I SA/GL 120/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2020-11-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacje oświatowezwrot dotacjinieprawidłowe wykorzystanie środkównadmierna wysokość dotacjifinanse publiczneustawa o finansach publicznychustawa o systemie oświatypostępowanie administracyjneWSAorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot dotacji oświatowej za lata 2014-2015, zarzucając naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd uznał, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości z powodu błędnego wykazywania liczby uczniów oraz wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, m.in. na cele reklamowe i niezgodne z przepisami płatności składek. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. określającą zwrot dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za lata 2014 i 2015 dla szkół A i B. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika, brak wydania postanowienia o włączeniu dowodów do materiału dowodowego oraz błędną podstawę prawną. Podnosił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, dotyczące błędnej subsumpcji stanu faktycznego, niezastosowania art. 90 ust. 3da ustawy o systemie oświaty, błędnego zastosowania przepisów o zwrocie dotacji i terminach naliczania odsetek, a także niezastosowania art. 251 ust. 5 i 4 u.f.p. oraz art. 81 § 1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzut dotyczący doręczenia decyzji z pominięciem pełnomocnika jest bezzasadny, gdyż pełnomocnictwo obejmowało jedynie postępowanie odwoławcze. Sąd podzielił stanowisko organów, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości z powodu błędnego wykazywania liczby uczniów oraz wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, m.in. na cele reklamowe, niezgodne z przepisami płatności składek za poprzedni rok oraz błędnie przypisane faktury za wynajem. Sąd podkreślił, że dotacje stanowią środki publiczne podlegające ścisłej kontroli, a beneficjent jest zobowiązany do udokumentowania sposobu ich wydatkowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika, jeśli nie powoduje negatywnych konsekwencji procesowych dla strony, nie pozbawia decyzji skuteczności prawnej i nie powoduje jej nieistnienia. Sąd przychylił się do poglądu, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne również wtedy, gdy została doręczona wadliwie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnictwo obejmowało jedynie postępowanie odwoławcze, a nie postępowanie pierwszoinstancyjne po wydaniu decyzji kasacyjnej. Ponadto, nawet gdyby doręczenie było wadliwe, nie wykazało negatywnych skutków procesowych dla strony, a decyzja wchodzi do obrotu prawnego z chwilą doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 252 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.

u.s.o. art. 90 § ust. 3 i 3d

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dotacje dla szkół niepublicznych przysługują na ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Dotacje są przeznaczone na pokrycie wydatków bieżących szkół, z wyjątkiem wydatków inwestycyjnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.f.p. art. 252 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Definicja dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

u.f.p. art. 251 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Przepisy dotyczące wykorzystania i zwrotu dotacji.

u.f.p. art. 44 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Wymóg terminowości wydatków publicznych.

u.s.u.s. art. 47 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społeczznych

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 40 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism pełnomocnikowi.

k.p.a. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wydawania postanowień w toku postępowania.

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 110

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Związanie organu decyzją.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych instrumentach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości z powodu błędnego wykazywania liczby uczniów. Dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, m.in. na cele reklamowe i niezgodne z przepisami płatności składek. Doręczenie decyzji organu I instancji stronie z pominięciem pełnomocnika nie powoduje jej nieistnienia, jeśli nie rodzi negatywnych skutków procesowych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika. Zarzut naruszenia art. 123 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o włączeniu dowodów do materiału dowodowego. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących zwrotu dotacji i terminów naliczania odsetek. Zarzut niezastosowania art. 90 ust. 3da u.s.o. do stanów faktycznych sprzed jego wejścia w życie.

Godne uwagi sformułowania

Dotacje stanowią środki publiczne, które podlegają szczególnemu reżimowi kontroli co do zasadności ich wydatkowania. Doręczenie decyzji stronie, nawet w przypadku gdy tę decyzję zgodnie z prawem należało doręczyć jej pełnomocnikowi, powoduje, że decyzja taka weszła jednak do obrotu prawnego. Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio, co nie uzasadnia przeznaczenie na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Skład orzekający

Monika Krywow

asesor

Paweł Kornacki

sędzia

Wojciech Gapiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dotacji oświatowych, zasad wykorzystania środków publicznych, doręczeń w postępowaniu administracyjnym oraz dopuszczalności wydatków na cele promocyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących dotacji oświatowych i finansów publicznych. Interpretacja doręczeń może być rozbieżna w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy rozliczenia dotacji oświatowych, co jest istotne dla placówek edukacyjnych i samorządów. Kwestia dopuszczalności wydatków na reklamę oraz interpretacja przepisów o doręczeniach są interesujące z perspektywy prawniczej.

Czy pieniądze na reklamę szkoły można wziąć z dotacji? WSA wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gl 120/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Monika Krywow
Paweł Kornacki
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 1311/21 - Wyrok NSA z 2025-01-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 252 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 2156
art. 90 ust. 3 i 3d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji za 2014 r. i 2015 r., która podlega zwrotowi oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej – organ odwoławczy, Kolegium, SKO) zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania T. K. (dalej – Strona, Skarżący, Zobowiązany), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia [...] r. nr [...]:
1) Określającą wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez Skarżącego, będącego organem prowadzącym A w K. (dalej – A.) w kwocie [...] zł, w tym: za 2014 r. w kwocie [...] zł, za 2015 r. w kwocie [...] zł, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Wskazującej, że odsetki nalicza się, jeżeli dotacja nie zostanie zwrócona w terminie, po upływie 15 dni od daty doręczenia decyzji.
2) Określającą wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez Skarżącego, będącego organem prowadzącym B w K. (dalej – B), za 2014 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Wskazującej, że odsetki nalicza się, jeżeli dotacja nie zostanie zwrócona w terminie, po upływie 15 dni od daty doręczenia decyzji.
3) Określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Skarżącego, będącego organem prowadzącym A w K., za 2014 r. w kwocie [...] zł. Wskazującej, że od kwoty [...] zł naliczane są odsetki za zwłokę jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu miasta K., tj. od dnia 12 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty.
4) Określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Skarżącego, będącego organem prowadzącym A w K., za 2015 r. w kwocie [...] zł. Wskazującej, że od kwoty [...] zł naliczane są odsetki za zwłokę jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu miasta K., tj. od dnia 16 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty.
5) Określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Skarżącego, będącego organem prowadzącym B w K., za 2014 r. w kwocie [...] zł. Wskazującej, że od kwoty [...] zł naliczane są odsetki za zwłokę jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu miasta K., tj. od dnia 12 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty.
6) Określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Skarżącego, będącego organem prowadzącym B w K., za 2015 r. w kwocie [...] zł. Wskazującej, że od kwoty [...] zł naliczane są odsetki za zwłokę jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu miasta K., tj. od dnia 16 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty.
7) Nakazującej Skarżącemu dokonanie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego, wraz z odsetkami, w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy Urzędu Miasta K..
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. organ I instancji zawiadomił Zobowiązanego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia kwoty podlegającej zwrotowi za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i pobranej w nadmiernej wysokości.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] r. organ I instancji określił Skarżącemu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2014 i 2015 dla każdej z dwóch prowadzonych szkół.
Rozstrzygnięcie to na skutek odwołania Skarżącego zostało decyzją Kolegium z dnia [...] r. nr [...] uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Kolegium wskazało, iż w końcowej części sentencji organ stwierdził, iż łączna kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za okres 2014-2015 dotycząca wszystkich szkół wynosi [...] zł. Natomiast w związku z faktem, iż nie można było określić jakie kwoty dotyczą liceum, a jakie szkoły policealnej w zakresie przedstawionych dokumentów przesłanych w ramach zastrzeżeń do protokołu z kontroli, a dotyczących pochodnych od wynagrodzeń, dokonano pomniejszenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem sumarycznie dla obu szkół o kwotę [...] zł i w związku z tym kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi [...] zł. W istocie więc Kolegium uznało, że organ I instancji nie określił w sposób jednoznaczny kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem SKO, kwota ta musi być ustalona w wartości pewnej, na podstawie kompleksowo zebranych dokumentów i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych.
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. określił Skarżącemu wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2014 i 2015 rok oddzielnie dla każdej z prowadzonych szkół i nakazał dokonanie zwrotu dotacji w terminie 15 dni od daty doręczenia decyzji.
W motywach decyzji wskazano, że Zobowiązany na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm. – w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. i 2015 r. – dalej u.s.o.), jako organ prowadzący A w K. (dalej - A.) oraz B w K. (dalej – B) otrzymał z budżetu miasta K. dotację na działalność oświatową:
1) w roku 2014 w kwocie [...] zł, w tym:
– [...] zł na rzecz A.;
– [...] zł na rzecz B;
2) w roku 2015 w kwocie [...] zł, w tym:
– [...] zł na rzecz A.;
– [...] zł na rzecz B.
Następnie organ I instancji odrębnie dla każdej szkoły wykazał kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W obu placówkach wiązało się to z wykazaniem większej liczby uczniów, niż faktycznie uczestniczących w zajęciach w wymiarze przekraczającym 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Ponadto w A. ujawniono pobieranie dotacji na ucznia, który nie legitymował się świadectwem ukończenia ósmej klasy. W efekcie, jak wskazał Prezydent Miasta, na rzecz A. pobrana została dotacja w nadmiernej wysokości w łącznej kwocie [...] zł (2014 r. – [...] zł, 2015 r. – [...] zł). Natomiast na rzecz B pobrano dotację w nadmiernej wysokości jedynie w 2014 r., a jej wysokość ustalono na kwotę [...] zł.
W kwestii wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, która przekazana została na rzecz A. w 2014 r., wskazano na:
– wynagrodzenia nauczycieli wynikające z umów zleceń, gdzie ujawniono różnice pomiędzy danymi zamieszczonymi w rozliczeniu dotacji sporządzonym przez Skarżącego, a faktycznie wypłaconymi kwotami. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 7-12);
– wynagrodzenia pozostałych pracowników niebędących nauczycielami (w tym dyrektora szkoły) wynikające z umów zleceń i umów o pracę, gdzie ujawniono różnice pomiędzy danymi zamieszczonymi w rozliczeniu dotacji sporządzonym przez Skarżącego, a faktycznie wypłaconymi kwotami. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 12-30);
– pochodne od wynagrodzeń nauczycieli i pozostałych pracowników (składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy) wobec nieudokumentowania ich poniesienia. Ponadto zakwestionowano prawidłowość wydatkowania środków dotacji na zapłatę składki za listopad 2014 r., która została rozliczona w 2015 r., tj. po roku budżetowym, na który została przyznana dotacja. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 30-39);
– pozostałe wydatki nie stanowiące wydatków inwestycyjnych, przeznaczone na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wskazano w tym zakresie na wydatek za usługi telekomunikacyjne, który został wykazany w rozliczeniu dotacji w kwocie wyższej od faktycznie poniesionej. Ponadto zanegowano zasadność pokrywania ze środków dotacji wydatków na kampanie społeczne i inne formy reklamowania szkoły uznając, że nie są to działania związane z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 39-42).
Natomiast w kwestii wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, która przekazana została na rzecz A. w 2015 r., wskazano na:
– wynagrodzenia nauczycieli wynikające z umów zleceń, gdzie ujawniono różnice pomiędzy danymi zamieszczonymi w rozliczeniu dotacji sporządzonym przez Skarżącego, a faktycznie wypłaconymi kwotami. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 42-43);
– pozostałe wydatki nie stanowiące wydatków inwestycyjnych, przeznaczone na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Zanegowano w tej materii zasadność pokrywania ze środków dotacji wydatków na kampanie społeczne i inne formy reklamowania szkoły uznając, że nie są to działania związane z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 43-45);
– wydatki dotyczące wynajmu pomieszczeń na zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze. Faktura dotycząca wynajmu wspomnianych pomieszczeń została błędnie rozliczona ze środków dotacji przekazanej na rzecz A. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 45-46).
Analiza materiału dowodowego doprowadziła również organ I instancji do stwierdzenia nieprawidłowości w wydatkowaniu dotacji przekazanej na rzecz B w 2014 r., które stanowią o jej wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem. W tej materii wskazano na:
– wynagrodzenia nauczycieli wynikające z umów zleceń, które wypłacone zostały w kwotach niższych od tych podanych przez Skarżącego w rozliczeniu dotacji. Ponadto część wypłat nie została udokumentowana umowami oraz potwierdzeniami zapłaty. Łącznie w tym zakresie wydatkowano niezgodnie z przeznaczeniem kwotę [...] zł. Szczegółowy opis wskazanych uchybień zamieszczono na s. 46-50 decyzji organu I instancji;
– wynagrodzenia pozostałych pracowników niebędących nauczycielami (w tym dyrektora generalnego) wynikające z umów zleceń i umów o pracę, gdzie ujawniono różnice pomiędzy danymi zamieszczonymi w rozliczeniu dotacji sporządzonym przez Skarżącego, a faktycznie wypłaconymi kwotami. Łącznie w tym zakresie wydatkowano niezgodnie z przeznaczeniem kwotę [...] zł. Szczegółowy opis wskazanych uchybień zamieszczono na s. 50-63 decyzji organu I instancji;
– pochodne od wynagrodzeń nauczycieli i pozostałych pracowników (składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy) wobec nieudokumentowania ich poniesienia. Ponadto zakwestionowano prawidłowość wydatkowania środków dotacji na zapłatę składki za listopad 2014 r., która została rozliczona w 2015 r., tj. po roku budżetowym, na który została przyznana dotacja. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 63-72);
– pozostałe wydatki nie stanowiące wydatków inwestycyjnych, przeznaczone na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Zanegowano w tej materii zasadność pokrywania ze środków dotacji wydatków na kampanie społeczne i inne formy reklamowania szkoły uznając, że nie są to działania związane z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia. Przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę, która łącznie wyniosła [...] zł (szczegółowy opis znajduje się w decyzji organu I instancji s. 72-74).
W ocenie Prezydenta Miasta, dotacja przekazana B w 2015 r. była wykorzystana niegodnie z przeznaczeniem z uwagi na dwie grupy wydatków. Pierwsza z nich dotyczy płatności za wykonanie materiałów reklamujących i promujących szkołę (wydruk banerów, druk ulotek). Takie spożytkowanie środków dotacji, w opinii organu I instancji, nie służy realizacji celów kształcenia określonych w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. Szczegółowy opis wskazanych uchybień zamieszczono na s. 46-50 decyzji organu I instancji. Ponadto według organu I instancji, faktura dotycząca wynajmu pomieszczeń została błędnie rozliczona ze środków dotacji przekazanej na rzecz B. Okoliczność ta została przyznana przez Zobowiązanego. Wobec tego przyjęto, że nieprawidłowo wydatkowano w tym zakresie kwotę [...] zł.
Pismem z dnia 17 czerwca 2019 r. Skarżący wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego:
a) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jej doręczenie bezpośrednio Stronie z pominięciem prawidłowo umocowanego w dniu 26 stycznia 2017 r. pełnomocnika w osobie S. K., co spowodowało, iż decyzja nie weszła do obrotu prawnego;
b) naruszenie art. 90 ust. 3e ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm. – dalej u.s.o.) oraz § 13 i n. uchwały nr XXXVIII/880/13 Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonych dotacji (Dziennik Urz. Woj. Śląskiego z 2013 r. poz. 4880 – dalej uchwała) poprzez brak wydania decyzji oddzielnie dla każdej z dwóch prowadzonych szkół, z uwagi na to, że każda z tych szkół ma odrębny numer ewidencyjny;
c) naruszenie art. 123 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niewydaniu postanowienia o włączeniu do materiału dowodowego wyników z protokołu kontroli z dnia [...] r., a także przedstawionej organowi dokumentacji rozliczeniowo-finansowej za rok 2014 i 2015, a tym samym niedopuszczeniu tych dowodów w trakcie postępowania, podczas gdy zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt I SA/Po 335/16 organ administracji określa zakres postępowania dowodowego w formie postanowienia;
d) naruszenie art. 6, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez podanie błędnej podstawy prawnej decyzji w odniesieniu do różnic w kwotach brutto i netto w rozliczeniu dotacji - z uzasadnienia decyzji, wskazanego terminu płatności i wskazanego terminu naliczania odsetek nie wynika, iż organowi chodziło o inną podstawę prawną, tj. o dotację niewykorzystaną - z uwagi na fakt, iż podstawą zakwestionowania wydatków były kwestie dotyczące błędnego rozliczenia dotacji, tj. różnicy między dotacja faktycznie zapłaconą w kwocie netto, a rozliczoną w zaważonej kwocie brutto;
e) naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa i zasady legalności wyrażonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 w związku z art. art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji od strony faktycznej i prawnej poprzez podanie w sentencji decyzji kwot podlegających zwrotowi w odniesieniu do dwóch szkół jednocześnie zamiast wydania odrębnych decyzji dla każdej ze szkół, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji oraz prowadzi do naruszenia interesu skarżącego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm. – dalej u.f.p.) w związku z art. 90 ust. 3d u.s.o. przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego stanu faktycznego poprzez uznanie, iż wydatkami niezgodnymi z przeznaczeniem były płatności za należności z ubiegłego roku 2014, tj. do zapłaty składek z dnia 30 stycznia 2015 r. poprzez uznanie, iż wydatkami niezgodnymi z przeznaczeniem były stwierdzone różnice w kwotach brutto i netto w rozliczeniu dotacji;
b) naruszenie art. 90 ust. 3da u.s.o. poprzez jego niezastosowanie do wydatków z ubiegłego roku 2014, podczas gdy możliwość rozliczenia wydatków dotyczących innego roku potwierdzona została w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, ponadto doprecyzowujący charakter nowelizacji, na podstawie której wprowadzony został w przepis, potwierdzony został w wyrokach WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17 oraz z dnia 20 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1773/17;
c) błędne zastosowanie art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez zażądanie w decyzji zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego - w rozstrzygnięciu organ w żadnym punkcie nie określił dotacji niewykorzystanej do końca roku i podlegającej zwrotowi, a tym samym punkt 7 zaskarżonej decyzji wprowadza chaos co do terminów naliczania odsetek, bowiem dotacja niewykorzystana ma inny termin ich naliczania wskazany w art. 251 ust. 1 u.f.p.;
d) błędne zastosowanie art. 252 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w związku z zarzutem naruszenia prawa materialnego w lit. c poprzez błędne wskazanie terminów naliczania odsetek od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości;
e) naruszenie art. 251 ust. 5 u.f.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy spełnione mogły zostać przesłanki do jego zastosowania w braku przesłanek do stosowania art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. - podstawą zakwestionowania wydatków na stwierdzone różnice w kwotach netto i brutto był brak dowodów na poniesienie tych wydatków - zarzut powyższy potwierdza orzecznictwo sądowe;
f) naruszenie art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu do poniesionych przez Zobowiązanego wydatków rozliczonych z dotacji oświatowej w 2014 i 2015 roku, zwłaszcza do wydatku na pochodne od wynagrodzeń, podczas gdy dotacja oświatowa wykorzystana może być oprócz zapłaty również poprzez realizację celów wskazanych każdorazowo w akcie prawa miejscowego wydanym na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. co potwierdzają liczne orzeczenia;
g) naruszenie art. 81 § 1 o.p. w związku z art. 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż nie ma możliwości dokonania korekty rozliczenia dotacji, w tym korekty pobranego wynagrodzenia z tytułu pełnionej statutowej funkcji.
Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ponieważ przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przychylając się do argumentacji odwołania decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne z dnia [...] r.
Kolegium w pierwszej kolejności przywołało przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie, tj. art. 67, art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2 oraz art. 252 ust. 1, 3, 4, 5 u.f.p., a ponadto art. 90 ust. 3, 3f i 3d u.s.o. (uwzględniono nowelizację ust. 3 i 3d obowiązującą od 31 marca 2015 r.) oraz obowiązujący od 1 stycznia 2017 r. art. 90 ust. 3 da u.s.o.
Zajmując się zarzutem naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. stwierdzono, że jest on bezpodstawny. Otóż, jak wskazano, z treści dokumentu z dnia 26 stycznia 2017 r. wynika, iż Zobowiązany udzielił S. K. pełnomocnictwa do reprezentowania go w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] r. W opinii SKO, pełnomocnictwo to nie rozciągało się na postępowanie pierwszoinstancyjne prowadzone po wydaniu decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.
Kolegium nie przychyliło się do twierdzenia Skarżącego, iż ze względu na to, że każda szkoła posiada własny numer ewidencyjny, to organ winien wydać odrębne decyzje do każdej z placówek. Ponadto nie zgodziło się, że taka decyzja uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji oraz prowadzi do naruszenia interesu skarżącego. Stanowisko w tej materii SKO uargumentowało tym, że sentencja decyzji obejmuje 7 punktów, które odnoszą się odrębnie do każdej ze szkół i zarazem odrębnie do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto każdy zakwestionowany przez organ I instancji wydatek został szczegółowo opisany i wyjaśniony w uzasadnieniu decyzji, z odniesieniem do szkoły, której dotyczy i roku budżetowego.
Natomiast w zakresie naruszenia art. 123 § 1 k.p.a. SKO podniosło, że organ I instancji istotnie nie wydał postanowienia o włączeniu do materiału dowodowego protokołu kontroli i przedstawionej dokumentacji rozliczeniowo-finansowej, lecz uchybienie to, w jego ocenie, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim, jak zaznaczyło Kolegium, brak postanowienia nie świadczy o niedopuszczeniu wskazanych dowodów w trakcie postępowania, gdyż zostały one w tym postępowaniu uwzględnione i organ do każdego z dowodów odniósł się w uzasadnieniu decyzji. Ponadto dodano, że Zobowiązany miał zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
W dalszej części zaskarżonej decyzji podniesiono, że w sprawie nie miał zastosowania art. 251 u.f.p. regulujący kwestię zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Otóż analiza rozliczenia dotacji nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że została ona w całości wykorzystana. Jednocześnie zaznaczono, że w przepisach dotyczących przyznawania i rozliczania dotacji nie przewiduje się rozliczania dotacji w kwotach "netto i brutto", jak sugeruje Skarżący. W tej sytuacji, według Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał, że kwoty stanowiące różnicę pomiędzy kwotą wskazaną w rozliczeniu wykorzystania dotacji a kwotą faktycznie wypłaconą nauczycielom i pozostałym pracownikom wskazują, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Ustalono bowiem, że kwoty faktycznie wypłacane były niższe do podawanych przez Skarżącego, a w niektórych przypadkach brak było umowy, bądź potwierdzenia zapłaty. Oznacza to, że dotacja w tej części została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, tj. na wydatki inne niż wynagrodzenia i ich pochodne. Z powyższych względów, jak stwierdziło SKO, bezzasadny jest zarzut dotyczący podania błędnej podstawy prawnej, a także zarzut dotyczący punktu 7 sentencji, odnoszący się do terminu zwrotu dotacji pobranych w nadmiernej wysokości i wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji. Zdaniem Kolegium, termin określony w art. 252 ust. 2 u.f.p. powinien być liczony od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż to ten organ stwierdza okoliczności dotyczące wykorzystania dotacji niegodnie z przeznaczeniem i pobrania w nadmiernej wysokości.
Kolegium w zaskarżonej decyzji wyraziło również pogląd, że powoływana przez Stronę nowelizacja art. 90 u.s.o. polegająca na dodaniu ust. 3da pozostaje bez wpływu na zakwestionowane przez organ wydatki z tytułu zaległych składek, bowiem w art. 90 ust. 3d u.s.o. wskazano, że dotacja jest przeznaczona wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących, a nie zaległych. Składka za listopad 2014 r. powinna być zapłacona w grudniu 2014 r., co oznacza, że jej uregulowanie w 2015 r. dotyczyło już zaległości w tym zakresie.
W świetle art. 251 ust. 1 i 4 u.f.p. Kolegium uznało, że nie sposób przyjąć, iż do wykazania, że dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem wystarczy wskazanie, że zostały zrealizowane cele bez udokumentowania sposobu w jaki to nastąpiło. Otóż zdaniem Kolegium, ze względu na art. 126 u.f.p. sposób wykorzystania dotacji pochodzących ze środków publicznych jest pod szczególną kontrolą. W interesie społecznym leży bowiem, aby środki te były przeznaczone tylko i wyłącznie na dotowane zadania, a obowiązkiem dotującego jest kontrolowanie wydatkowania przyznanych dotacji.
Podzielono pogląd organu I instancji o niedopuszczalności dokonania korekty rozliczenia dotacji, w tym korekty pobranego wynagrodzenia z tytułu pełnionej statutowej funkcji. Uzasadniono to tym, że art. 67 u.f.p. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów działu III Ordynacji. Oznacza to, że nie wszystkie normy zawarte w tym dziale znajdą zastosowanie do środków publicznych, pochodzących z dotacji, gdyż trzeba mieć na względzie odrębności wynikające z ustawy o finansach publicznych. Przepis art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej odnosi się natomiast do korekty deklaracji, które to deklaracje nie występują w przepisach ustawy o finansach publicznych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad ogólnych postępowania, Kolegium stwierdziło, iż nie zamierza wdawać się w polemikę z treścią przytoczonych wyroków oraz tez z piśmiennictwa. Zgodnie bowiem z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powołane w odwołaniu orzeczenia sądów, poglądy przedstawione w literaturze, czy stanowiska zaprezentowane w pismach różnych organów nie są źródłem prawa i organy nie są nimi związane. Nie stanowią one również dowodów, o których mowa w art. 75 k.p.a.
W skardze z dnia 23 grudnia 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego:
a) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ I instancji prawidłowo doręczył decyzję nr [...] z dnia [...] r. bezpośrednio Skarżącemu, podczas gdy nastąpiło to z pominięciem prawidłowo umocowanego pełnomocnika. W dniu 26 stycznia 2017 r. Skarżący umocował pełnomocnika w osobie S. K. do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] . Przedstawiciele doktryny: M. Jaśkowska oraz A. Wróbel stoją na stanowisku, iż doręczenie postanowienia lub decyzji Stronie, która ustanowiła pełnomocnika, nie jest skuteczne, tj. nie powoduje wejścia orzeczenia do obrotu prawnego, które następuje dopiero z chwilą doręczenia orzeczenia ustanowionemu pełnomocnikowi strony. Doręczenie decyzji wyłącznie stronie spowodowało, iż w rzeczywistości decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. nie weszła do obrotu prawnego;
b) naruszenie art. 123 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niewydaniu w trakcie postępowania administracyjnego postanowienia o włączeniu do materiału dowodowego wyników z protokołu kontroli o nr [...] z dnia [...] r. (a tym samym niedopuszczeniu w trakcie postępowania dowodu z wyników z protokołu kontroli z dnia [...] r.), a także przedstawionej Prezydentowi Miasta K. dokumentacji rozliczeniowo-finansowej (a tym samym niedopuszczeniu w trakcie postępowania dowodu z przedstawionej dokumentacji rozliczeniowo-finansowej za rok 2014 i 2015), podczas gdy zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt I SA/Po 335/16: "Organ administracji określa zakres postępowania dowodowego w formie postanowienia. W tym postanowieniu winien wskazać fakty wymagające stwierdzenia oraz dowody, które zamierza przeprowadzić w celu ustalenia określonego faktu (art. 77 § 2 k.p.a.). Należy podkreślić, że postępowanie dowodowe przeprowadza wyłącznie organ władny do orzekania w danej sprawie. W niniejszej sprawie zarówno w postępowaniu w pierwszej jak i drugiej instancji organy właściwe do orzekania w sprawie nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego. Z akt sprawy nie wynika również, że przeprowadziły dowód z wyników kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., choć już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania powołują się na ten dokument. Brak bowiem postanowienia o włączeniu do akt sprawy i przeprowadzeniu wskazanego dowodu", ponadto zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 295/17: "Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 77 § 2 w związku z art. 123 k.p.a. przez stwierdzenie, że zebranie dokumentów w konkretnej sprawie nie wymaga wydania postanowienia o dopuszczeniu ich jako dowodów w sprawie. Zgodnie z art. 77 § 2 k.p.a. organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Zgodnie z tym uregulowaniem w formie postanowienia organ administracji publicznej określa zakres postępowania dowodowego. W postanowieniu dowodowym wymienia fakty wymagające stwierdzenia oraz środki dowodowe. Organ nie jest związany postanowieniem dowodowym tak jak innymi postanowieniami, może je w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić. Postanowienie dowodowe wydawane jest więc w przypadku zamiaru przeprowadzenia określonego dowodu z inicjatywy organu prowadzącego postępowanie, np. dowód z zeznania świadka, dowód z opinii biegłego. Nie ma natomiast potrzeby wydawania postanowienia dowodowego w sytuacji przedłożenia przez stronę dokumentów, ponieważ obowiązkiem organu jest dołączenie do akt sprawy przedłożonych przez stronę dowodów. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji załączył dokumenty przedłożone przez stronę, a więc dopuścił je jako dowód w sprawie" - zauważyć zatem należy, iż organ z własnej inicjatywy wykorzystał ustalenia protokołu z kontroli z dnia [...] r., podobnie z własnej inicjatywy wzywał Skarżącego do przedłożenia konkretnych dokumentów, winien był zatem wydać postanowienie o włączeniu określonej dokumentacji dowodowej w poczet materiału dowodowego, ponadto SKO przyznało rację, iż naruszenie to miało miejsce - organ na str. 8 decyzji wskazuje: "Faktem jest, że w przedmiotowej sprawie organ nie wydal postanowienia o włączeniu do materiału dowodowego protokołu kontroli i przedstawionej dokumentacji rozliczeniowo-finansowej";
c) naruszenie art. 6, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez podanie błędnej podstawy prawnej decyzji w odniesieniu do różnic w kwotach brutto i netto w rozliczeniu dotacji (z uzasadnienia decyzji, wskazanego terminu płatności i wskazanego terminu naliczania odsetek nie wynika, iż organowi chodziło o inną podstawę prawną, tj. o dotację niewykorzystaną) - z uwagi na fakt, iż podstawą zakwestionowania tych wydatków były kwestie dotyczące błędnego rozliczenia dotacji, tj. różnicy między dotacją faktycznie zapłaconą w kwocie netto, a rozliczoną w zawyżonej kwocie brutto - vide: str. 8-20, 22-29, 32-37, 39-40, 47-54, 56-70, 72 decyzji organu I instancji;
d) naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa i zasady legalności wyrażonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji od strony faktycznej i prawnej - co łącznie uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji i zrozumienie tych motywów, uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji oraz prowadzi do naruszenia interesu Skarżącego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w związku z art. 90 ust. 3d u.s.o. przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, poprzez uznanie, iż wydatkami niezgodnymi z przeznaczeniem były wydatki na płatności z ubiegłego roku 2014, tj. do zapłaty składek z dnia 30 stycznia 2015 r., poprzez uznanie, iż wydatkami niezgodnymi z przeznaczeniem były stwierdzone różnice w kwotach brutto i netto w rozliczeniu dotacji (vide: str. 8-20, 22-29, 32-37, 39-40, 47-54, 56-70, 72 decyzji organu I instancji);
b) naruszenie art. 90 ust. 3da u.s.o. poprzez jego niezastosowanie do wydatków z ubiegłego roku 2014, tj. do zapłaty składek z dnia 30 stycznia 2015 r., podczas gdy możliwość rozliczenia wydatków dotyczących innego roku potwierdzona została w następujących orzeczeniach: vide: wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 2197/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2753/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 744/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 703/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2018 r, sygn. akt I SA/Sz 1059/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 125/18 i I SA/Sz 124/18, ponadto doprecyzowujący charakter nowelizacji na podstawie której wprowadzony został wskazany artykuł w dniu 1 stycznia 2017 r. w życie (ustawa z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2016 r. poz. 1010) potwierdzony został w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. I SA/Gl 1225/17 oraz w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1173/17 (organ I instancji przytoczył na str. 21-22, 38-39, 57-58, 71-72 decyzji nieaktualne orzeczenia sądów administracyjnych);
c) błędne zastosowanie art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez zażądanie w decyzji zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego (zauważyć w tym miejscu należy, iż w rozstrzygnięciu organu I instancji w żadnym punkcie w ogóle nie określono wysokości dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego i podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta K., tym samym punkt 7 wprowadza chaos co do prawidłowości ustalonych w rozstrzygnięciu decyzji rodzajów dotacji podlegających zwrotowi, ponadto wprowadza to chaos co do terminów naliczania odsetek, bowiem dotacja niewykorzystana ma inny termin naliczania odsetek wskazany w art. 251 ust. 1 u.f.p.) w terminie 15 dni od dnia doręczenia skarżonej decyzji, podczas gdy stwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., następuje dopiero w decyzji ostatecznej (decyzji organu II instancji) - (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1305/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 września 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 382/17, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 226/18 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. I SA/Sz 756/13 - w przywołanym orzecznictwie podkreśla się, iż przez ",stwierdzenie okoliczności" w omawianym kontekście rozumie się tylko czynność stanowczą i nie pozostawiającą wątpliwości, co do jej merytorycznej zasadności, a za taką czynność wskazane orzecznictwo uznaje decyzję organu administracji publicznej II instancji), ponadto, w orzeczeniu WSA we Wrocławiu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 295/17 Sąd zauważył, iż przez "stwierdzenie okoliczności" w omawianym kontekście rozumie się tylko czynność stanowczą i nie pozostawiającą wątpliwości, co do jej merytoryczności. Organ I instancji dowolnie i niezgodnie z powyższym przepisem wskazał w końcowej części uzasadnienia decyzji, że zwrotu dotacji należy dokonać "w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji";
d) błędne zastosowanie art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w związku z zarzutem prawa materialnego w lit. c, poprzez błędne wskazanie terminów naliczania odsetek od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości;
e) naruszenie art. 251 ust. 5 u.f.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy spełnione mogły zostać przesłanki do jego zastosowania w braku przesłanek do stosowania art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., podstawą zakwestionowania wydatków na stwierdzone różnice w kwotach brutto i netto w rozliczeniu dotacji (vide: str. 8-20, 22-29, 32-37, 39-40, 47-54, 56-70, 72 decyzji organu I instancji) było brak dowodów na poniesienie tych wydatków - powyższy zarzut potwierdza wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 832/17: "Należy podkreślić, że dowody niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji księgowej i obowiązek ich posiadania spoczywa na organie prowadzącym. Dowodów poniesienia tych wydatków skarżące nie przedstawiły, co oznacza nieuprawnione rozliczenie ich z dotacji oświatowej, a w konsekwencji nie wykorzystanie dotacji za dany rok w tej części", ponadto powyższy zarzut potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 439/18: "Prawidłowo została również ustalona kwota dotacji niewykorzystanej w terminie ((...) zł). Na kwotę tę złożyły się wydatki dotyczące: "płac za 03/2012" - brak dowodu poniesienia wydatku w pełnej kwocie ujętej w rozliczeniu, dwukrotnego ujęcia w rozliczeniu faktury i potwierdzenia przelewu dot. "rezerwacji teatru", brak udokumentowania części poniesionego wydatku z tytułu "wywozu odpadów", zakupu energii elektrycznej dot. drugiego z prowadzonych przez Skarżącą w innej gminie przedszkola, "PIT-4R". Na podstawie. art. 251 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty Skarżąca była zobowiązana do udokumentowania poniesionych wydatków. Brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego dokonanie tych wydatków uzasadnia stwierdzenie, że w tej części dotacja nie została wykorzystana w terminie. Środki pochodzące z dotacji muszą być wydatkowane na określony cel, co oznacza, że fakt właściwego wykorzystania dotacji powinien być odpowiednio udokumentowany", ponadto powyższy zarzut potwierdza wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 8/17: " (...) natomiast z niewykorzystaniem dotacji, mamy do czynienia, gdy beneficjent, któremu dotacja została udzielona, nie udowodnił, że ją przeznaczył na określony cel, czyli, że nastąpiła faktyczna zapłata za zadania albo za realizację wskazanych w przepisach celów, na które dotacja została udzielona", ponadto zgodnie wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1305/16: "Ponadto Kolegium niekonsekwentnie wskazuje, że kwota (...) zł poniesiona na wynagrodzenie skarżącej stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W dalszej kolejności wywodu podkreśla bowiem, że wewnętrzna nota księgowa nie stanowi dowodu poniesienia wydatku z tytułu wynagrodzenia za pracę - co prowadzi do wniosku, że organ stwierdza, iż wydatek nie został poniesiony, a zatem z tego punktu widzenia, sporna kwota (...) zł powinna zostać potraktowana jako dotacja niewykorzystana. Sąd stwierdza, że nie można traktować tej samej części dotacji jako wykorzystanej, tyle że niezgodnie z przeznaczeniem i jednocześnie jako dotacji niewykorzystanej (art. 252 i art. 251 u.f.p.). Stanowi to kolejną istotną wadę uzasadnienia zaskarżonej decyzji". W tym miejscu podkreślić należy, iż również w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 września 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 382/17 padają podobne wnioski Sądu w zakresie kwalifikowania dotacji jako dotacji niewykorzystanej. Ponadto czym innym jest wykorzystanie środków w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości od wykorzystania środków bez zachowania procedur (wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1373/11);
f) naruszenie art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez niezastosowanie tego przepisu do poniesionych przez Skarżącego wydatków rozliczonych z dotacji oświatowej w 2014 i 2015 roku (zwłaszcza do wydatku na pochodne od wynagrodzeń, które jako dowód odprowadzenia ich przedstawione zostały zbiorczo w deklaracji ZUS P RCA - vide: str. 13-14, 16-20, 31-32, 34-37, 52-53, 55, 61, 65-70 decyzji organu I instancji), podczas gdy dotacja oświatowa wykorzystana może być oprócz zapłaty również przez realizację celów - wskazanych w każdorazowym akcie prawa miejscowego wydanym na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. - potwierdzają to następujące orzeczenia: wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1107/13, wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2647/15, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 4212/16, wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt II GSK 711/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1216/11, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1107/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 878/13, wyrok WSA w B. z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 699/10, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 1059/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 306/06, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 703/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 744/17 (organ I instancji przytoczył na str. 21-22, 38-39, 57-58, 71-72 decyzji nieaktualne orzeczenia sądów administracyjnych);
g) naruszenie art. 81 § 1 o.p. w związku z art. 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż nie ma możliwości dokonania korekty rozliczenia dotacji, w tym korekty pobranego wynagrodzenia z tytułu pełnionej statutowej funkcji.
Wobec powyższych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
We wstępnej części uzasadnienia skargi pełnomocnik wykazał interes prawny Zobowiązanego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podniósł, że podstawą prawną, która uprawniała go do otrzymania dotacji oświatowej w latach 2014-2015 był art. 90 ust. 3 u.s.o. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXXVIII/880/13 Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania udzielonej dotacji. Według pełnomocnika, pozbawienie jego mocodawcy środków finansowych uprzednio przyznanych przez organ I instancji narusza jego interes prawny, gdyż prowadzi do utraty płynności finansowej prowadzonych przez niego szkół, a także niesie ryzyko ich zamknięcia.
Argumentując zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. wskazano, że Skarżący w dniu 26 stycznia 2017 r. umocował do jego reprezentowania S. K. w postępowaniu odwoławczym od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. nr [...]. Pokreślono przy tym, że pełnomocnictwo to nie zostało cofnięte. Tymczasem decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] została doręczona Zobowiązanemu z pominięciem jego pełnomocnika. Odwołując się do poglądów prezentowanych w judykaturze oraz w doktrynie pełnomocnik stanął na stanowisku, że w takiej sytuacji nie doszło do skutecznego doręczenia wskazanej decyzji, a tym samym nie weszła ona do obrotu prawnego.
W kwestii naruszenia art. 123 § 1 k.p.a. pełnomocnik przyjął, że organ I instancji w trakcie postępowania administracyjnego nie przeprowadził dowodu z protokołu kontroli z dnia [...] r., a także dokumentacji rozliczeniowo-finansowej za lata 2014-2015. Według niego, wynika to z faktu, że Prezydent Miasta nie dopełnił powinności wydania postanowienia o włączeniu tych dokumentów do materiału sprawy. Jedynie z własnej inicjatywy wykorzystał ustalenia wskazanego protokołu oraz wzywał Skarżącego do przedłożenia konkretnych dokumentów.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 6, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. podniesiono, że organ I instancji podał błędną podstawę kwestionując wydatki stanowiące różnicę pomiędzy dotacją faktycznie zapłaconą w kwocie netto, a rozliczoną w zawyżonej kwocie brutto. Jak stwierdził pełnomocnik, treść decyzji nie pozwala na przyjęcie, że organowi chodziło o inną podstawę, tj. o dotację niewykorzystaną. Następnie powtórzył argumentację zawartą w pkt 1 lit. d petitum skargi dotyczącą naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. Sprowadza się ona do braku właściwego uzasadnienia decyzji organu.
W dalszej części wskazano na naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. oraz art. 90 ust. 3 da u.s.o., co zostało powiązane z nieuzasadnionym negowaniem prawidłowości dokonania opłacenia wydatków z 2014 r. w styczniu 2015 r. Wskazano w tym zakresie, że nowelizacja art. 90 u.s.o. polegająca na dodaniu ust. 3da z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2017 r. miała charakter doprecyzowujący (zob. m.in. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17 i z dnia 20 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1173/17). Pełnomocnik uznał, że dotacja może być wydatkowana na realizację zadań, niezależnie jakiego roku dotyczą te zadania (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2647/15, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 4212/16), tym samym przyjmując, że jest ona rozliczana metodą kasową na podstawie art. 251 ust. 4 u.f.p. Ponieważ dotacja ma charakter roczny, a nie okresowy, to z tego też powodu najważniejszym wymogiem w zakresie rozliczania otrzymanej dotacji jest rozliczenie jej w bieżącym roku budżetowym (aby wydatek mógł zostać uznany za wydatek dotyczący danego roku musi zostać faktycznie dokonany w trakcie tego samego roku). Na potwierdzenie tego stanowiska powołano się na szkolenie przeprowadzone w dniu 19 stycznia 2017 r. w B. przez P. C. - etatowego członka RIO w L. – "Dotacje oświatowe na 2017 rok - zasady ich naliczania i wykorzystania" oraz komentarz M. Pilicha do ustawy o systemie oświaty. Jak podkreślił pełnomocnik, przesłanki te zostały spełnione przez osobę prowadzącą szkoły. Zauważył również, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty wskazuje się, iż jej celem było doprecyzowanie przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne. W ocenie pełnomocnika, do tego typu zmian należy zaliczyć wprowadzenie art. 90 ust. 3da bowiem w uzasadnieniu nie ma szczegółowego odniesienia do wprowadzenia tego przepisu. Ponadto taki charakter zmian potwierdza skierowane do Skarżącego pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2016 r. Z tych też względów przyjęto, że art. 90 ust. 3da u.s.o. znajduje zastosowanie także do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 2017 r. Przywołano na tą okoliczność także wyroki sądów administracyjnych (wyroki WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17, z dnia 20 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1173/17). Ponadto wskazano orzeczenia, które dopuszczają możliwość uregulowania należności za dany rok ze środków dotacji z tego okresu, w sytuacji gdy ich termin płatności przypada na rok następny (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 2197/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2753/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 744/17, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 703/17, wyroki WSA w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 124/18 i I SA/Sz 125/18). Takie stanowisko wyrażone zostało w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 22 września 2017 r., gdzie stwierdzono, że: "Na gruncie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2016 r. ministerstwo również wyrażało opinię, iż wydatek dokonany na początku roku budżetowego nawet jeśli dotyczy zdarzeń mających miejsce w roku poprzednim, winien być zaliczony do wydatków bieżącego roku. Wydatek, aby mógł być uznany za dotyczący danego roku, musi zostać faktycznie dokonany w trakcie tego samego roku".
Pełnomocnik podniósł, że w decyzji organ I instancji nie mógł nakazać zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji niewykorzystanej do końca roku w terminie 15 dni od jej doręczenia, gdyż możliwe to jest jedynie w decyzji ostatecznej (zob. nr wyrok WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 226/18). Z tego względu, w ocenie pełnomocnika, doszło do naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Zaznaczył przy tym, że w żadnym punkcie sentencji organ I instancji nie określił kwoty dotacji niewykorzystanej do końca roku.
Pełnomocnik wskazał także, że organ naruszył art. 251 ust. 5 u.f.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., gdyż podstawą zakwestionowania wydatków na stwierdzone różnice w kwotach brutto i netto w rozliczeniu dotacji był brak dowodów na poniesienie tych wydatków.
Autor skargi podniósł, że organ nie zastosował w sprawie art. 251 ust. 4 u.f.p. do poniesionych przez Skarżącego wydatków rozliczonych z dotacji oświatowej w latach 2014-2015. Podkreślił, że z przepisu tego wynika, że zapłata nie jest jedynym sposobem wykorzystania dotacji i nie można utożsamiać wydatkowania środków z jej wykorzystaniem (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 4212/16). Zauważył także, iż uchwała jednostki samorządu terytorialnego wydana na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. nie wskazywała, jakie dokumenty należało przedłożyć do rozliczenia dotacji. Uchwała w ogóle nie posiadała wzoru rozliczenia dotacji. W tej sytuacji, zdaniem pełnomocnika, Skarżący nie powinien ponosić konsekwencji niedoprecyzowania przez organ stanowiący samorządu dotującego w załącznikach do uchwały rodzaju dokumentacji będącej potwierdzeniem poniesienia wydatków na prowadzoną szkołę.
W skardze wskazano także na naruszenie art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 67 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż nie ma możliwości dokonania korekty rozliczenia dotacji, w tym korekty pobranego wynagrodzenia z tytułu pełnionej statutowej funkcji. Stanowisko to, jak wskazał pełnomocnik, pozostaje w sprzeczności z poglądem prezentowanym w judykaturze (np. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18), jak i doktrynie (A. Pieszko, Przedszkole może dokonać korekty rozliczenia dotacji - odpowiedź na pytanie z dnia 2 czerwca 2016 r., dostępne na www.samorzad.lex.pl; M. Nagórek, Niepubliczne przedszkole ma prawo złożyć korektę (...) - odpowiedź na pytanie z dnia 20 lipca 2016 r., dostępne na www.serwisy.gazetaprawna.pl). Ponadto wskazano, że tryb wnoszenia korekt może być uregulowany w uchwale wydanej na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. Jednak brak takiego rozwiązania we wspomnianym akcie prawa miejscowego nie pozbawia prawa do złożenia korekty rozliczenia dotacji. Taki pogląd został wyrażony również przez RIO w G. w piśmie z dnia 14 maja 2015 r. nr [...]. Zaznaczono także, że korekta rozliczenia możliwa jest nawet w trakcie postępowania administracyjnego. Niemniej jednak wskazano, że P. C.
(etatowy członek Kolegium RIO w L.), podczas szkolenia pt. – "Dotacje oświatowe na 2016 rok - zasady ich naliczania i wykorzystania. Kontrola pobrania i wykorzystania dotacji" - zorganizowanym w B. w dniu 25 lutego 2016 r. przyjął, że kwestie dokonania korekty rozliczenia dotacji nie mają znaczenia w przypadku postępowania administracyjnego o zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Najważniejsze jest bowiem przedstawienie odpowiednich wydatków - dokumentacji finansowej pokrywającej całość udzielonej dotacji i dokumentacji zgodnej z art. 90 ust. 3d u.s.o.
Podsumowując ten wątek pełnomocnik stwierdził, że potrzeba złożenia korekty rozliczenia dotacji może zaistnieć z różnych przyczyn, np. wpłynięcia dodatkowych środków z dotacji i poniesienia dodatkowych wydatków, z uwagi na konieczność zwrotu dotacji (np. z powodu zawyżenia frekwencji słuchaczy, czy też nieprawidłowo wyliczonej stawki dotacji na dany rok). Wobec tego, według pełnomocnika, organy obu instancji niesłusznie uznały, iż art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma odpowiedniego zastosowania do korekty rozliczenia dotacji oświatowej.
W końcowej części skargi przedstawiono uzasadnienie żądania wstrzymania zaskarżonej decyzji, co było przedmiotem odrębnego orzeczenia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wskazuje, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych instrumentach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) w niniejszej sprawie przeprowadzi posiedzenie niejawne w składzie 3 sędziów odstępując od wymaganej prawem rozprawy.
Przedmiotem badania jest decyzja, na podstawie której określono Skarżącemu wysokość dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która została przekazana w latach 2014-2015 na rzecz A w K. oraz na rzecz B w K.. Ponadto w rozstrzygnięciu tym nakazano Zobowiązanemu jej zwrot w kwotach w nim określonych w terminie 15 dni od otrzymania decyzji organu I instancji. Zaznaczyć już w tym miejscu należy, że w ramach niniejszej sprawy organy nie stwierdziły, aby Zobowiązany w latach 2014-2015 nie wykorzystał w całości dotacji przekazanych mu na prowadzenie wskazanych szkół.
W skardze pełnomocnik podniósł tak zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Najdalej idący zarzut dotyczy uchybienia art. 40 § 2 k.p.a. Mianowicie zdaniem pełnomocnika, decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego, albowiem została doręczona bezpośrednio Zobowiązanemu z pominięciem ustanowionego przez niego pełnomocnika. Jak bowiem twierdzi pełnomocnik, Skarżący w dniu 26 stycznia 2017 r. umocował S. K. do reprezentowania jego osoby w przedmiotowym postępowaniu i umocowania tego nie odwołał. W tej sytuacji, według pełnomocnika, doręczenie decyzji Skarżącemu ma wyłącznie wymiar informacyjny, natomiast nie rodzi ona żadnych skutków prawnych, tj. nie może ona stanowić podstawy żądania zwrotu dotacji oświatowej otrzymanej przez Zobowiązanego w latach 2014-2015 w części w niej określonej.
Powyższy zarzut pełnomocnika Zobowiązanego nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia tej kwestii wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Bez wątpienia więc przepis ten wyraża oblig kierowania wszelkiej korespondencji w danej sprawie do pełnomocnika, który został ustanowiony przez stronę do reprezentowania jej interesów. Przesłanie zatem pisma wyłącznie stronie stanowi o naruszeniu wspomnianego uregulowania. W tej materii należy zauważyć, iż zakresu pełnomocnictwa nie można domniemywać. Otóż samo pełnomocnictwo winno wskazywać w sposób jasny i precyzyjny zakres udzielanego umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym. Z kolei z momentem przedstawienia pełnomocnictwa przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Badając więc treść pełnomocnictwa Kolegium doszło do uzasadnionych wniosków, że dokument z dnia 26 stycznia 2017 r. uprawniał S. K. do występowania w imieniu Zobowiązanego jedynie na etapie postępowania odwoławczego prowadzonego w związku z zaskarżeniem decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Zakończenie więc postępowania drugoinstancyjnego wydaniem decyzji przez Kolegium, którą doręczono pełnomocnikowi, wypełniło zakres jego umocowania do reprezentowania Zobowiązanego. Wobec powyższego przyjąć należy, że wskazana wcześniej osoba nie była już pełnomocnikiem Skarżącego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, prowadzonego po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej. W tej sytuacji brak było podstaw do kierowania do wspomnianej osoby decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Konkludując stwierdzić należy, iż decyzja ta weszła do obrotu prawnego, a ponadto nie doszło do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a.
Niezależnie od powyższego zasygnalizować należy, że w orzecznictwie brak jest jednolitości co do tego, czy doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika powoduje skutek jej wejścia do obrotu prawnego. Pierwsze ze stanowisk sprowadza się do twierdzenia, że bezskuteczne jest doręczenie pisma tylko stronie, jeżeli ustanowiła ona pełnomocnika (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1072/12, Lex nr 1558460). Według drugiego stanowiska doręczenie decyzji stronie, nawet w przypadku gdy tę decyzję zgodnie z prawem należało doręczyć jej pełnomocnikowi, powoduje, że decyzja taka weszła jednak do obrotu prawnego. W takiej sytuacji uznawanie owej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne (zob. wyroki NSA: z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt II GSK 795/12, Lex nr 1559000; z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1015/15, Lex nr 2373711).
Skład orzekający przychyla się do drugiego poglądu, który jest poglądem przeważającym. Stwierdzić w tym zakresie należy, że koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją określone w art. 110 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II GSK 4055/16, Lex nr 2404367). Przyjąć więc należy, że wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona jedynie stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy wadliwość doręczenia nie powoduje negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia. Tymczasem w skardze, jak również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie wykazano okoliczności które mogły świadczyć, że skierowanie decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. do Zobowiązanego z pominięciem "rzekomego pełnomocnika" zrodziło dla niego negatywne skutki procesowe. Podkreślić jednak należy jeszcze raz, a co zostało uzasadnione wyżej, że Zobowiązany w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji nie był reprezentowany przez pełnomocnika.
Wobec rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej wejścia do obrotu prawnego decyzji organu I instancji z dnia [...] r. możliwym jest ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów, w tym odniesienie się do zasadności zakwestionowania wydatków pokrytych ze środków pochodzących z dotacji oświatowej, jakie Skarżący otrzymał na prowadzone przez siebie szkoły. Wpierw przytoczyć należy uregulowania, które znajdują zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Ustawodawca w art. 252 ust. 3 u.f.p. wyjaśnił, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Brak jest natomiast definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niegodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. Stawiński Michał. Art. 252. W: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź, nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 235/18, Lex nr 2521406).
W myśl natomiast art. 90 ust. 3 u.s.o. dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju.
Przepis art. 90 ust. 3 u.s.o. uległ nowelizacji z mocą obowiązującą od dnia 31 marca 2015 r. Polegała ona na rozbudowaniu jego treści poprzez dodanie przed ostatnim zdaniem następujących słów: "Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach."
Z kolei w myśl art. 90 ust. 3d u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,
c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.
Przepis ten uległ zmianie z dniem 31 marca 2015 r. Wskutek nowelizacji polegającej na zmienianie jego pkt 1 dotacje mogły być wykorzystywane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7
- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.
Organ ustalił, że Skarżący w badanym okresie prowadząc A. oraz B pobrał dotację w nadmiernej wysokości, co uzasadniono faktem wykazania na liście słuchaczy osób, które nie uczestniczyły w wymaganych 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Ponadto w A umieszczono na liście słuchaczy osobę, która nie posiadała świadectwa ukończenia ósmej klasy szkoły podstawowej, a więc nie legitymowała się prawem uczęszczania do szkoły średniej. Zestawiając zatem treść ustawowej definicji "dotacji pobranej w nadmiernej wysokości" wyrażonej w art. 252 ust. 3 u.f.p. z warunkami udzielenia dotacji określonymi w art. 90 ust. 3 u.s.o. oczywistym jest, że Prezydent Miasta prawidłowo zakwalifikował pozyskane przez Skarżącego w ten sposób środki, jako pobrane w nadmiernej wysokości. Wypłacone zostały one bowiem w kwocie wyższej niż wynikało to z przywołanych uregulowań. Zauważyć należy, że Zobowiązany nie kwestionuje ustaleń w tym zakresie.
Ponadto organ I instancji przeanalizował wydatki Zobowiązanego związane z prowadzeniem obu szkół, które pokrywane były ze środków dotacji oświatowej, pod kątem realizacji zadań wynikających z art. 90 ust. 3d u.s.o. Finalnie Prezydent Miasta doszedł do przekonania, że część z nich spożytkowana została niezgodnie z przeznaczeniem. Ustalenia te dotyczą wydatków na wynagrodzenia dla nauczycieli i pozostałych pracowników oraz pochodnych od tych wynagrodzeń. Ponadto ujawniono nieprawidłowości polegające na wykorzystywaniu dotacji na finasowanie kampanii społecznych oraz na zakupy materiałów reklamowych mających promować szkoły. Wskazano także na poczynienie płatności za wynajem pomieszczeń na zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, które nie były wykorzystywane przez żadną z kontrolowanych szkół. W zakresie tych ostatnich wydatków Zobowiązany przyznał, że faktury dotyczące wynajmu omyłkowo zostały przyporządkowane do "złego miasta". Oznacza to, że zobowiązanie z tego tytułu błędnie zostało zarachowane na konta szkół prowadzonych przez Skarżącego w K..
W kwestii wskazanych przez organ I instancji uchybień związanych z wypłatą wynagrodzeń i pochodnych od nich wskazać przyjdzie, że nie jest w tym zakresie kwestionowana sama możliwość pokrywania tego rodzaju wydatków z dotacji oświatowej. Podstawą do określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi było natomiast stwierdzenie m.in., że kwoty wykazywane przez Zobowiązanego w przedstawionych rozliczeniach dotacji za lata 2014-2015 nie pokrywały się z faktycznymi wypłatami. Mianowicie rzeczywiste wypłaty były niższe od kwot podawanych we wspomnianych rozliczeniach. W jednym przypadku nie przekazano umowy oraz żadnego potwierdzenia dokonania wypłaty. W odniesieniu do zakwestionowanych kosztów związanych z pochodnymi od wynagrodzeń nie przedstawiono dokumentów świadczących o poniesieniu wydatków z tego tytułu. Ujawniono również, że składki na ubezpieczenia społeczne za listopad 2014 r. zostały uiszczone w styczniu 2015 r.
Skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz art. 251 ust. 4 u.f.p. podnosi, że wykorzystanie dotacji oświatowej może nastąpić nie tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania. Tytułem porządku przytoczyć należy wskazany przepis, który stanowi, że wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Wobec tego, zdaniem pełnomocnika, brak potwierdzenia poniesienia określonych wydatków nie pozwala na przyjęcie, iż środki przeznaczone na ich sfinansowanie zostały spożytkowane niezgodnie z przeznaczeniem, skoro zrealizowane zostały zadania z art. 90 ust. 3d u.s.o., a także cele określone uchwałą nr XXXVIII/880/13 Rady Miasta K. z dnia 26 czerwca 2013 r. Ponadto odwołano się do nowelizacji, na mocy której z dniem 1 stycznia 2017 r. dodano ust. 3da do art. 90 u.s.o. Zezwalał on na to, aby dotacja, o której mowa w ust. 1a-3b, mogła być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 3d, poniesionych w okresie roku budżetowego, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania. Podkreślono przy czym, że zmiana ta miała charakter doprecyzowujący, a nie merytoryczny, a tym samym przepis ten znajduje zastosowanie także do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 2017 r.
Rozpatrując przedstawione zagadnienie zgodzić się należy z pełnomocnikiem Skarżącego co do tego, że w myśl art. 251 ust. 4 u.f.p. dotacje samorządowe mogą być uznane za wykorzystywane nie tylko w sytuacji zapłaty za zrealizowanie zadania (zob. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1107/13, Lex nr 1591972). Jednak nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzi tego rodzaju przypadek. Otóż w orzecznictwie, w tym także w wyrokach przywołanym w skardze, wskazuje się głównie na przypadki, gdzie doszło do zrealizowania w terminie zadania publicznego, na które udzielona była dotacja i w tym terminie zaciągnięto zobowiązanie do zapłaty za usługi wykonane w trakcie realizacji zadania, które płatne były po upływie terminu wykonania zadania. Podkreślenia wymaga jednak to, że beneficjent dotacji także wtedy zobligowany jest do udokumentowania sposobu rozdysponowania dotacji. Związane jest to z tym, że dotacje stanowią środki publiczne, które podlegają szczególnemu reżimowi kontroli co do zasadności ich wydatkowania.
Skarżący co do zasady regulował ze środków dotacji należności, których terminy płatności przypadały w danym roku budżetowym, a więc w okresie w którym środki dotacji miały być spożytkowane. Jednak płatności te w rzeczywistości były niższe, od tych wykazanych w rozliczeniach dotacji oświatowej za poszczególne lata. Ponadto niektóre wydatki nie zostały udokumentowane w jakikolwiek sposób. Stwierdzenia te należy odnieść do wypłat wynagrodzeń nauczycieli i pozostałych pracowników oraz pochodnych od tych wynagrodzeń, które to okoliczności zostały szczegółowo opisane w decyzji organu I instancji. Skoro więc brak jest dowodów na to, że dotacja została przeznaczona na zadania określone w art. 90 ust. 3d u.s.o., to zasadnie organy przyjęły, że wykorzystana została ona niegodnie z przeznaczeniem. Zatem w rozpatrywanym przypadku nie można przyjąć, że w kwestionowanym zakresie doszło do zrealizowania zadań, na które przekazana została dotacja oświatowa.
Odnieść się należy jeszcze do jednej sytuacji, która związana jest wykorzystaniem dotacji niegodnie z przeznaczeniem, a konkretnie do dokonania płatności za składki na ubezpieczenia społeczne za listopad 2014 r. w roku następnym, tj. 2015 r. Prawidłowość takiej czynności uzasadniany był przez Skarżącego w taki sam sposób, jak okoliczności związane z brakiem właściwego udokumentowania poniesienia wydatku. Dodatkowo wskazano na dodany do art. 90 u.s.o. z dniem 1 stycznia 2017 r. ust. 3da. Według pełnomocnika, przepis ten znajduje zastosowanie także do stanów faktycznych sprzed daty jego wejścia w życie, co umotywowano doprecyzowującym charakterem nowelizacji. Zgodnie z nim dotacja, o której mowa w ust. 1a-3b, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 3d, poniesionych w okresie roku budżetowego, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.
Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że wspomniane składki na ubezpieczenia społeczne zostały uregulowane po terminie ich płatności. Zgodnie bowiem z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.) składki za dany miesiąc płatne są najpóźniej w miesiącu następnym w terminach zależnych od tego kto jest ich płatnikiem. Oznacza to, że powyższe należności winny być zapłacone najpóźniej w grudniu 2014 r. Uregulowanie ich natomiast w styczniu 2015 r. stanowi o naruszeniu art. 44 ust. 3 pkt 3 u.f.p., który wymaga, aby wydatki publiczne były dokonywane terminowo. Wobec tego Zobowiązany nie był uprawniony do tego, aby ze środków dotacji przekazanych w 2014 r. dokonywać płatności w 2015 r. za stanowiące zaległość składki na ubezpieczenia społeczne za listopad 2014 r.
Dalej wskazać przyjdzie, że zasadnie uznano płatności na reklamę, jako wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Wydatki na reklamę nie mogą być bowiem uznane za bieżące wydatki szkoły i pokryte z dotacji oświatowej. Jak podniesiono w orzecznictwie, reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1225/17, Lex nr 2493438; wyrok NSA z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt I GSK 209/18, Lex nr 3064239). Dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły, a reklamowanie, czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę, bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18, Lex nr 2591947). Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio, co nie uzasadnia przeznaczenie na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Zajmując się zarzutem nieprawidłowego określenia w decyzji organu I instancji obowiązku zwrotu dotacji w terminie 15 dni od jej doręczenia wskazać należy, że zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa, natomiast decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, co zgodnie wskazuje się w judykaturze i orzecznictwie (zob. L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, Wyd. ABC 2011 r. oraz m.in. wyroki NSA: z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II GSK 916/13, Lex nr 1500622; z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt II GSK 2190/14, Lex nr 2066274). Określony w art. 252 ust. 1 u.f.p. 15-dniowy czasookres liczony jest od momentu zawiadomienia o tym fakcie podmiotu dotowanego, np. poprzez doręczenie beneficjentowi wyników kontroli (zob. M. Stawiński [w:] Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, red. Z. Ofiarski, Warszawa 2019, art. 252). W niniejszym przypadku oprócz przekazania Zobowiązanemu protokołu z kontroli z dnia [...] r., Prezydent Miasta pismem z dnia 23 maja 2016 r. skierował do niego wystąpienie pokontrolne, w którym określił wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niegodnie z przeznaczeniem, a także zawarł w nim wezwanie do zwrotu dotacji w tej części. Ponowne wyznaczanie tego terminu w decyzji pierwszoinstancyjnej nie miało uzasadnienia, przy czym nie należy go wiązać z wykonalnością decyzji, co jest zagadnieniem odrębnym. Zauważyć jednocześnie należy, że ponowne wyznaczenie owego terminu zwrotu ma również pozytywny skutek dla Skarżącego. Mianowicie organ I instancji określił początek naliczania odsetek od upływu 15-tego dnia od daty doręczenia decyzji z dnia [...] r. Tymczasem mając na względzie art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p. oraz wcześniejsze rozważania, odsetki od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości prawidłowo powinny być obliczane od końca 15 dnia liczonego od daty doręczenia wspomnianego wystąpienia pokontrolnego z dnia [...] r. Mimo błędnego stanowiska organów w tym zakresie, zaskarżona decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego ze względu na zakaz wynikający z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). Stanowi on, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpatrywanej sprawie właściwe zastosowanie art. 262 ust. 6 pkt 2 u.f.p. wiązałoby się ze zwiększeniem kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a więc skutkowałoby to pogorszeniem sytuacji Skarżącego.
Co do zagadnienia związanego z możliwością składania korekty rozliczenia dotacji oświatowej, to należy przychylić się do stanowiska pełnomocnika Zobowiązanego, że brak jest przeszkód ku temu, aby beneficjent mógł wprowadzać poprawki do złożonego organowi rozliczenia (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18, Lex nr 2591947; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 651/16, Lex nr 2283330). Korektę rozliczenia dotacji dopuszczała także obowiązująca w tamtym czasie uchwała Rady Miasta Katowic z dnia 26 czerwca 2013 r. W § 10 ust. 4 pkt 2 uchwały wskazuje się, że w przypadku stwierdzenia przez organ prowadzący nieprawidłowości w przedłożonym organowi dotującemu rozliczeniu wykorzystania dotacji, o którym mowa w ust. 1, organ prowadzący jest zobowiązany do przedstawienia na piśmie organowi dotującemu korekty podanego wcześniej rozliczenia, z zastrzeżeniem pkt 1-2 za okres rozliczeniowy od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku można złożyć wyłącznie jedną korektę, w terminie do 15 lutego roku następnego po okresie objętym rozliczeniem. Natomiast § 10 ust. 5 uchwały stanowi, że w przypadku stwierdzenia przez organ dotujący nieprawidłowości w rozliczeniu wykorzystania dotacji, o którym mowa w ust. 1, organ prowadzący jest zobowiązany do przedłożenia na piśmie organowi dotującemu pisemnego wyjaśnienia w sprawie stwierdzonych niezgodności oraz w razie potrzeby winien złożyć pisemną korektę rozliczenia. Organ dotujący może wezwać organ prowadzący do przedłożenia na piśmie wyjaśnień i korekty rozliczenia w każdym czasie, jednak nie później niż do końca roku następującego po roku objętym rozliczeniem wykorzystania dotacji.
Organ I instancji nie negował takiej możliwości, natomiast wskazał, że nastąpiło to z naruszeniem terminu wskazanego w § 10 ust. 4 pkt 2 uchwały, a ponadto po zakończeniu kontroli.
Nie ulega wątpliwości, że korekty rozliczeń dotacji za 2014 r. zostały sporządzone po odebraniu skierowanego do Skarżącego wystąpienia pokontrolnego Prezydenta Miasta z dnia 23 maja 2016 r. Zatem nastąpiło to z uchybieniem terminu zakreślonego w § 10 ust. 4 pkt 2 uchwały. Niemniej jednak nieuwzględnienie wniesionej korekty nie pozbawiło Skarżącego ochrony jego praw. Mógł on bowiem dowodzić swoich racji w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie określenia dotacji podlegającej zwrotowi. Jak natomiast wynika z akt sprawy nie przedstawił on dowodów, które mogłyby podważyć prawidłowość stanowiska wyrażonego w decyzjach wydanych w ramach niniejszego postępowania. Ponadto należy zauważyć, że złożenie korekty nastąpiło już po zakończeniu kontroli. W takim przypadku – w myśl § 10 ust. 5 uchwały – przede wszystkim beneficjent powinien złożyć wyjaśnienia, a w razie konieczności dodatkowo powinien złożyć korektę. Zobowiązany natomiast ograniczył się do złożenia korekty, co jest niewystarczającym wobec ujawnionych nieprawidłowości.
Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia prawa procesowego, który oparty został na art. 123 § 1 k.p.a. Sprowadza się on do tego, że skoro organ I instancji nie wydał postanowienia o włączeniu w poczet materiału dowodowego protokołu kontroli z dnia [...] r. nr [...] oraz dokumentacji rozliczeniowo-finansowej za lata 2014-2015, to tym samym nie dopuścił tych dowodów do postępowania. Wywieść stąd można, że pełnomocnik neguje w takim przypadku możliwość uwzględnienia tych dowodów przy rozstrzyganiu sprawy.
Wspomniany art. 123 § 1 k.p.a. stanowi ogólną zasadę, w myśl której w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Ustawodawca przewidział, że postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 123 § 2 k.p.a.). Przepis ten w niniejszym przypadku należy skorelować z art. 75 § 1 k.p.a. Zgodnie z nim jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Powinność wydania postanowienia o włączeniu określonych dowodów do akt sprawy ma służyć przede wszystkim poinformowaniu strony o środkach, za pomocą których organy dokonują w sprawie ustaleń faktycznych, a także umożliwić stronie podjęcie polemiki w tym zakresie. Oznacza to, że wydanie takiego postanowienia realizuje zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Wobec tego brak postanowienia o włączeniu w postępowaniu podatkowym dowodów, w tym w szczególności z innych postępowań może być rozpatrywany jako podstawa do uchylenia decyzji dopiero łącznie z brakiem zapewnienia i wyznaczenia stronie przez organ drugiej instancji 7-dniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1750/11, Lex nr 1603458). Tymczasem organ I instancji przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy po wydaniu decyzji kasacyjnej przez Kolegium pismem z dnia 5 listopada 2018 r. powiadomił o tym Skarżącego oraz pouczył go o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 9 maja 2019 r. zawiadomiono Zobowiązanego o zakończeniu postępowania i prawie wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów. Stwierdzić więc należy, że brak postanowienia o włączeniu do akt wskazanych wyżej dokumentów nie może stanowić podstawy wyeliminowania zaskarżonej decyzji. Dodać ponadto należy, że dowody te były znane Skarżącemu. Otóż protokół z kontroli z dnia [...] r. został mu doręczony i co do którego wniósł zastrzeżenia. Z kolei dokumentacja rozliczeniowo-finansowa został pozyskana od Zobowiązanego.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, a także art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Otóż organ prowadząc postępowanie zebrał pełny materiał dowodowy, który został omówiony w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Ponadto wyjaśnił jakim dowodom dał wiarę, a którym jej odmówił. Ocena zgromadzonych dowodów pozwoliła także na jednoznaczne stwierdzenie, że część dotacji oświatowej została pobrana w nadmiernej wysokości, a część spożytkowana została niezgodnie z przeznaczeniem.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 p.p.s.a. i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę