I SA/Gl 1209/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2013-07-31
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądoweustanowienie adwokatarenta inwalidzkaubezpieczenia społecznesąd administracyjnypostanowienieskarżący

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata osobie samotnej, utrzymującej się z niskiej renty, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie.

Skarżący J.K. zwrócił się do WSA o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych, dlatego postępowanie w tym zakresie umorzono. Wnioskując o ustanowienie adwokata, skarżący wykazał, że jego niska renta uniemożliwia mu poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, co jest niezbędne do skutecznego zaskarżenia wyroku sądu niższej instancji.

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozpoznał wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą ulg w spłacaniu należności. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na swoją samotność, niską rentę inwalidzką (577,22 zł) jako jedyne źródło dochodu i brak majątku poza niewielkim mieszkaniem. Sąd stwierdził, że skarżącemu przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznano za zbędny, a postępowanie w tym zakresie umorzono jako bezprzedmiotowe. Rozpoznając wniosek o ustanowienie adwokata, sąd uznał, że skarżący wykazał przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), gdyż jego dochody uniemożliwiają mu poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Sąd podkreślił, że ustanowienie adwokata jest niezbędne do skutecznego sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu niższej instancji, co umożliwi realizację praw procesowych skarżącego. Z uwagi na powyższe, postanowiono ustanowić skarżącemu adwokata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a ustanowienie pełnomocnika jest niezbędne do realizacji jej praw procesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, skarżący wykazał przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata ze względu na niskie dochody i konieczność reprezentacji do skutecznego zaskarżenia wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (np. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 239 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

P.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy podlega umorzeniu w przypadku bezprzedmiotowości.

P.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 258 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 7 - ustanowienie adwokata

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niska renta inwalidzka jako jedyne źródło dochodu skarżącego. Konieczność ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Godne uwagi sformułowania

skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny kwestionuje wyrok wydany w niniejszej sprawie i że skutecznie może to uczynić wyłącznie wtedy, gdy będzie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika

Skład orzekający

Gabriel Radecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o prawie pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dla osób o niskich dochodach w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby fizycznej o niskich dochodach w postępowaniu przed WSA, z uwzględnieniem ustawowego zwolnienia z kosztów w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie prawa pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych i osób w trudnej sytuacji finansowej. Pokazuje, jak sąd dba o dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

Niska renta nie przeszkodą w walce o swoje prawa: sąd przyznał adwokata.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1209/12 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2013-07-31
Data wpływu
2012-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Gabriel Radecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 161 par. 1 pkt 3,  art. 239 pkt 1,  lit. e,  art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku
z zamiarem zaskarżenia wyroku z dnia 7 maja 2013 r. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą samotną, utrzymującą się jedynie z renty inwalidzkiej
w wysokości 577,22 zł. We wniosku nie wskazano żadnego majątku, poza niewielkim mieszkaniem.
Do wniosku dołączono zaświadczenie dotyczące wspomnianej renty
i potwierdzenie wypłaty tego świadczenia w drodze przekazu pocztowego.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach
z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji.
Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
W przypadku skarżącego powyższa przesłanka została spełniona, przy czym można to stwierdzić bez wzywania go do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Z przedłożonej przez niego dokumentacji wynika, że jedynym źródłem jego dochodu jest niewielka renta, której wysokość uniemożliwia mu wygospodarowanie jakichkolwiek środków na potrzeby postępowania. Ponadto w świetle dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym skarżący jest osobą mającą poważne problemy zdrowotne i prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe. Tytułem przykładu można przywołać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z którym jego niepełnosprawność datuje się od 1989 r., pozbawia go zdolności do wykonywania pracy i wiąże się z koniecznością wsparcia
w samodzielnej egzystencji. W takim stanie rzeczy za zbędne uznać należy uzupełnienie materiału dowodowego w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Nie można również tracić z pola widzenia, że wnioskodawca kwestionuje wyrok wydany w niniejszej sprawie i że skutecznie może to uczynić wyłącznie wtedy, gdy będzie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, gdyż jedynie on uprawniony jest do sporządzenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia. Tylko ustanowienie takiego pełnomocnika może zatem umożliwić realizację praw procesowych przysługujących skarżącemu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI