opisie sprawy, kiedy faktycznie wykonała przedmiotowe usługi. Nie jest to twierdzenie zgodne z prawdą - nie uwzględnia wyczerpujących informacji zawartych we wniosku. Natomiast w opisie stanu faktycznego skarżąca podała następujące, jednoznaczne informacje (zamieszczone na stronach 3 i 4 wniosku o wydanie interpretacji):
1. "w lipcu-sierpniu 2023 r. pracownicy A, bez mojej wiedzy i zgody weszli na budową w S., wykonali prace (o potrzebie wykonania tych prac nie zostałam poinformowana przez N), wystawili obciążające mnie faktury na łączną kwotę netto 26 000 zł (w fakturach wykazano 130 szt. przejść p.poż.)".
2. "Natomiast 31 sierpnia 2023 r. otrzymałam z I mailem do podpisu "Oświadczenie o płatnościach dla Dalszych Podwykonawców", zawierające informację o wartości zaawansowania robót za okres od 21 lipca do 31 sierpnia 2023 r. na kwotę netto 17 773,00 zł."
3. "Moja firma dokonywała wskazanych przez I poprawek w przejściach p.poż. wykonanych w lipcu-sierpniu 2023 r. przez A. Pracownica I potwierdziła 6 października 2023 r. mailowo, że A wykonał 59 szt. całych przejść p.poż. oraz 29 szt. w połowie".
4. "W wyniku prowadzonych rozmów telefonicznych, wymiany korespondencji oraz blokady płatności na moją rzecz przez I, w sytuacji zagrożenia utratą płynności, zgodziłam się na zapłatę bezpośrednio A kwoty 15 000 zł netto z tytułu prac jakie ta spółka wykonała na budowie w S. jako mój podwykonawca w lipcu-sierpniu 2023 r. Płatność nastąpiła bezpośrednio z N 29 listopada 2023 r. i pomniejszyła moje należności od I, wynikające z wystawionych faktur na podstawie protokołów zaawansowania robót nr 02 i 03. Środki w kwocie 15 000 zł netto zostały przelane na rachunek A, a nadwyżka kwoty wynikającej z wystawionych faktur na moje konto".
5. "W dniu 4 grudnia 2023 r. zawarłam z A umowę, w której wykazane zostały wszystkie prace wykonane na budowie w S. przez tę spółkę i zapłacone przeze mnie, w związku z umową jaką zawarłam z I. W umowie tej wskazano, że prace wykonane przez A w marcu-kwietniu oraz czerwcu 2023 r. zostały potwierdzone protokołami nr 01 i 02, natomiast prace o wartości 15 000 zł netto wykonane w lipcu- sierpniu 2023 r. nie zostały potwierdzone protokołem wystawionym przez I. Tekst umowy został przekazany do I ".
Skarżąca wywodziła, że do tych wszystkich informacji zawartych w opisie stanu faktycznego organ nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu, a w postanowieniu je poprzedzającym tylko je powtórzył. Natomiast całą narrację organ oparł na informacji, że I nie wystawił protokołu zaawansowania robót na budowie w S. w lipcu-sierpniu 2023 r. Oznacza to, że zaskarżonym postanowieniu (jak również postanowieniu je poprzedzającym z 10 czerwca 2024 r.) organ dokonał swobodnej trawestacji przedstawionego przez skarżącą opisu stanu faktycznego, pomijając szereg kluczowych dla sprawy, zawartych w nim okoliczności. Na podstawie informacji, że I nie wystawił protokołu zaawansowania robót za okres od 21 lipca do 31 sierpnia 2023 r., organ zbudował własną wersję stanu faktycznego i przedstawił własne pytanie w sprawie. Jest to więc niedopuszczalne działanie organu, który interpretuje opis stanu faktycznego (w zupełnym oderwaniu od zadanych przez skarżącą pytań i stanowiska własnego w sprawie zaistniałego stanu faktycznego). Organ dokonuje pewnej supozycji - informacje dotyczące czasu przeszłego (stanu faktycznego) rozciąga na czas przyszły, którego nie dotyczy wniosek o wydanie interpretacji. Skarżąca wyjaśnia, że jej informacja o braku protokołu zaawansowania robót potwierdza tylko i wyłącznie to, że takiego protokołu nie ma, bo I go nie wystawił. Skarżąca w tym wypadku (we wniosku) nie odwoływała się do jakichkolwiek przypuszczeń i nie czyniła rozważań w tym zakresie, ponieważ opis zdarzenia dotyczył faktów (stanu faktycznego)
Skarżąca podkreśliła, że organ w dalszym ciągu dokonuje interpretacji części opisu stanu faktycznego, nie odnosząc się w pełni do zarzutów zażalenia. Natomiast skarżąca jasno i wyczerpująco opisała stan faktyczny i nie było potrzeby jego ustalania. Procedura właściwa dla wydawania interpretacji nie polega na interpretacji stanu faktycznego, jak uczynił to organ, a jedynie na jego analizie pod kątem możliwości zastosowania do interpretacji wskazanych przepisów prawa podatkowego. Przy tym organ interpretacyjny nie odniósł się do informacji przedstawionych przez skarżącą w opisie stanu faktycznego, ani jej argumentacji zawartej w zażaleniu, że usługa budowlana została wykonana i miało to miejsce w okresie od 21 lipca do 31 sierpnia 2023 r. Organ swoją argumentację zbudował na bazie jednej informacji, że I nie wystawił protokołu zaawansowania robót. W konsekwencji ignorując wszystkie informacje skarżącej o wykonaniu prac, stworzył kolejną tezę, że udzielenie odpowiedzi na pytania skarżącej, wymagałoby od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego. Przy tym organ nie przedstawił jakiejkolwiek informacji, na czym dokładnie to postępowanie dowodowe miałoby polegać i jakie czynności należałoby wykonać, ponieważ teza organu ma charakter ogólny, służący odmowie wszczęcia postępowania. Organ nie podał również, o jakie elementy w toku tego postępowania dowodowego należałoby uzupełnić opis stanu faktycznego, a przy tym nie dowiódł (nie przedstawił żadnej argumentacji), że opisu stanu faktycznego nie można uzupełnić w drodze wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku. Obie więc tezy organu (o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy i kiedy usługa budowlana została wykonana) nie zostały poparte konkretną argumentacją. Organ w swoim działaniu zinterpretował część opisu stanu faktycznego i go zakwestionował, co jest niedopuszczalną czynnością w postępowaniu na wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji, przedstawiając wyczerpująco stan faktyczny. Skarżąca wskazała na konkretny problem podatkowy wyrażony w pytaniach odnoszących się do przepisów u.p.t.u. i przedstawiła jego rozwiązanie w postaci oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego.
Reasumując skarżąca podkreśliła, że wbrew twierdzeniom organu interpretacyjnego wskazała w opisie sprawy, kiedy faktycznie wykonała usługę i na ten temat przedstawiła stosowne fakty. Ponadto w pierwszym z pytań, zamieszczonym we wniosku o wydanie interpretacji jest mowa, że fizycznie usługa budowlana została zrealizowana w lipcu-sierpniu 2023 r. Ponadto organ lekceważy zasadę autonomii prawa podatkowego, pisząc o konieczności rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżąca i jej kontrahentami, sugerując więc istnienie sporu, który nie ma charakteru podatkowego. Gdy tymczasem wątpliwości skarżącej mają jednoznacznie prawnopodatkowy charakter. Opis stanu faktycznego przedstawiony przez skarżącą dotyczy bowiem ściśle określonych zagadnień podatkowych. Przepisy prawa podatkowego wielokrotnie odwołują się do takich określeń jak: chwila, moment, termin, data, dzień. Wszystkie one odnoszą się do funkcji czasu, sytuującej w prawie podatkowym zdarzenia, z zaistnieniem których wiążą się m.in. konkretne obowiązki. Jednym z takich obowiązków jest obowiązek podatkowy w przypadku świadczenia usług budowlanych, zdefiniowany w art. 19a ust. 1, 2 i 5 pkt 3 lit. a) u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd doszedł bowiem do przekonania, że wydane w toku postępowania interpretacyjnego postanowienia naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy słusznie organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Na wstępie rozważań należy wskazać na specyfikę postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, wynikającej w szczególności z przepisów zawartych w Rozdziale 1a Działu II O.p. Zgodnie z art. 14b § 1 i 3 O.p., na wniosek zainteresowanego, wydaje się w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), zaś składający wniosek obowiązany jest do przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Reguły prawidłowej interpretacji ustawodawca zawarł w art. 14c § 1 i 2 O.p. Z przepisów tych wynika, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z jej uzasadnieniem prawnym, a w przypadku oceny negatywnej - także wskazanie prawidłowej wykładni wraz z jej prawnym uzasadnieniem. Warto w tym miejscu wskazać na brzmienie art. 3 pkt 2 O.p., który definiuje przepisy prawa podatkowego m. in. jako przepisy ustaw podatkowych.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 14h w korelacji z art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że przepis art. 165a O.p. znajduje zastosowanie w sprawach z wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej. Na odpowiednie stosowanie tego przepisu wprost wskazuje art. 14h O.p.
Zatem w oparciu o art. 165a O.p. odmówiono wnioskodawczyni wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w zakresie dotyczącym podatku od towarów i usług, który to przepis ma w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, że powinien być interpretowany z uwzględnieniem pozostałych regulacji dotyczących wydawania interpretacji podatkowych.
Z cytowanego przepisu wynika, że w fazie wstępnej postępowania organ podatkowy bada, czy wniosek (podanie) pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie z wniosku o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej. W sytuacji stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania zgodnie z art. 165a O.p., przy czym odmowa ta jest obligatoryjnym następstwem stwierdzenia przez organ przesłanek wymienionych w tym przepisie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że użyte w art. 165a O.p. wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1097/07; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 6 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 517/19 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p. w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, prowadzi do wniosku, że w pojęciu: "jakichkolwiek innych przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania", mieszczą się wszelkie inne, niż brak statusu zainteresowanego, okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, interpretacji indywidualnej. W szczególności, taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej istnieje w sytuacji, gdy:
- przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną są przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych,
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego,
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne,
- wniosek dotyczy zagadnienia unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna,
- wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji przedstawiła szczegółowy opis stanu faktycznego. Następnie skarżąca zadała następujące pytania dotyczącego przedstawionego stanu faktycznego:
1. Jaką datę wykonania części usługi budowlanej na budowie w S., która fizycznie została dla I zrealizowana w lipcu-sierpniu 2023 r., należy przyjąć dla prawidłowego określenia momentu wykonania usługi budowlanej na gruncie przepisów u.p.t.u., a w konsekwencji, w którym momencie powstał obowiązek podatkowy oraz czy należało wystawić fakturę?
2. W jakiej wysokości wnioskodawczyni powinna określić podstawę opodatkowania części usługi budowlanej wykonanej fizycznie dla I na budowie w S. w lipcu-sierpniu 2023 r. w sytuacji, gdy I nie wystawił protokołu zaawansowania robót za ten okres, określającego wartość wykonanych prac, a jednocześnie z tytułu tych prac wnioskodawczyni poniosła koszty w kwocie 15 000 zł netto w związku z zapłatą za te prace podwykonawcy wnioskodawczyni spółce A?
Skarżąca przedstawiła własne stanowisko w sprawie.
Natomiast powodem, dla którego organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania, była wielokrotnie akcentowana w wydanych postanowieniach konieczność zinterpretowania stanu faktycznego tzn. zbadania, czy zaszły okoliczności wykonania usługi, kiedy doszło do jej wykonania (czyli rozstrzygnąć spór pomiędzy wnioskodawczynią i jej kontrahentami), a to w ocenie organu wykraczało poza zakres jego uprawnień w postępowaniu interpretacyjnym.
Z takimi twierdzeniami organu interpretacyjnego nie można się jednak zgodzić. Po pierwsze skarżąca we wniosku jasno opisała stan faktyczny. Nie było więc żadnej potrzeby ustalać tego stanu, co zresztą pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z istotą postępowania interpretacyjnego, gdzie fakty (zdarzenia przyszłe) deklaruje sam wnioskodawca. Po drugie nie można zgodzić się z organem interpretacyjnym, że skarżąca nie wskazała, w opisie sprawy, kiedy faktycznie wykonała przedmiotowe usługi, gdyż w opisie stanu faktycznego na stronach 3 i 4 wniosku o wydanie interpretacji) zawarła te informacje. Po trzecie wniosek skarżącej dotyczył przepisów prawa podatkowego materialnego w zakresie obowiązków nałożonych mocą ustawy podatkowej na podatnika.
Postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego charakteryzuje się tym, iż organ nie czyni żadnych własnych ustaleń stanu faktycznego. Opiera się wyłącznie na opisie przedstawionym przez składającego wniosek o wydanie interpretacji. Wydający interpretację organ nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie bada i nie szuka potwierdzenia podanych we wniosku okoliczności. Nie sprawdza też ich wiarygodności i nie gromadzi materiału dowodowego. To art. 14b § 3 O.p. nakłada na składającego wniosek obowiązek przedstawienia stanu faktycznego sprawy. Jedynym możliwym działaniem organu jest, w sytuacji uznania podanych danych za niewystarczające do zajęcia stanowiska, wezwanie do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 169 O.p., zgodnie z regulacją art. 14h O.p. Organ nie może zmieniać stanu faktycznego podanego we wniosku, dlatego też jego rzetelne przedstawienie przez wnioskującego leży w jego interesie.
Reasumując, skarżąca wbrew twierdzeniom organu interpretacyjnego wskazała w opisie sprawy, kiedy faktycznie wykonała usługę i na ten temat przedstawiła stosowne fakty. Ponadto w pierwszym z pytań, zamieszczonym we wniosku o wydanie interpretacji jest mowa, że fizycznie usługa budowlana została zrealizowana w lipcu-sierpniu 2023 r. Ponadto organ lekceważy zasadę autonomii prawa podatkowego, pisząc o konieczności rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżąca i jej kontrahentami, sugerując więc istnienie sporu, który nie ma charakteru podatkowego. Gdy tymczasem wątpliwości skarżącej mają prawnopodatkowy charakter. Opis stanu faktycznego przedstawiony przez skarżącą dotyczy bowiem ściśle określonych zagadnień podatkowych. Przepisy prawa podatkowego wielokrotnie odwołują się do takich określeń jak: chwila, moment, termin, data, dzień. Wszystkie one odnoszą się do funkcji czasu, sytuującej w prawie podatkowym zdarzenia, z zaistnieniem których wiążą się m.in. konkretne obowiązki. Jednym z takich obowiązków jest obowiązek podatkowy w przypadku świadczenia usług budowlanych, zdefiniowany w art. 19a ust. 1, 2 i 5 pkt 3 lit. a) u.p.t.u.
Nie zaistniały więc żadne powody, dla których możliwe byłoby wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej, o których mowa w art. 165a § 1 O.p.
Brak wydania interpretacji indywidualnej w tym stanie faktycznym i zakończenie sprawy zaskarżonym postanowieniem narusza art. 14b § 1 oraz art. 14c § 1 O.p.
Ponadto działanie organu interpretacyjnego narusza treść art. 121 § 1 O.p., skoro organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w sytuacji, gdy skarżąca przedstawiła stan faktyczny pozwalający na wydanie interpretacji, a jeżeli miał w tym zakresie wątpliwości to powinien wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku.
Zarzuty skargi okazały się więc zasadne, zaś wydane w obu instancjach rozstrzygnięcia zapadły z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Stwierdzone w toku niniejszego postępowania uchybienia przepisów proceduralnych miały przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zamknęły skarżącej możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej, pomimo złożenia wniosku.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie organu interpretacyjnego oraz poprzedzające je postanowienie z 10 czerwca 2024 r.
Rozpoznając sprawę ponownie organ interpretacyjny uwzględni ocenę prawą tut. Sądu zaprezentowaną w wyroku i wyda interpretację indywidualną.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu interpretacyjnego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy.