I SA/Gl 1185/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Poczty Polskiej dotyczące egzekucji opłat abonamentowych, uznając, że skarżąca skutecznie zawiadomiła o braku posiadania odbiorników i potencjalnym zwolnieniu.
Sprawa dotyczyła egzekucji zaległych opłat abonamentowych przez Pocztę Polską S.A. wobec skarżącej W. Z. Skarżąca zarzuciła nieistnienie obowiązku, twierdząc, że od 2011 roku nie posiada odbiorników RTV i informowała o tym Pocztę Polską. Wierzyciel utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutu, wskazując na brak formalnego wyrejestrowania odbiorników. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je, uznając, że skarżąca skutecznie zawiadomiła o braku posiadania odbiorników i potencjalnym zwolnieniu, a Poczta Polska nieprawidłowo oceniła jej pisma i naruszyła przepisy k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę W. Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie oddalające zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Sprawa dotyczyła egzekucji zaległości z tytułu opłat abonamentowych za okres od lutego 2019 r. do września 2020 r. Skarżąca podnosiła, że od 2011 roku nie posiada odbiorników RTV i informowała o tym Pocztę Polską, a także że przysługuje jej zwolnienie z opłat ze względu na wiek i wysokość emerytury. Poczta Polska argumentowała, że obowiązek uiszczania opłat wynika z faktu zarejestrowania odbiorników w przeszłości i braku formalnego ich wyrejestrowania lub zgłoszenia zmiany danych. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je. Sąd wskazał, że skarżąca skutecznie zawiadomiła o braku posiadania odbiorników i potencjalnym zwolnieniu, a Poczta Polska nieprawidłowo oceniła jej pisma, naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego i zasady prawdy obiektywnej. Sąd podkreślił, że Poczta Polska powinna umożliwić obywatelom dopełnienie formalności, zwłaszcza osobom starszym, a nie odrzucać zwykłe pisma jako niewystarczające do wyrejestrowania odbiorników lub zmiany danych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie istniał, ponieważ skarżąca skutecznie zawiadomiła o braku posiadania odbiorników, a Poczta Polska nieprawidłowo oceniła jej pisma i naruszyła przepisy proceduralne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pisma skarżącej informujące o braku posiadania odbiorników powinny być traktowane jako skuteczne zawiadomienie, a Poczta Polska naruszyła zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie uwzględniając wszystkich dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (31)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.
u.o.a. art. 2 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 4 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 4 § 6
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 2 § 2
Ustawa o opłatach abonamentowych
Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
u.o.a. art. 5 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.o.a. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 4 § 6
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 17 § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.o.a. art. 7 § 1
Ustawa o opłatach abonamentowych
u.o.a. art. 7 § 3
Ustawa o opłatach abonamentowych
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 5 § 2
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych art. 11
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca od 2011 roku nie posiada odbiorników RTV i informowała o tym Pocztę Polską. Poczta Polska nieprawidłowo oceniła pisma skarżącej dotyczące braku posiadania odbiorników i potencjalnego zwolnienia. Naruszenie przez Pocztę Polską przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i zasady prawdy obiektywnej. Skarżącej przysługuje zwolnienie z opłat abonamentowych ze względu na wiek i wysokość emerytury.
Odrzucone argumenty
Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z faktu zarejestrowania odbiorników w przeszłości i braku formalnego ich wyrejestrowania. Pisma skarżącej nie spełniają formalnych wymogów do wyrejestrowania odbiorników lub zmiany danych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że pisma skarżącej informujące o braku posiadania odbiorników powinny być traktowane jako skuteczne zawiadomienie. Poczta Polska naruszyła zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego. Żaden przepis prawa nie nakłada na obywatela obowiązku posiadania komputera lub korzystania z internetu.
Skład orzekający
Agata Ćwik-Bury
przewodniczący
Bożena Pindel
członek
Monika Krywow
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku rejestracji i wyrejestrowania odbiorników RTV, postępowania dowodowego w sprawach egzekucyjnych oraz obowiązków informacyjnych wierzyciela wobec abonenta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wyrejestrowania odbiorników, ale z jednoczesnym skutecznym zawiadomieniem o braku ich posiadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i dowodowego przez organy, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących opłat abonamentowych. Podkreśla znaczenie komunikacji z obywatelem i uwzględniania jego sytuacji.
“Czy brak formalnego wyrejestrowania odbiornika RTV zawsze oznacza obowiązek płacenia abonamentu? WSA w Gliwicach odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 454 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1185/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Bożena Pindel
Monika Krywow /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1107/23 - Wyrok NSA z 2024-08-28
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 1, art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1689
art. 7 ust. 1
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr COF.OUR.6375.12118.2022 ŁD.JJ.ZZ 12249441 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z dnia 30 czerwca 2022 r. nr COF.OUR.6375.12118.2022 WR.AC.P 12249441; 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2022 r., nr COF.OUR.6375.12118.2022 ŁD.JJ.2Z 12249441, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art, 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479, dalej jako u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. ż 2020 r. poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W. Z. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 30 czerwca 2022 r. nr COF.OUR.6375.12118.2022 WR.AC.P 12249441, oddalające zarzut nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym numer 5357E1-20/KR/2022 z dnia 9 marca 2022 r.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązaną, przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. (dalej jako organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy o numerze 5357E1-20/KR/2022 z dnia 9 marca 2022 r., obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od lutego 2019 roku do września 2020 roku w wysokości 454,00 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 11,60 zł.
Organ egzekucyjny pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r., doręczył wierzycielowi na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty skarżącej z dnia 1 kwietnia 2022 r., w celu wyrażenia przez wierzyciela stanowiska w przedmiotowym zakresie. Dodatkowo organ egzekucyjny poinformował, że w dniu 10 marca 2022 r. zostało skierowane do zobowiązanej zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Ww. zajęcie zostało doręczone do ZUS w dniu 22 marca 2022 r., natomiast do Zobowiązanej wraz z kserokopią tytułu wykonawczego w dniu 28 marca 2022 r., zajęcie okazało się skuteczne.
W dniu 4 kwietnia 2022 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a. od dnia 4 kwietnia 2022 r.
Stanowisko wierzyciela na wniesione przez zobowiązaną zarzuty zostało zawarte w postanowieniu Wierzyciela z dnia 30 czerwca 2022 r., w którym oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. W postanowienia wierzyciel przekazał: kserokopię "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 14 maja 1980 r. oraz duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 27 sierpnia 2008 r.
Pismem nadanym w dniu 11 lipca 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, w którym wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie zarzutu Skarżącej z dnia 1 kwietnia 2022 r. w sprawie egzekucji administracyjnej w całości i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanego w dniu 10 marca 2022 r. zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciel wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach u.o.a. Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 805 z późn. zm.), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o łączności (Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r. oraz wcześniejsza ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (Dz. U. z 1961 r. Nr 8, poz. 48), która weszła w życie z dniem 14 lutego 1961 r. i ustawa z 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r. Nr 54, poz. 307 z późn. zm.).
Zaznaczono, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Wierzyciel stwierdził, że z zebranych dowodów w sprawie wynika, iż wypełniając ustawowy obowiązek w dniu 14 maja 1980 r. w Urzędzie Pocztowym K., zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] K.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została jej książeczka radiofoniczna numer [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne książeczki posiadały numery: [...], [...], [...].
Oznacza to, że zobowiązana została zarejestrowana w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych jak również, że poprzez złożenie przedmiotowego wniosku rejestracyjnego uzyskał książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczny/telewizyjny.
Wierzyciel przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2271/18.
Nadmieniono, że imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiana adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych. Wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników.
Zdaniem Wierzyciela, z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników uprawnione było nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Przesyłka z zawiadomieniem o nadaniu ww. numeru została wysłana z dniem jej wystawienia tj. 27 sierpnia 2008 r., pod adres: ul. [...], [...] K. - podany przy rejestracji odbiorników i na odcinku "U" będący czasowym adresem zameldowania zobowiązanej w okresie od 8 października 2007 r. do 31 grudnia 2010 r. (czyli aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia), co spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
W świetle obowiązujących regulacji prawnych, w ocenie wierzyciela, to na zobowiązanej spoczywał/spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie stanu formalno-prawnego (zmianie danych adresowych, zaprzestaniu korzystania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych). Rejestracja odbiorników zgłoszona w dniu 14 maja 1980 r. dotycząca adresu ul. [...] w K. nie utraciła swojej ważności (mocy prawnej) w związku ze zmianą adresu. Zatem jeżeli w 2011 roku zobowiązana zmieniła miejsce zamieszkania, powinna niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe pod nowym adresem zamieszkania lub dopełnić formalności związane ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (w przypadku posiadania takich uprawnień). Natomiast jeżeli w nowym miejscu zamieszkania skarżąca nieposiadała/nieposiada odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego należało/należy w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania, zgodnie z obowiązującymi w danym okresie czasu aktami prawnymi.
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu - w szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników. Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań, związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.
Wierzyciel zaznaczył, że każdy z aktów wykonawczych tj.:
- rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342),
- rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676)
zawierały delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Podkreślono, iż zgodnie ze wskazaniem w u.o.a. minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw. Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny.
Obecnie zgodnie z obowiązującą treścią § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676, dalej jako rozporządzenie) o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez złożenie w placówce pocztowej zgłoszenia ("Zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych") wypełnionego .w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub przesłanie przesyłką listową z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.
Wierzyciel wskazał, że u.o.a. przewiduje, iż między innymi: osoby, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku
poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Grupy osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych ustawodawca wskazał w art. 4 ust. 1 tej ustawy, natomiast w art. 4 ust. 5 określił, że w drodze rozporządzenia Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wskaże rodzaje dokumentów uprawniających do uzyskania zwolnienia oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3. W myśl art. 4 ust. 3 u.o.a. zwolnienie od opłat w ww. przypadku przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 896) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustaw owego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Wierzyciel wskazał
na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn.. akt II GSK 1297/15.
Biorąc pod uwagę powyżej wskazane przepisy oraz stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, zdaniem Wierzyciela, warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających uprawnienia do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych wraz ze złożeniem oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Dopiero od następnego miesiąca po dokonaniu ww. czynności przysługuje zwolnienie od opłat abonamentowych - przy czym podkreślić trzeba, że zwolnienia nie można uzyskać z datą wsteczną. Przepisy dotyczące zwolnień od opłat abonamentowych zawarte są w ustawie o opłatach abonamentowych a także są dostępne w każdej placówce pocztowej, na stronach internetowych Poczty Polskiej S.A. lub Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje, że abonent posiada status formalno-prawny, który obliguje do uiszczania opłat abonamentowych. Zaniechanie zatem obowiązku pozostającego po stronie abonenta nie może powodować, iż wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Wierzyciel odwołał się przy tym do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt 1 SA/Gl 283/14.
Wierzyciel stwierdził, że nie posiada dokumentu, który potwierdzałby zgłoszenie przez Panią w placówce pocztowej uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych (nie odnotowano też dopełnienia ww. formalności w chwili obecnej), jak również takiego dokumentu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie przedstawiono. Obecnie obowiązującym dokumentem, który potwierdza zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych jest "Oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych" potwierdzone przez pracownika placówki pocztowej.
Jednocześnie oświadczył, że nie posiada na dzień wydania niniejszego postanowienia dowodu który stanowiłby o dopełnieniu przez Panią formalności związanych ze zmianą danych adresowych, wyrejestrowaniem odbiorników czy zwolnieniem od opłat abonamentowych, a zobowiązana takiego dokumentu nie przedstawiła.
Reasumując uznano, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 34a pkt. 1 u.p.e.a., do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast w myśl art. 58 § 2 ww. ustawy organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.
Wierzyciel wskazał także, że przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organy administracji, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez podejmowanie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenia postępowania w taki sposób, aby ustalić okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz zebrać potrzebne dowody, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast zgodnie z art. 77 k.p.a, organ administracji publicznej jest obowiązany przede wszystkim w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (§1).
W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła naruszenie:
1) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje,
2) naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., poprzez uznanie, że oddalenie wniesionego zarzutu,
3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie doszło przeze mnie do dopełnienia formalności związanych z zawiadomieniem o braku posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz do złożenia przeze mnie oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania przeze mnie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a. i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do tego zwolnienia.
Wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia oraz o orzeczenie co do istoty poprzez uznanie w całości ww. mojego zarzutu z dnia 1 kwietnia 2022 r. w sprawie egzekucji administracyjnej i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanego w dniu 10 marca 2022 r. zajęcia jej świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że stanowisko wierzyciela jest błędne, albowiem nie posiada żadnych zobowiązań z tytułu opłat abonamentowych za używanie odbiornika za okres od 1 lutego 2019 r. do 30 września 2020 r., gdyż od 2011 r., od kiedy zamieszkuj pod adresem; ul. [...], [...] K.. We wskazanym okresie od 1 lutego 2019 r. do 30 września 2020 r., nie była posiadaczem odbiornika radiofonicznego łub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu - nie używała żadnego z tych odbiorników. Brak posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego przeze nią powoduje, że nie istnieje po jej stronie obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, zaś domniemanie prawne, o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.o.a. nie stanowi domniemania posiadania i używania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Stąd nie jest zobowiązaną do uiszczenia opłat abonamentowych za ten okres w rozumieniu art. 2 i art. 3 tej ustawy, jak również stąd nie dokonywała pod tym adresem rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r.
Podniosła, że Wierzyciel nie wziął również pod uwagę, że 22 grudnia 2018 r., 17 lipca 2019 r. i 22 października 2020 r. informowała pisemnie Wierzyciela, że nie posiadam odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, gdyż nie była w stanie uzyskać w placówce pocztowej stosownego formularza w tym zakresie.
Pomimo tego, w dniu 30 stycznia 2020 r. uiściła opłaty abonamentowe w kwocie 1.114,75 zł, za okres do 30 grudnia 2019 r. i pomimo że zawiadomiła uprzednio Wierzyciela pismami z dnia 22 grudnia 2018 r. i z dnia 17 lipca 2019 r., że od 2011 r., od kiedy zamieszkuje pod adresem; ul. [...], [...] K., nie była i nie jest posiadaczem odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu - nie używała żadnego z tych odbiorników, nadal bezpodstawnie został naliczony jej abonament.
Zdaniem zobowiązanej, niezasadnie wierzyciel wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że jeżeli zmieniła w 2011 r. miejsce zamieszkania, powinnam niezwłocznie dopełnić w Placówce Pocztowej formalności aktualizacji danych adresowych i po zaktualizowaniu tych danych kontynuować opłaty abonamentowe pod nowym adresem, skoro zawiadomiła w wyżej wymienionych pismach o zmianie adresu zamieszkania i o braku posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Wobec powyższego, skoro za okres do 30 grudnia 2019 r. uiściła opłaty abonamentowe za używanie odbiornika telewizyjnego, jak również pisemnie zawiadomiła wierzyciela o braku posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, toteż powoływanie się przez wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu na niedopełnienie przeze mnie formalności aktualizacji danych adresowych jest bezpodstawne.
Wskazała, że wierzyciel nie wziął pod uwagę również okoliczności, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 6 przysługuje jej zwolnienie, bowiem jest osobą urodzoną [...] r., a zatem w dniu 1 lutego 2019 r., czyli w najstarszej dacie wskazanej w tytule wykonawczym nr 5357E1-20/KR/2022, wystawionym 9 marca 2022 r., jako dacie powstania rzekomej należności pieniężnej, miała ukończone 68 lat i miała ustalone prawo do emerytury, którą pobiera z ZUS od 2010 r. Natomiast w 2019 r. wysokość jej emerytury wynosiła 1.558,05 zł miesięcznie (co potwierdziła załączonym do zarzutu decyzją ZUS z 1 marca 2019 r. o waloryzacji emerytury, znak: [...]), a więc nie przekraczała miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku 2018, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z kolei, w 2020 r. wysokość tej emerytury, po rewaloryzacji w 2020 r., również nie przekraczała miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku 2019, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wobec powyższego, za okres od 1 lutego 2019 r. do 30 września 2020 r. była zwolniona ustawowo od opłat abonamentowych, gdyż spełniałam wszystkie przesłanki zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a.
Zaznaczyła, że nie była w stanie złożyć stosowanego oświadczenia w placówce pocztowej, gdyż jest osobą obłożnie chorą, po przebytym w 2018 r. udarze mózgu i od tego czasu nie opuszcza miejsca zamieszkania, jak również w placówce pocztowej nie udostępniono jej formularza tego oświadczenia, twierdząc, że powinna go sobie znaleźć w Internecie, z którego nie korzysta. Natomiast w =zarzutach z dnia 1 kwietnia 2022 r. złożyła oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a. i załączyłam dokumenty potwierdzające uprawnienie do tego zwolnienia.
Ponadto Wierzyciel nie wziął pod uwagę również podniesionego przez nią zarzutu przedawnienia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę wierzyciel wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko w sprawie stwierdził, że Poczta Polska prowadzi rejestr abonentów w którym są gromadzone i przetwarzane dane m.in. o wpłatach oraz zmianach abonentów, którzy dokonali formalności rejestracji używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Każda zmiana danych jest automatycznie zapisywana w historii modyfikacji w systemach informatycznych. Pracownik odpowiedzialny za wprowadzanie i weryfikację danych nie posiada dowolności we wprowadzeniu lub pominięciu jakiejkolwiek zmiany danych, również w przypadku formalności wyrejestrowania. Zatem w sytuacji dopełnienia ww. formalności przez Skarżącą fakt wyrejestrowania odbiorników zostałby odnotowany w rejestrze abonentów na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] (wcześniej książeczce radiofonicznej), a dokument zarchiwizowany.
Skuteczne dopełnienie formalności wyrejestrowania przez Skarżącą wiązałoby się z usunięciem jego danych osobowych i w związku z tym wierzyciel nie mógłby przesłać upomnienia oraz prowadzić postępowania egzekucyjnego w administracji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Ponadto dokumentacja potwierdzająca status formalno-prawny abonenta jest przechowywana w zasobach archiwalnych Poczty Polskiej S.A. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym I archiwach (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 164). Poczta Polska S.A. przechowuje dokumentację potwierdzającą status formalno-prawny abonentów i osób zwolnionych od opłat abonamentowych, gdyż jest to niezbędne do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów ustawy abonamentowej. Usunięcie danych osobowych osób fizycznych z systemów jak również wszelkiej dokumentacji po wyrejestrowaniu odbiornika następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano wyrejestrowania tego odbiornika, pod warunkiem braku zadłużenia w opłatach abonamentowych i gdy nie toczą się postępowania w sprawie zaległości w uiszczaniu opłat abonamentowych albo postępowania egzekucyjne. Natomiast w przypadku spłaty zadłużenia w opłatach abonamentowych lub zakończenia toczących się postępowań, usunięcie danych osobowych oraz wszelkiej dokumentacji następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania. Zgodnie z zapisami art. 5 ust. 6 i 7 u.o.a. Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. I GSK 837/18).
Wskazano, że Poczta Polska S.A. nie posiada w zasobach archiwalnych dokumentu potwierdzającego skuteczne wyrejestrowanie przez Skarżącą w 2011 r. odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Brak również potwierdzonej formalności wyrejestrowania odbiornika w prowadzonym elektronicznym rejestrze abonentów. Tym samym Skarżąca posiada do chwili obecnej status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych.
Zaznaczono, że nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika. Jedynie podjęcie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań związanych z wyrejestrowaniem odbiornika i okazania dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.
Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącą kwestii, że uiściła należne opłaty abonamentowe za okres do 30 grudnia 2019 r. za używanie odbiornika telewizyjnego oraz pisemnie zawiadomiła o braku posiadania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w ocenie wierzyciela, nie może to zastąpić dowodu wyrejestrowania odbiorników.
Stwierdzono także, że skarżąca przekazała w załączeniu do pisma z dnia 01 kwietnia 2022 r. dokument, tj. decyzję o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2019 r. wydaną przez ZUS oddział w K., w celu potwierdzenia, że w okresie od 1 lutego 2019 r. do 30 września 2020 r. była zwolniona ustawowo od opłat abonamentowych, gdyż spełniła wszystkie przesłanki zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy abonamentowej.
Zaznaczono, że dla osób, które ukończyły 60 lat oraz mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłoszonego przez Prezesa GUS, dokumentem uprawniającym do zwolnienia jest dowód osobisty oraz decyzja jednostki organizacyjnej ZUS, albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury w danym roku.
Z uwagi na powyższe, w celu uzyskania uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Skarżąca powinna przedstawić, zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokument potwierdzający wysokość emerytury w 2022 r. oraz dowód osobisty.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej, gdzie wskazuje, że z uwagi na stan zdrowia od 2018 r. nie opuszcza miejsca zamieszkania oraz, że w placówce pocztowej nie udostępniono jej stosownego oświadczenia, ponieważ jest dostępny w internecie, wskazano, że w przypadku zgłoszenia się abonenta, który posiada indywidualny numer identyfikacyjny i przedstawi dokumenty uprawniające go do zwolnienia od opłat abonamentowych, pracownik placówki pocztowej jest odpowiednio przeszkolony i ma obowiązek dokonać weryfikacji, okazanych przez abonenta dokumentów, potwierdzających posiadane uprawnienia. Natomiast dokumenty tj. "Oświadczenie o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych" zostaje wypełniony elektronicznie przez pracownika, abonent lub osoba upoważniona przez abonenta jedynie jest zobowiązana do złożenia podpisu na tym dokumencie. Dokument ten również zostaje poświadczony przez pracownika placówki datownikiem
oraz podpisem. Oryginał ww. oświadczenia stanowi dla użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dokument potwierdzający dopełnienie stosownych formalności.
Poczta Polska S.A. nie posiada dowodu potwierdzającego zgłoszenie formalności przez Skarżącą uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy na skarżącej w okresie objętym opisanym na wstępie tytułem wykonawczym, ciążył obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiornika RTV. Zdaniem organu obowiązek taki ciążył, gdyż skarżąca złożyła zgłoszenie rejestracji odbiornika RTV, a następnie nadany jej został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Nie złożyła przy tym Poczcie Polskiej żadnego zawiadomienia, które znosiłoby obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
Przeciwnego zdania jest zobowiązana twierdząc, że od momentu przeprowadzki nie posiada żadnego odbiornika RTV, a nadto pismami a 22 grudnia 2018 r. i 17 lipca 2019 r. zawiadomiła Pocztę Polską o ww. fakcie, w związku z tym nie ciążył na niej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Nadto zdaniem skarżącej zawiadomiła wraz z wniesionymi zarzutami dołączając stosowne dokumenty, że przysługuje jej zwolnienie z art. art. 4 ust. 1 pkt 6 u.o.a.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 33 § 2 pkt 1 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.
Analiza stanu faktycznego tej sprawy oraz obowiązujących w tym stanie faktycznym przepisów prawa, w kontekście zarzutu z art. 33 § 2 u.p.e.a., wymaga odwołania się do przepisów o opłatach abonamentowych, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej.
Do 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązku rejestracji odbiorników regulowały przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. nr 253, poz. 2531 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie (art. 48 i art. 49) obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2005 r. nr 157, poz. 1314 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, że ustawodawca ustanowił w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy oraz osób, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym.
Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych (...).
Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08, po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej).
W świetle przedstawionych regulacji, warunkiem pobierania opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV jest złożenie stosownego zgłoszenia zarejestrowania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego.
W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że skarżąca takiego zgłoszenia dopełniła. W aktach sprawy znajduje się także "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z dnia 14 maja 1980 r.
Nie budzi wątpliwości, że w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z w/w regulacją, jeżeli w chwili wejścia w życie rozporządzenia (13 grudnia 2007 r.) użytkownik odbiornika RTV był zarejestrowanym abonentem, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Skarżącej, jako posiadaczowi imiennej książeczki radiofonicznej przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Świadczy o tym duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego" z dnia 27 sierpnia 2008 r.
Z powyższego wynika zatem, że na skarżącej ciążył obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
Nie mniej jednak, w ocenie Sądu, wierzyciel nieprawidłowo ocenił znajdujące się w aktach sprawy pisma skarżącej.
Co prawda k.p.a. nie została zdefiniowana problematyka prawna ciężaru dowodu, ale kształt regulacji prawnych determinuje w analizowanym przypadku rozkład obowiązków w zakresie dowodzenia.
Stosownie do art. 7 k.p.a., który w ramach postępowania egzekucyjnego znajduje zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażana przez tę regulację m.in. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Organ nie jest ograniczony wnioskami strony przy badaniu okoliczności sprawy. Przeciwnie, może i powinien zbierać z urzędu materiały dowodowe, określać okoliczności faktyczne, jakie uważa za istotne dla załatwienia sprawy oraz dopuszczać dowody na takie okoliczności.
Dochodzenie do prawdy obiektywnej tj. do określenia rzeczywistego stanu stosunków faktycznych i prawnych powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego, określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (dział II, rozdział 4). W tej mierze szczególnie należy mieć na uwadze otwarty katalog środków dowodowych (art. 75 § 1 k.p.a.), zasadę równej mocy środków dowodowych (szczególną moc dowodową mają jedynie dokumenty urzędowe - art. 76 k.p.a.), brak związania organu wydanym przez siebie postanowieniem dotyczącym przeprowadzenia dowodu (art. 77 § 2 k.p.a.), zasadę swobodnej oceny dowodów oznaczającą, że organ ocenia wiarygodność dowodów według własnego przekonania (art. 80 k.p.a.), czy też instytucję wyłączenia pracownika i organu administracji publicznej od załatwienia sprawy (art. 24-27 k.p.a.).
W odniesieniu do tej sprawy wymaga wyeksponowania obowiązek organu do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Z ostatnio powołanych regulacji, z jednej strony wynika obowiązek organu uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, a zatem niemożność pominięcia jakiegokolwiek, który może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, s. 230), ale również, z drugiej strony niedopuszczalność oparcia się na dowodzie, który nie został przeprowadzony zgodnie ze stosownymi regulacjami procesowymi.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na pismo zobowiązanej z dnia 22 grudnia 2018 r., w którym informuje ona o tym, że nie mieszka pod adresem rejestracji odbiorników RTV, a nadto, że nie korzysta ona z takich odbiorników, których nota bene nie posiada.
Bez wątpienia w dacie składania ww. oświadczenia regulacja rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. Zgodnie z § 11 tego aktu wykonawczego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez:
1) złożenie, w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika;
2) przesłanie przesyłką listową, z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.
Z powyższego przepisu wynika zatem obowiązek niezwłocznego powiadomienia operatora o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Formalności tej zobowiązany do uiszczenia opłaty abonamentowej może dopełnić na warunkach wskazanych w tym przepisie, tj. osobiście poprzez złożenie wskazanego formularza, bądź też za pośrednictwem poczty, albo z wykorzystaniem strony internetowej.
W ocenie Sądu, nie można uznać, że brak wypełnienia formularza i przesłanie ww. zgłoszenia w formie zwykłej nie jest zgłoszeniem o jakim mowa w tym przepisie. Każdorazowo, niezależnie od formy, jest to oświadczenie osoby uprawnionej. Jeżeli wierzyciel otrzymuje tego rodzaju oświadczenie winien podjąć stosowne kroki tj. uznając że jest to wystarczające – zawiadomić zobowiązanego o przyjęciu tego oświadczenia i następnie wyrejestrować daną osobę (i/lub zmienić dane adresowe), bądź też przesłać stosowny formularz do wypełnienia i odesłania (albo złożenia w placówce pocztowej). Wskazać należy, że żaden przepis prawa nie nakłada na obywatela nie tylko obowiązku posiadania komputera (i drukarki), ale także korzystania z internetu. Wierzyciel ma zatem, działając jako organ, umożliwić zwłaszcza osobom starszym możliwość wypełnienia formalnych obowiązków nałożonych na niego. Tymczasem w niniejszej sprawie wierzyciel z jednej strony nie uznaje ww. oświadczenia jako podstawy formalnej do wykreślenia skarżącej z rejestru abonentów, z drugiej zaś strony uwzględnia zmianę adresu zamieszkania kierując korespondencję na nowy adres. Zatem ocenia ww. oświadczenie w sposób odmienny, pomimo, że jest to jednej i ten sam dokument, wywodząc z niego różne skutki prawne dla zmiany adresu i ustania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, co jest niedopuszczalne.
W ocenie Sądu działanie wierzyciela narusza nie tylko art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zakresie oceny zarzutu zobowiązanej, ale także i przede wszystkim art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a.
W efekcie Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p.p.s.a.). Sąd działając na podstawie art. 134 i 135 p.p.s.a. zdecydował się także na uchylenie poprzedzającego go postanowienia mając na uwadze ekonomię postępowania przed wierzycielem.
Ponownie rozpoznając sprawę wierzyciel uwzględni wykładnię zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI