I SA/Gl 1187/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-12-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
opłaty abonamentowepostępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjirejestracja odbiornikawyrejestrowanie odbiornikaobowiązek prawnybłąd co do osobyprzedawnienieKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w sprawie egzekucji opłat abonamentowych, uznając, że rejestracja odbiornika bez jego wyrejestrowania rodzi obowiązek ponoszenia opłat, a błędne przekonanie zobowiązanego o wyrejestrowaniu odbiornika przez byłą żonę nie zwalnia z tego obowiązku.

Skarga dotyczyła egzekucji opłat abonamentowych za okres od stycznia 2018 r. do sierpnia 2022 r. Zobowiązany podnosił zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby, braku upomnienia i przedawnienia. Sąd uznał, że rejestracja odbiornika bez jego wyrejestrowania rodzi obowiązek ponoszenia opłat, a błędne przekonanie zobowiązanego o wyrejestrowaniu odbiornika przez byłą żonę nie stanowi podstawy do uwzględnienia zarzutów. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrzył skargę H. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych. Zobowiązany podnosił, że nie istniał obowiązek uiszczania opłat, ponieważ był w uzasadnionym błędzie co do faktu wyrejestrowania odbiornika przez byłą żonę. Twierdził, że po rozwodzie i wyprowadzce ustalił z byłą żoną, że ona zajmie się formalnościami, a z uwagi na jego trudną sytuację zdrowotną i materialną, nie uiszczał opłat, opierając się na jej zapewnieniach. Sąd podkreślił, że obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika z faktu zarejestrowania odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania lub uzyskania zwolnienia. Sąd uznał, że błędne przekonanie zobowiązanego o wyrejestrowaniu odbiornika przez byłą małżonkę nie stanowi podstawy do uwzględnienia zarzutów, a brak dowodu wyrejestrowania odbiornika przesądza o istnieniu obowiązku. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące błędu co do zobowiązanego, braku doręczenia upomnienia oraz przedawnienia, wskazując na prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego i wierzyciela.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rejestracja odbiornika bez jego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, który podlega egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych jest związany z faktem zarejestrowania odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem. Błędne przekonanie zobowiązanego o wyrejestrowaniu odbiornika przez inną osobę nie zwalnia go z obowiązku, jeśli sam nie dopełnił formalności wyrejestrowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1, 3, 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.a. art. 2 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 17 § § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.a. art. 7 § ust. 1 i 3

Ustawa o opłatach abonamentowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1 i § 4

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieistnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z uwagi na błędne przekonanie o wyrejestrowaniu odbiornika przez byłą żonę. Błąd co do zobowiązanego. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Przedawnienie zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia, wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązku uiszczania opłat za jego używanie błędne przekonanie skarżącego nie może stanowić podstawy do uwzględnienia jego zarzutów, bowiem to okoliczność wyrejestrowania z woli ustawodawcy determinuje wygaśnięcie obowiązku opłata abonamentowa przypisana jest bowiem do abonenta, nie jest natomiast związana z prawem własności lokalu

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący

Mikołaj Darmosz

członek

Monika Krywow

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych w przypadku zarejestrowania odbiornika bez jego wyrejestrowania, a także kwestii zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami abonamentowymi i postępowaniem egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku, jakim są opłaty abonamentowe, i pokazuje, jak ważne jest dopełnienie formalności prawnych, nawet w skomplikowanych sytuacjach osobistych. Interpretacja sądu jest jasna, ale pokazuje pułapki prawne.

Zarejestrowałeś radio? Płacisz abonament, nawet jeśli nie słuchasz – chyba że wyrejestrujesz!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1187/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Mikołaj Darmosz
Monika Krywow /sprawozdawca/
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1689
art. 2 ust. 1 i ust. 3
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 10 lipca 2023 r. nr COF.OUR.635.3136.2023 ŁD.JJ.ZZ 03243090 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 lipca 2023 r., nr COF.OUR.635.3136.2023 ŁD.JJ.ZZ 03243090, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polska S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.. dalej jako u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia H. B. (dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie własne z 24 kwietnia 2023 r. znak: COF.OUR.635.3136.2023 ŁD.JK1.P 03243090 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez Wierzyciela z 8 lutego 2023 r. obejmującego zobowiązanie z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2018 r. do sierpnia 2022 r.
W zgłoszonych zarzutach zobowiązany wskazał na nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego oraz na brak doręczenia mu upomnienia. Jednocześnie podniósł zarzut zastosowania środka egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazał, że nie otrzymał on żadnego upomnienia, a także podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania. Zaznaczył, że Wierzyciel nie przedstawił żadnej umowy między nim a zobowiązanym, a zatem nie jest wiadomym z czego wynika dług i na jakiej podstawie powstał.
Wierzyciel postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r., po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanego:
1) oddalił zarzut nieistnienia obowiązku,
2) oddalił zarzut błędu co do zobowiązanego,
3) oddalił zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,
4) oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o umorzenie zobowiązania wskazując na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Jednocześnie przyznał, że odbiornik rtv został przez niego zarejestrowany, jednakże pod adresem pod którym nie mieszka od 2017 r. Wskazał, że rozwiódł się, a jego udziały przejęła jego córka, która miała wszystko przepisać na siebie.
Rozpatrując odwołanie Wierzyciel w pierwszej kolejności wskazał, że nie posiada uprawnień do umarzania, rozkładania na raty zaległości płatności opłat abonamentowych lub umarzania odsetek za zwłokę. Zatem nie może podjąć decyzji w tym zakresie, ale zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 u.o.a., w wyjątkowych sytuacjach jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, tylko Krajowa Rada i Telewizji na pisemny wniosek osoby zobowiązanej może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz odsetki za zwlokę w ich uiszczaniu. Pouczono także jakie elementy winien zawierać taki wniosek.
Zaznaczono przy tym, że samo skierowanie przez abonenta pisma do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie stanowi o nieistnieniu obowiązku i nie jest podstawą umorzenia zaległości. Dopiero decyzja wydana przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji będzie stanowić dla wierzyciela podstawę do podjęcia dalszego działania.
Jednocześnie stwierdzono, że rozstrzyganie kwestii związanych z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, inkasowaniem i ewidencjonowaniem opłat abonamentowych a także ze zmianami na kontach abonenckich (w tym zwolnienia od opłat abonamentowych) pozostają w kompetencji Poczty Polskiej S.A.
Dalej Wierzyciel wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a. Zaznaczył, że ustawa poprzedzająca ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r, o radiofonii i telewizji (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1722), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. Odwołał się do art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 u.o.a. Wyjaśniono, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r" poz. 1324),
Wierzyciel stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2023 r. prawidłowo zajęto stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym z 8 lutego 2023 r. oraz zarzutu błędu co do zobowiązanego. Do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych nie jest wymagane zawarcie umowy cywilnoprawnej ponieważ obowiązek ten wynika bezpośrednio z u.o.a. (jak też wcześniejszych ustaw). Dla celów pobierania opłat abonamentowych odbiorniki rtv podlegają zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej S.A.), w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r, - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2022 r,, poz. 896).
Zobowiązany zgłosił w Urzędzie Pocztowym [...] rejestrację odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...] m [...], [...] W.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służąca do dokonywania opłat abonamentowych.
Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiornika telewizyjnego, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu 2 dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 2 2007 r., poz. 1342) uprawnione było nadani© Indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana do zobowiązanego pismem z dnia 18 sierpnia 2008 r. na wskazany adres, tj. zgodny z adresem podanym przy zgłoszeniu rejestracji oraz aktualnym w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia, gdyż zobowiązany zameldowany był pod tym adresem do dnia 14 lutego 2014 r.
Zaznaczono, że Wierzyciel realizując rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie dokonywał powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej, jak również nie wzywała zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia, o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta.
W przypadku zmiany miejsca zamieszkania w 2014 r. zobowiązany powinien, jako użytkownik zarejestrowanego odbiornika rtv niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opiaty abonamentowe (jeżeli odbiorniki posiadał/posiada). Natomiast w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zobowiązany nie posiadał/nie posiada odbiornika rtv należało/należy w placówce pocztowej dopełnić formalności wyrejestrowania odbiornika zgodnie z obowiązującymi w danym okresie czasu aktami prawnymi.
Podkreślono, że zgodnie ze wskazaniem w ustawie o opłatach abonamentowych minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw.
Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie, np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Wierzyciel, spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny.
Wskazać należy, że akt wykonawczy, tj. rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) zawiera delegacje ustawowe w dacie jego obowiązywania, które obligatoryjnie nakłada na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Wierzyciela o zmianie miejsca pobytu stałego, zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Zaakcentowano, iż Poczta Polska S.A. nie nakłada na abonenta dodatkowych formalności w zakresie np. rejestracji odbiorników, wyrejestrowania odbiorników, zmiany danych, gdyż formalności te wynikają z wydanego rozporządzenia (wymienionego w niniejszym postanowieniu) i dostępność usług w tym zakresie możliwa jest w każdej placówce pocztowej operatora wyznaczonego.
Wierzyciel stwierdził, że nie posiada dokumentu, który potwierdzałby zgłoszenie wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego czy też aktualizację danych adresowych.
Odnosząc się do oświadczenia zobowiązanego, że jest emerytem i pobiera świadczenie w postaci emerytury, której wysokość wynosi 2,600 zł, Wierzyciel wskazał, że u.o.a. przewiduje, że między innymi osoby, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Grupy osób uprawnionych do zwolnienia od opłat za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zostały określone w art. 4 ust.1 ww. ustawy. Natomiast na podstawie art. 4 ust. 5. ww. ustawy Krajowa Rada Radiofonii Telewizji w drodze rozporządzenia wskazuje rodzaje dokumentów stanowiących podstawę do uzyskania zwolnienia z opłat abonamentowych.
Warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających uprawnienia do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych wraz ze złożeniem oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Dopiero od następnego miesiąca po dokonaniu ww. czynności przysługuje zwolnienie od opłat abonamentowych - przy czym zwolnienia nie można uzyskać z datą wsteczną. Dla osób, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS dokumentami na podstawie, których mogą uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych jest dowód osobisty oraz decyzja Jednostki organizacyjnej ZUS, albo Innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury w danym roku (decyzja o przyznaniu emerytury albo waloryzacji emerytury). Przepisy dotyczące zwolnień od opłat abonamentowych zawarte są w u.o.a., a także są dostępne w każdej placówce pocztowej, na stronach internetowych Poczty Polskiej S.A. lub Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
Obecnie obowiązującym dokumentem, który potwierdza zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych jest "Oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych" potwierdzone przez pracownika placówki pocztowej.
Zaznaczono, że wyrejestrowanie odbiorników nie jest tożsame z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Podstawą wyrejestrowania jest brak odbiorników bądź brak możliwości odbioru emitowanych programów.
Zatem jeżeli zobowiązany posiada uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych (wskazane w art. 4 ust. 1 u.o.a.) należy zgłosić się do placówki pocztowej (urzędu pocztowego) z ww. dokumentami (dowodem osobistym, decyzją o waloryzacji emerytury) i dopełnić właściwych formalności uzyskując zwolnienie od opłat abonamentowych od następnego miesiąca po zgłoszeniu uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Jeżeli stan zdrowia uniemożliwia zobowiązanemu osobiście dokonać czynności związane ze zwolnieniem od opłat abonamentowych w placówce pocztowej to formalności te może dopełnić osoba występująca w jego imieniu na podstawie upoważnienia.
Brak realizacji zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych na koncie zobowiązanego z indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...] spowodował, że Wierzyciel przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. tytuł wykonawczy z 8 lutego 2023 r., który wystawiony został prawidłowo na dane z podaniem numeru PESEL.
Tym samym w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2023 r. właściwie zostały oddalone zarzuty nieistnienia obowiązku i błędu co do zobowiązanego.
Wierzyciel dodał, że na mocy uprawnień wskazanych w art. 7 ust. la ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, jest uprawniony do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz.1191). Wierzyciel w sytuacjach koniecznych do doręczenia abonentowi przesyłek (gdy on sam nie zaktualizował danych adresowych) zmuszony jest do zaktualizowania danych celem dostarczenia korespondencji do abonentów posiadających zaległości w opłatach abonamentowych, np. celem dostarczenia upomnienia - co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zauważono, w odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane, że wierzyciel zawarł w zaskarżonym postanowieniu właściwe stanowisko. Wypełniając nałożony w myśl art. 16 § 1 u.p.e.a. obowiązek, w dniu 12 września 2022 r. skierowała do zobowiązanego listem poleconym o numerze [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru - EPO) upomnienie numer [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych, które zostało doręczone 15 września 2022 r. Do zaskarżonego postanowienia załączono dowód w postaci kserokopii upomnienia numer UP Z [...]z dnia 12 września 2022 r. oraz dokumentu elektronicznego wygenerowanego w dniu 29 listopada 2022 r, z systemu Poczty Polskiej S.A., potwierdzającego odbiór przedmiotowego upomnienia z 12 września 2022 r. W związku z powyższym, w zaskarżonym postanowieniu zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane właściwie został oddalony.
Dalej wskazano, że w zaskarżonym postanowieniu wniesiony zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo części z uwagi na przedawnienie roszczeń właściwie został oddalony. W kwestii terminu przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych od dnia 16 czerwca 2005 r. (dnia wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r, poz. 2551 ze zm,, dalej jako O.p.). Zgodnie z art. 70 § 1 tej ustawy, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast art. 70 § 4 O.p. wskazuje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Wobec dochodzonych należności wykazanych w przedmiotowym tytule wykonawczym nie nastąpiło wygaśnięcie obowiązku w całości albo części, ponieważ organ egzekucyjny wszczął egzekucję w dniu 14 lutego 2023 r. poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. a zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego numer 5468E1-56/WA/2023 z dnia 8 lutego 2023 r. zobowiązany odebrał 24 lutego 2023 r. Zatem nie doszło do przedawnienia roszczeń.
W skardze na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 2 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 5 u.o.a. w związku z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez nieprawidłowe ustalenie, że był on zobowiązany do uiszczania opłaty abonamentowej w okresie od 01/2017 do 08/2022, pomimo iż skarżący znajdował się w uzasadnionym błędzie co do faktu zgłoszenia przez byłą żonę I. B. wniosku w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika, czego jednak nie uczyniła z uwagi na silne skonfliktowanie stron po rozwiązaniu związku małżeńskiego, co doprowadziło do nieuzasadnionego obciążenia skarżącego kwotą 1579,60 zł w toku postępowania egzekucyjnego w administracji;
- art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a., poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie zarzutów w sprawie egzekucji w administracji, mimo iż w zaistniałym stanie faktycznym skarżący pozostawał w uzasadnionym błędzie co do zaistnienia zdarzenia powodującego nieistnienie obowiązku, ewentualnie jego wygaśnięcie, czego organ nie wziął pod uwagę, co doprowadziło do prowadzenia egzekucji opłaty abonamentowej wobec osoby, która nie była zobowiązana;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie słusznego interesu strony wyrażającego się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, brak wyjaśnienia podstaw naliczania opłaty abonamentowej skarżącemu i brak uwzględnienia uzasadnionego błędu, w którym znajdował się skarżący co do faktu wyrejestrowania odbiornika przez byłą żonę I. B.;
- art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z 24 kwietnia 2023 r., pomimo że postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie stron do władzy publicznej.
Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
1. wyroku Sądu Okręgowego w W. VII Wydział Cywilny Rejestrowy z dnia 25 sierpnia 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt: [...] dla wykazania faktu: rozwiązania związku małżeńskiego skarżącego z byłą żoną I. B. przez rozwód w 2015 r.;
2. odpisu skróconego aktu urodzenia nr [...] z dnia 20 lutego 2014 r. dla wykazania faktu: posiadania przez skarżącego na utrzymaniu 10-letniej córki;
3. karty informacyjnej leczenia szpitalnego M w W. z dnia 29 lipca 2015 r. dla wykazania faktu: sytuacji zdrowotnej skarżącego w 2015 r., rozpoznania i zastosowanego leczenia;
4. zaświadczenia o leczeniu w C w W. z dnia 31 maja 2017 r. dla wykazania faktu: korzystania przez skarżącego z leczenia [...] już w okresie obejmującym zaległość w uiszczeniu opłaty abonamentowej.
Zobowiązany wniósł zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia z 24 kwietnia 2023 r. i zasądzenie od Organu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. na rzecz Skarżącego kosztów postępowania administracyjnego, według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę zobowiązany stwierdził, że postępowanie egzekucyjne w administracji zostało wszczęte z uwagi na rzekome niespełnienie przez zobowiązanego - skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. Skarżący zakwestionował obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej z uwagi na fakt, że w okresie, w którym powstała zaległość objęta tytułem wykonawczym, pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, że doszło do zdarzenia powodującego wygaśnięcie obowiązku uiszczenia opłaty. Tym zdarzeniem było w świadomości skarżącego zgłoszenie przez jego byłą żonę wniosku w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika, który to fakt potwierdziła. W związku z okolicznością, że skarżący wyprowadził się ze wspólnego miejsca zamieszkania byłych małżonków, ustalili oni między sobą, iż z uwagi na stan zdrowia skarżącego, kwestie formalne, zmierzające do uregulowania wszelkich stosunków publiczno-administracyjnych, zostaną rozwiązane przez jego byłą małżonkę.
Tym samym począwszy od 2017 r. skarżący nie uiszczał opłaty abonamentowej, gdyż w jego uzasadnionym przekonaniu, odbiornik został przez byłą żonę wyrejestrowany, co stanowiło w ocenie skarżącego odpadnięcie podstawy do dalszego uiszczenia opłaty. W związku z faktem, że przez tak długi okres czasu skarżący nie był wzywany do uiszczenia opłaty z tytułu abonamentu, zasadnie przyjął, iż wyrejestrowanie odbiornika było skuteczne.
Jednocześnie w tożsamym czasie z datą początkową zaległości z tytułu opłaty abonamentowej, byli małżonkowie popadli w silny konflikt i tym samym skarżący nie mógł zweryfikować, czy była żona dokonała czynności w postaci złożenia wniosku o wyrejestrowanie odbiornika, jednakże w związku z brakiem jakichkolwiek informacji ze strony Wierzyciela, która wskazywałaby na istnienie zaległości, skarżący nie uiszczał żadnej opłaty abonamentowej, gdyż opierał się na wcześniej złożonym oświadczeniu byłej małżonki, że przedmiotowy wniosek złożyła.
Zdaniem skarżącego, nie można tracić z poła widzenia faktu, że cała nietypowa sytuacja wynika ze szczególnie trudnej sytuacji osobistej i zdrowotnej skarżącego, który już w dacie początkowej powstania zaległości był zmuszony korzystać z leczenia [...]. Tym samym pozostawienie wielu kwestii administracyjno-prawnych byłej żonie, z uwagi na fakt oddzielnego zamieszkiwania, był rozwiązaniem najbardziej optymalnym, biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego. Niestety konsekwencje nielojalnego zachowania byłej żony ujawniły się dopiero na etapie już prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Wskazano także, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku, od łat zmagającą się z chorobą [...], utrzymującą się ze świadczenia emerytalnego, mającą na utrzymaniu 10 - letnią córkę. W związku z ukończeniem 60 roku życia powinien korzystać ze zwolnienia od opłat abonamentowych, jednakże o fakcie tym miał możliwość dowiedzieć się dopiero z uzasadnienia postanowienia z 10 lipca 2023 r. Oczywistym i zgodnym z doświadczeniem życiowym jest twierdzenie, że chora [...] osoba nie ma realnej możliwości zapoznania się z faktem, że po złożeniu odpowiedniego wniosku, będzie mógł skorzystać z ustawowego zwolnienia od opłaty abonamentowej. Biorąc pod uwagę fakt, że 69 - letni skarżący dowiaduje się o tym, że spełnia kryteria do złożenia wniosku o zwolnienie z opłaty abonamentowej, po 9 latach od dnia kiedy mógłby się o takie zwolnienie ubiegać i to dopiero w toku już prowadzonej egzekucji administracyjnej, nie może być postrzegane inaczej niż działanie Wierzyciela nacechowane wyłącznie na zwiększenie dla skarżącego dolegliwości poprzez generowanie kolejnych zaległości z tytułu opłaty abonamentowej, które będą egzekwowane przymusowo.
Z wyżej opisanym działaniem organu nie sposób się zgodzić. Zgodnie z ustawą abonamentową, obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Natomiast nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników. Tym samym uzasadnione przekonanie skarżącego jako osoby szczególnie dotkniętej złą sytuacją osobistą i zdrowotną co do faktu, że tak bliska mu niegdyś osoba jak była żona, podjęła się wyrejestrowania odbiornika, wobec jej zapewnień o złożeniu wniosku w tym przedmiocie, nie może pozostać niezauważone. Odmienne postępowanie organu narusza bowiem słuszny interes skarżącego, który o fakcie, iż rzekomo był zobowiązany do uiszczenia opłaty abonamentowej dowiaduje się dopiero w związku z wszczęciem egzekucji w administracji, jednocześnie uzyskując od Wierzyciela informację, iż od prawie dekady jest osobą, która może ubiegać się o zwolnienie od tej opłaty.
Dalej wskazano, że na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Jednakże niezasadne jest by wymagać znajomość przepisów Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych od osób w podeszłym wieku, których stan zdrowia uzasadniał przeniesienie wyżej wskazanych obowiązków na byłą żonę, która z uwagi na późniejsze popadnięcie w konflikt ze skarżącym, złożyła błędne oświadczenie w przedmiocie rzekomego złożenia wniosku o wyrejestrowanie odbiornika.
W ocenie skarżącego jego zarzuty nie zostały uwzględnione z uwagi na nierozpoznanie przez organ sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie słusznego interesu strony wyrażającego się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej oraz brak uwzględnienia uzasadnionego błędu, w którym znajdował się skarżący co do faktu wyrejestrowania odbiornika przez byłą żonę. W toku postępowania organ posiadał wiedzę i co zmiany miejsca zamieszkania skarżącego i co do jego stanu zdrowia oraz sytuacji osobistej, jednakże podjął działania instrukcyjne, które skutkowały nieznajdująca uzasadnienia i podstawy w stanie faktycznym sankcją pieniężną. W szczególności organ mógł zweryfikować, czy skarżący, biorąc pod uwagę jego sytuację osobistą, zdrowotną, a więc szeroko rozumianą życiową, miał w ogóle możliwość korzystania i używania odbiornika. Zdaniem zobowiązanego oczywistym pozostaje, że doszło do obalenia domniemania z art. 2 ust. 2 u.o.a. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z literalnym brzmieniem ustawy pobiera się opłaty abonamentowe właśnie za używanie odbiorników, to przedstawiony w toku sprawy stan faktyczny uzasadnia twierdzenie, że w przypadku skarżącego nie można mówić o jakimkolwiek korzystaniu z jakiegokolwiek odbiornika.
W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty te zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z § 2 ww. przepisu, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Przy czym prawo do ich wniesienia może być wykorzystane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego, stosownie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
W niniejszej sprawie strona skarżąca zgłosiła zarzuty w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1, 3 i 4 u.p.e.a., podnosząc zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do zobowiązanego i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. W ocenie Sądu zarzuty te nie są zasadne.
Twierdzenie organu, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.
Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 21 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r. poz. 307 z późn. zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41 poz. 264 ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r. poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70 poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia, wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
W niniejszej sprawie strona skarżąca ostatecznie nie kwestionowała dokonania rejestracji odbiornika. Wręcz w zażaleniu na postanowienie Wierzyciela z przyznała powyższą okoliczność. Zresztą sam Wierzyciel z uwagi na podniesiony pierwotnie zarzut braku umowy przedstawił dowodowy potwierdzające ten fakt. Dowodem jest uwierzytelniona kserokopia wniosku o rejestrację odbiornika rtv złożonego przez skarżącego.
Z punktu widzenia organu fakt dokonania rejestracji zrodził obowiązek strony skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje, bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).
W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany wyrejestrował odbiorników rtv, sama strona skarżąca również na taki dowód nie wskazuje. Opiera się jedynie na błędnym przekonaniu o tym, że jego była małżonka dopełniła tej formalności. Jednakże, w ocenie Sądu, błędne przekonanie skarżącego nie może stanowić podstawy do uwzględnienia jego zarzutów, bowiem to okoliczność wyrejestrowania z woli ustawodawcy determinuje wygaśnięcie obowiązku.
W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika rtv, czego nie uczynił.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników rtvpobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika rtv w tej sprawie został wykazany przez organ.
Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) (por. część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (Dz. U. Nr 48 poz. 285), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem, jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika rtv (jak zostało wyżej wskazane, strona skarżąca przyznała, że zarejestrowała odbiorniki rtv), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach o sygn. akt: I SA/Gl 1165/20; I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 57/14).
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70 poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce pocztowej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.
Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca "wyprowadzenia się" przez skarżącego po rozwodzie. Opłata abonamentowa przypisana jest bowiem do abonenta, nie jest natomiast związana z prawem własności lokalu. Strona skarżąca w przypadku zaprzestania używania odbiorników telewizyjnych czy też odbiornika radiowego winna dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiorników.
W konsekwencji w niniejszej sprawie, jeśli strona skarżąca nie dokonała wyrejestrowania odbiorników telewizyjnych, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18).
Przechodząc następnie do zarzutu błędu co do zobowiązanego, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozumie się przez niego dwie kategorie sytuacji. Po pierwsze, zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą nieprawidłowo uznał za zobowiązanego, doręczając tytuł wykonawczy z pouczeniem o prawie zgłoszenia zarzutu. Po drugie, błąd tego rodzaju dotyczy przypadków, w których w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Nie zachodzi przy tym błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i w swoich zarzutach zmierza do zbadania tejże zasadności (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. IX, WKP 2021).
Żadna ze wskazanych sytuacji nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, bowiem w aktach administracyjnych wierzyciela znajduje się dokumentacja świadcząca jednoznacznie o dokonaniu przez skarżącego rejestracji odbiornika rtv.
Słuszne jest więc stanowisko wierzyciela, że nie doszło do sytuacji gdzie nastąpił błąd co do zobowiązanego, co potwierdza słuszność oddalenia przez organ zarzutu z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.
Konsekwencją zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych, było przesłanie do strony skarżącej listem poleconym upomnienia numer UP [...] wzywającego do zapłaty należności. Upomnienie skierowano na adres zobowiązanego i przez niego odebrane, zatem i w tym względzie Wierzyciel prawidłowo oddalił zarzut braku doręczenia upomnienia.
Prawidłowo też uznał, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania, bowiem tytuł egzekucyjny obejmuje zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych od stycznia 2018 r. do sierpnia 2022 r. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem w przypadku zobowiązań dotyczących opłaty abonamentowej za poszczególne miesiące 2018 r. uległoby przedawnieniu 31 grudnia 2023 r., za miesiące 2019 r. 31 grudnia 2024 r., za miesiące 2020 r. – 31 grudnia 2025 r., za wskazane miesiące 2021 r. – 31 grudnia 2026 r. zaś za miesiące od stycznia do sierpnia 2022 r. – 31 grudnia 2027 r. Natomiast art. 70 § 4 O.p. wskazuje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny wszczął egzekucję 14 lutego 2023 r. poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. a zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu doręczono zobowiązanemu w dniu 24 lutego 2023 r. Zatem zobowiązanie wskazane w tytule wykonawczym nie uległo przedawnieniu.
Z tych wszystkich powodów, zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI