I SA/Gl 1185/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-08-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /sprawozdawca/
Mikołaj Darmosz
Paweł Kornacki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 268
art. 23 par. 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 18 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.323.2025.2.DJ UNP: 2401-25-186267 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1.Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) z 18 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7192. 323.2025.3.DJ, którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora z 29 maja 2025 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 22 kwietnia 2025 r.
2.Dotychczasowy przebieg postępowania
2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej: Naczelnik, organ egzekucyjny) prowadził wobec A.K. (dalej: Skarżąca) postępowanie zabezpieczające w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z 24 kwietnia 2017 r. o numerach: [...], które zostały doręczone 12 maja 2017 r. W trakcie postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny zawiadomieniem z 16 maja 2017 r. poinformował Skarżącą o zajęciu środka transportu w postaci 50% udziałów w Nissan Miera, nr rej.: [...]. Zajęcia powyższej ruchomości jak i kolejnej ruchomości, tj. Renault Laguna nr rej.: [...] dokonano 12 maja 2017 r. (protokół zajęcia ruchomości). Następnie, w związku z przekształceniem się postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny wystawił 20 lipca 2017 r. tytuły wykonawcze o numerach 2821.2017, 2822.2017, 2823.2017, 2824.2017, obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za 2012 r. Ponadto organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawiony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. tytuł wykonawczy z 25 kwietnia 2025 r. nr 1609-18101025 obejmujący należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego.
2.2. Pismem z 22 kwietnia 2025 r. Skarżąca złożyła skargę na działanie Naczelnika, w której zawarła również wniosek o wstrzymanie czynności w sprawie zlecenia wyceny z 24 marca 2025 r. pojazdu marki Nissan Micra. W piśmie tym wskazała m.in., że przedmiotowe zajęcie jest przedawnione. Podniosła również, że 10 kwietnia 2025 r. doręczono jej pismo z 24 marca 2025 r. Naczelnika zatytułowane zlecenie wyceny, w którym to piśmie organ zwrócił się o dostarczenie pojazdu na parking urzędu, celem jego oszacowania przez biegłego. Zdaniem Skarżącej działanie organu jest przedwczesne i rażąco naruszające prawo.
2.3. Postanowieniem z 29 maja 2025 roku Dyrektor odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 22 kwietnia 2025 r. m.in. o wstrzymanie czynności w sprawie zlecenia wyceny pojazdu marki Nissan Miera nr rej. [...].
2.4. W zażaleniu Skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo.
2.5. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor utrzymał w mocy swoje wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Dyrektor przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. Dalej wskazał, że wniesienie przez Skarżącą żądania z 22 kwietnia 2025 roku wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności w sprawie zlecenia wyceny pojazdu marki Nissan Miera nr rej. [...], w przypadku, gdy przepis prawa nie przewiduje zainicjowania go na wniosek strony, uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 z dnia 14 czerwca 1960 r.
Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.), Brak jest bowiem regulacji prawnych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięci żądania. Organ prawidłowo ocenił wniosek skarżącej i dokonał subsumpcji opisanych ustaleń faktycznych do obowiązującego stanu prawnego, co każe uznać za nieuzasadnione powołane w zażaleniu zarzuty naruszenia prawa.
Podnoszone w zażaleniu rażące naruszenia prawa również nie zostało stwierdzone na etapie postępowania zażaleniowego.
2.6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie organu drugiej instancji, Skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo.
2.7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Uwzględnienie skargi następuje bowiem w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora w sprawie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie wniosku Skarżącej o wstrzymanie czynności w sprawie zlecenia wyceny pojazdu marki Nissan Miera nr rej. [...].
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa, a zarzuty Skarżącej okazały są bezzasadne.
3.3. Uzasadniając takie stanowisko w pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 134 p.p.s.a., dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w ramach tego przepisu, pomimo, że w treści wniesionej skargi Skarżąca nie zawarła żadnych zarzutów odnoszących się bezpośrednio do treści postanowienia Dyrektora 18 lipca 2025 r.
W tych ramach przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Art. 7 k.p.a. stanowi natomiast, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1997 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2026, poz. 268, dalej: u.p.e.a.), że organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Z brzmienia tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że określone w nim działanie organu nadzoru może zostać podjęte jedynie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. Złożenie takiego wniosku nie wszczyna postępowania, lecz może być potraktowane jedynie w kategoriach niewiążącego prawnie organu nadzoru impulsu (sygnału) do podjęcia takiego działania przez ten organ z urzędu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017 r. II FSK 1504/15). Jak zaznaczył w powołanym wyroku Sąd, przepisy ustawy egzekucyjnej nie znają instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego, a art. 23 § 6 tej ustawy nie daje dłużnikowi poddanemu egzekucji żadnych bezpośrednich uprawnień do występowania na jego podstawie o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Tryb przewidziany w ww. przepisie nie przysługuje zobowiązanemu, lecz reguluje uprawnienia organu sprawującego nadzór do działania z urzędu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 61a k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie m.in. w sytuacji wniesienia żądania, które na drodze administracyjnej nie może być rozpoznane, czy też, gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017 r. II FSK 1504/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 22 marca 2016 r., SA/Wr 1915/15; wyroki WSA w Warszawie z 29 listopada 2016 r. III SA/Wa 2741/15 i III SA/Wa 2742/15, wyrok WSA w Gdańsku z 26 października 2021 r. I SA/Gd 2065/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 12 stycznia 2017 r. I SA/Rz 907/16).
Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przyczyny odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga - przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Druga sytuacja występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ "z innych uzasadnionych przyczyn". Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Odmowa wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. wyklucza jednoczesne analizowanie sprawy pod kątem materialnoprawnym - jeżeli organ zaczyna oceniać, czy żądanie jest zasadne według przepisów prawa materialnego, to de facto wchodzi w rozpoznanie merytoryczne, do czego tryb odmowy wszczęcia nie jest przeznaczony. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a wobec powyższego w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania strony. Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny organu.
3.4. W niniejszej sprawie, wniesienie żądania z 22 kwietnia 2025 roku wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności w sprawie zlecenia wyceny pojazdu marki Nissan Miera nr rej. [...], w przypadku, gdy przepis prawa nie przewiduje zainicjowania go na wniosek strony, uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu określonej w tym przepisie przesłanki mającej charakter przedmiotowy. Brak jest bowiem regulacji prawnych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięcie żądania. Organ prawidłowo ocenił wniosek i dokonał subsumpcji opisanych ustaleń faktycznych do obowiązującego stanu prawnego, co każe uznać za nieuzasadnione powołane w zażaleniu zarzuty naruszenia prawa.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzająca odpowiadają prawu.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
3.5. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gl 1185/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.