I SA/Gl 121/25

I SA/Gl 121/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Anna Rotter
Monika Krywow /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 339
art. 6o ust. 1,
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi E.W., K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 listopada 2024 r. nr SKO.F/41.4/930/2024/16406 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od marca do sierpnia 2024 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 22 listopada 2024 r., nr SKO.F/41.4/930/2024/16406, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.Dz, U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu odwołania E.W. i K.W. (dalej jako podatnicy, skarżący, bądź podatniczka, podatnik), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej jako organ podatkowy) nr [...] z 8 sierpnia 2024 r. (znak sprawy: [...]) w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres 1 marca 2024 r. – 31 sierpnia 2024 r.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 8 sierpnia 2024 r. organ podatkowy określił podatnikom wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] za miesiące od 1 marca 2024 r. do sierpnia 2024 r. w kwocie 136,00 zł (4 osoby, stawka 34,00 zł/os., kompostownik).
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy zarzucili naruszenie:
- art. 81 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej na miejsce swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść strony, w szczególności przejawiające się w powzięciu konkluzji, iż ilość zużytej w nieruchomości wody może stanowić miarodajną podstawę ustaleń co do ilości osób zamieszkujących tam z zamiarem stałego pobytu, podczas gdy na parametr ten wpływ wywierać może szereg różnych, niezwiązanych z meritum sprawy czynników, takich jak występujący w realiach przedmiotowej sprawy fakt, iż podatniczka posiada na obszarze nieruchomości jacuzzi, w którym trzy razy w miesiącu zmienia wodę, każdorazowo zużywając w tym celu 1 kubik wody, a nadto pod adresem tym swoją siedzibę posiada prowadząca działalność z zakresu hotelarstwa X sp. z o.o. (nr KRS [...]); błędy te doprowadziły do niezgodnego ze stanem faktycznym ustalenia ilości osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość, a w efekcie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zawyżonej wysokości;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym deklaracji złożonej przez Odwołujących o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak również poprzez nieustalenie, przez ile osób położona przy ulicy [...] nieruchomość, jest zamieszkiwana przy wskazaniu definicji z art. 25 k.c., to jest w ten sposób, że osoby w niej zamieszkujące realizują tam obiektywnie sprawdzalną aktywność życiową (rodzinną, zawodową i społeczną); błąd ten doprowadził do niezgodnego ze stanem faktycznym ustalenia, że nieruchomość położona przy ulicy [...] jest zamieszkiwana przez 4 osoby, podczas gdy wydając decyzję Organ nie dysponował w tym zakresie żadnymi innymi poszlakami, jak tylko wykazem pobranej wody z wynikami przekraczającymi standardowe normy jej zużycia dla jednej osoby.
Kolegium, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśniło, że zagadnienia związane z ponoszeniem opłat za gospodarowanie odpadami regulują przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U z 2024 r., poz. 399, dalej jako u.c.p.g.). Odwołało się zatem do art. 6c ust. 1 i ust. 2 oraz art. 6h pkt 1, 6i ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. Wskazało także, że na mocy uchwały Rady Miasta Piekary Śląskie nr LXXII/779/24 z dnia 25 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w wysokości 35,00 zł miesięcznie od jednego mieszkańca (§ 1 ust. 1 uchwały). Kolegium zaznaczyło także, że wobec odesłania z art. 6q ust. 1 u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy O.p.
Badając stan faktyczny przedmiotowej sprawy Kolegium ustaliło, że podatnicy są właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W dniu 26 lutego 2024 r. do organu podatkowego została złożona deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...] w P. z datą obowiązywania od 1 marca 2024 r. na jedną osobę i jak wskazali podatnicy nastąpiła przeprowadzka 3 osób (podatnik wraz z dwójką dzieci) z nieruchomości przy ul. [...] na nieruchomość przy ul. [...]). W związku z wątpliwościami dotyczącymi faktycznej ilości osób zamieszkujących nieruchomość organ podatkowy 26 czerwca 2024 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W jego toku organ zwrócił się z pismem do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o. o. w P. celem weryfikacji ilości zużycia wody dla nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...] w P. W odpowiedzi MPWiK poinformowała, że w pierwszym półroczu 2024 r. zużycie wody wyniosło 78 m3 (styczeń – 13 m3, luty - 11 m3, marzec – 12 m3, kwiecień – 14 m3, maj – 15 m3, czerwiec – 13 m3). W toku postępowania wykorzystano ponadto dane uzyskane w postępowaniu dotyczącym nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...] w P. (sprawa nr: [...]). Postanowieniem z 10 lipca 2024 r. organ zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego a następnie, skarżoną obecnie decyzją określił stronom wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] za miesiące od 1 marca 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r. w kwocie 136,00 zł (4 osoby, stawka 34,00 zł/os., kompostownik). Organ ten uznał bowiem, że w ww. okresie nieruchomość faktycznie była zamieszkiwana przez 4 osoby.
Kolegium zgodziło się ze stwierdzeniem organu podatkowego, iż w spornym okresie, wbrew złożonej deklaracji, nieruchomość faktycznie zamieszkiwana była przez 4 osoby. Wskazują na to dokumenty zgromadzone w trakcie przeprowadzonego postępowania, w tym zwłaszcza informacje MPWiK dotyczące zużycia wody. Zużycie 78 m3 za 6 miesięcy (tj. 13 m3 miesięcznie, co daje 3,25 m3 miesięcznie na jedną osobę) wskazuje bowiem, że budynek w tym okresie zamieszkiwały 4 osoby. Tym samym nie jest logiczne, że na nieruchomości, gdzie rzekomo mieszka 1 osoba (ul. [...]) zużyto 78 m3 a na nieruchomości gdzie mieszkają 3 osoby (ul. [...]) zużyto 1 m3 w tym samym badanym okresie. Potwierdziło się tym samym przypuszczenie organu, iż strona celowo zmieniła dane w deklaracjach za gospodarowanie odpadami komunalnymi (dla nieruchomości [...] oraz [...]), ażeby obejść obowiązujące przepisy uchwały Rady Miasta i zasady odbioru odpadów komunalnych w mieście P. Jak podaje organ, w wyniku trafienia odpadów z gruzu z nieruchomości niezamieszkałej ([...]) do systemu gospodarowania odpadami komunalnymi (tylko dla budynków zamieszkałych). Gmina poniosła koszty wynoszące ok. 20.000,00 zł.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że w sprawie mają zastosowanie przepisy O.p., nie k.p.a. W sprawie nie doszło przy tym też do naruszenia procedury podatkowej a organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została ustalona na podstawie uchwały nr LXXII/779/24 Rady Miasta Piekary Śląskie z dnia 25 stycznia 2024 r. a miesięczną opłatę określono w wysokości stanowiącej iloczyn liczby osób zamieszkujących nieruchomość oraz odpowiedniej stawki opłaty. Nie sposób ponadto zgodzić się z zarzutem odwołania, jakoby ilość zużytej w nieruchomości wody nie mogła stanowić miarodajnej podstawy ustaleń co do ilości osób zamieszkujących nieruchomość, skoro u.c.p.g. dopuszcza jako jedną z metod określania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właśnie ilość zużytej na nieruchomościach zamieszkałych wody. Ponadto jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. III FSK 1091/21, organ ma prawo ustalić liczbę mieszkańców w danym lokalu na podstawie danych GUS co do zużycia wody. Taki sposób ustalenia danych należy uznać za wiarygodny i rzetelny. Określenie ilości zużywanej wody statystycznie przez jednego mieszkańca gminy prowadzi do ustalenia liczby mieszkańców, którzy zamieszkiwali w danym lokalu. W przedmiotowej sprawie zestawienie ilości zużytej wody na obu nieruchomościach podatników (tj. [...] i [...]) prowadzi do wniosku, iż to nieruchomość przy ul. [...] była zamieszkiwana przez nich i ich dzieci a wyprowadzka z nieruchomości 3 osób (podatnik wraz z dwójką dzieci) jest wysoce wątpliwa.
W skardze na powyższą decyzję podatnicy zarzucili:
- art. 80 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego przez organ orzekający rozdzielnie i fragmentarycznie oraz z przyjęciem założenia złej wiary skarżących, w związku z czym doszło do dysharmonii pomiędzy materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do której doszedł organ orzekający na skutek błędnej subsumcji, co w konsekwencji skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych i bezpodstawnym przyjęciem, iż skarżący celowo zmienili dane w deklaracjach za gospodarowanie odpadami komunalnymi (dla nieruchomości położonej przy ulicy [...] i przy ulicy [...]) celem obejścia obowiązujących przepisów dotyczących stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w spornym okresie w nieruchomości położonej przy ulicy [...] zamieszkiwały cztery osoby w sytuacji, w której w ocenie Skarżących zebrany w sprawie materiał dowodowy w rzeczywistości nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia takiej konkluzji, w szczególności przy uwzględnieniu faktu, że pod tym adresem swoją siedzibę posiada X Sp. z o. o., jak również w objętym przedmiotowym postępowaniem lokalu znajduje się jacuzzi, z którego regularnie korzysta Skarżąca E.W.; więc tym samym na wysokość miesięcznego zużycia wody kluczowy wpływ wywierają okoliczności niepowiązane z ilością zamieszkujących tam osób;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności nieuwzględnienie tego, gdzie faktycznie koncentruje się codzienna aktywność życiowa Skarżących, oraz nierozpatrzenie danych znajdujących się w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem [...], które to dane w ocenie Skarżących wskazują, iż w realiach przedmiotowej sprawy nie sposób jest ustalić liczby osób faktycznie zamieszkujących przy ulicy [...] jedynie na podstawie informacji GUS co do zużycia wody, albowiem na wysokość jej zużycia kluczowy wpływ wywierają okoliczności inne, niż liczba zamieszkujących w nieruchomości osób, które to okoliczności są obiektywne sprawdzalne i czynią wskaźnik w postaci ilości zużytej w nieruchomości wody wysoce niemiarodajnym przy ustalaniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
- art. 191 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie oceny stanu faktycznego bez uwzględniania całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności danych znajdujących się pod numerem KRS [...], które to dowody uzasadniają ponadnormatywny pobór wody w nieruchomości położonej przy ulicy [...] okolicznościami innymi, niż ilość zamieszkujących tam osób;
a ponadto mający wpływ na treść rozstrzygnięcia błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w nieruchomości położonej przy ulicy [...] zamieszkują cztery osoby, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w wyższej stawce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podczas gdy z okoliczności sprawy, w tym w szczególności z danych znajdujących się w rejestrze KRS oraz dysponowania przez Skarżącą regularnie używanym jacuzzi w ocenie Skarżących wprost wynika, że pod adresem tym prowadzona jest generująca wysoki poziom zużycia wody działalność gospodarcza oraz używane jest jacuzzi, a poza wysokim poziomem zużycia wody nie istnieją żadne inne przesłanki mogące świadczyć o zamieszkiwaniu w przedmiotowej nieruchomości aż czterech osób, toteż Skarżący zgodnie ze stanem faktycznym wskazali ilości zamieszkujących w nieruchomości osób.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Spór dotyczy ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od marca do sierpnia 2024 r., tj. w kwocie wyższej od zadeklarowanej. Organy stoją na stanowisku, że w przedmiotowym okresie na nieruchomości przy ul. [...] w P. zamieszkiwały 4 osoby, zamiast zadeklarowanej 1 osoby, a tym samym wysokość opłaty winna wynieść czterokrotność opłaty wynikającej z uchwały rady gminy. Skarżący twierdzą zaś, że na nieruchomości tej zamieszkiwała jedynie podatniczka.
W sporze tym należy przyznać rację organom.
Zgodnie z treścią art. 6 o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie zaś z poglądami doktryny przy ustalaniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu na uzasadnionych szacunkach organ jest zobowiązany uwzględnić średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Użyty przez prawodawcę w art. 6o ust. 1 zwrot "w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy" oznacza, że ustawowe odniesienie do średniej ilości odpadków komunalnych na podobnych nieruchomościach dotyczy również nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (za: wyrok NSA z 30.01.2018 r., II FSK 120/16, LEX nr 2449567). W orzecznictwie przyjmuje się, że użyte w treści art. 6o ust. 1 zwroty "uzasadnione szacunki" oraz "nieruchomości o podobnym charakterze" mają charakter pojęć niedookreślonych. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że organ stosujący prawo powinien we własnym zakresie dokonać oceny, jaki szacunek jest jego zdaniem uzasadniony oraz jakie nieruchomości należy uznać za podobne do tej, której dotyczy postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty (za: wyrok WSA w Gdańsku z 7.01.2016 r., I SA/Gd 588/15)." (M. Budziarek [w:] A. Szymczak, M. Budziarek, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2021, art. 6(o).
Dlatego też w niniejszej sprawie informacje dotyczące zużycia wody zostały wykorzystane zgodnie z dyspozycją art. 6 o ust. 1 u.c.p.g., jako dowód pozwalający na ustalenie ilości osób zamieszkujących lokal oraz dokonanie uzasadnionych szacunków. Prawidłowo stwierdzono, że Organ pierwszej instancji miał prawo ustalić, w spornym zakresie, liczbę mieszkańców w danym lokalu, na podstawie danych GUS, na podstawie zużycia wody. Taki sposób ustalenia tych danych, co do liczby tych osób, należy uznać za wiarygodny i rzetelny. Określenia ilości zużywanej wody statystycznie przez jednego mieszkańca w P., doprowadziło do ustalenia liczby mieszkańców, którzy zamieszkiwali w danym lokalu. Z danych przekazanych organowi dotyczących zużycia wody pod wskazanym adresem wynika, że zużycie to od marca 2024 r. nie spadło. W miesiącach styczeń i luty 2024 r. wynosiło odpowiednio 13 i 11 m3, zaś w miesiącach od marca do czerwca odpowiednio 12 m3, 14 m3, 15 m3, 13 m3. Istotne jest przy tym, że organ zweryfikował twierdzenie skarżących dotyczące wyprowadzki podatnika wraz z dwójką dzieci pod inny adres. Pod adresem tym ustalono bowiem, że zużycie wynosiło 1 m3. Zresztą w odwołaniu przyznano, że skarżący od początku 2024 r. przeprowadza remont na nieruchomości położonej przy ul. [...].
Zatem należy uznać, że spawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny zgodnie z zasadami określonymi w art. 122, 187 i 191 O.p. Organy podatkowe wskazały również okoliczności faktyczne, które były związane z ustaleniem liczby odbiorów odpadów.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.