I SA/Gl 1201/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2019-12-03
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminukontrola podatkowaweryfikacjatransakcjerzetelnośćoszustwo karuzeloweuzasadnione wątpliwości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na postanowienie przedłużające termin zwrotu VAT, uznając zasadność wątpliwości organów podatkowych co do transakcji.

Spółka zaskarżyła postanowienie przedłużające termin zwrotu nadwyżki VAT za lipiec 2015 r., zarzucając brak podstaw do przedłużenia i lakoniczne uzasadnienie. Organy podatkowe argumentowały, że kontrola wykazała nieprawidłowości i wątpliwości co do rzetelności transakcji z kontrahentem, co uzasadnia dalszą weryfikację. Sąd podzielił stanowisko organów, uznając, że istniały uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu, a przedłużenie terminu było zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7, wykazując kwotę do zwrotu. Organ I instancji wszczął kontrolę podatkową i kilkukrotnie przedłużał termin zwrotu, powołując się na konieczność weryfikacji zasadności zwrotu, w tym rzetelności transakcji z kontrahentem B. Sp. z o.o., który był podejrzewany o udział w oszustwie karuzelowym. Spółka zarzucała brak podstaw do przedłużenia i lakoniczne uzasadnienie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na wątpliwości co do autentyczności zdarzeń gospodarczych i konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że istniały uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, a przedłużenie terminu było zgodne z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że przedłużenie nie wymaga dowodów na niezasadność zwrotu, a jedynie uprawdopodobnienia potrzeby dodatkowej weryfikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu, które wymagają dalszej weryfikacji, nawet jeśli nie ma dowodów świadczących o niezasadności zwrotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu VAT jest dopuszczalne w sytuacji, gdy organ podatkowy ma uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu, wynikające np. z kontroli podatkowej lub weryfikacji transakcji z kontrahentami. Nie jest wymagane udowodnienie niezasadności zwrotu, a jedynie uprawdopodobnienie potrzeby dalszej weryfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zwrot różnicy podatku następuje w terminie 60 dni, jednakże jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 13 § § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 216

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 217

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 292

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 6a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2b

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Weryfikacja zasadności zwrotu może obejmować sprawdzenie rozliczeń podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 274b § § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 219

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, wynikających z kontroli podatkowej i weryfikacji transakcji z kontrahentami, uzasadnia przedłużenie terminu zwrotu na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Przedłużenie terminu zwrotu nie wymaga istnienia dowodów na niezasadność zwrotu, a jedynie uprawdopodobnienia potrzeby dodatkowej weryfikacji. Uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu powinno wskazywać okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji, co zostało spełnione.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez niezastosowanie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego. Zarzut naruszenia art. 87 ust. 1, 2 i 6 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu. Zarzut naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p. poprzez lakoniczne uzasadnienie postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania istnienie uzasadnionego podejrzenia, czy też wątpliwości co do rozliczeń podatnika, które wymagają dalszego sprawdzenia organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu istotą postępowania w sprawie przedłużenia terminu zwrotu jest jedynie uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

przewodniczący

Katarzyna Stuła-Marcela

członek

Wojciech Gapiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności przedłużenia terminu zwrotu VAT w przypadku wątpliwości co do transakcji i rzetelności kontrahentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli podatkowej i podejrzenia oszustwa karuzelowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - możliwości przedłużenia zwrotu VAT przez organy podatkowe, co ma bezpośrednie przełożenie na płynność finansową przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy weryfikują transakcje w kontekście walki z oszustwami podatkowymi.

Czy organ podatkowy może wstrzymać zwrot VAT na czas nieokreślony? Sąd wyjaśnia granice kontroli.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1201/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Katarzyna Stuła-Marcela
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 581/20 - Wyrok NSA z 2022-10-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 87 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej - organ odwoławczy, Dyrektor IAS) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. – dalej o.p.) oraz przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 z późn. zm. – dalej u.p.t.u.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A Sp. z o.o. w S. (dalej – Spółka, Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej – organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] przedłużające do dnia [...] r. termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, zadeklarowanego przez A Sp. z o.o. w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r. w kwocie [...] zł.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Spółka w dniu [...] r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w B. korektę deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r., w której wykazała, w ostatecznym rozrachunku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni, w wysokości [...] zł. Termin do dokonania zwrotu przypadał zatem na dzień [...] r.
Następnie w dniu [...] r. organ I instancji wszczął wobec Skarżącej kontrolę podatkową, w zakresie zasadności zwrotów podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2015 r., z uwzględnieniem badania podatku naliczonego z miesięcy poprzednich oraz badania rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości dokonywanych odliczeń podatku naliczonego oraz źródeł ich finansowania.
Wobec trwającego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu weryfikację zasadności zadeklarowanego zwrotu różnicy podatku w ramach toczącej się kontroli podatkowej, organ I instancji postanowieniami z dnia:
– [...] r. nr [...],
– [...] r. nr [...],
– [...] r. nr [...],
rozstrzygnął o przedłużeniu terminu zwrotu podatku za lipiec 2015 r. odpowiednio do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika do dnia [...] r. i [...] r.
Postanowienie z dnia [...] r. nie zostało zaskarżone, tym samym stało się ostateczne. Natomiast pozostałe rozstrzygnięcia po rozpatrzeniu zażaleń zostały utrzymane w mocy postanowieniami Dyrektora IAS z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...].
Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 216, art. 217 w związku z art. 292 o.p. oraz art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. organ I instancji po raz kolejny przedłużył Spółce termin zwrotu wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do dnia 30 września 2019 r., z uwagi na konieczność dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku.
W zażaleniu na to postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy, zarzucając naruszenie:
– art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez niezastosowanie przysługującego Spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
– art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia;
– art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p. poprzez lakoniczne uzasadnienie skarżonego postanowienia i niewskazanie żadnych przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług.
Dyrektor IAS, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu [...] r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r., w której wykazała kwotę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości [...] zł. W celu zbadania zasadności zwrotu podatku, w dniu [...] r. wszczęto kontrolę podatkową, w czasie której podjęto czynności zmierzające do potwierdzenia transakcji dokonywanych przez Spółkę z innymi podmiotami, w tym wystąpiono do innych organów o przeprowadzenie kontroli podatkowych u jej kontrahentów. Ponieważ czynności te nie zostały zrealizowane przed upływem ustawowego terminu zwrotu, a wstępne ustalenia kontroli ujawniły wątpliwości uzasadniające konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia, organ I instancji kolejnymi postanowieniami z dnia: [...] r., [...] r., [...] r. przedłużył termin dokonania zwrotu. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., z uwagi na konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia Spółki, przedłużył termin dokonania zwrotu podatku do dnia [...] r.
Dokonując oceny prawnej stanu faktycznego organ odwoławczy, powołując się na treść art. 87 ust. 1, 2 i 2b u.p.t.u. stwierdził, iż organ I instancji zasadnie przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r., a tym samym zarzut naruszenia art. 87 ust. 1, 2 i 6 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do dalszych zarzutów Spółki, Dyrektor IAS stwierdził, iż ten dotyczący naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. jest przedwczesny, ponieważ na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o dodatkowej weryfikacji zwrotu. Decydujące znaczenie ma w tym przypadku jedynie istnienie wątpliwości co do tego, czy taki zwrot podatnikowi w ogóle przysługuje. Argumentował również, iż ani art. 87 ust. 2 u.p.t.u., ani art. 274b § 1 o.p. nie wymagają dla przedłużenia terminu zwrotu udowodnienia, iż zwrot jest bezzasadny. Ustawodawca zakłada bowiem, iż przedłużenie terminu zwrotu może nastąpić także w sytuacji, gdy wykazany w deklaracji zwrot okaże się zwrotem uzasadnionym. Zabezpieczeniem interesów podatnika w tym przypadku jest prawo do odsetek za okres przedłużenia terminu zwrotu. W ten sposób zostaje wyważony interes Skarbu Państwa w postaci mechanizmu umożliwiającego dodatkowe sprawdzenie, czy zwrot nie jest oczywiście bezzasadny oraz interes podatnika, w postaci przysługującej mu rekompensaty w formie odsetek w określonej wysokości. W ocenie Dyrektora IAS, organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał okoliczności, które spowodowały konieczność przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, dlatego zarzut naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p. jest bezzasadny. W tym zakresie wskazano także, że w dniu [...] r. zakończono kontrolę podatkową, w ramach której ujawniono nieprawidłowości, a dokonanie oceny zasadności zwrotu podatku będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowania podatkowego wszczętego wobec Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r.
W skardze z dnia 19 lipca 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora IAS i umorzenie postępowania oraz o zwrot podatku od towarów i usług na rachunek bankowy Spółki, zarzucając naruszenie:
– art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. poprzez niezastosowanie przysługującego Spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
– art. 87 ust. 1, 2 i 6 u.p.t.u. w związku z art. 274b § 1 o.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za badany okres, pomimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia, podczas gdy tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ może korzystać z tego uprawnienia,
W ocenie Skarżącej, w treści postanowienia organu I instancji nie sposób doszukać się przesłanek, które uzasadniałyby przedłużenie terminu dokonania zwrotu podatku. Wskazane przez organ przesłanki są niejasne, nieprecyzyjne i nie świadczą o jakichkolwiek nieprawidłowościach po stronie Spółki. W szczególności stwierdzenie, iż 80% dostawców [...] do dostawcy Spółki, tj. B Sp. z o.o. (dalej - B. Spółka z o.o.) było nierzetelnych trudno uznać za staranną argumentację - organ "nie silił się nawet na wskazanie o jakie konkretnie podmioty chodzi i na jakiej podstawie uznał, że podmioty te były nierzetelne. W szczególności Organ nie wskazał, czy wobec tych podmiotów wydano prawomocne decyzje lub wyroki, które potwierdzałyby zarzuty Organu o ich nierzetelności, czy też zarzuty te stanowią wyłącznie opinię Kontrolujących." Organ nie wskazał, co do których konkretnie transakcji ma zastrzeżenia, a które mieszczą się w tej części 20%, które zdaniem kontrolujących, wątpliwości nie budzą. Ponadto zwrócono uwagę w skardze, że organ I instancji nie wyartykułował w treści uzasadnienia swojego postanowienia w ogóle żadnych wątpliwości, czy powodów, które dotyczyłyby bezpośrednio działania Spółki i które uzasadniałyby przedłużenie terminu zwrotu VAT. Tym samym nie skonkretyzował przyczyn uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu.
Przez wzgląd na powyższe, zdaniem Skarżącej, Dyrektor IAS powinien uchylić postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności przedłużenia Skarżącej terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r. w oparciu o art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zgodnie z którym zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Na wstępie należy zaznaczyć, że tut. Sąd orzekał już w podobnym stanie faktycznym i prawnym, gdzie:
– wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 548/19 oddalił skargę tej samej strony Skarżącej. Sprawa dotyczyła postanowienie Dyrektora IAS z dnia [...] r. nr [...] ([...]) w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r.
– wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 968/19 oddalił skargę tej samej strony Skarżącej. Sprawa dotyczyła postanowienie Dyrektora IAS z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wywody tych orzeczeń i posłużył się ich argumentacją.
Weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji (art. 87 ust. 2b u.p.t.u.).
Wskazać należy, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług w tym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE. L. 06. 347. 1 – dalej dyrektywa 112). Zgodnie z art. 273 tej dyrektywy, państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanych prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112 w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem określoną swobodę przy formułowaniu wymogów zwrotu nadwyżki podatku VAT, w tym przedłużeniu terminu jej zwrotu. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest w uzasadnionych przypadkach dopuszczalna, choć – jak podkreślił Europejski Trybunał Sprawiedliwości - nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu podatku z budżetu (zob. pkt 32 wyroku ETS z dnia 25 października 2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. 1-2001). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie podkreślał, że państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę VAT (zob. wyrok w sprawie: Molenheide i in., pkt 47; wyroki: z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. s. I 1609, pkt 71, oraz z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, Zb.Orz., s. 6161, pkt 54). W orzecznictwie akcentuje się szczególny charakter instytucji przedłużenia zwrotu podatku jako odstępstwa od zasady neutralności podatku od towarów i usług. W konsekwencji odroczenie zwrotu podatku od towarów i usług powinno być należycie i wyczerpująco uzasadnione, tak by nie było wątpliwości, że w danej sprawie rzeczywiście istnieje konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku zgodnie z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I FSK 115/19, Lex nr 2636089).
Dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług nie jest warunkowana istnieniem konkretnych dowodów, czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, wystarczające w tym względzie jest bowiem istnienie uzasadnionego podejrzenia, czy też wątpliwości co do rozliczeń podatnika, które wymagają dalszego sprawdzenia (zob. np. wyroki NSA: z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt I FSK 135/17, Lex nr 2591621; z dnia 18 września 2018 r. sygn. akt I FSK 1232/16, Lex nr 2563747; z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I FSK 944/19, Lex nr 2703807).
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że w okolicznościach faktycznych sprawy – w świetle art. 87 ust. 2 u.p.t.u. – istniały przesłanki uzasadniające powstanie wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, a tym samym do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu jego zwrotu.
W sprawie zasadność zwrotu podatku za lipiec 2015 r. podlegała weryfikacji w ramach kontroli podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy przedłużył termin zwrotu podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Przed zakończeniem czynności kontrolnych organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. po raz drugi przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł do dnia [...] r. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. przedłużono termin zwrotu podatku do dnia [...] r. Po raz czwarty organ I instancji przedłużył termin zwrotu podatku postanowieniem z dnia [...] r., wskazując datę [...] r. (doręczone Spółce w dniu [...] r.).
Uzasadniając wydane postanowienie z dnia [...] r. organ I instancji wskazał, iż analiza dokumentacji księgowej Spółki przedłożonej w trakcie kontroli, w tym faktur dokumentujących nabycie towarów handlowych, wykazała, że w okresie objętym kontrolą Spółka nabyła [...] od jednego kontrahenta, tj. B. Spółka z.o.o. Natomiast weryfikacja dostawców tego kontrahenta, dokonana przez organy podatkowe, wskazuje, że podmioty te w 80% okazały się nierzetelne, podejrzane o dokonywanie oszustw w transakcjach handlowych, czy też z mocy prawa zostały wykreślone z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Ponadto wskazał, że zakończona kontrola wykazała nieprawidłowości, a ocena zasadności zwrotu podatku od towarów i usług będzie możliwa dopiero po zakończeniu postępowania podatkowego wszczętego wobec Spółki w sprawie rozliczenia podatku za lipiec 2015 r.
W ocenie organu I instancji, okoliczności te uzasadniają kolejne przedłużenie terminu zadeklarowanej kwoty podatku do zwrotu do dnia [...] r., ze względu na konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia. Organ wskazał, że w związku z tym będą prowadzone w toku postępowania podatkowego dalsze czynności zmierzające do weryfikacji rozliczeń, w tym badanie rzetelności dokonywanych transakcji oraz ustalenie źródła pochodzenia towaru będącego przedmiotem fakturowania.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, iż bezsprzecznym jest, że zwrot wykazany w złożonej za lipiec 2015 r. korekcie deklaracji VAT-7 nie jest oczywisty. Według organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na wątpliwość co do autentyczności zdarzeń gospodarczych odnoszących się do transakcji zawartych przez Spółkę z jej kontrahentem, a udokumentowanych fakturami VAT, które Skarżąca wykazała w rozliczeniu podatku od towarów i usług za okres objęty kontrolą podatkową.
Z tych też względów, zdaniem Dyrektora IAS, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, koniecznym było zgromadzenie dodatkowego materiału dowodowego. Zwrócił przy tym uwagę, że dokumenty, tyczące się zwłaszcza powzięcia informacji na temat ujawnienia kolejnych podmiotów uczestniczących w całościowym mechanizmie obrotu gospodarczego, tj. pośrednich kontrahentów Spółki występujących na poszczególnych jego etapach, organ I instancji uzyskał dopiero po upływie ustawowego terminu dokonania zwrotu podatku. Wskazał również, że kontrola podatkowa zakończyła się dopiero w dniu [...] r., a organ I instancji w dniu [...] r. wszczął w stosunku do Spółki postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r., jak również w dalszym ciągu podejmuje czynności mające na celu dokonanie weryfikacji prawidłowości wykazanego przez Spółkę w korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2015 r. zwrotu podatku. W tym zakresie bowiem zwrócono się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. o przekazanie, po zakończeniu kontroli prowadzonej wobec R. S., uwierzytelnionej kserokopii protokołu dokumentującego przeprowadzone czynności kontrolne. W ocenie Dyrektora IAS, uzyskanie w powyższym zakresie informacje, pozwolą dopiero organowi I instancji ustalić, czy operacje gospodarcze zawarte przez stronę w lipcu 2015 r. z podmiotami - tj. jej bezpośrednimi lub też pośrednimi kontrahentami - miały faktycznie miejsce, a zatem, czy wykazany przez nią zwrot podatku jest zasadny.
W dalszej kolejności podnieść należy, że potrzeba weryfikacji zasadności zwrotu podatku od towarów i usług nie jest okolicznością nową, ani dla organu, ani dla Spółki. Jak już wskazywano, pierwsze postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2015 r. wydane zostało w dniu [...] r., z uwagi na potrzebę potwierdzenia rzetelności transakcji dokonywanych przez Spółkę (w zakresie obrotu [...]) z innymi podmiotami, w tym ustalenia źródła pochodzenia towarów nabytych przez nią. Następnie wydane zostały jeszcze trzy postanowienia w tym przedmiocie (włącznie z postanowieniem kontrolowanym organu I instancji z dnia [...] r.). Sąd, oceniając prawidłowość postępowania organów podatkowych ma na uwadze nie tylko treść postanowienia organu I instancji, ale również zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, który dokonał, będąc do tego uprawniony i zobowiązany (art. 127 o.p.) samodzielnej analizy okoliczności uzasadniających kolejną prolongatę zwrotu podatku. Podkreślić należy, iż organ I instancji, uzasadniając przedłużenie terminu zwrotu podatku do [...] r. wskazał, że w sprawie będą prowadzone dalsze czynności zmierzające do weryfikacji rozliczeń Spółki, w tym zbadania rzetelności dokonywanych transakcji oraz ustalenia źródła pochodzenia towaru będącego przedmiotem fakturowania.
Przez wzgląd na powyższe, nie można podzielić zarzutu Skarżącej, że organ I instancji nie wskazał żadnych przesłanek, które dawałyby podstawę do przedłużenia Spółce terminu zwrotu podatku od towarów i usług.
Z postanowienia organu I instancji, jak również z zaskarżonego postanowienia wynika, iż dotychczas zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na istnienie wątpliwości co do przebiegu transakcji pomiędzy Spółką i jej kontrahentem – B. Spółka z o.o. - co skutkowało obowiązkiem sprawdzenia, czy dokumentacja odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych. Kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynika bowiem z nabycia oleju rzepakowego od podmiotu, który w ocenie organu podatkowego, pełnił rolę bufora w oszustwie typu karuzelowego. Podkreślić w tym miejscu należy, że przy podejrzeniu tzw. oszustwa karuzelowego - a w stosunku do Skarżącej istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż w takim właśnie oszustwie uczestniczyła - kontrola podatkowa wymaga zwykle sprawdzenia transakcji w podmiotach uczestniczących na różnych etapach łańcucha dostaw, przy czym zasadniczo to do organu podatkowego należy dobór metod i środków weryfikacji transakcji, o ile są zgodnie z prawem. W rozstrzygnięciu drugoinstancyjnym podkreślono również, że organ I instancji wciąż dokonuje weryfikacji zasadności zwrotu podatku podejmując stosowne czynności. Mianowicie pismem z dnia 14 marca 2019 r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. o przekazanie, po zakończeniu kontroli prowadzonej wobec R. S., uwierzytelnionej kserokopii protokołu dokumentującego przeprowadzone czynności kontrolne.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej, możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie wymaga zgromadzenia przez organ podatkowy "materialnych dowodów" na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu. W sprawie o przedłużenie terminu zwrotu podatku (co trafnie zwerbalizował WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 515/19, Lex nr 2703387), organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. W sprawie zatem nie chodzi o wykazanie, że zwrot jest zasadny, czy niezasadny, ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Istotą postępowania w sprawie przedłużenia terminu zwrotu jest jedynie uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. Dlatego organ podatkowy nie musiał, czego domagała się Skarżąca, wskazać, czy wobec dostawców B. Spółka z o.o. wydano prawomocne decyzje lub wyroki, które potwierdzałyby zarzuty organu.
W ocenie Sądu, argumentacja organów podatkowych wskazuje na istnienie potrzeby dodatkowego badania i weryfikowania zasadności zwrotu podatku, co uzasadnia zastosowanie wobec Skarżącej art. 87 ust. 2 u.p.t.u., a zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie organu I instancji, nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI